Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1005/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1001   1002   1003   1004   1005   1006   1007   1008   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
    Навигация по данной странице:
  • Біресе
10.1.1.3.  Талғау мәнді жалғаулықтар

Ж алғаулықтың талғау мәнді білдіретін түрле- 

ріне мына шылаулар жатады: біресе, болмаса, элде, 

не, немесе, я, яки, мейлі, бір. Біреудің бағына, мсиіы- 

на күндестік қылып, я көрсе қызарлык қылып,  көз 

алартпақ  лайы қ  п а ?  (Абай).  Әлде  коштен  қа л- 

ғандықтан ба, әлде Жабаиға жаны ауыра ма, эйте- 

уір жүзінде едэуір қуаңдық бар (М үсірепов). Кей- 

де бүзақылыкқа, кейде дүрыстыққа еріп кететіндігі 

бар (Сонда);  Бұл  сөйлемдердегі я,  әлде ж алғау- 

лықтары салалас сөйлемнің екі сыңарын  байла- 

ныстырса,  кейде  шылауы  біры ңғай  сөздерді  де



ШЫЛАУ

559

б ай ланы сты ры п,  бірінің  ған а  тал ған аты н ы н  

білдіру үшін қолданылған.

Талғаулы қты жалғаулықтардың әрбіреуінің 

өзіндік мағы налы қ қолданылу ерекшеліктері бар.

Талғау мәнді я,  яки,  не,  мейлі,  әлде шылау- 

лары жай сөйлем сайын, басында қайталанып келе 

береді. Н е билікті, не ауылнайлықты бермей отыр 

(Ш әріпов).

Біресе, біржалғаулықтары іс-әрекеттің кезек- 

пен  бірінен  соң  бірі  қайталанып  отыратынын 

білдіру үшін қолданылады. Біресе Л/р/с&жеге, біре- 

се тілмашқа кезек-кезек, жалтак-жалтақ қарай- 

ды  (Әуезов).

Бір  шылауы  етістіктердің  тікелей  алдында 

келіп  қолданылады.  Қосқа  бір  кірдім,  бір  шық- 



тым (М ұқанов).


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1001   1002   1003   1004   1005   1006   1007   1008   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет