БАҒдарламалар жинағының жобасы зоотехния


D.1 Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі, 5 деңгей



жүктеу 4.96 Mb.
Pdf просмотр
бет41/46
Дата03.05.2017
өлшемі4.96 Mb.
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46

 

 D.1 Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі, 5 деңгей 

Жеке және кәсіби құзыреттер 

Дағдылар мен 

икемділіктер 

Білім   

Жемдеудің заманауи әдістері мен 

тәсілдерін қолдану қабілеті 

Теңгерімдік жемдеу 

тәртібін ұйымдастыру 

қабілеті 

Жеке мал топтарына, түрлеріне байланысты 

теңгерімделген жемдеу негіздері, анықтамалық 

әдебиеттің көмегіменғ атап айтқанда есептеу 

техникасын қолдана отырып, жемдеу нормаларын табу 

және ауыл шаруашылық мал түрлеріне және топтарына 

сәйкес азық мөлшерін жасқтау қабілеті. 



 

D.1 Модулінің негізгі элементтері мен бағалау өлшемдері, 5 деңгей 

Элементтер 

Өлшемдер 

1. Кәсіби қызметтегі технологияның жиі ауысу 

шарттарын біледі. 

1.1. Малдардың теңдестірілген азығын таладу және жасау бойынша 

компьтерлік бағдарламалармен жұмыс жасаудың тәжірибелік 

дағдыларын епті қолдану 

2. Малдарға арналған азықтардың және азықтық 

қосымшалардың мемлекеттік стандарттардың 

және техникалық шарттардың талаптары 

ескерілген химиялық құрамын бағалау әдістері, 

биологиялық және нәрлілік құндылықтары 

туралы білімі бар. 

2.1. Жануарларға және құстарға арналған әр түрлі азықтардың нәрлілігін 

және биологиялық құндылықтарын жақсы білу. 

 


3. Малдарды құнарлы азықтандыруға бақылау 

жүргізу жұмыстарын ұйымдастырады 

 

3.1.  Малдың өнімділігін көтеру және ауруларының алдын алу 



мақсатында малдарды құнарлы азықтандыруды бақылаудың 

биохимиялық және зоотехникалық әдістерін дұрыс талдау және  

қорытындылар жасау 

 

D.2 Модулінің технологиялық картасы    «Тұқымдық жұмыс» 

   Оқу мерзімінің ұсынылатын көлемі: 50 с. 

№ 

р/с 

 

Тақырыптық 

блок 

Кәсіби 

құзырлықтар 

Оқу модулі 

Оқу құралдары 

Теориялық оқыту мазмұны 

Тәжірибелік оқыту 

мазмұны 

Қолға 



үйрету 

және 


тұқым 

қалыптастыру 

Ауыл  шаруашылық 

малдарының 

тұқымы  және  қолға 

үйрету 


тәсілдері 

туралы 


түсініктің 

болуы 


Ауыл  шаруашылық  малдары 

белгілерінің қолға үйретумен 

өзгеруі.  Жануарлардың  жаңа 

түрлерін қолға үйрету. Тұқым 

түсінігі.  Тұқым  өндірістің 

айрықша құралы ретінде. 

Тұқымның 

құрылымымен  танысу. 

Ауыл 

шаруашылық 



малдарының 

тұқымдарын 

жіктеуіштерді зерделеу 

Материалдар және 

жабдықтар: 

- альбомдар, 

- тізбелер, 

- плакаттар,  

- сұлбалар, 

- слайдтар, 

- аппараттар, 

- аспаптар, 

- құрал-саймандар, 

- интерактивтік тақта, 

ұсынулар, 



видеоматериалдар 



Оқу материалдары: 

-  қадамдық 

нұсқаулықтар; 

- сынақтамалар; 

Ауыл 


шаруашылық 

малдарының 

өсуі 

және 


дербес  дамуы 

(онтогенез) 

Онтогенез 

болмысын 

және 

оның 


негізгі 

заңдылықтарын білу 

Ауыл 

шаруашылық 



малдарының өсуі және дамуы 

Ауыл 



шаруашылық 

малдарының 

онтогенездегі 

шаруашылық-пайдалы 

белгілерінің 

қалыптасуы. 

Онтогенез 

болмысы. 

Онтогенездің 

негізгі 


заңдылықтары: 

әркелкілік, 

дүркінділігі,  ырғақтылығы. 

Онтогенезге 

әсер 

ететін 


Ауыл 

шаруашылық 

малдарының  өсуін  және 

дамуын 


бағалау 

әдістерімен танысу 



факторлар: 

тұқым 


қуалаушылық,  сыртқы  орта 

шарттары, 

ата-аналарының 

физиологиялық 

жағдайы, 

тренинг. 

-дербес 

тапсырмалар; 

- зертханалық 

жұмыстар; 

- тәжірибелік 

жұмыстар; 



Оқу құралдары: 

 Джапаридзе 

Т.Г., 

Костомахин 



Н.М., 

Красота 


В.Ф. 

Разведение 

сельскохозяйственны

х 

животныхМ.:, 



КолосС, 2006, 424 б. 

 Красота, 

В.Ф.Разведение 

сельскохозяйственны

х животных. Москва: 

«Агропромиздат», 

1990 ж. 

 Кравченко, 

Н.А. 

Разведение 



сельскохозяйственны

х  животных  Москва: 

Колос 1973 ж 

Петухов  В.Л.,  Эрнст 

Л.К.,  Гудилин  И.И. 

Генетические основы 

Малдарды 



фенотипі 

(дамуы, 


сырт 

бітімі, 


ішкі 

көрінісі, 

құрылысы, 

өнімділігі) 

бойынша 

бағалау 


және 

іріктеу 


Малдарды  фенотипі 

бойынша 


бағалай 

білу 


Ауыл 

шаруашылық 

малдарының 

құрылысы, 

түзілу  типтерінің  жіктелуі. 

Ауыл 


шаруашылық 

малдарының  сыртқы  бітімі. 

Ауыл 

шаруашылық 



малдарының 

күйлері. 

Түзілудің  әлсіреу  белгілері. 

Малдарды 

түзілуінің 

беріктілігі, 

ауруларға 

тұрақтылығы 

бойынша 

іріктеу. 

Малдардың 

қарсыласуының 

артуы 

бойынша 


шаралар. 

Өнімділіктің негізгі түрлері. 

Ауыл 

шаруашылық 



малдарын 

құрылысы, 

сыртқы 

бітімі 


және 

өнімділігі 

бойынша 

бағалай алу 

 



Малдарды 



генотипі 

бойынша 


бағалау 

Малдарды  генотипі 

бойынша 

бағалай 


білу 

Тегі бойынша іріктеу. Тегінің 

маңызы.  Шыққан  тегі  және 

олардың  маңызы.  Шыққан 

тегі  бойынша  бағалау.  Бүйір 

туыстары  бойынша  бағалау. 

Малдарды  тұқым  сапасы 

бойынша 


бағалау. 

Жасаушыларды 

бағалау. 

Жасаушыларды  тұқым 

сапасы 

бойынша 


бағалай алу 

Жасаушыларды 

тұқым 


сапасы  бойынша  бағалаудың 

маңызы. 


селекции  животных. 

Москва: 


Агропромиздат, 1989 

ж. 


 

 

Асыл  тұқымды 



өсіру 

Асыл 


тұқымды 

будандастыруды 

жетілдіру  жолдарын 

білу. 


Ұрпақ 

кросстары 

және 

ұрпақ  үйлесушілігі 



туралы 

түсініктің 

болуы 

Асыл 


тұқымды 

өсірудің 

маңызы,  оның  міндеттері. 

Асыл  тұқымды  өсіру  кезінде 

тұқымдарды 

жетілдіру 

жолдары.  Ұрпақтар  және 

тұқымдас  бойынша  өсіру 

тарихы және қазіргі жағдайы. 

Ұрпақтардың 

кросстары. 

Ұрпақтардың үйлесушілігі. 

Ауыл 

шаруашылық 



малдарын өсіру әдістері. 

Ауыл 



шаруашылық 

малдарын 

будандастыру 

Будандастырудың 

биологиялық 

ерекшеліктерін білу 

Будандастырудың 

негізгі 


мәні 

және 


міндеттері. 

Будандастырудың 

биологиялық  ерекшеліктері: 

гетерозиготалықтың 

артуы 

және 


гетерозистің 

пайда 


болуы. 

Малдарды 

будандастыру 

кезінде 


жетістікті  қамтамасыз  ететін 

шарттар. 

Будандастыру 

түрлері:  сіңіргіштік,  кіріспе, 

өсіретін, 

өнеркәсіптік, 

айнымалы  және  оларды  мал 

өсірудің әр түрлі салаларында 

пайдалану. 

Малдарды 

будандастыруды 

зерделеу 



Мал 


шаруашылығы

ндағы 


будандастыру. 

Будандастыру 

міндеттерін, 

малдардың 

жеке 

түрлерінің 



будандаспау 

себептерін білу 

Будандастыру;  будандастыру 

әдістерінің 

көмегімен 

шешілетін, 

зоотехникалық 

міндеттер.  Малдардың  жеке 

түрлерінің 

будандаспауы, 

оның  себептері  және  еңсеру 

әдістері. 

Будандастыру  кезінде 

бедеуліктен 

арылу 

жолдарын зерделеу. 



 

 

D.2 Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі, 5 деңгей 

Жеке және кәсіби құзыреттер 

Дағдылар мен икемділіктер 

Білім   

Биологиялық ерекшеліктеріне 

сүйене отырып, малдардың 

зоотехникалық талдауын жүргізу 

қабілеті  

Үйірді тегі бойынша талдау қабілеті; тектес 

топтарды бөлу; тұқым сапасы бойынша 

өндірушілерді бағалау;  тұқымдық санаттарды 

тағайындау; бұрын қолданылған таңдауды 

талдау; әртүрлі өндірушілер тұқымдастарының 

ұрғашыларына сыңарларды таңдау нәтижелерін 

талдау; тұқымдық өзекті іріктеу, таңдау сұлбасын 

жасақтау, таңдауға негіздеме дайындау, ауыл 

шаруашылық мал үйірлерін жақсартуға және 

генетикалық қайта құрастыруға қатысты күрделі 

селекциялық мәселелерді шешу. 

Тұқымдық таңдау мен талдаудың 

теоретикалық негіздері, малдың 

өнімділік және тұқымдық 

қасиеттерін арттыру әдістері, 

атап айтқанда, ең бастысы: 

кешенді талдау арқылы ең жақсы 

малды іріктеу, ұрғашыларды 

және жұптауға тұқым 

айғырларды іріктеудің 

сараланған тәсілі, төл малды 

бағытты өсіру және үлкен малды 

ұтымды пайдалану 



 

D.2 Модулінің негізгі элементтері мен бағалау өлшемдері, 5 деңгей 

Элементтер  

Өлшемдер 

1. Қолға үйрету және тұқым 

қалыптастыру қағидаттарын және 

жолдарын білу 

1.1. Ауыл шаруашылық малдары белгілерінің қолға үйретумен өзгеруін білу 

1.2. Жануарлардың жаңа түрлерін қолға үйрету туралы түсініктің болуы 

1.3. Тұқым құрылымын білу 

1.4. Тұқымдардың мамандандырылуы, өнімділіктің бағыты, таралу аймағы, өсіру 

техникасы және технологиясы бойынша жүйелей білу. 

2. Ауыл шаруашылық малдарын іріктеу 

және талғау жұмыстарын жүзеге асыру 

2.1. Малдарды фенотипі (дамуы, сырт бітімі, ішкі көрінісі, құрылысы, өнімділігі) 

бойынша бағалауды және іріктеуді жүргізу. 

2.2. Өнімділіктің негізгі түрлерін білу 

2.3. Өнімділіктің тұқым қуалау ерекшеліктері туралы түсініктің болуы 

2.4. Малдардың қарсыласуының артуы бойынша шаралар жүргізу. 

2.5. Малдарды олардың жеке өнімділігі бойынша бағалау қағидаттарын білу. 

2.6. Малдарды генотипі бойынша бағалауды және іріктеуді жүргізу 

2.7. Малдарды шыққан тегі бойынша бағалай білу 

2.8. Жануарларды сұрыптауды жүргізу 

3. Ауыл шаруашылық малдарын өсіру 

әдістерін білу 

3.1. Асыл тұқымды өсіру кезінде тұқымдарды жетілдіру жолдарын білу. 

3.2. Ұрпақ кросстары және ұрпақ үйлесушілігі туралы түсініктің болуы. 

3.3. Будандастыру түрлерін, малдардың жеке түрлерінің будандаспау себептерін 

білу 

3.4. Будандастыру кезінде бедеуліктен арылудың жаңа жолдарын іздеу 



 

D.3 Модулінің технологиялық картасы   «Микроклимат» 

   Оқу мерзімінің ұсынылатын көлемі: 46 с. 

№ 

р/с 

Тақырыптық 

блок 

Кәсіби 

құзырлықтар 

Оқу модулі 

Оқу құралдары 

Теориялық оқыту 

мазмұны 

Тәжірибелік оқыту 

мазмұны 

Ауа 



температурасы 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

Ауа температурасы және 

ылғалдылығы 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

Материалдар және 

жабдықтар: 


және 

ылғалдылығы 

температураның 

және 


ылғалдылықтың 

негізгі 


параметрлерін білу.  

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

температураны және 

ылғалдылықты 

анықтай білу 

температураны және 

ылғалдылықты анықтау 

- альбомдар, 

- тізбелер, 

- плакаттар,  

- сұлбалар, 

- слайдтар, 

- аппараттар, 

- аспаптар, 

- құрал-саймандар 



Оқу материалдары: 

-  қадамдық 

нұсқаулықтар; 

- сынақтамалар; 

-дербес тапсырмалар; 

- зертханалық 

жұмыстар; 

- тәжірибелік 

жұмыстар; 

Оқу құралдары: 

Кочиш 


И.И., 

Калюжный 

Н.С., 

Волчкова 



Л.А., 

Нестеров  

В.В.  «Зоогигиена»,  - 

СПб: Лань, 2008.  – 464 

б.; 



Ауаның газдық 



құрамы 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

ауаның газдық 

құрамын білу 

Ауаның газдық құрамы 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы ауаның 

газдық құрамын анықтау 

Жарықтандыру 



жарығы және 

тәртібі 

Малдардың дамуы 

үшін жарықтың 

маңызын білу.  

Мал шаруашылығы 

қораларын 

жарықтандыру 

тәртібін реттей білу 

Малдардың дамуы үшін 

жарықтың маңызы.  

Мал шаруашылығы 

қораларын жарықтандыру 

тәртібі 


Малдардың жасына 

қарай бөлінген топтары 

үшін жарықтандыру 

тәртібін анықтау 

Вентиляция 



жүйесі 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

вентиляция 

жүйелері туралы 

түсініктің болуы 

Вентиляция жүйесі 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

вентиляция жүйелерімен 

танысу 


Ауаны 


ылғалдау 

жүйесі 

 Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

ауаны ылғалдау 

жүйесі туралы 

түсініктің болуы 

Ауаны ылғалдау жүйесі 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы ауаны 

ылғалдау жүйесімен 

танысу 


Костюнина 

В.Ф., 


Туманова 

Е.И., 


Демидчик 

Л.Г. 


«Зоогигиена с основами 

ветеринарии 

и 

санитарии» 



М.: 

Агропромиздат, 

1991. — 480 б.  

 

 



Мал 


шаруашылығы 

қораларындағы 

микроклиматты 

қамтамасыз 

ететін 

және 


бақылайтын 

жабдықтар 

және аспаптар 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

микроклиматты 

қамтамасыз ететін 

және бақылайтын 

жабдықтарды және 

аспаптарды қолдана 

білу 

Мал 


шаруашылығы 

қораларындағы 

микроклиматты 

қамтамасыз  ететін  және 

бақылайтын  жабдықтар 

және аспаптар 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

микроклиматты 

қамтамасыз ететін және 

бақылайтын 

жабдықтардың және 

аспаптардың жұмыс 

істеу принциптерімен 

танысу 



Малдарды 



өсіруге және 

ұстауға 


қойылатын 

гигиеналық 

талаптар 

Малдарды 

азықтандыруға, су 

беруге және ұстауға 

қойылатын 

гигиеналық 

талаптарды білу 

Малдарды өсіруге және 

ұстауға қойылатын 

гигиеналық талаптар 

Мал шаруашылығы 

қораларындағы 

микроклимат 

параметрлерін анықтау 



 

D.3 Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі, 5 деңгей 

Жеке және кәсіби құзыреттер 

Дағдылар мен икемділіктер 

Білім   

Мал шаруашылығы кешенінде 

температуралық тәртіпті және лайықты 

ылғалдылықты анықтау қабілеті 

Мал шаруашылығы кешенінде 

температуралық тәртіпті және 

лайықты ылғалдылықты анықтау 

қабілеті 

Мал шаруашылығы кешенінде 

температуралық тәртіп және лайықты 

ылғалдылық 


 

D.3 Модулінің негізгі элементтері мен бағалау өлшемдері, 5 деңгей 

Элементтер 

Өлшемдер 

1. Мал шаруашылығы қораларының 

микроклиматын бағалау әдістемесін 

біледі 


 

1.1. Мал шаруашылығы қораларының микроклиматын анықтауға арналған әр 

түрлі аспаптармен және жабдықпен жұмыс жасау дағдыларын жақсы игеру 

1.2. Мал шаруашылығы қораларының микроклимат параметрлерін анықтай білу 

1.3. Мал шаруашылығы қораларын құру кезіндегі гигиеналық талаптарды білу 

 

F.1 Модулінің технологиялық картасы «Тұқымдық карточкаларды, ұрықтандыру журналдарын, ұрықтандыру және 

бұзаулау күнтізбесін жүргізу» 



   Оқу мерзімінің ұсынылатын көлемі: 42 с. 

№ 

р/с 

 

Тақырыптық 

блок 

Кәсіби 

құзырлықтар 

Оқу модулі 

Оқу құралдары 

Теориялық оқыту мазмұны  Тәжірибелік оқыту 

мазмұны 

Мал басын 



есептеу 

Құжаттарды 

рәсімдеу ережелерін 

білу. Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыра 

білу 


Төлдің кірістеу актісі, Топтан 

топқа ауысу актісі, Малдың 

негізгі үйірден ауысу актісі, 

Малдың шығу (қырылу, сою) 

актісі, Малдарды жіберу-

қабылдауға тауарлы-көлікті 

жүкқұжат, Мал басы 

қозғалысының есебі 

Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыру 



Материалдар және 

жабдықтар: 

- альбомдар, 

- тізбелер, 

- плакаттар,  

- сұлбалар, 

- слайдтар, 

- аппараттар, 

- аспаптар, 

- құрал-саймандар, 

- интерактивтік тақта, 

ұсынулар, 



видеоматериалдар 

Жемшөптерді 



есептеу 

Құжаттарды 

рәсімдеу ережелерін 

білу. Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

Ірі және жас жемшөпті 

қабылдау актісі, Жайылым 

жемшөбі нің кірістеу актісі, 

Жемшөп шығынының 

тізімдемесі, Жемшөптің 

Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыру 


сауатты толтыра 

білу 


қоймадағы қорының 

тізімдемесі 



Оқу материалдары: 

-  қадамдық 

нұсқаулықтар; 

- сынақтамалар; 

-дербес тапсырмалар; 

- зертханалық 

жұмыстар; 

- тәжірибелік 

жұмыстар; 

Оқу құралдары: 

Никитин И.Н., 

Апалькин В.А. 

Организация и 

экономика 

ветеринарного дела, 

М.: Колос, 2006, 

Жигачёв А.И. 

Разведение 

сельскохозяйственных 

животных с основами 

частной зоотехнии, 

М.: КолоС, 2009,  - 

408 б. 


Өндірілген 

өнімді есептеу 

Құжаттарды 

рәсімдеу ережелерін 

білу. Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыра 

білу 


Сүт сауу есебінің журналы, 

Бақылау сауын актісі, 

Сиырлардың сүт өнімділігін 

есептеу кітабы, Сүт және сүт 

өнімдерін талдау 

нәтижелерінің журналы, 

Сүтті және сүт өнімдерін 

жіберу-қабылдауға тауарлы-

көлікті жүкқұжат, Сүт 

қозғалысының тізімдемесі, 

Мал шаруашылығы 

өнімдерінің өндіріс туралы 

есептілік 

Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыру 

Тұқымдық есеп 



және есептілік 

Құжаттарды 

рәсімдеу ережелерін 

білу. Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыра 

білу 


Тұқымдық малдардардың 

дербес карточкасы, 

Сиырлардың сүт беру 

қасиеттерін бақылау 

журналы, Сиырларды сырт 

бітімі және құрылысы 

бойынша бағалау журналы, 

Малдарды сұрыптаудың 

жиынтық тізімдемесі, 

Тұқымдық куәлік 

Құжаттарды 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыру 

Малдың өз 



төлінен өсіп-өнуі 

Құжаттарды 

рәсімдеу ережелерін 

білу. Құжаттарды 

Жасанды ұрықтандыру 

журналы, Бұзаулау (төлдеу, 

құлындау) журналы, 

Құжаттарды 

мемлекеттік және 


есебі және 

есептілігі 

мемлекеттік және 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыра 

білу 


Жасаушының шәуітін 

жіберу-қабылдау ордері, 

Плем кәсіпорнына шәуітке 

сұраным, төлді кірістеу 

актісі, Әр түрлі ұрғашы 

малдардың жасанды 

ұрықтандыру есептілігі 

орыс тілдерінде 

сауатты толтыру 

 

F.1 Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі, 5 деңгей 

Жеке және кәсіби құзыреттер 

Дағдылар мен икемділіктер 

Білім   

Зоотехникалық қызмет процедураларын құжаттау және 

нәтижелерді алдын ала бекітілген санаттармен, нормалармен 

сәйкес бағалау; тұқымдық карточкаларды, ұрықтандыру 

журналдарын, ұрықтандыру және бұзаулау күнтізбесін 

жүргізу  

Тұқымдық карточкаларды, 

ұрықтандыру журналдарын, 

ұрықтандыру және бұзаулау 

күнтізбесін жүргізу қабілеті 

Құжаттарды рәсімдеу 

 

F.1Модулінің негізгі элементтері мен бағалау өлшемдері, 5 деңгей 


Каталог: storage
storage -> Қазақстан Президенті Нұрсұлтан назарбаевтың Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған салтанатты жиналыста сөйлеген сөзі
storage -> Құрметті Ассамблея мүшелері! Қадірменді отандастар! Сессияның қонақтары!
storage -> Р е д а к ц и я а л қ а с ы Редакция алқасының төрағасы
storage -> ТУҒан тіл / №2 (19), 2013 Редакция алқасы
storage -> Дүниежүзі қазақтарының ІV құрылтайын
storage -> Бірінші құрылтай, 1992 жыл, Алматы Н. Ә. Назарбаев: бауырларымызғА ҚҰШАҒымыз ашық
storage -> №5-6 (91-92) наурыз 2016 жыл Газет 2001 жылдың наурыз айынан бастап шығады Р

жүктеу 4.96 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет