БАҒдарламалар жинағының жобасы карьерлі электромеханикалық жабдыққа техникалық қызмет көрсету және оны


L.1Модулінің технологиялық картасы«



жүктеу 4.85 Kb.
Pdf просмотр
бет14/15
Дата29.03.2017
өлшемі4.85 Kb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

 

L.1Модулінің технологиялық картасы«Электр жабдықтау нысандарын сынау және пайдалануға өткізу» 
Оқу мерзімінің ұсынылатын көлемі: 48 с. 
Р/с
№ 
 
Тақырыптық 
блок 
Кәсіби 
құзырлықтар 
Оқу модулі 
 
Оқу құралдары 
Теориялық оқу мазмұны 
Тәжірибелік оқыту 
мазмұны 
1. 
Пайдалануға 
қосу 
Жабдықты 
пайдалануға  қосу 
ретін білу 
- пайдалану шарттарында 
тау-кен машиналарын 
және жабдығын қабылдау; 
- эксплуатациялық және 
жөндеу құжаттамасы; 
- пайдаланудың кепілді 
мерзімі; 
- кепілді пайдаланым. 
- пайдалану шарттарында 
тау-кен машиналарын 
және жабдығын 
қабылдау; 
- эксплуатациялық және 
жөндеу құжаттамасы. 
Жабдық: 
- үстелдер; 
- орындықтар; 
- компьютерлер; 
- жабдық стендтері; 
- карьер жабдығы және 
механизмдер. 
Материалдар: 
- саймандардың 
электрослесарлық 
жиынтығы; 
- жабдықты пайдалану 
ережелері мен 
нұсқаулықтары (зауыт). 
Оқуматериалдар: 
- сынақтамалар; 
-дербес тапсырмалар
- зертханалық 
жұмыстар; 
- тәжірибелік жұмыстар. 
Оқу құралдары: 
- Стандарттау и 
управление качеством 
2. 
Электр 
қондырғылары
н пайдалану 
Электр 
қондырғыларын 
пайдалану туралы 
түсініктің болуы 
- бөлгіш құрылғыларды 
пайдалану; 
- күш беретін 
трансформаторларды 
пайдалану; 
- резервтік электр 
станцияларын пайдалану 
және жөндеу; 
- электр желілерін 
пайдалану және жөндеу; 
- электр қозғалтқыштарын 
пайдалану; 
-  іске қосатын, қорғаныс, 
реттейтін аппаратураны 
және бөлгіш 
- күш беретін 
трансформаторларды 
пайдалану; 
- резервтік электр 
станцияларын пайдалану 
және жөндеу; 
- электр желілерін 
пайдалану және жөндеу. 

құрылғыларды пайдалану; 
- қондырғыларды 
автоматтандыру 
құралдарын пайдалану; 
- ішкі сымдарды және 
арнайы мақсаттағы электр 
қондырғыларын 
пайдалану; 
- электр қондырғыларын 
пайдалану және жөндеу. 
продукции: Учебник для 
вузов/ В.А. Швандер, 
В.П. Купряков и др.; 
Под ред. Проф. В.А. 
Швандера. - М.: 
ЮНИТИ - ДАНА, 2000. 
- 487 с. 
- Феллер М.Д., Полторак 
Ю.Л. Составление 
текстовых 
производственных 
документов. - М.: Изд-во 
стандартов, 1990. - 324 
с. 
3. 
Электр 
қондырғылары
н техникалық 
пайдалану 
ережелері 
Электр 
қондырғыларын 
техникалық 
пайдалану 
ережелерін білу 
- тұтынушылардың электр 
қондырғыларын 
техникалық пайдалануды 
ұйымдастыру; 
- тұтынушылардың электр 
қондырғыларын 
пайдалануға рұсқат беру 
реті; 
- электр қондырғыларына 
техникалық қызмет 
көрсету, алдын ала 
жоспарлы жөндеу, 
жаңарту және қайта құру 
- тұтынушылардың 
электр қондырғыларын 
пайдалануға рұсқат беру 
реті; 
- электр қондырғыларына 
техникалық қызмет 
көрсету, алдын ала 
жоспарлы жөндеу, 
жаңарту және қайта құру. 
 
L.1Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі(4 деңгей) 
Жеке және кәсіби құзыреттер 
Дағдылар мен 
икемділіктер 
Білім 

Қызметкердің нұсқаулығын ұйымдастыруға, 
карьер жабдығының және механизмдердің жай-
күйі туралы мәліметтерді жинауға дербестік 
және жауапкершілік 
Карьер жабдығына және 
механизмдерге қызмет 
көрсету және жөндеу 
жұмыстарын ұйымдастыру 
Карьер жабдығының және механизмдерінің 
пайдалану мақсаты, техникалық 
сипаттамалары, ЕҚ және ҚТ талаптары 
 
L.1Модулінің негізгі элементтері мен бағалау өлшемдері(4 деңгей) 
Элементтер 
Өлшемдер 
1. Электр жабдықтау 
нысандарын және жабдықты п 
айдалануға өткізу 
1.1 Агрегаттарды және машиналарды пайдалануға қосу кезінде сынау ережелерін білу; 
1.2 ТКМжәнеЖ техникалық жай-күйінің парамтерлерінің және жұмысқа 
қабілеттілігінің пайдалану шарттарынан және құрылымдық, өндірістік-технологиялық 
және эксплуатациялық факторлардан тәуелділігін білу; 
1.3 Тау-кен, тасымалдау және стационарлық машиналардың тоқтап қалуының негізгі 
түрлерін және себептерін атап шығу;  
1.4 Жабдықты және оны пайдалану тәртіптерін таңдауды жүргізу. 
2. Құрылымдық бөлімше 
қызметін жоспарлау.  
2.1 Жұмыс уақытын, тоқтап қалуларды ескеріп алғашқы құжатты рәсімдеу. 
 
L.2Модулінің технологиялық картасы«Орындалатын жұмыс бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу» 
Оқу мерзімінің ұсынылатын көлемі: 48 с. 
Р/с
№ 
 
Тақырыптық 
блок 
Кәсіби 
құзырлықтар 
Оқу модулі 
 
Оқу құралдары 
Теориялық оқу мазмұны 
Тәжірибелік оқыту 
мазмұны 
1. 
Технологиялы
қ құжаттама 
Жасалған жұмыс 
есебі, 
технологиялық 
құжаттаманы 
толтыру 
- нормативтік-
технологиялық құжаттама
- технологиялық 
құжаттаманы толтыру 
ережелері; 
- жасалған жұмыстың 
есебін орындау; 
- технологиялық 
құжаттаманы толтыру. 
Жабдық: 
- үстелдер; 
- орындықтар; 
- компьютерлер; 
- жабдық стендтері; 

- сапа менеджменті жүйесі. 
- карьер жабдығы және 
механизмдер. 
Материалдар: 
- саймандардың 
электрослесарлық 
жиынтығы; 
- жабдықты пайдалану 
ережелері мен 
нұсқаулықтары (зауыт). 
Оқуматериалдар: 
- сынақтамалар; 
-дербес тапсырмалар; 
- зертханалық 
жұмыстар; 
- тәжірибелік жұмыстар. 
Оқу құралдары: 
- Курбатова О.А., 
Павлюченко В.М. 
Монтаж и ремонт 
горных машин и 
электрооборудования: 
Учеб. пособие. – 
Владивосток: Изд-во 
ДВГТУ. - 2004. – 286 
бет.  
- Гребенюк В.А., 
Пыжьянова Я.С., 
Ерофеева И.Е. 
2. 
Сапа 
менеджменті 
жүйесі 
Жасалған жұмыс 
есебін орындау. 
 
-стандарттау; 
- сертификаттау; 
- метрология; 
- нормативтік-
технологиялық құжаттама; 
- технологиялық 
құжаттаманы толтыру 
ережелері. 
- сапа менеджменті жүйесі; 
- ИСО 9000 халықаралық 
стандарттарының 
құрылымы;  
- TQM қағидалары және 
олардың  ИСО 9000 
бойынша сапа менедменті 
жүйесімен әрекеттесуі. 
- технологиялық 
құжаттаманы толтыру; 
- өнім сапасының 
деңгейін бағалау; 
- жасалған жұмыстың 
есебін орындау. 
3. 
Деректерді 
өңдеудің 
компьютерлік 
технологиялар
ы 
Деректерді жинау, 
орналастыру, 
сақтау, қорлау, 
түрлендіру және 
кәсіби хабардар 
ақпарат 
жүйелеріне тарату 
технологияларын 
қолдану.  
 
- ақпараттық технология 
түсінігі; 
- ғаламтор; 
- CALS-технологиясының 
ақпараттық үдерістерін 
ұйымдастыру; 
- ақпараттық-
компьютерлік 
технологиялар (жүйенің 
CAD және САМ); 
- бағдарламалық 
құралдарды және 
есептеуіш техниканы 
қолданып ақпаратты 
өңдеу және талдау. 

 - дерекқорларды басқару 
жүйелері; 
- сапаны басқарудың 
ақпараттық 
технологиялары. 
Справочник по 
горнорудному делу. М.: 
Недра, 1983. -816 б; 
- Басалай Г.А., 
Казаченко Г.В., Лютко 
Г.И. Горные машины и 
оборудование. 
Лабораторные работы  
Минск: БНТУ, 2011. 46 
б 
 
L.2Модулі шеңберіндегі негізгі  құзыреттер тізбесі(4 деңгей) 
Жеке және кәсіби құзыреттер 
Дағдылар мен 
икемділіктер 
Білім 
Бекітілген техникалық құралдардың сенімділігін және 
сапасын арттыру, әрекеттегі құрылғыларды игеру және 
жаңарту бойынша атқарушы-басқарушылық қызмет. 
Техникалық қызмет 
көрсетуді және жөндеуді 
жақсарту шаралары 
Ішкі құжаттар және ЕҚ және ҚТ 
бойынша нормативтік-құқықтар 
актілер 
 
L.2Модулінің негізгі элементтері мен бағалау өлшемдері(4 деңгей) 
Элементтер 
Өлшемдер 
1.Күші бар нормативтік-техникалық құжаттамаға 
сәйкес технологиялық және құрылымдық 
құжаттаманы рәсімдеу. 
1.1Құрылымдық және технологиялық құжаттамаларды орындау және 
оқу ережелерін білу; 
1.2 Өндірістік қызметтегі метрологияның, стандарттаудың және 
сертификаттаудың негізгі ережелерін қолдану негізінде күші бар 
нормативтік базаға сәйкес технологиялық және техникалық 
құжаттаманы рәсімдеу. 
2.Бөлшектер сапасының техникалық құжатамма 
2.1 СМЖ құжаттамасын білу; 

талаптарына сәйкестігіне бақылау жүргізу. 
2.2 Жолдама құжаттаманың формасын толтыру; 
2.3 Өнімдердің өлшемдерінің, формаларының, орналасуларының 
жарамдылығын анықтау. 
3Жұмыс орнын тазалау.  
3.1 Электромонтаждаушы-реттеушінің қарауындағы жабдықтың 
қозғалтқыш механимздерін ажырату; 
3.2 Сайманды жинау, оны сүрту, сақтау орнына салу немесе сайман 
қоймасына тапсыру; 
3.3 Жабдықты шаңнан тазалау, олардың бөлшектерін шүберекпен 
немесе ұштарымен сүрту; 
3.4 Шеберден келесі жұмыс күнінен өндірістік тапсырманы алу. 
 
 
3.2 Кәсіби стандарт негізіндегі типтік оқу жоспары* 
(біліктілік деңгейін көтеруге арналған техникалық және кәсіби білім алу оқу жоспарының үлгісі) 
академиялық сағат 
№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 







Жалпы білім беру пәндері/ 
жалпы білім беру модульдері 
1448 
1448 
  
  

Жалпы гуманитарлық пәндер/ 
жалпы гуманитарлық модульдер 
  
410 
80 
460 

Әлеуметтік-экономикалық пәндер/ 
әлеуметтік-экономикалық модульдер 
  
180 
  
180 

Жалпы кәсіби пәндер/ 
342 
780 
254 
800 

№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 






жалпы кәсіби модульдер 
1 кәсіп.Тау-кен жабдығына қызмет көрсету және оны жөндеу электрослесарі 
5  Арнайы пәндер\арнайы модульдер** 
734 
  
734 
  
5.1  А.1 Тау-кен жабдығын қызмет көрсетуге және жөндеуге дайындау 
128 
  
128 
  
5.2  А.2 Тау-кен жабдығына қызмет көрсету және оны жөндеу 
электрослесарінің жұмыс орнын дайындау 
82 
  
82 
  
5.3  В.1 Карьер жабдығын демонтаждау 
82 
  
82 
  
5.4  В.2 Карьер жабдығын жөндеу және ретке келтіру - келесі бақылау-
өлшеу аспаптарын ауыстыру және қосу: манометрлерді, 
вольтметрлерді, амперметрлерді 
76 
  
76 
  
5.5  В.3 Түрлендіргіш қондырғыларға, аралық станцияларға, СОБ 
(сигнал беру жүйесі, орталықтандыру және блокадалау) және 
рельсті қатынас жолын автоматты бағдаршамды блокадалау (АББ) 
құралдарына техникалық қызмет көрсету 
74 
  
74 
  
 
5.6 
В.4 Күрделі машиналардың механикалық және электр бөліктеріне, 
түйіндерге және механизмдерге, аппаратураға, бақылау-өлшеу 
аспаптарына, дағдылы әрекет қондырғыларына, телемеханика 
құралдарына техникалық қызмет көрсету 
82 
  
82 
  
5.7  В.5 Аса күрделі машиналарға, түйіндерге және механизмдерге, 
аппараттарға, бақылау-өлшеу аспаптарына техникалық қызмет 
көрсету. Электронды, телемеханикалық, радиорелелік 
аппаратураның, аппаратураның, изотропты реле құрылғылардың, 
64 
  
64 
  

№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 






асинхронды-синхрондалған реттелетін электр жетегінің автоматтық 
жүйелерін ретке келтіру және сынау 
5.8  В.6 Аса күрделі аппараттарға, машиналарға, механизмдерге, 
электронды басқару жүйелері және сұлбалары бар электр 
жетектеріне техникалық қызмет көрсету. Тиристорлық қоздырудың 
электрондық блоктарын, микропроцессорлық бағдарламаланатын 
контроллерлер негізіндегі реттелетін электр жетектерінің 
(асинхронды және сихнронды) автоматтық жүйелерін ретке келтіру 
және сынау. 
36 
  
36 
  
5.9  С.1  Карьер (тау-кен) жабдығын сынау және пайдалануға өткізу 
64 
  
64 
  
5.10  С.2 Жолдама құжаттаманы рәсімдеу 
46 
  
46 
  
2 кәсіп. Электромонтаждаушы-реттеуші 
5  Арнайы пәндер\арнайы модульдер** 
672 
  
672 
  
5.1  D.1 Электр жабдықтау нысанын электр көзінен ажырату 
112 
  
112 
  
5.2  D.2 Электр жабдықтау нысанын ретке келтіруге дайындау 
48 
  
48 
  
5.3  D.3 Электр жабдықтау нысандарын ретке келтіретін 
электромонтаждаушы-реттеушінің жұмыс орнын дайындау 
48 
  
48 
  
5.4  E.1 Тау-кен кәсіпорнының кернеуі 1 кВ-қа дейінгі электр жабдықтау 
нысандарын ретке келтіру 
68 
  
68 
  
5.5  E.2 Амперметрлердің, вольтметрлердің, санауыштардың, 
оқшаулауды бақылау аспаптарының қосылуын тексеру. Қысқа 
жалғау роторымен айнымалы токтың электр жетектерін басқару 
52 
  
52 
  

№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 






сұлбаларын тексеру. Токтың және кернеудің электромагниттік 
релелерін баптау 
5.6  E.3 Өндірістік және азаматтық құрылыстағы қорғаныстың 
қарапайым түрлерімен кернеуі 10 кВ-қа дейінгі электр жабдықтау 
нысандарын ретке келтіру. Кернеуі 10 кВ-қа дейінгі тура қосылудың 
айнымалы тогының электр жетектерін ретке келтіру 
48 
  
48 
  
5.7  E.4 Тау-кен кәсіпорындарындағы релелік қорғаныстың күрделі 
түрлерімен кернеуі 10 кВ-қа дейінгі электр жабдықтау нысандарын 
ретке келтіру. Автоматика элементтері бар, кернеуі 10 кВ-қа дейінгі 
айнымалы токтың электр жетектерін, басқарудың және реттеудің 
релелі-түйістіргіш сұлбасы бар айнымал токтың электр жетектерін 
ретке келтіру .  
68 
  
68 
  
5.8  E.5 Қуаты 1000 кВА-қа дейінгі және кернеуі 10 кВ-қа дейінгі 
жиынтықты трансформаторлық аралық станцияларды релелік 
қорғау және басқару сұлбаларын тексеру.  
48 
  
48 
  
5.9  E.6 Реттелмейтін тұрақты ток көздерін: қорек көздерін (ТТВ, КҚК), 
аккумулятор батареяларын ретке келтіру. Күш беретін 
трансформаторларын және қозғалтқыштарының күрделі 
дифференциалды және бағытталған қорғаныстарын ретке келтіру. 
36 
  
36 
  
5.10  F.1 Ауысымды қабылдау және тапсыру, жұмыс орнын, аспаптарды, 
саймандарды тазалау, сонымен қоса, оларды тиісті күйде ұстау, 
жабдықты тазалау жұмыстары 
24 
  
24 
  

№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 






5.11  F.2 Электр жабдықтау нысандарын сынау және пайдалануға өткізу 
72 
  
72 
  
5.12  F.3 Бекітілген техникалық құжаттаманы жүргізу 
48 
  
48 
  
3 кәсіп. Электр қондырғыларына қызмет көрсету электрмонтері 
5  Арнайы пәндер\арнайы модульдер** 
650 
  
650 
  
5.1  G.1 Электр қондырғыларын электр көзінен ажырату 
128 
  
128 
  
5.2  G.2 Электр қондырғыларын ағымдағы қызмет көрсетуге дайындау 
82 
  
82 
  
5.3  G.3 Электр қондырғыларына қызмет көрсету электрмонтерінің 
жұмыс орнын дайындау 
82 
  
82 
  
5.4  H.1 Бөлек белгілері және аспаптардың көрсетулері бойынша жабдық 
жұмысының олқылықтарын анықтау 
76 
  
76 
  
5.5  H.2 Қозғалтқыштардың қарапайым бұзылуларын жөндеу. 
Жабдықтың бөлек түйіндерін ішінара бөлшектеу және тазалау. 
Жарықтандыруды монтаждау жұмыстарын орындау.  
74 
  
74 
  
5.6  H.3 Логикалық элементтердегі күрделі сұлбалары бар кепілді 
қоректің автоматтандырылған көздерімен электр қондырғыларына, 
түзеткіш-инверторлық қондырғыларға, соның ішінде, интегралдық 
сұлбалар қолданылғандарына қызмет көрсету 
82 
  
82 
  
5.7  I.1  Ауысымды қабылдау және тапсыру, жұмыс орнын, аспаптарды, 
саймандарды тазалау, сонымен қоса, оларды тиісті күйде ұстау, 
жабдықты тазалау жұмыстары 
64 
  
64 
  
5.8  I.2 Электр жабдықтау нысандарын сынау және пайдалануға өткізу 
36 
  
36 
  
5.9  I.3 Орындалатын жұмыс бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу 
26 
  
26 
  

№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 






4 кәсіп. Электро-механик 
5  Арнайы пәндер\арнайы модульдер** 
  
738 
  
738 
5.1  J.1 Тау-кен жабдығының және құрылғылардың жұмыс істеу 
шарттарын зерделейді, күні бұрын тозуының себептерін анықтайды, 
олардың алдын алу және жою шараларын қабылдайды 
  
128 
  
128 
5.2  J.2 Осы жабдықпен және құрылғылармен жұмыс жасайтын 
қызметкерлерге оларды пайдалану ережелері және өндірістік 
зақымдардың алдын алу шаралары туралы нұсқау береді 
  
128 
  
128 
5.3  K.1 Электромонтерлердің жұмысын басқарады, орындалатын 
жұмыстардың сапасын бақылайды, қауіпсіздік техникасы, еңбекті 
қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі технологияларын, 
ережелерін сақтау 
  
68 
  
68 
5.4  K.2 Қызмет көрсетілетін құрылғылардың және жабдықтың жарамды 
жай-күйін, апатсыз және сенімді жұмысын, оларды дұрыс 
пайдаланылуын, мерзімді сапалы жөнделуін және жаңартылуын 
қамтамасыз етеді 
  
84 
  
84 
5.5  K.3 Құрылғылардың жұмысындағы олқылықтарды жоюға, оларды 
жөндеуге, монтаждауға және реттеуге, электротехникалық өлшеуге 
және сынауға қатысады. Техникалық қызмет көрсетудің, жөндеудің, 
монтаждаудың және құрылғылардың бекітілген типі бойынша басқа 
жұмыстардың озық әдістерін игереді және енгізеді 
  
94 
  
94 
5.6  K.4 Жабдықтың бұзылу себептерін тексеруге және апаттардың және 
  
68 
  
68 

№ 
Кезеңдер, пәндер және оқу жұмысының атауы 
Оқу мерзімі 
негізгі орта білім беру 
негізінде 
жалпы орта білім 
беру негізінде 
2ж.10 ай 
3ж.10ай 
10 ай 
2ж.10ай 






өндірістік зақымданушылықтың алдын алу шараларын әзірлеуге 
қатысады 
5.7  K.5 Жұмыс орындарын материалдарымен, шикізаттармен, запас 
бөліктермен, өлшеу аспаптарымен, қорғаныс құралдарымен, 
саймандармен және аспаптармен, техникалық құжаттамамен 
қамтамасыз ету шараларын қабылдайды 
  
36 
  
36 
5.8  K.6 Бекітілген техникалық құралдары жұмысының сенімділігін, 
сапасын көтеру, әрекеттегі құрылғыларды игеру және жаңарту 
шараларын әзірлеуге қатысады 
  
36 
  
36 
5.9  L.1 Электр жабдықтау нысандарын сынау және пайдалануға өткізу 
  
48 
  
48 
5.10  L.2 Орындалатын жұмыс бойынша техникалық құжаттаманы 
жүргізу 
  
48 
  
48 
Каталог: storage
storage -> Қазақстан Президенті Нұрсұлтан назарбаевтың Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған салтанатты жиналыста сөйлеген сөзі
storage -> Құрметті Ассамблея мүшелері! Қадірменді отандастар! Сессияның қонақтары!
storage -> Р е д а к ц и я а л қ а с ы Редакция алқасының төрағасы
storage -> ТУҒан тіл / №2 (19), 2013 Редакция алқасы
storage -> Дүниежүзі қазақтарының ІV құрылтайын
storage -> Бірінші құрылтай, 1992 жыл, Алматы Н. Ә. Назарбаев: бауырларымызғА ҚҰШАҒымыз ашық
storage -> №5-6 (91-92) наурыз 2016 жыл Газет 2001 жылдың наурыз айынан бастап шығады Р

жүктеу 4.85 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет