Қазақстандағы инфляция моне тар лық сипатқа ие емес. Біздің банк


Алоэны неліктен «үй гүлдерінің патшасы» дейді? Алоэ атауының



жүктеу 0.67 Mb.
Pdf просмотр
бет5/6
Дата01.05.2017
өлшемі0.67 Mb.
1   2   3   4   5   6

Алоэны неліктен «үй гүлдерінің патшасы» дейді? Алоэ атауының 

өзі қай тілде, нені білдіреді? 

Сәуле РАҚЫМОВА, Алматы

ған дығы. Сол үшін ату жазасына ке сі-

ліп бара жатқан жерінен, құдай сақ-

тап, 25 жылға бас бостандығынан 

айы руға өзгертілді. Сонда әкемізге бір 

ғана шарт қойыпты: «Егер де Мұхтар 

Әуезов мені зорлықпен осы ғылыми 

дис 

сертацияны жазуға мәжбүрледі 

десең, құтыласың» деген. Ал ол кісі 

болса, біріншіден, Мұхтар Әуезовке 

деген өзінің інілік сүйіспеншілігін, 

екіншіден, ұлтын сатудан бас тартты. 

«Алаштықтардың қасында біз кімбіз, 

олар да кетті ғой» деп, азапты ғұмырды 

өзі таңдаған, есесіне, ұлтының төбесіне 

көтерген ұлы болып қалды. 

Қайым Мұхамедхановтың абайтану-

дағы еңбегі бір төбе де, өзінің қазақ ұл-

ты на қосқан еңбегі бір төбе. Сол ұлтына 

сі 

ңірген ұшан-теңіз еңбегінің үлкен бір 



қы ры – Қайым ағаның КСРО за манында 

КӨРМЕ


ШАРА

Атыраудағы Шаймерден 

Сариев атындағы өнер 

мұражайында өткен ерекше 

көрме осылай аталды. Ерекше 

дейтініміз, бұл көрмеге 

халықаралық Mirca Art 

Group Stokholm суретшілер 

қауымдастығының мүшелері, 

атыраулық Рафаэль Слекенов 

пен мексикалық қылқалам 

шебері Рауль Говеоның 45 

туындысы қойылған. 

Жуырда Тараз қаласындағы 

№53 мектепте облыс әкімі 

Қанат Бозымбаевтың 

дарынды балалармен 

кездесуі өтті. Халықаралық, 

республикалық ғылыми 

жарыстарда жеңімпаз атанған 

оқушылар аймақ басшысына 

өз жұмыстарын көрсетті. 

Үстіміздегі жылы Жамбыл 

облысынан республикалық және 

халықаралық олимпиадаларда 

50 оқушы ерекшелігімен 

танылды. 

Ұшатын сиырлар 

– Атырауда

Әкім дарынды жастарды 

марапаттады

Атырау өңірінің Индер кентінен түлеп 

ұшқан суретші Рафаэль Слекенов өнер са-

ласындағы «Жігер», «Шабыт» фести валь-

да 

рының жүлдегері, тәуелсіз «Тарлан» 



сый лығының иегері. Шетелдерде көрме 

өткізіп, тәжірибе жинақтап жүрген талант-

ты жас. Ал Рауль Говео Пералта Мехикода 

дүниеге келген. Сан-Луис-Потоси штатын-

да ғы архитектура институтында білім ал-

ған Рауль мен Рафаэль Варшавада таны-

сып ты. «Рауль – Еуропаға өте танымал 

су ретші, – дейді Рафаэль Слекенов: – Бол-

мы сы зиялы, талантты, талғамы биік. Бірге 

көрме өткізу туралы ойымды айтқанымда, 

қуана келісті. Рас, Раульдің ата-анасы ал-

ға шында қарсы болды. Оларды «стан» сө-

зімен аяқталатын елдер үрейлендіреді 

екен, мысалы, Ауғанстан, Пәкістан сынды. 

Қазақстанға жіберер алдында интернет 

ар қылы біздің ел жөнінде біраз мағлұмат 

ал ғаннан кейін ғана жолына батасын бе-

ріпті». 


Рафаэльдің көрмеге ұсынған сурет те-

рі нің басым көпшілігінде судан балық ау-

лаған баланың бейнесі көп ұшырасады. 

«Бұл – менің бала арманымның көрінісі, 

– дейді Рафаэль бұл жайлы. – Кішкене ке-

зім де ихтиолог болуды армандадым. Жа-

йық өзенінен балық аулау мені үлкен әсер-

ге бөлейтін, ихтиолог бола алмасам да, 

су реттерім арқылы арманымның бейнесін 

көр сеткім  келді». 

Көрме өткен өнер мұражайының ди-

рек торы Жайдарбек Зайдуллин Рауль дің 

Қа  зақстанға келуіне біздің елде Мек  си-

каның дипломатиялық миссиясының жоқ-

тығы біраз қиындық келтіргенін айта ды. 

Тек облыстық мәдениет басқармасы ның 

қолдауымен ғана осындай ерекше көр ме-

ні көп шіліктің назарына ұсыну мүмкін бо-

лып ты. Маусымның 15-іне дейін жал ға-

сатын көрмеден кез келген көрермен өзі не 

ұна  ған картинасын сатып алуына да бо ла-

ды екен.


Бақытгүл БАБАШ,

Атырау облысы 

Тараз қаласындағы №45 мектеп-гим-

на зия сының 3-сынып оқушысы 9 жасар 

Әнел Алтайбек Польшада өткен шахматтан 

әлем чемпионатында қола медальға ие 

болды. Сондай-ақ дарынды ұлдарға ар-

нал ған  қа зақ-түрік  мектеп-интернаты ның 

бі ті ру ші ле рі  Абылай  Шахизадаев,  Нұрбек 

Се рік ұлы және Ернұр Төлеп Мәскеуде хи-

миядан  өт кен  Менделеев  олим пиа дасында 

1-ші және 2-орындарды жеңіп алды. «Бұл 

залда талантты жастар отыр. Мен се нім ді-

мін, ме нің алдымда қазір болашақ ғалым-

дар,  ма те матиктер,  физиктер,  химиктер, 

фи  ло лог тер отыр. Жалпы алғанда, бұл ба-

ла 


лар 

дың болашағы бұдан да зор. 

Олардың ата-аналарына осындай тамаша 

бала лар ды тәрбиелегені үшін үлкен алғыс 

айтқым ке леді», – деді Қанат Бозымбаев. 

Бүгінде Жамбыл облысында 460 жалпы 

бі лім беретін мектеп бар. Облыс мек теп те-

рінде 181 мыңға жуық оқушы оқиды, 

олар ға 21 мыңнан астам педагог білім бе-

ре ді. Бірыңғай ұлттық тестілеу нәтижесі 

бо  йынша  өткен  жылы  республикадағы 

100 озат мектептің қатарына Жамбыл об-

лы сының бес мектебі кірді. Өткен жылы 

мек теп бітірген 23 дарынды жастың бар-

лығы еліміздің және шетелдердің ең таң-

даулы жоғары оқу орындарында білім 

алу да. Республикалық олимпиада мен ғы-

лы ми жарыс және өнер байқауларының 

бар лық жеңімпаздары облыс әкімі Қ.Бо-

зым баевтың арнайы сыйлығымен ма ра-

пат талады. 

Гүлжан КӨШЕРОВА

Б

АЙҚА



У

Елордада 

«Жұлдызай» 

жұлдыздары 

жүр

«Республикалық VI «Жұлдызай» шы-

ғар машылық фестивалінің» ерекшелігі – 

оның ауқымдылығында дейді», – шараны 

ұйымдастырушы әрі «Жұлдызай» қорының 

атқарушы директоры Гүлзат Асанова. Бұл 

фестиваль бұрын тек облыстарды ғана 

қам тыса, осы жылы шараның танымал бо-

луы на байланысты қалалар мен ау дан дар-

дан, ауылдардан келіп қатысып жатыр. 

Бас-аяғы төрт айдың ішінде еліміздің түк-

пір-түкпірінен төрт мыңнан астам дарынды 

мү гедек балалар жиналған. Олар «ең та-

лантты жас» деген атқа лайық болу үшін 

екі іріктеу турынан өтті. 280 бала осы 

турдан өтіп, гала-концертке қатысып 

жатыр. 

Та лант ты 



балаларымыз 

жеті 


номинация бо йынша сынға түседі. Тағы 

500 бала осы кон цертті тамашалауға келіп 

отыр», – дей ді Гүлзат Асанова. 

Мүмкіндігі шектеулі балаларға қоғам-

ның назарын аударып, олардың шығар ма-

шы лық талантын ұштау мақсатында қолға 

алынған бұл жоба алғаш рет 2005 жылы 

ұйымдастырылды. «Ол кезде бұл фестиваль 

қалалық деңгейде ғана болатын. Оған Ақ-

мола аумақтық деңгейде ғана қатысып 

жүрді. Алайда қатысушылардың санының 

артуына байланысты 2006 жылы фес ти ва-

лімізді республикалық аяда өткіздік», – 

деп атап өтті «Жұлдызай» қорының ат қа-

ру шы директоры Гүлзат Асанова.

Бүркіт НҰРАСЫЛ

Балаларды қорғау күні 

қарсаңында елордамызда 

мүмкіндігі шектеулі балалардың 

республикалық «Жұлдызай» 

шығармашылық фестивалінің 

гала-концерті болып өтті. 

Осымен алтыншы рет өткізіліп 

отырған фестивальға қатысам 

деушілердің саны бұрынғы 

жылдармен салыстырғанда 

әлдеқайда көп болған.

Алаш тұсындағы қайраткерлер, Кеңес 

Одағының кезеңіндегі тұлғаларды қамтып, 

1986 жылға дейінгі саяси қуғын-сүргін 

көрген ұлттық қайраткерлеріміздің өмір-

баяндарын ғана емес, соған қатысты мате-

риал дарды толықтыру міндеті сұралып 

тұр. Өйткені біздегі тарихи мәліметтер, та-

лайлы-тағдырлы жәдігерлер әлі де шаң 

қа уып жатқан тәрізді. Қасіретті кезеңнің 

өзінде «ұлтым» деп өткен ұландарды ел 

бо лып ұлықтасақ екен. Сол тұрғыдан ал-

ғанда, Алаштың ардақты азаматтарының 

мұрағаттары мен жәдігерлерін жинаудың 

маңызы зор. Оның ішінде АЛЖИР тұтқын-

дарының осындағы өмірі ғана емес, содан 

ке  йінгі өмірбаяндарын, ұрпақтарын то-

лықтай етіп шығарсақ деген ниетіміз де 

баршылық. Яғни мұражайдың ең бірінші 

міндеті бүкіл жәдігерлерді жинақтау болса, 

екінші міндеті – сол жинақталған жәдігер-

лерді мұқият зерттеп, зерттелген мұралар-

ды келушілерге, тарихқа тағзым етушілерге 

ұсына білу. Тарихи танымдық зерттеу 

жұмыстарын тереңірек қолға алатын бола-

мыз. Бұдан бөлек, Мемлекет басшысы өзі-

нің бір сөзінде: «Репрессия жылдарында 

аяу лы да абзал азаматтарымыздың жойыл-

ға ны – большевизмнің бетіне басылар қа-

ра таңба, біздің ғасырлар бойы ұмытыл-

май тын қасіретіміз» деген болатын. Сон-

дық тан да ұмытылмайтын қасіретімізді 

ұр пақ жадында мәңгіге қалдыру шара ла-

рын тереңдете түскеннің маңызы зор. Осы 

мақ сатта жақында Қазақстан мұсыл ман-

да 


ры діни басқармасының атына, елі-

міздегі барлық өзге иланымдағы діни 

ұйым дардың жетекшілеріне үндеу тас тал-

ған еді. Онда Саяси қуғын-сүргін құр бан-

да рын еске алу күні қарсаңында қызыл 

им перияның құрбаны болған боздақтар 

рухына мешіттер мен шіркеулерде, өзге де 

ғибадатханаларда, аштық құрбандарына 

қойылған белгілер басында аруақтарға 

дұға бағыштап, оқу орындарында, меке-

мелер мен ұйымдарда арнайы жиындар 

өткізуді дәстүрге айналдыру қажеттігі 

тұжырымдалған еді. «Өлі разы болмай – 

тірі байымайды» деген даналықты негізге 

ала отырып, әлгіндей үндеудің шарасын 

сөз  ден іске көшірудің уақыты жеткен тә-

різді. Заманында террорлықтың үлкен со-

йылының астында қалған тағдырлар рухын 

ел болып бір минут үнсіздікпен еске алсақ 

жарасар еді. Еврей жұрты өздерінің азалы 

күнін ерекше өткізеді. Бүкіл жұрт болып 

елде қаралы рәсімдер жасайды. Сондай 

Аза күні таңғы 10-да бүкіл еврей жерінде 

жым-жырт тыныштық орнап, бір минут 

үнсіздіктен соң сиреналар жамырайды. 

Ұлы қырғынға ұшыраған ұлтымыздың 

ұлан дарын біз де сол секілді еске алсақ 

дейміз.


– Әумин! Аса құптарлық жайтты 

көтеріп отырсыз. Әңгімеңізге рақмет.

Сұхбаттасқан 

Қанат ҚАЗЫ

қа зақтың өз әнұранын жазуы. Мүйізі қа-

рағайдай мықтылар түскен бәйгеде не-

бары 27 жастағы жап-жас жігіттің мәтіні 

оза шапқанда, жұрт алғаш аңтарыла 

қалған. Себебі ол тұс әлі Қайымның қа-

лың қазаққа таныла қоймаған кезі бо-

латын. Ал Қайымға сонда  ақылгөй бол-

ған, оны қолдаған Мұхтар Әуезов еді. 

Осының өзі неге тұрады? Сондай-ақ 

Алаш арыстарының еңбегін араб қар 

пі-


нен кириллицаға түсіруді ең алғаш қол-

ға алған да – осы бір қайраткер тұл 

ға. 

Абай, Шәкәрім, Әуезов сынды үш алыпты 



тану ғылымының негізін қа 

лағанымен 

қоса, кейін Шәкәрімнің ұлы Ахат 

Құдайбердиевтің ақталуына көп ең 

бек 

сіңіргенін де айта кету керекпіз. Сөз со ңын  



белгілі алаштанушы ғалым Тұрсын Жұрт-

байдың мына сөзімен түйіндесек: «Қайым 

Мұхамедханов – Абайдың інісі, Алаштың 

ірісі».


Қамшының қару ретін-

де қолданылуы б.з.д. І мың-

жыл 

дықтың басынан бас-



та 

лады. Ол жайлы алғашқы 

де рек көзі петроглифтер бол -

са, кейін ол эпикалық жыр-

ларда, құлпытастарда салт 

ат ты сарбаздың жабдығы ре-

тін 

де көрініс береді. Қам 



шы-

ның түп негізі онан да әріде 

– мифологиялық та 

ным 


да 

жатқандығын Иш 

тван Қо-

ңыр 


дың Қобда қазақ 

тарынан 


жазып алған көне жұмбақ нұс-

қасы сияқты фольклорлық, 

тіл дік деректер қуаттайтындай. 

Қамшы жайлы Доспамбет 

жыраудың (XVІ ғ.) жырында 

кездеседі. 

Қамшы өрімін таспа са ны-

на қарай төрт таспа, бес тас-

па немесе «бестемше», 6, 8, 

Қамшы жайлы алғашқы деректер қай кезге тән? Және 

қамшы қанша таспаға дейін барады?

Айбатыр СЕЙСЕНБЕКҰЛЫ, Тараз

12, 24, 32, 48 таспа, тіптен 

83 таспаға дейін барады. Өр-

генде:


Ассалаумағалейкүм (1-тұтам)

 Әлікассалам! (2-тұтам)

 Жол болсын! (3-тұтам)

 Әлей болсын! (4-тұтам)

 Қайда барасың? (5-тұтам)

 Тобылғы сайға барамын 

(6-тұтам)

 Оған неге барасың? (7-тұтам)

Қамшы сапқа барамын , – 

деп «сегіз тұтам» ұзындықты 

бел 


гілейді (Н.Уәли). Дойыр-

да жеті тұтам, бір-екі елі бо-

лады деп жазады ұлы Ш.Уә-

ли ханов.

Нұрғис

а ЕЛЕУБЕК



ОВ (фо

то)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№94 (546) 2.06.2011 жыл, бейсенбі            



www.alashainasy.kz

6

e-mail: info@alashainasy.kz

АЛАШ АЗАМАТЫ

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Табытты көтерушілер әуелі оң беткейіне 

өтіп, бірінші бас жағын, кейін аяқ жағын 

оң иыққа қойып көтереді. Ал сол жақ та-

ғы лар да бірінші бас жағын, кейін аяқ 

жағын сол иыққа көтергендері дұрыс. Қа-

бір басына барғанда табыт жерге қойыл-

майын ша, адамдарға отыруға болмайды. 

Қабір белден немесе кеудеге дейін қа зы-

лады. Одан да тереңдеу қазылса тіпті 

жақсы. Ішінен ішкі үйі (ләхад) жасалынады, 

егер жері бос болса ләхад жасамауға да 

болады. Мәйітті қабірге құбыла тарапынан 

кіргізіп, кебіннің бас-аяғындағы түйіндерін 

шешіп, ұйықтап жатқан адам сияқты басын 

құбылаға қаратып, шалқасынан жатқызып: 

«Бисмилләһ уә ъаләә милләти расулилләһ 

салләллаһу ъаләйһи уа сәлләм», – деп 

оқуы керек. Ләхад аузы кірпішпен 

жабылып, қабір топырақпен толтырылады. 

Күйген кірпіш пен тақтай қолдану мәкруһ, 

ал қамыс қолдануға болады. Қабір үстіне 

топырақ түйе өркеші іспетті етіп үйіледі.

Алдымыздағы үлкендердің қатары сиреп, енді біз олардың орындарын 

басып ел ағасы атанудамыз. Бірақ «Тумақ бар да, өлмек бар» дейді, біреу 

қайтыс болған жағдайда қазаға қатысты рәсімдерді дұрыс біле бермейміз. 

Мысалы, мәйітті жерлеу...

Алдоңғар ҚОЖАҚОВ, Жезқазған қаласы

Мәйітті жерлеудің де рәсімі бар

Ән салатын құм таулар

АЛАШ-АҚПАРАТ

Мәселен, мамырдың 19-ы күні қала-

да ғы Протозанов көшесінің бойында түнгі 

сағат 1.00 шамасында 20-21 жастағы боз-

ба лалар көшеге жарық беріп тұрған баған-

дар дағы шамдарға тас лақтырып, құра-

лай ды көзге атқан «мергендіктерін» бай-

қа тады. Мұны аңғарып қалған сол маңай-

да ғы мекеме күзетшісінің бірі бірден по ли-

ция 

ға телефон соғады. Оқиға орнына 



де реу жеткен құқық қорғау қызметкерлері 

бетімен кеткендерді қолға түсіреді. 

«Қуырдақтың көкесін түйе сойғанда 

кө ресің» демекші, 16 мамыр күні ша һар-

дағы Ертіс өзенінің жағалауында бұдан 

өткен сорақы оқиға орын алған. Елірген 

жас тар жүргіншілердің қауіпсіздігі үшін 

өзен жағасына қойылған екі бірдей қор-

ған ды алып, суға лақтырған. 

Амангелді ШАЛАБАЕВ, Өскемен қалалық 

ІІБ рота командирінің орынбасары:

– Бұл кісілер қорғандарды итеріп, 

өз дерінің күштерін сынамақшы болған. 

Ерік кендердің бұл ермегі күні ертең 

елге қайғы әкелуі әбден мүмкін. Себебі 

бұл қорғандар кезінде халықтың қауіп-

сіз дігі  үшін  жасалған. 

«Жақында қаладағы аялдамалардың 

бірінің быт-шытын шығарып кеткен. Шы-

ғар ған кімдер дейсіздер ғой? Өрімдей жас 

қыздар екен. Олар өз кінәларын мойын-

дарына алды», – дейді Өскемен қалалық 

ІІБ рота командирінің орынбасары Аман-

гел ді  Шалабаев.



Азамат ҚАСЫМ, 

Өскемен

Бұзақы балалар 

құрықталып жатыр

Саунада жеңгетайлық қызмет көрсетіп 

жүрген 51 жастағы әйел болып шықты. По-

ли цейлер саунада тексеру жұмыстарын 

жүр гізу барысында әкімшіден 4000 теңге 

шамасында ақша тапқан. Жең ге тайдың 

айтуынша, 3000 теңгені саунаға келген 

клиент бір сағаттың ақысы ретінде төлесе, 

1000 теңгені жеңіл жүрісті қыз клиент пен 

табыстырғаны үшін берген. Жез 

өкше 

қызды тергеу барысында оның бес жылдан 



бері осыны кәсіп қылып, күн көріс көзіне 

айналдырғаны  анық тал ды. 

Полицейлер жедел алдын алу шара-

сының барысында қаладағы сегіз сау наны 

аралап, тән саудасымен айна лы сып жүрген 

жеңіл жүрісті 12 қызды анық тады. 



Мират ЕНИКЕЕВ, ІІБ мемлекеттік тіл және 

ақпарат бөлімінің инспекторы: 

– Қыздардың жас мөлшері әртүрлі. 

Олардың бәрінің осындай жеңіл жол-

мен табыс табуға әбден машық тан ғаны 

көрініп тұр. 12 қыздың бірі шеттен кел-

ген, Ресей Федерациясының азамат ша-

сы болып шықты. Ал үшеуінің қолын да 

ешқандай құжаттары жоқ. Сөздеріне 

се нер болсақ, олар ШҚО аудандарында 

тұ рады.

Бауыржан МЫРЗА, 

Семей

Саунадағы 

жеңгетай ұсталды

Түрлі  әлеуметтік-эко но ми-

калық  бағдар ла ма лар дың  ар-

қасында шаһар біршама көрік-

теніп қалып еді. Көшелер жөн-

де ліп, алаңдар ажарлана 

түскен. Алайда ардан безген 

бұзақылар қала көшелерінің 

көркін кіргізу үшін арнайы 

қойылған мүсіндер, су жаңа 

аялдамалар мен өзге де 

дүниелерді бұған дейін 

бірнеше мәрте күл-талқанын 

шығарып, сындырып кеткен 

болатын. Оларды құрықтауға 

құқық қор ғау орындарының 

қыз мет кер лері  де 

қауқарсыздық танытқан-ды. 

Жақында қала полицейлері 

бұзақылардың бір тобын қолға 

түсірді. Бұзақы деуге де кел-

мей ді, қолға түскендер – он 

екіде бір гүлі ашылмаған 

өрімдей жастар.

Семейде «Трафикке 

тосқауыл!» атты жедел 

алдын алу шарасының 

барысында қаладағы бір 

саунаның әкімшісі 

жеңгетайлық жасағаны үшін 

қолға түсті.

– Гүл Құмашқызы, XXI ғасыр – ақ-

па раттық технологиялар заманы. Он-

дай болса, бүгінгі күн үшін дәстүрлі 

оқы ту әдістемесі уақыт талабына сай 

бі лім беруге кепілдік бере алмайды. 

Сон дықтан да Қазақстан инновациялық 

білім беруге бет бұрды, яғни білім сая-

са тын жаңартуды қолға алды. Білім бе-

ру үдерісін ақпараттандыруда өзіңіз 

бас қарып отырған Ұлттық ақпараттық 

ор талықтың рөлі айрықша деп ой лай-

мыз. Жалпы, қосып отырған үлестеріңіз 

қан дай?

– Өздеріңіз білесіздер, Елбасы Н.Назар-

баев инновациялық білім беру жүйесін да-

мыту қажеттігін жиі көтеріп жүр. Қазақстан 

Рес 

публикасында Білім беруді дамыту 



туралы 2011-2020 жылдарға арналған 

мем лекеттік бағдарламада электрондық 

оқулықтарды енгізу мәселелеріне айрықша 

мән берілген. 

Инновациялық білім беру – білім сапа-

сын жақсартудың негізгі тетігі. Жалпы, ин-

но вациялық өнім кез келген салада бар. 

Сол сияқты білім жүйесіне де жат емес. Қа-

ғаз кітаптың шығу тарихы тым тереңде. Бі-

лім беру ошақтарының негізгі құралы бағзы 

заманнан осындай оқулықтар болып келді. 

Қағаз кітап, әрине, қажет, оны ешбір құ-

рал   мен алмастыра алмайсың. Десек те, 

бү гінгі күні компьютер, ғаламтор, яғни ақ-

па раттық технологиялар үстемдік құрған 

дәуірде тап тырмас көмекші міндетін атқара 

алатын оқу лықтың жаңа түрлерін ойлап 

табу қа жет тігі туындады. Ол – электронды 

оқу лық. 

Біздің орталық білім беру жүйесінің 

бастауыш, негізгі және жоғары деңгейлері 

үшін барлық оқу пәндеріне арналған элек-

трон ды оқулықтарды дайындайды. Олар-

дың барлығын ортақтастырып тұрған бір 

ғана нәрсе – қолданбалы бағдарламалық 

өнімдер. Алайда балалардың жас мөл ше-

ріне қарай ол әртүрлі болып келеді. Біз мек-

тепке дейінгі балаларға компьютерлі 

ойындар, мектеп жасындағы балаларға 

элек тронды оқулықтар, ал кәсіптік-тех ни-

калық лицейлер мен колледждерге вир-

туалды тренажерлар жасадық. Виртуалды 

тренажерларды пайдалана отырып, көлік 

немесе тракторды компьютер арқылы 

құрап, шаш қиып немесе аcпазшының рө-

лін атқаруға мүмкіндік алады. Ал жоғары 

оқу орындарының студенттеріне элек трон-

ды ғылыми-зерттеу зертханаларын ұсынып 

отырмыз. Менің ойымша, бұл оқу орын да-

рының оқытушылары мен студенттері 

осын дай электронды ғылыми-зерттеу зерт-

ха  наларымен  жұмыс  істеуге  жұмылд ы рыл-

са, ғылыми-зерттеуге қабілеті бар тұл ға-

ларды қалыптастыруға мүмкіндік болар 

еді. 

Электронды оқулықтың ең тиімді тұсы 



– баланың қызығушылығын оята отырып, 

білім алуға бар ынта-ықыласымен баулуы. 

Бір ескере кетерлігі, дәстүрлі білім беру 

жүйесінде оқулықтар тізбектеле жазылып, 

мейлі түрлі-түсті суреттері болсын, мейлі 

қызықты тапсырмалар болсын барлығы – 

тек жазбаша. Ал электронды оқулықтар – 

дыбыс құралы. Ол – мультимедиалы, яғни 

графика, мәтін, дыбыс және бей не құ рал-

дары біріктірілген. Ол – интерактивті. 

Бала тапсырманы орындай отырып, 

лез де жауабын алады. Егер тапсырманы 

дұрыс орындап, диктордан мақтау сөз 

естісе, баланың сабаққа деген құлшынысы 

арта түседі емес пе? Сондай-ақ электронды 

оқулыққа мектептердегі тест сұрақтары да 

енгізілген. Оны пайдаланып отырған ба ла-

ның өзін-өзі сынап көруіне әбден болады. 

Оның да жауабының дұрыс-бұрыстығы 

қол ма-қол айтылып отырады және неге 

дұрыс емес, соған да түсініктеме беріледі.

 Электронды оқулық тек оқушыға ғана 

емес, мұғалімдерге де аса қажет.


Каталог: userdata -> editions -> pdf
pdf -> Қазақтың Мұқағалиы туралы жұртшылық арасында әңгімелер
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ
pdf -> Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет
pdf -> Мен Абайдың ақындық мек тебі өз деңгейінде зерттеліп
pdf -> Бір тілде деп міндеттеген жоқ
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі
pdf -> Ерғожин ЕрлЕді Дәулет Ерғожиннің сөзіне сенсек, салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың дең­ гейі төмендеген. Құқық қорғау орган дарымен бірігіп жасаған жемқорлықтың

жүктеу 0.67 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет