Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі



жүктеу 0.7 Mb.

бет2/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.7 Mb.
1   2   3   4   5   6

кен жетістіктері мен оған ҚХА-ның қосқан үлесі сөз болмақ. Жыл 

өткен сайын Қазақстан демократияландыру мен азаматтық қоғам 

институтын дамыту жолында өзінің алған бағыты дұрыс екенін 

дәлелдеп келеді. Сан түрлі конфессиялар мен ұлт өкілдерінен 

құралған мемлекетте ұлтаралық мәселелердің тиімді шешім 

тауып отыруының бір себебі Қазақстан халқы ассамблеясы 

институтының жұмысында жатыр. 

САЯСИ  БЮРО



Басы 1-бетте

«Ротари Интернэшнлдің» мәні не?



«Ротари Интернэшнл» дегенді естимін. Бұл 

халықаралық ұйым ба? 

Еркебұлан АҚАШ, Семей

«Ротари Интернэшнл» – 

әлемдегі Ротари клуб-

тарының басын қоса тын ас-

социация. Ал Ротари клуб-

тары – бұл дін немесе сая-

сатқа қатысы жоқ қайы-

рымдылық ұйымдары. Қа-

зірдің өзінде әлемде осын-

дай 32 мың 

нан аса клуб 

жұмыс істейді. 2010 жылы 

жүргізілген зерттеудің қоры-

тындысына сәйкес, олардың 

1,2 млн мүшесі бар екені 

белгілі болды. Клуб ең ал-

ғаш рет 1905 жылы АҚШ-

тың Чикаго қаласында құ-

рылды. Пол Харрис атты 

адвокат өзінің үш серіктесі-

мен бірігіп, қайырымдылық 

қорын құру туралы бастама 

көтереді. Ротари Интер-

нэшнлдің негізін қалаушы 

да осы Пол Харрис болып 

есептеледі. 

ҚОРЫТЫНДЫ

Ж.Жүкеновтің сөзіне қарағанда, сай-

лау науқаны барысында Президенттікке 

кандидат Нұрсұлтан Назарбаевтың 222 

облыстық, аудандық, қалалық және бір 

республикалық қоғамдық қабылдау бө-

лім дері жұмыс істеді. «Электоралдық ке-

зеңде аталған қоғамдық қабылдау бөл-

мелеріне 171 мың 481 сайлаушы келді. 

Осы сайлау тұрғындардың «Нұр Отан» 

партиясының төрағасына үлкен сенім ар-

татынын көрсетті. Президенттікке канди-

дат Нұрсұлтан Назарбаевқа 7000-ға жуық 

адам аманат және тілек біл 

дірді. Оның 

ішінде әр төртінші адам — сайлауға табыс 

тілек, әрбір бесінші адам — денсаулық, ұзақ 

ғұмыр тілеп, бейбіт өмір мен ұлтаралық 

татулыққа деген ризашылықтарын біл-

дірді», — деді Ж.Жүкенов. 

Оның айтуынша, сайлаушылар өз де-

рінің талап-тілек аманаттарында Н.На-

зар  баевтың  кандидатурасын  нақ ты  қол-

дай тындықтарын 

білдіріп, 

қол же тімді 

баспана мен зейнетақы жасын төмендету 

мәселесін қайта қарауды сұраған. «Со-

нымен қатар кандидаттың қоғам 

дық 


қабыл дау бөлмелеріне 3 мың 522 ұсы-

ныс тар келіп түсті. Оның ішінде ҚР «Арда-

герлер туралы» Заңын жедел қабыл дауға, 

мектепке дейінгі мекемелер желісін ке-

ң 

ейтуге, әлеуметтік қорғау мен зейнет-



ақыға қатысты мәселелер болды», – деді 

Ж.Жүкенов.



Құбаш САҒИДОЛЛАҰЛЫ

Кеше «Нұр Отан» Халықтық-

демократиялық партиясы 

Орта лық аппаратының қоғам-

дық қабылдауының меңгеру-

шісі Жұмажан Жүкенов ҚР 

Президентінің кезектен тыс 

сайлау ында  Президенттік-

ке кандидат ретінде тіркелген 

Мем лекет басшысы Нұрсұлтан 

Назар баевтың қоғамдық қабыл-

дау орындарының жұмыс нәти-

желерін жария етті. 

Елбасыға елдің 

сенімі зор

ҚҰҚЫҚ ПЕН ҚҰРЫҚ

Естеріңізге сала кетсек, бұған дейін 

хабар ланғандай, сәуірдің 10-ы күні Тәжік-

стан астанасы Душанбеде Қазақстан ел ші-

лігінің екінші хатшысы А.Жанаевқа және 

оның отбасы мүшелеріне белгісіз бұза-

қылар шабуыл жасаған болатын. Сәуірдің 

11-і күні Душанбе милициясы аталған фак-

ті бойынша қылмыстық іс қозғады. Нәти-

жесінде, үш күннен кейін қазақстандық 

дипломатты соққыға жыққан бұзақы топ 

мүшелерінің бесеуі де құрықталды. 

СІМ баспасөз қызметінің атап көрсе-

туін ше, Қазақстанның Тәжікстандағы ел-

ші 


лігінің қызметкері Арман Жанаев пен 

оның жұбайынан жауап алу кезінде ҚР ел-

шілігінің консулы қастарында бол ған. Жа-

наевтар ұсталғандардың үшеуі төбе леске 

белсенді қатысқанын айтқан. Бұл Душан-

бе қаласының 19-22 жастағы тұр  ғындары 

болып шықты. Ал сырттан бақы лап тұрған 

тағы екеуі жәбірленуші жақ 

тың келісімі 

бойынша істің өндірісінен шығарылды.



Тәжік милициясы Душанбеде 

қазақстандық дипломатқа 

шабуыл жасаған бұзақыларды 

қолға түсірді.

Қазақстандық 

дипломатты 

соққыға жыққан 

бұзақылар ұсталды

А

б



ай ОМАРОВ (к

о

лла



ж)

ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

Үндістан премьер-министрінің еліміз-

ге ресми сапары 15-16 сәуірге белгілен-

ген. Сапар аясында экономикалық салаға 

қа 


тысты бірқатар екіжақты құжаттар рә-

сім 


делетін болады. Келіссөздерден кейін 

жоғарғы деңгейдегі бірлескен мәлім 

де-

мелер жоспарланған. Естері ңізге сала ке-



тейік, Үндістан конституциясы бойынша, 

мемлекетті президент басқарғанмен би-

ліктің көп құзыреті үкімет басшысына бе-

рілген. Сондықтан Үндістан үкіметінің 14-

ші жетекшісі Манмохан Сингхтің бұл сапа-

ры – екі ел үшін де үлкен маңызға ие. 



Жарқын Түсіпбекұлы

Кеше түстен кейін Астана 

әуежайына Үндістан премьер-

министрі Манмохан Сингх мінген 

ұшақ келіп қонды. Мәртебелі 

мейманды әуежайдан еліміздің 

мұнай және газ министрі Сауат 

Мыңбаев пен Сыртқы істер 

министрінің орынбасары Қайрат 

Омаров қарсы алды.

Елімізге Үндістан 

үкіметінің 

басшысы келді

разақұлы «жабық» деп жариялау 

құқығына ие болды. Жиын соңында Ел-

басы билік деңгейіндегі кадрлық өзгерту-

лердің осымен тамам болғанын айтып, 

алдағы бағыт туралы да өз ойын білдір-

ген болатын. «Біздің көпшілігіміз заман-

даспыз, одан қалса, ел-жұртымыз үшін 

бірлікте жұмыс атқарудамыз. Сондай 

бірліктің арқасында жетістікке жетіп жа-

тырмыз. Жаңа таға 

йындалғандарды 

құттықтаймын. Қасекең (Қасым-Жомарт 

Кемелұлы —автор) ол жаққа уақытша 

бара жатыр. Қарым-қаты 

на 


сымызда 

үзіліс болмайды. Сондықтан қалған 

тағайындау сенімді атқарылады деп ой-

лаймын», – деді Президент. Сонымен 

қатар Елбасы кадрлық алмасуларға 

тоқтала келе, Үкімет құрамы ның дені өз 

орнында қалғанын айтып, оның себебін 

де түсіндірді. «Бұған себеп – жұмыс істеп 

жүрген адамды, қолынан іс келетін адам-

ды, мемлекетке табыс әкелетін адамдар-

ды ауыстырудың қажеті шамалы деп ой-

лаймын. Кешегі қабылданған 

бағдарламадан осы Үкімет бір команда 

болып шықты, берілген тапсырмаларды 

орындады. Ендігі күні бұны ары қарай 

орындау керек. Сондықтан да, алдағы 

уақытта қолға алынған міндеттерді 

орындауға тиіспіз», – деді Президент. Со-

нан соң алдағы атқарылар шараларға да 

мән берді. «Биыл Тәуелсіздігіміздің 20 

жылдығы — баршамыз үшін аса қуанышты 

жыл. Бұл тек қана дабырлататын той жылы 

емес, 20 жыл дықтағы Қазақстанның табы-

сын дүние жүзіне, әлемге паш ете білуіміз 

керек. Халқымыздың 20 жылдықтағы та-

бысын, жетістігін, әлеуметтік белесін 

көрсетіп, халықтың жағдайын одан сайын 

жақ сарту ға ұмтылуға тиіспіз. Бұның ішін-

дегі ең биік мәселе — елдің бірлігі, бұл – 

қазақтың, көпұлтты Қазақстанның бірлігі. 

Осы үшін жұмыс жасайтын боламыз. Ал-

дымызда маңызды халықаралық шаралар 

күтуде. Ендігі айдың басында Астанада 

эконо микалық үлкен форум болады. Эко-

номика бойынша Нобель сыйлығының 

алты-жеті лауреаты келеді деп күтілуде. 

Яғни бір жағынан ауқымды, дүниежүзілік 

үлкен шаралар болса, екінші жағынан 

еліміздегі шаралар одан да көп. Сыртқы 

саясатымызды, ішкі саясатымызды халық 

дұрыс деп санады деп білемін. Біз осыны 

ары қарай дамыта береміз», – деп 

аяқтады сөзін Елбасы. 

жағдайында принципті жаңа қоғамдық 

қатынастарды қалыптастыруға оңды, 

жан-жақты және тиімді ықпал етуде. 

Өзара түсіністік, ұстамдылық, әртүрлі 

ұлттар өкілдерінің рухани және мәдени 

құндылықтарына құрметпен қарау 

әдебі барлық этностарға ортақ жалпы 

халықтық идеалдар мен қасиеттерді 

қалыптастыруға әсер етті.

Соңғы кездері әлемдік саясаткерлер 

аталған институт үлгісін бір мемлекет 

ішіндегі бірнеше ұлт өкілдерінің қарым-

қатынасын реттеуші модель ре тінде де 

қарастыра бастады. Мәселен, Бель-

гиядағы Тең мүмкіндіктер және нәсіл-

шілдікке қарсы күрес орталығының ди-

ректоры Йозеф де Витто дәл осындай 

Ассамблеяны өз елінде құруды орынды 

деп атаса, Фор 

дхэм университетінің 

про  фессоры  П.Мордвидж:  «Қа зақстан 

көп ұлтты мем ле кет тердің ішінде жоғары 

жетіс тікке жеткен алғашқы ел, сон дықтан 

ұлт аралық келіс імнің қазақстандық мо-

делін әлем 

дік тәжіри 

беде қолдану ке-

рек», – дей отырып, еліміздегі бүгінгі 

жағдайға жоға ры баға беруде. Ал көрші 

Ресей қазақ стандық ассамблея ның үлгі-

сімен Ресей халықтарының ассам 

блея-

сын құрды.



Қазақстан халқы ассам 

блеясы 


ның 

осы жолғы кезекті сессиясы да ел бір-

тұ 

тас 


тығының болашағы үшін құнды 

ұсыныс-пікірлер мен өткір ойлар тастай-

ды деп үміттенеміз. Еліміздегі ұлтаралық 

татулық пен дінаралық келісімді әлем-

дегі ең үздік моделі ретінде сақтап қалу 

жолында XVII сессияның үлесі қаншалық 

болар екен? 

Сәдуақас КЕБЕКБАЙ

Сенат төрағасы Қайрат МӘМИ

ҰҚК төрағасы Нұртай ӘБІҚАЕВ

Бас прокурор Асхат ДАУЫЛБАЕВ

Жоғарғы сот төрағасы 

Бектас БЕКНАЗАРОВ


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№65 (517) 16.04.2011 жыл, сенбі



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz

Жаңағыдай себептерден ке йін жаттығу 

мүм кіндіктерінен  айы  ры лып  қалуы  мүм-

кін. Осының барлығын ескеріп, Білім жә не 

ғылым министрлігі мен Ұлттық бірыңғай 

тестілеу орталығы апат айма ғындағы мек-

теп түлектеріне айрықша жағдай жасауы 

керек. Жергілікті билік органдары ауыл-

дық, қалалық, облыстық әкім ші ліктермен 

бі 

рігіп, жоғары деңгейде шешуі ке 



рек. 

Мүм кіндігінше қолдау қажет. Әйт песе кей 

бала ҰБТ-ға қатыса алмай қалуы мүм кін. 

Басы 1-бетте

ОЙ-КӨКПАР



Қансейіт ӘБДЕЗҰЛЫ, әл-Фараби атындағы 

Қазақ ұлттық университеті филология 

факультетінің деканы

Ерлан СЫДЫҚОВ, Шәкәрім атындағы 

Семей мемлекеттік 

университетінің ректоры

Апат аймағындағы мектеп бітірушілерге 

арнайы ҰБТ жеңілдіктерін қарастыру қажет пе?

Қатысқан күнде де материалдық, та биғи 

кедергілердің әсерінен ертең тө мен балл 

алып қалуы мүмкін. Әрине, Пар ламенттен 

жеңілдікке қатысты заңды бір-екі айдың 

ішінде өткізбейді ғой. Әйтсе де Білім және 

ғылым министрлігінің құзырында қандай 

мүмкіндік бар, сол аяда үлкен көмек жа-

салса. Мүмкіндік болса, балл қосу жа ғын 

да қарастыру керек. Түлектер та 

биғи 

апаттың зардабын шекпеуі керек. Үкі мет 



тарапынан барлық жағдай жаса 

лып 


жатқан тұста бұлардың да мұң-мұқ тажы 

ескерілуі керек. Себебі ҰБТ-ның жаңа 

ере 

жесі шығып жатыр, балдық деңгейі 



кө терілді. Қазақстан бойынша екі олим-

пиа да бар, бірі – пәндік, екіншісі – әл-Фа-

раби атын 

дағы олимпиада. Жақында 

ғана біздің университетте өткен әл-Фа-

раби олим пиа дасының қорытынды жиы-

ны өтті. Қа зақстан бойынша 40-қа жуық 

бала же ңім паз куәлігін алды. Бұлар енді 

оқу ға тү сіп тұр, тек ҰБТ-дан 50 балдан 

жо ғары балл алса болды. Бәлкім, сол апат 

ай ма ғын дағы  балалар  арасында  осы 

олим пиа даға қатысқан балалар болуы да 

мүм кін. Он да олар оқуға түсіп тұр. 

Мысалы, біз былтыр Көкжыраны және 

Семейдің басқа ауылдарын су бас 

қан 


кез 

де Семейдегі Педагогикалық ин 

сти-

туттың, біз дің университеттің мұғалімдерін 



жі бе ріп, қосымша дайындық сабақтарын 

ұйым  дас тырып,  балалардың  қалып  қой-

ған сабақтарын меңгеруіне көмек көр сет-

тік. Мүлдем қалып қойдық деген жағдай 

бол ған жоқ Қазақстанда. Біздің оқу орын-

да 


рымызға апат аймақтарынан түсуге 

кел ген балалар болса, біз оларға универ-

си тет тердің 

жанынан 


те гін 

қосым ша 

сабақ тар ұйымдастырып, бі лім деңгейін 

көтеріп алуға мүмкіндік жасап қойдық. 

Был тыр ҰБТ нәтижесі шыққанда, топан су 

бас қан ауыл мен басқа ауыл оқу шы ла-

рының ара сында айырмашылық болған 

жоқ. Не гізі қаланған, дәстүрі қалыптасқан 

мек 

теп болса, мұғалімдерінің дә 



ре 

жесі 


жоғары болса, білім дең 

гейі бір-екі 

айдағы оқи алмай қалған бі лім мен шек-

телмейді. Түбінде оқушының алып ке ле 

жатқан жақсы негізді білімі бар бол са, ол 

бала барлық жерден жақсы шы ғады. Ал 

егер о бастан дұрыс жолға қо йыл маған 

мек теп  болса,  мұ ға лім дерінің  бі лімі  төмен 

болса, ол бала ҰБТ өт кізбесең де, ары 

қарай оқи алмайды, оқу ға түсе де ал-

майды.

МЕРЕЙТ


ОЙ

Аягүл МИРАЗОВА, Қазақстанның Еңбек Ері, Алматыдағы 

Ы.Алтынсарин атындағы №159 гимназияның директоры:

– Апат аймағында болып жатқан жағдайға байланысты 

ҰБТ кезінде мемлекет тарапынан ерекше бір жеңілдік 

жасау дұрыс емес шығар деп ойлаймын. Олар да барлық 

бала секілді тапсыруы керек. Тек қана балалардың сабаққа 

дайындығына нұқсан келмеуі керек. Олардың қиналмай 

тапсыруына, тұратын жерлеріне, мұғалімдер тарапынан 

қосымша дайындық сабақтары ұйымдастырылып, мемлекет 

тарапынан бүкіл жағдай жасалуы керек. Жапония халқы 

жағдайға төтеп беріп, үкімет те, басқа да кінәлі емес, табиғат 

апаты екендігіне мойынсынып, өздерінің отаншылдығын, 

қажырлылығын көрсетіп жатыр. Апаттың баланың біліміне 

қатысы жоқ. Барлық бала бірдей. Апат болмаса да, түрлі 

қиындықта оқып жатқан оқушылар бар ғой. 

Дайындаған Жадыра ЖҰМАКҮЛБАЙ

БЕЙТАРАП ПІКІР

Қазақ баласын «Қажымұқан» 

әлдилесе болмай ма?

БЕРЛИНДЕ ТЕМІРДІ ҚАМЫРДАЙ ИЛЕП, 

ПАРИЖДЕ ТҮЙЕ КӨТЕРГЕН

Ерегіскенде 51 пұт кірдің тасын кө тер-

ген Балуан Шолақ пен «екі метр бойы бар, 

астына ат шыдамайтын, 40 кісі мен жал ғыз 

өзі қамшымен ғана төбелескен» деген 

аңыз ерткен Иман жүсіптердің соңын ала 

даламызды шыр еткен сәби үнімен жаң -

ғыртқан Мұқан да Мұңайтпастай әке 

нің 

ғана емес, күллі қазақтың бағына біт кен, 



ғасырда бір туатын таңғажайып ұл бол  ды. 

Бойының биіктігі – 1 метр 96 сан ти метр, 

салмағы 130 килограмм тар та тын ал памса 

(жазушы Әди Шәріпов тіп 

ті 230 ке 

лі, 


таразыға тартқанда өз көзіммен көр 

дім 


деп жазады), сонысымен қатар қан 

дай 


ауырлықты болсын қауырсын құр лы ғана 

лып еткізіп көтеріп алатын толағай ұл ды 

ХХ ғасыр басынан-ақ әлем «Му 

ха 


нура» 

де ген атпен танып қана қоймай, оның әр 

кү ресін, әр аренаға шығуын асыға күтетін 

болған. Оған бір ғана қарапайым мысал 

айтсақ, Берлинде жуандығы бір еліден 

асатын сым темірді мойнына галстук етіп, 

беліне белбеу қылып орап, қа 

мырдай 


илеген балуан бабамыз Па риж де сахнаға 

мініп шыққан түйесін мо 

й 

ны 


на көтеріп, 

отырған жұрттың аузын аштырып, көзін 

жұм дыр ған. Сондай-ақ талай ел де 75 пұт 

жүк салынған арбаны ті сі мен сүйреп сах-

наға шығарып, алып кеу де сіне 20 пұттық 

тас қойғызып, екі пұттық балғамен уаттыр-

ға 

нын көзімен көрген ел түгел там 



са 

на 


айтып, естеліктерінде жазып кеткен. Әлем-

нің 59 елінде болып, алтыны, күмісі, қола-

сы бар 48 медаль алған Қа жымұқан баба-

мыз – тек тума талант қан а емес, спорт 

мек 

тебін бітірген кәсіби спорт 



шы. Ал 

ты 


жылдық арнайы спорт мек тебін үш жылда 

бітірген, жарты ға 

сырға жуық кі 

лемнен 


кетпеген балуанның барлық белдесуін 

Мәриям ӘБСАТТАР

 

Бүгінгі заман әдебиетін қолдау мақсатында мемлекеттік қаламақы қорын құру керек пе?



Батық 

МӘЖИТҰЛЫ, 

ақын:

Аманхан 

ӘЛІМ, 

ақын:

Ғаббас

ҚАБЫШҰЛЫ, 

сатирик жазушы:

?

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

– Жалпы, қаламақы мәселесінің көтеріліп келе жатқанына біраз 

жыл  дың жүзі болды. Осыған қатысты жоғарыға талай мәрте хат жазы-

лып, ұсы ныс тар айтылған. Бірақ бұған селт етер лауазымды басшылар 

мен құзырлы орын  дар әзірге табыла қойған жоқ. Шынын айту керек, 

қа зіргі кезде қа лам  герлердің жағдайы аса мәз емес. Кезіндегі кеңес 

өкі меті тұсында кітап ба су, оны тарату және қаламақы берудің бірыңғай 

жү йесі болды. Сондай-ақ ақын-жазушылар Жазушылар одағы жа нын-

дағы Әдеби қордан қа ла ма  қы ала алатын. Тәуелсіздік алғалы бері 

оның реті бұзылып, баспалардың кө   бі жекеменшікке өтіп, кітап шығару 

ісінде ала-құлалық пайда болды. Оның үстіне бүгінгі Жазушылар 

одағының бұ рынғыдай ресми құзыреті жоқ, қатардағы қоғамдық 

ұйым дә 

ре 


же 

сін 


де ғана қалды. Әйтсе де соңғы кез 

 

дері біраз 



қаламгердің кітаптары мем 

лекеттік тапсырыспен жарық кө 

ріп, 

авторларға аз да болса қа ла ма қы беріліп келеді. Алайда үнемі то лық-



ты рылып отыратын арнайы қа ламақы қоры болмағандықтан, бұл 

пробле ма толыққанды шешімін тап пай отыр. Қалай десек те, қаламгер 

еңбегі тиіс ті бағалануы керек. Ал қамқорлық көрмеген әдебиет өркен 

жая алмасы анық. Тәуелсіз елде ұлт тық әдебиетке деген көзқарас 

ерекше болуға тиіс еді. Бірақ бізде пе йіл, ниет жағы жетіспей тұр.

– Қаламақы мәселесі қазіргі қазақ жазушысының алдынан көлде-

нең деп тұ ратын бірден-бір үлкен проблемаға айналып отыр. Осы тө ңі-

рек те әңгіме қозғала қалса, біз көбіне «кеңес заманында кітаптардың 

та ралымы көп еді, қаламақы да қомақты болатын» дегенді алға тартамыз. 

Бірақ бүгінгі за ман ның талабы мен талғамы басқа. Қазіргі ұлттық 

әдебиетті көтеру үшін бұрынғы жү йені қайыра қабылдау қисынсыз болар 

еді. Біз қаламгердің шығармашылық ең бегін жарыққа шығарып, тиісінше 

бағалаудың заманға сай тың тетіктерін та буымыз керек. Бұған қоса бар-

лық баспа бүгінгі нарықтың талаптарына сай жұ мыс істеуі қажет. Өйт кені 

жа зушының кітабын басып шығару арқылы пайда та батын баспа бел гі-

ленген келісімшарт негізінде авторға қаламақы төлеуге міндетті болуы 

тиіс. Қазір тіпті жекеменшік баспаларды атамағанның өзінде мемлекеттік 

тап сы рыспен жарыққа шығып, халыққа тарайтын кітап авторлары да көп 

жағ дайда қаламақыдан құралақан қалып жатады. Осы орайда арнайы 

мем лекеттік қаламақы қоры құрылып, оның жұмысы дұрыс жолға қо-

йыл са, атал ған проблемалардың біразы өз шешімін табар еді. Ал қа лам-

а қы төлемеу жа зушы еңбегін қанаумен бірдей.

– Ұлттық әдебиетке серпін беріп, қазақ қа лам гер-

ле рін қолдау мақсатында Мемлекеттік қа ламақы қо р ын 

құ ру өте тиімді іс болар еді. Бұ ған, бәлкім, бі реу лер «қа-

ламақы саясатын бір ор талыққа бағын дырып қою жем-

қор лыққа әке ліп соғады» деп қарсы уәж айтар. Меніңше, 

қа лам герлердің кітаптарын шығаруға мүдделі мем лекет 

шығармашылық еңбектің лайықты бағалануына да аса 

көңіл бөлуі қажет. Мысалы, 10 баспа табақ кі та быңызды 

мемлекеттік баспаға ұсындыңыз. Олар сізге оның 

жартысын, яғни бес баспа та ба ғын ғана басып береді. 

Ал қаламақы орнына өз кітабыңыздың біраз данасын 

ұсынады. Се бе бі мемлекет кітапқа қаржы бөлгенде, 

авторға қа ламақы өндіріп беру жағын шет қалдырып 

жа тады. Сондықтан мемлекеттік қаламақы қо ры ның 

бол ғаны дұрыс. Қазір, Құдайға шүкір, Қа  зақстанда қар-

жы көздері молынан табылып ке леді. Сол мол та быстың 

бір пұшпағы болса да әде 

биетке бөлінсе, жа 

ңа 

шығармалардың дү ниеге келуіне ықпал жасалар еді.



Дайындаған Алмат ИСӘДІЛ

1944 жылдың 29 қыркүйегінде КСРО Мемлекеттік қорғаныс 

комитетіне Қазақстаннан бір таңғажайып хат жетеді. Мазмұны: 

«...Отанымыз фашист басқыншыларына қирата соққы беріп 

жатқан күндерде мен, өмірімнің 55 жылын спортқа арнаған 

балуан, жеңіс күнін жақындату үшін еңбекпен тапқан 100 

мың сом табысымды қорғаныс қорына тапсырамын. Осы 

қаржыға Аманкелді Иманов атындағы самолет жасауға тиісті 

нұсқау беруіңізді өтінемін». Бұл хатты жолдаушы – адам түгілі, 

батпандай ауыр ойсылқара тұқымын кеудесіне мінгізіп алып, 

қыңқ демейтін, төрт дөңгелекті арбаны үстіндегі 25 адамымен 

қоса тісімен сүйрейтін күш атасы, балуандығымен әлемнің төрт 

бұрышына қазақтың даңқын шығарған Қажымұқан атамыз. 

Аңыз атамыздың туылғанына биыл 140 жыл толады екен. 

тізіп шығу мүмкін емес, тек қандай мықты-

лар дың жауырынын жерге тигізгенін айт-

сақ та, жеткілікті секілді. За ма нында ата-

ғынан ат үркетін әлем чем 

пион 


дары – 

жапон балуаны Саракикиді, не міс балуаны 

Тон Кеннедиді, әлем чем пио ны Ганс Каун-

ды, сондай-ақ тағы бір чем пион Стурменді 

жеңген. Ал ел-жұрт ал дын дағы абыройы 

мен даңқын айт 

па 

ған 


да, 1927 жылы 

Орынборда өткізілген ірі чем пионатта зор 

табысқа жеткені үшін Қа зақ Автономиялы 

Советтік Социалистік Рес 

пу 

бликасының 



Ор талық  атқару  ко ми теті  Қажымұқанға 

«Қа 


зақ даласының ба 

ты 


ры» деген атақ 

бер се, 1945 жылы ол кісі «Құрмет белгісі» 

ор денін омырауына тақ қан. 

 



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал