Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі



жүктеу 0.7 Mb.

бет1/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.7 Mb.
  1   2   3   4   5   6

ИӘ

Қазақстандағы ҰБТ-ның 

қа   лып тасқан  өзіндік  тәртібі 

бар ғой. Ол тәртіпті бірден та-

бан астында өз 

гертіп, бекіту 

оңай емес. Бірақ ҰБТ өткізілген 

мерзімде апат ай ма ғынан кел-

ген балаларға ай рықша ма те-

риал дық-техникалық  жағ дай 

жа 

сау керек. Өткізетін ор 



ны, 

мек 


теп, мерзім, әлеуметтік 

жағ  дай:  тамақтануы,  жататын 

ор 

 

ны, көлігі қаралу керек. 



Апат ай ма ғында ұзақ мерзім 

са бақ  бол ма уынан,  оқушы-

лар 

дың ҰБТ-ға да 



йындалуға 

уа қыты болмай қа луы мүмкін. 

ҰБТ жақындаған са йын мектеп 

оқушыларының  пси хо логиясы 

мектеп деңгейінде тес 

ті 


леу 

бай 


қаулары өтіп, жаттығады 

ғой.  


ЖОҚ 

ҰБТ жеңілдіктерін белгілі 

бір аймақ үшін, белгілі бір си-

туа 


ция үшін өзгертуге мен 

жал пы  қар сы мын.  Өйткені  ол 

–  ұлт тық  стан дарт  пенен,  ұлт-

тық дәрежеде, мем 

лекеттік 

дә  ре жеде  белгіленген  дү ние. 

Ана 

дай жағдай, мынадай 



жағ 

 

дай болды, топан басты 



екен деп оның барлығын күн-

де-күнде өз герте беруге бол-

мас. Ең бас тысы, топан суды 

қаптатпаудың жол 

дарын ал-

дын ала қарастырса, әл де қай-

да арзан болады, мәселені 

ше  шуге 

әлдеқайда 

кеңірек 


жол ашы лады. Әрине, табиғат 

апа 


ты айтып келмейді, бола 

қал ған күн нің өзінде басқадай 

жағ дайларды  қа растыру  ке-

рек. 


Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Бақыт СЫЗДЫҚОВА, 

Мәжіліс депутаты:

– Тви-дің (twitter) бар болғаны 

қан дай жақсы. Зал үлкен – Сіз 

алыс тасыз!...



(Ғаламторда, «Тwitter» 

әлеуметтік желісінде депутат 

Мұрат Әбеновке жазғаны).

№65 (517) 

16 сәуір

сенбі


2011 жыл

...де

дiм-ай, а

у!

3-бетте

Ерлан СЫДЫҚОВ, Шәкәрім 

атындағы Семей мемлекеттік 

университетінің ректоры:

Қансейіт ӘБДЕЗҰЛЫ, әл-Фараби 

атындағы Қазақ ұлттық университеті 

филология факультетінің деканы:

3-бет

5-бет

7-бет

ОЙ-КӨКПАР 

Қысы жұмсақ 

аймақтар жабық 

кешен салмай ма?

Балаңыздың 

«нянясы» кім?

Қазақ баласын 

«Қажымұқан» 

әлдилесе болмай ма?



Апат аймағындағы мектеп бітірушілерге арнайы ҰБТ жеңілдіктерін қарастыру қажет пе?

«Апат айтып келмейді», дегенмен кез келген мемлекеттің ең 

басты кұндылығы саналатын адам және оның өмірі үшін 

алаңдаулы әр ел сақтық жағын да қамдауы қажет. Былтыр 

жылдың айтулы апаты – Қызылағаштағы бөгеттің бұзылу 

кесірінен туса, Ақсуат, Абай аудандарындағы су тасқыны – 

табиғат апаты. Үстіміздегі жылы Батыс Қазақстан облысы 

қардың тез еруі, жауын-шашынның мол түсуі, өзендердің 

арнасынан асып кетуі салдарынан зардап шегіп отыр. 

Табиғаттың тосын апаты Алматы облысын да бей-жай 

қалдырмады. Облыс, ауыл жұртшылығының жаппай жапа 

шегуінен биыл мектеп бітірейін деп отырған оқушылардың да 

ертеңгі оқу жайын ойлап, әуре-сарсаңға түскені айтпаса да 

түсінікті. Бір емес, екінші жыл қайталанып отырған табиғат 

апатынан кейін, бәлкім ҰБТ(ұлттық бірыңғай тестілеу) кезінде 

апат аймағындағы түлектерге арнайы көмек жасалыну керек 

шығар? Көкейкесті мәселені ел азаматтары 

талқысына салып көрелік...

ҚА

ЗАҚ ЖЕРІНІҢ ХИКМЕ



ТТЕРІ

Бүгінде бұл кесене ЮНЕСКО тізіміне алынған. Сан 

ғасырлар соқпағынан аман өткен кесененің тек батыс 

бөлшегі ғана сақталып қалған болатын. Қайта қалпына 

келтіру жұмыстары 2001-2004 жылдар аралығында 

жүргізілді. Кесенені қайта қалпына келтіру үшін Түр-

кіс 

тан филиалының қайта жасаушы шеберлері тер 



төк ті. Қолы ұсынақты шеберлер үш жыл бойы ескі тех-

но логиялы пештерді пайдаланып, 72 түрлі белгі са-

лынған плиткалар дайындады. Кесененің іргетасын 

қа 


тайтып, қабырғаларын көтеріп, алғашқы кейпіне 

кел 


тірді. Күмбездің ішкі және сыртқы желкендерін 

жөн деу де ұзақ уақытты талап етті. Көнеден жеткен ке-

се ненің бұрынғы қалпын бұзбай, бүгінгі күнге үй лес-

тіру де асқан шеберлікті талап еткен-тін. Ақыры сеніп 

тап сырылған ауқымды жұмыс ойдағыдай ат қа рылып, 

ха лық игілігіне ұсынылды. 



Жалғасы 5-бетте 

 

Айша бибі кесенесі – 



махаббаттың символы

Тасын түртсең, 

тарихтан сыр 

шертетін Тараз 

жерінде әулиелі 

жерлер мен 

кесенелер көп. 

Олардың барлығы 

да көне заманның 

бүгінгі куәгеріндей 

күмбездерін күнге 

сүйгізіп, өңірдің 

атын асқақтатып тұр. 

Олардың арасынан 

бірінші тілге тиек 

болатыны – атақты 

Айша бибі кесенесі. 

Ол ХІІ ғасырдағы 

сәулет өнерінің 

көрнекті ескерткіші 

болып саналады. 

Әулиелі Әулиеата 

өңіріне аяқ басқан 

адамның бәрі 

ең алдымен осы 

кесенеге келіп, тәу 

етпей кетпейді. 

Президент Н.Назарбаев кезектен тыс 

сайлауда қайтадан сайланып, соған орай 

билікте орын алған ауыс-түйістердің соңғысы 

әрі аса маңызды кадрлық шешімдері кешегі 

Сенаттың жалпы отырысында жүзеге асты. 

Десе де, БҰҰ-дағы жоғары лауазымды 

қызметке ауысатыны белгілі болған Қасым-

Жомарт Тоқаевтың орнына басқа кандидат 

келетіні әуелден-ақ түсінікті болатын. Сөйтіп, 

кеше Елбасының ұсынуымен Сенаттың 

тарихындағы бесінші төрағалықтың тізгінін 

бұған дейін еліміздің Бас прокуроры қызметін 

атқарып келген Қайрат Мәми ұстады. 

Сондай-ақ Сенат отырысында биліктің 

барлық деңгейіндегі кадрлық өзгерістерге 

нүкте қойылып, ҚР Жоғарғы Соты мен ҚР 

Бас прокуроры қызметіне жаңа басшылар 

тағайындалса, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің 

бұрынғы басшысы өз қызметіне қайта кірісті. 

ДАТ!

6-б

етте

Ахметқал МЕДЕУ:

Болашақта Балқаш көлі 

төртке бөлініп 

кетуі мүмкін

ОЙТҮР

ТКІ


Біздің қазақтың «әй, қап» демейтұғын қай ісі бар?

Қазақтың жалпыұлттық журналы атанған 

«Айқапқа» биыл бір ғасыр толып отыр. Қазақтың 

жаншылған рухын серпілту үшін дүниеге келген 

осынау басылымның деңгейіне әлі ешбір қазақ 

журналы көтеріле қойған жоқ десек, артық 

айтқанымыз емес. Себебі «Айқап» сол кездегі 

қазақтың қотырына – дәру, жарасына дауа болған 

журнал. Оның үстіне бүгінде Тәуелсіздігімізді 

алған тұстың өзінде бірде-бір қазақ журналы 

жалпыұлттық атанып, халықтың сұранысына 

соншалықты ие болып отырған жоқ. Бұл жағынан 

«Айқаптың» орны ерекше. Дәл осы кезеңде 

қазақ баспасөзі тағы бір басылымға толықты. 

Ол «Қазақстан» газеті еді. Қазақты «қырғыз» 

деп жүрген кезде «Қазақстан» деп жар салып 

шыққан газет атауының өзі басылымның мақсат-

мүддесінен хабар береді. Ұлттық мүддені көздеп, 

мақсаты бір болған осындай журнал мен газетке 

биыл 100 жыл толыпты.

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

145,28

210,12

5,15

22,24

1,44

12285,15

2034,16

1759,82

121,77

1471,70

Сенат тарихындағы бесінші төраға сайланды

Кеше Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық уни -

верситеті осыған байланысты «Мерзімді бас 

па 


сөз 

эволюциясы: адамзаттық құндылықтар мен ел 

дік 

мүдде мәселелері» атты конференция өт кізді. Жиын-



ға қатысқан ЕҰУ проректоры Дихан Қа м  за бек ұлы, 

Мемлекет тарихы институты ди рек  торының орын ба-

сары Ханкелді Әбжанов, «Отырар» кітап ха на сы ғы-

лыми-зерттеу орталы ғының дирек торы Тұр сын Жұрт-

бай, журналистика жә не саясаттану факультетінің де-

каны Намазалы Ома шев ме рей то йы болып отыр ған 

газет пен жур налдың, оның ғана емес, жал пы қа зақ 

бас пасөзінің  қыр-сы рын,  журналистика  ғы лы мы ның 

өзек ті мәселелерін ашып берді. 

«Біздің қазақтың «әй, қап!» демейтұғын қай ісі 

бар? Газет шығармақшы болдық, қолымыздан 

келмеді. Пұлы барларымыз ынтымақтаса алма дық. 

Пұлы жоқтарымыз ынтымақтассақ та, ақша сыз істің 

жөні табылмады. «Қап, пұлдың жоқтығы, қолдың 

қысқалығы-ай» дедік. Жақсы жерлерімізді қолда 

сақтау үшін қала салмақ болдық. Басымыз 

қосылмады. Қолайлы жерлер қолдан кетті. «Қап, 

ынтымақсыздығымыз-ай» дедік. Болыс, би, ауыл-

най боламыз деп таластық, қырылыстық. Же-

ңілгеніміз жеңген жағымызға: «ендігі сайлауда 

көреміз, қап, бәлем-ай!» дедік. Осындай біздің 

қазақтың неше жерде «қап» дегізген қапияда өт кен 

істеріміз көп болған соң, журналымыз да өкі ні ші-

мізге лайық «Айқап» болды», – деп жур налдың 

редакторы Мұхамеджан Сералин басы 

лым 


ның 

тұң ғыш санында атауына қатысты осын дай қысқаша 

түсінік бере кетеді. Мұны жазып отырған себебіміз, 

өкінішке қарай, М.Сералиннің «Біздің қазақтың 

«әй, қап!» демейтұғын қай ісі бар?» деген сөзі әлі 

күнге дейін өзектілігін жоймай келе жатыр. 

Енді журналистика ғылымының өзіндегі про-

бле маға келер болсақ, Намазалы Омашевтің ай-

туынша, Үшкілтай Сұбханбердинаның жинақтап 

шы ғарған «Айқап» журналының өзі әлі толық емес. 

Оны толықтыратын ешкімнен ынта бай қалмайды. 

Ал он сегіз шақты нөмірі шыққан «Қа 

зақстан» 

газетінің басын әлі күнге дейін құрай ал 

май 

отырғанымыз тағы бар. Бұл – қазақ баспасөзі та-



рихымыздың жарымжан екендігінің айғағы. Оны 

қазақ баспасөзін зерттеуге тер төккен, сол үшін 

бірталай мұрағаттың табалдырығын тоз 

ды 


рып 

жүрген «Астана» журналының редакторы Мақсат 

Тәж-Мұраттың өзі мойындап отыр. 

Жалғасы 3-бетте 

 

Жаңа төрағаны сайламас бұрын палата 



де пу таттары белгіленген тәртіппен іс ба сын-

дағы төрағаны қызметінен босатуы тиіс бо-

латын. Бұған орай, алғашқы сөзді Мемлекет 

басшысы алды. «Мен былтырғы жылы БҰҰ-

ның Бас хатшысы Пан Ги Мун мырзаға Қасым-

Жомарт Тоқаевты дипломат маман, үлкен 

тәжірибеден өткен адам ретінде мәртебелі 

ұйымға қызметке ұсынған болатынмын. Сол 

ұсы нысым биылғы жылы қолдау тапты. Қа-

сым-Жомарт Кемелұлы БҰҰ Бас хатшы сы ның 

орынбасары лауазымына тағайындалды. Ол 

БҰҰ-ның Женевадағы бөлімінің Бас ди рек-

торы қызметін де қоса атқарады. Баршаңыз 

біле сіздер, Қ. Тоқаев – БҰҰ-ның мұндай бас-

шы лық қызметіне тағайындалған Қаза қ стан-

дағы ғана емес, Азиядағы алғашқы тұлға. 

Бұл – Қазақстан үшін зор мәртебе, әрі үлкен 

жауапкершілік»,– деді Н.Назарбаев. Сонымен 

бірге Елбасы БҰҰ-дағы осы лауазымға бірқа-

тар кандидаттардың болғандығын, әлемдегі 

беделі жоғары мемлекеттердің өз ұсыныстары 

бойынша кандидаттар да осы лауазымнан 

үмітті болғандарын жеткізді. Сол көп үміт-

кердің ішінен биік лауазымға Қасым-Жомарт 

Кемелұлы тағайындалмақшы. Бұл – қазақ 

үшін ең мәртебелі жайт. Бұдан бөлек, Елбасы 

Қ.Тоқаевтың елдегі қызметіне де көңілі 

толатынын жеткізді. «2007 жылдан бері 

Сенатты басқарып келеді. 1992 жылдан бері 

менің қасымда таймай қызмет істеп келді. 

Еліміздегі тәжірибелі, беделді азаматтың бірі. 

Білімі мен адамгершілігі жағынан әр уақытта 

жоғары баға беремін, оған. Осы жылдары 

өзім тағайындаған Үкіметтердің ішінде де 

«Тоқаев Үкіметі» беделімен ерекшеленді. 

Сон 


дықтан Қасеке, сізге ризашылығымды 

біл 


 

діре отырып, депутаттардың, халқымыз-

дың атынан жаңа қызметіңізбен құттық тай-

мын!», – деп атап өтті Президент.



Жалғасы 2-бетте 

Салтан СӘКЕН

Қанат ҚАЗЫ

Мансұр Х


АМИТ (фо

то)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№65 (517) 16.04.2011 жыл, сенбі



www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz



?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Ғарыш турисіне қандай талаптар қойылады?

СЕНАТ

БІР


ЛІК

Сөйтіп, Президенттің ұсынысы бойын-

ша сенаторлар алдымен палата төрағасын 

қызметінен босатты. Сенатты тастап, БҰҰ-

ға аттанатын, яғни халықаралық беделді 

ұйымда отырып, қазақ еліне қызмет ете тін 

Қасым-Жомарт Кемелұлы сөз алып, Ел-

басыға, сондай-ақ әріптестеріне ал ғы сын 

білдірді. Ең алдымен Нұрсұлтан Әбіш ұлын 

баламалы Президенттік сай лау дағы айқын 

жеңісмен құттықтаған Қ.То қаев, сайлаудың 

әділ әрі ашық өтке нін, халықаралық қауым-

дастық соны мо йын дағанын жеткізді. «Сіз-

дің жеңісіңіз — халықтың жеңісі. Сайлау 

қорытындысы – Қазақстан халқы болаша-

Қарап отырсақ, Қазақстан халқы ас-

самблеясы сессияларының әрбір оты-

рысында бір жаңа бастама, жаңа ұста-

ным, жаңа мақсат бой көтеріп отырған 

екен. Осындай әр жиын сайын аталған 

мекеменің қоғамдық һәм құқықтық 

мәр тебесі де артып келе жатқан сияқ-

ты. Мәселен, 2005 жылы өткен Ассам-

блеяның кезекті ХІІ сессиясында Елба-

сы бәсекеге қабілетті ұлт қалыптастыру 

мәселесін алға қойса, одан кейінгі ХІІІ 

сессиясында Парламент Мәжілісіне 

Ассамблея атынан тоғыз депутат сай-

лау туралы шешім қабылданды. Яғни 

Ассамблея консультативті-кеңесші ор-

ган деңгейінен конституциялық ор-

ган мәртебесіне ие болды. Осылай-

ша, демократиялық үрдістерді одан 

әрі ырықтандыруға бағытталған кон-

ғын тек сізбен бай ланыстырып отырғанын 

дәлелдеді. Сіз дің басшылығыңызбен еліміз 

экономи 

ка 


да болсын, сыртқы саясатта 

болсын, жаңа табыстарға жететініне өз ба-

сым кә міл сенемін», – деді Қ. Тоқаев. Со-

нымен қа тар БҰҰ-ның лауазымды қыз-

меткері өз әріп тес теріне ерекше ризашы-

лығын білді ріп, Сенаттың алдағы жұмы-

сына сәттілік тіле ді. Тоқаев төрағалығында 

палата 532 заң қабылдап, стратегиялық 

маңызды ша 

ра 


ларды қамтамасыз етуге 

зор үлес қо сыпты. 

Конституция бойынша босатылған 

сена тордың орнына жаңа кандидат ұсы-

нылып, оны Орталық сайлау комиссиясы 

талқылауы тиіс болатын. Осындай үде-

рістен кейін залда отырған Қайрат Мәмиге 

әуелі сенатор куәлігі мен төсбелгісі табыс 

етілді. Сосын Сенаттың жаңа төрағасы 

қызметіне жаңа ғана сенаторлыққа таға-

йындалған Қ. Мәмидің кандидатурасы 

ұсынылды. ҚР Конституциясына сәйкес, 

Парламенттің Сенатын мемлекеттік тілді 

еркін меңгерген, өз депутаттарының ара-

сынан жасырын дауыс беру арқылы Пала-

та депутаттары жалпы санының көпшілік 

даусымен сайланған Төраға басқарады. 

Ал Сенат Төрағасының қызметіне канди-

датураны Қазақстан Республикасының 

Президенті ұсынады. Осы конституциялық 

құқықты пайдаланған Елбасы Нұрсұлтан 

Назарбаев: «Алдымызда ұлан-ғайыр асу-

лар тұр. Бірқатар лауазымды қызмет терге 

келешегінен үміт күттіретін азаматтарды 

ституциялық реформалар нәтижесінде 

Ассамблеяның саяси мәртебесі жаңа 

дең гейге  көтерілді. 

Қазақстанның саяси жүйесінде 

маңы з ды  тұтқа болып табылатын бұл ме-

кеме бүгінгі таңда барлық этностар дың 

мүд 

десін ортақ қазақстандық мүддеге 



айналдыру, ұлттық ерекшеліктері-

не қарамастан, барлық азаматтардың 

құқығы мен еркіндігін сақтау бағытында 

жұмыс жасап жатқаны мәлім. Еліміз-

де саны 200-ден астам ұлттық-мәдени 

орталықтар бар екен. Олар әртүрлі ұлт 

өкілдерінің мәдение 

тін, туған тілін да-

мыту жөнінде үлкен жұ 

мыс жүргізеді. 

Сонымен қоса, олардың қызметі түрлі 

ұлтқа жататын адамдардың, біз 

дің 

еліміздің азаматтарының өзара сый-



ласатындығының куәсі болып табыла ды. 

тағайындап жатқаным да сондықтан. Со-

нымен қатар Парламенттің Жоғары 

палатасының алдында жауапты міндеттер 

баршылық. Бұл лауазымға тәжірибелі, 

мүмкіндігінше заңгер адамды сайлауымыз 

керек. Мен бұл орынға Қайрат Мәмидің 

кандидатурасын лайық деп таптым. Ол өзін 

бұған дейінгі қызметтерде тек жақсы 

қырынан танытты. Барлық қойылған міндет-

терді өз деңгейінде атқарды. Сот корпусы 

мен құқық қорғау органдары алдында абы-

ройы, беделі зор. Мен Сенат жұмы сын тиімді 

қамтамасыз етуге, палата ның төрағалығына 

Қайрат Әбдіразақұлын лайық деп санай-

мын», — деді Н.Назарбаев. Бұдан кейін 

Елбасы ұсынған кандидатты Ата Заң тала-

бына сәйкес, қызметке тағайындау үшін 

сенаторлар жасырын дауыс беру арқылы 

сайлау ұйымдастырылып, оның санақ 

комиссиясы да жасақталды. Дауыс бер-

ген 44 депутаттың барлығы Елбасы ұсын-

ған кандидатты толық қолдаған. Жаңа 

сайланған Сенат төрағасы қызметке 

кіріспес бұрын, Мемлекет басшысының 

алдында адал болуға ант беріп, бар 

білімін, күш-жігерін жаңа лауазымда 

жұмсайтынын айтты. 



ЖОҒАРҒЫ СОТ ТӨРАҒАСЫ ӨЗ 

ЕРКІМЕН ҚЫЗМЕТТЕН КЕТІП, 

ЖАҢА ТӨРАҒА САЙЛАНДЫ

Сенат төрағасынан кейінгі тағайындау-

дың кезегі Бас прокурорға келген-ді. Алай-

Қоғам мұндай полиэт 

никалық құ 

рам-


да болғандықтан, тіл саясаты да соған 

сәйкес, мемлекет пен азаматтардың 

өзара сыйласуы, қоғамда заңға құрмет-

пен қарауды тудыру, оң құқықтық сана 

қалыптастыру негізінде құрылуы қа-

да Елбасы өз құқығы шеңберінде сөз ала 

отырып және біраз ауысулардың негізді 

болғандығына назар аударды. Кешегі ҚР 

Жоғарғы соты судьяларының қызметінен 

төтенше босатылуына да мән берді. 

Сөйтсек, Жоғарғы соттағы «құбылыс тар-

дан» кейін төраға Мұсабек Әлімбеков 

Пре зиденттің атына өтініш жолдап, қыз-

метінен өз еркімен босатуды сұрапты. 

«Кеше алты судьяға қатысты сіздер қа-

былдаған шешімнен кейін, маған М.

Әлім беков өтініш жазды. Онда: «Жоғарғы 

сот тың алты судьясы қызметтеріне сәйкес 

келмеуіне байланысты Жоғарғы сот төра-

ғасы лауазымын атқаруға моральдық құ-

қығым жоқ деп санап, өз еркіммен отс-

тавкаға кетуіме мүмкіндік беруіңізді 

сұраймын. Сіздің сеніміңізді ақтай алма-

ғаныма өкінемін және кешірім сұраймын» 

деп өтініпті. Әлімбековтің өз басына 

тағар кінә жоқ, ол – таза, дұрыс маман. 

Бірақ әлгін дей жағдайда тиісті шешім 

қабыл данғаны да жөн», – деп Президент 

Сенат 

тың келісімін сұрады. Сосын 



Жоғарғы сот төрағалығына Мемлекет 

басшысының ұсынысымен Бектас Бекна-

заров сайланды. Сондай-ақ Президенттің 

ұсынысымен Асхат Дауылбаев ҚР Бас 

прокуроры болып сайланып, ҚР Ұлттық 

қауіпсіздік комитетінің төрағасы 

қызметіне Нұртай Әбіқаев қайта 

тағайындалды. Сөйтіп, Сенат отырысын 

Қасым-Жомарт Тоқаев ашып, жаңа сай-

ланып қызметіне кіріскен Қайрат Әбді-

жет. Қазақстан халқы ассамблея 

сы 


ұйымдық жағынан нығайып, өз іс-

қимылдарының тиімді бағытын тапты, 

мемлекеттік құрылыс процестеріне, 

әлеу меттік-экономикалық 

жаңғырту, 

саяси тәуелсіздік және егемендік 



Сенат тарихындағы 

бесінші төраға сайланды

Қазақстан халқы ассамблеясының 

кезекті сессиясы не ұсынады?

Ғарыш турисіне қандай талаптар қойылатынын білуге бола ма?

Әлібек ӨСКЕНБАЕВ, Алматы

Халықаралық космостық стансы (ХКС) бағ-

дарламасына қатысушы елдер 2002 жылы 

ғарышкерлер мен ХКС-ға барушыларды іріктеудің 

критерийлері жөнінде құжат қабылдаған бо-

латын. Бұл бойынша, кәсіби ғарышкерлерден 

бөлек, космосқа қатысушы ретінде ғарыш турисі 

категориясына қойылатын талаптар ерекшеленіп 

көрсетілген. Ғарыш туристері «Союз» ғарыш кемесі-

мен ұшу үшін «Атлас Аэроспейс» компаниясында 

оқу-жаттығумен шұғылданады. Ғарыш турисі сегіз 

күн ғарышта самғау үшін 35-45 млн доллар төлеуі 

тиіс. ХКС құжатына сәйкес, ғарышқа ұшуға үміткер 

қылмыскер, абыройсыз жайтқа қалған араққұмар, 

нашақор болмауы керек. Үміткердің анкетасы, 

биографиясы Интерполдың көмегімен әбден тек-

серіледі. Егер турист ХКС-ға қатысушы емес ел аза-

маты болса, онда ХКС-ның 15 елінің келісімін алуы 

қажет. Сонымен қатар туристің денсаулығы (жүрек-

тыныс алу), психологиялық саулығы, Intermediate 

Low ағылшын тілін (қажет жағдайда орыс тілін) 

меңгеруі , ғарыш экипажы кодексін ұстау  қабілеті 

тексеріледі. Үміткердің жасы 18-ден кем болмауы 

керек және ғарышқа дайындық кезеңі кем дегенде 

алты айға созылады. Дайындықтың үш кезеңінен 

мүдірмей өткен турист ғарышқа ұшу бақытына ие 

болады.

Дүйсенбі күні Астанада мемлекет басшысы Нұрсұлтан 

Назарбаевтың жетекшілігімен Қазақстан халқы ассамблеясының 

XVII отырысы өтеді. Онда Қазақстанның 20 жылдық тарихы, жет-



  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал