Қазақстан республикасы



жүктеу 348.39 Kb.
Pdf просмотр
бет1/2
Дата06.02.2017
өлшемі348.39 Kb.
  1   2

 

 

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ  

БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ  

 

ИННОВАЦИЯЛЫҚ ЕУРАЗИЯ  УНИВЕРСИТЕТІ 



 

«Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша  

ғылыми-оқу кешені  

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Шетел әдебиеті тарихы пәнінен 

 

жұмыс оқу бағдарламасы 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ПАВЛОДАР

 

2012 

 

 



 

БЕКІТІЛДІ                                                          

БА директоры  

пед.ғ.д., профессор  

____________Каирбекова Б.Д.            

“___” _______________ 2012ж.                        

 

Автор: Жүсіпов Е.Қ., Сүлейменова Ә.К. 



 

 

 



 

«Қазақ филологиясы» кафедрасы 

 

«Шетел әдебиетінің тарихы» пәні бойынша 



050117 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығында жалпы білім және орта кәсіби білім негізінде  

қашықтықтан  оқу бөлімінде

 

оқитын студенттерге арналған 



жұмыс оқу бағдарламасы  

 

Курс 



2,3 

Семестр 


4,5 

Дәріс 


30 

Тәжірибешілік сабақ 

30 

ОСӨЖ 


60 

СӨЖ 


60 

Бақылау түрі: емтихан 

5-семестр 

 

Жұмыс бағдарламасы  050117  «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының Мемлекеттік жалпы білім 



беру  стандарты  (Астана  2006)  және    «Шетел  әдебиетінің  тарихы»  пәні  бойынша  Қазақстан 

Республикасы  Білім  және  ғылым  министрлігі  ұсынған

 

Абай  атындағы  ҚазҰУ  типтік  оқу 



бағдарламасы (Алматы 2006) негізінде жасалған. 

  

БА КОБ ғылыми-әдістемелік кеңесінде мақұлданған және баспаға ұсынылған. 



Хаттама № ___,   «___» ________________2012 жыл 

 

 



БА КОБ ҒӘК төрағасы  

аға оқытушы                   ___________________  Фоминых А.Д. 

 

 

 



Қазақ филологиясы  кафедрасының мәжілісінде бекітілді 

Хаттама № 8,   «28» наурыз 2012 жыл 

 

Кафедра меңгерушісі   



ф.ғ.к., профессор            ___________________  Резуанова Ғ.Қ. 

 

 

 

КЕЛІСІЛДІ 

АӘБ бастығы 

п.ғ.к., профессор           ____________________  Ушакова Н.М. 



 

 

 



 

 

 



ТҮСІНІК ХАТ 

 

 «Шетел  әдебиеті  тарихы»  пәнінің  мақсаты  –  студенттерге  әлемдік  сөз  өнері  мұраларын 

игерту және әлемдік сөз өнері дамуының тарихын әдеби шолу. 

 

Курстың міндеттері: 

- шетел әдебиетінің классикалық үлгісін таныту; 

-

 

шетел әдебиетіндегі көтерілген тақырыптар мен авторлардың мұратын ашқызу; 



-

 

шетел туындыларын тақырыбына қарай жіктей отырып, әдеби талдау жасай білуге үйрету. 



 

 

Курстың құрылымы дәріс, тәжірибешілік, ОСӨЖ, СӨЖ сабақтарынан тұрады. 

 

Курсты оқыту нәтижесінде студенттер білуі тиіс: 

-

 



шетел әдебиетінің дамуы барысындағы ақын-жазушылар шығармашылығын, яғни: 

-

 



антикалық әдебиет; 

-

 



итальян әдебиеті; 

-

 



француз әдебиеті; 

-

 



испан әдебиеті; 

-

 



ағылшын әдебиеті; 

-

 



неміс әдебиеті; 

-

 



АҚШ әдебиеті; 

-

 



қытай әдебиеті; 

-

 



үнді әдебиеті; 

-

 



парсы әдебиеті; 

-

 



орыс әдебиеті; 

-

 



көркем шығармалардағы басты кейіпкерлер мен шығармалардың мазмұнын. 

 

Курс бойынша игерген білімдерінің нәтижесінде студенттерде төмендегідей қабілеттер 



болуы керек: 

-

 



шығармаларды жанрына, тақырыбына қарай жіктеу

-

 



көркем шығармаларға әдеби талдау жасай білу (тақырыбы, идеясы, бейнелері, көркемдігі); 

-

 



шығармалардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын саралай білу; 

-

 



берілген шығармалардан жатқа үзінді оқу. 

 

 



Курс  бойынша  бақылау  түрі  -  емтихан  (5-семестр).  Емтихан  5-семестрдің  соңында 

билет бойынша алынады. 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

Бағдарлама мазмұны  

 

Модуль 



саны 

№ 

 



Тақырыптың аты 

 

Сабақтың мазмұны 



Сабақ түрі 

Сағат 


саны 

Модуль 1 

 

Ежелгі дәуірдегі 



(антикалық) әдебиет. 

Грек әдебиеті 

Антикалық  әдебиет  термині  және  оның  мәні,  тарихы, 

хронологиялық сипаттары.  

Архаикалық  кезең  (б.з.д.  VІІІ  ғасыр  –  VІІ  ғасыр  ортасы). 

Гомерлік эпос. Троя соғысы туралы мифтер; тарихи шындық және 

оның  көркемдікпен  суреттелуі.  «Илиаданың»  мазмұны;  әскери 

батырлық  эпопея;  поэма  композициясының  ерекшеліктері.  

Батырлар  мен  Құдайлар  образдары  (Ахилл  мен  Гектор). 

«Одиссеяның»  мазмұны.  Гесиод  шығармашылығы.  Әдебиет 

прозаның  пайда  болуы.  Классикалық  кезең  (б.д.д.,  V-VІ  ғ.ғ.). 

Драма, оның пайда болу тегі, негізгі түрлері (трагедия, сатиралық 

драма,  комедия).  Эсхил,  Софокл,  Еврипид,  Аристофан 

шығармашылығы.  Б.з.д.  V-VІ  ғ.  проза  (Геродот,  Демосфен, 

Демокрит, Сократ). 

Эллинистикалық кезеңнің (б.з.д. ІІІ-І ғ.ғ.) идеологиясы, мәдениеті. 

Бұл кезеңдегі поэзияның, прозаның дамуы. Шешендік мектептер. 

Тарихи, пәлсапалық проза. 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 


 



 



Рим әдебиеті  

Рим  әдебиетінің  тарихи  маңызы  және  оның  антикалық 

қоғамдағы орны. Рим фольклоры. Римдік тұңғыш ақындар (Ливий 

Андроник,  Гней  Невий).  Римдік  театр.  Цицерон  және  оның 

әдебиеттің  дамуындағы  орны.  Цицерон  –  шешендік  сөз  өнерінің 

теоретигі,  әлемдік  мәдениет  үшін  маңызы.  Гораций  өмірі, 

шығармашылығы, 

пәлсапалық 

көзқарастары, 

сатиралары, 

одалары.  Гораций  -  әдебиеттің  теоретигі,  сыншысы.  Горацийдің 

«Арнаунамасы»,  «Поэзия  ғылымы»    және  Аристотельдің 

«Поэтикасы». 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 


 



 



Қайта өрлеу дәуірінің 

әдебиеті. Шексир 

шығармашылығы 

  

Қайта өрлеу дәуіріндегі ағылшын әдебиетін дәуірлеу. Поэзияның, 



прозаның, драматургияның дамуы. В.Шекспир шығармашылығы. 

Оның шығармашылық кезеңдері. 

Бірінші  кезең:  «Сонеттеріндегі»  әлемнің  мифопоэтикалық 

суреттері.  Бірінші  кезеңдегі  драматургия.  «Қанды  трагедия», 

«Ричард  ІІІ»  және  Шекспир  шығармашылығындағы  зұлымдықты 

суреттеу  мәселесі,  «Ромео  мен  Джульеттадағы»  трагедиялық 

қақтығыстардың шешімі.  

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



Шекспир 

шығармашылығының 

екінші 

кезеңіндегі 



драматургия.  «Гамлет»,  «Отелло»,  «Король  Лир»,  «Макбет» 

трагедияларындағы  өзекті мәселелер. 

Шекспир 

шығармашылығының 

үшінші 

кезеңі. 


Трагикомедияларындағы  мейірімділік  пен  зұлымдық  күштерінің 

қақтығысы және оның шешілуі. 

 



ХVІІ ғ. Батыс Еуропа әдебиеті 



(неміс, 

испан, 


француз 

әдебиеті) 

Неміс  жазушыларының  соғысқа  қарсылық  тақырыбындағы 

шығармалары.  Грифиустың  «Отанның  көз  жасы»  туындысы. 

Гриммельсхаузеннің  «Симплиции  Симплициссимус»  романы, 

оның  соғысқа,  феодализмге  қарсылық  бағыты.  Романдағы 

демократиялық, бостандық сүю ойлары.  

 XVІІ  ғасырдағы  испан  әдебиетіндегі  ренессанстық  реализм. 

Лопе де Веганың шығармашылығы, демократиялық көзқарастары. 

«Қой  қайнары»  батырлық  драмасы.  «Севиль  жұлдызы» 

драмасындағы 

дворяндыққа 

қарсылық 

сыны. 


Кальдерон 

шығармашылығы.  Кальдеронның  «Өмір  деген  түс»  атты 

драмасындағы пәлсапалық пайымдаулар.  

Классицизм  –  XVІІ  ғасыр  француз  әдебиетінің  ең  басты 

көркемдік-стильдік  бағыты,  оның  тарихи  себептері.  Корнель 

трагедияларындағы  саяси  мәселелер.  Расин    трагедияларындағы 

адамгершілік  мәселелері.  Мольер  комедияларындағы  пәлсапалық 

мәселелер,  фарстық  нышандар,  көркемдік  әдістер.  Буалоның 

«Поэтикалық өнер» атты теориялық трактаты.   

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



 

ХVІІІ 



ғ. 

Батыс 


Еуропа 

әдебиеті  (ағылшын,  француз, 

неміс әдебиеті) 

Даниель  Дефо  және  оның  «Робинзон  Крузо»  атты  романы. 

Джонатан  Свифт  «Бөшке  туралы  ертегі»  сатиралы  памфлетінің 

мәні. «Гулливердің саяхаттары» - әлеуметтік, шындық, сатиралық 

памфлеттік-аллегориялық  қалып  пен  бейнеленген  роман.  Бернс 

лирикасындағы шаруалар өмірінің реалистікпен суреттелуі.  

 XVІІІ  ғ.  француз  ағартушылық  әдебиетінің  тарихи  маңызы. 

Монтескье 

шығармашылығы. 

«Парсылық 

хаттардағы» 

Францияның 

мемлекеттік 

құрылысына 

сын. 

Вольтер 


шығармашылығы,  оның  «Генриада»  поэмасындағы  діншіл 

төзімділік  пен  ағартушылық  абсолютизмді  насихаттау  ойлары. 

Дени  Дидро,  Жан  Жак  Руссо  шығармашылығы.  Бомарше 

драматургиясындағы демократиялық және реалистік бағыттар.  

Лессинг 

өнердің 



теоретигі 

(«Лаокоон», 

«Гамбургтік 

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



драматургия»).  Лессинг  драматургиясы.  Гете  –  неміс  халқының 

ұлы  ақыны.  «Батыстық–шығыстық  диван»  және  батыс-шығыс 

мәдениетін жақындастыру мәселесі. «Фауст» трагедиясы. Шиллер 

шығармашылығы.    

 



ХІХ ғ. Батыс Еуропа әдебиеті 



ХІХғ. әдебиетін шартты түрдегі кезеңдерге бөлу. Романтизмнің 

батыс  еуропалық  және  АҚШ  әдебиетінде  ХІХ  ғ.  басында  пайда 

болуы.  

Германиядағы  романтизм.  Гофман  романтизмінің  мазмұны, 

дворяндық орта мен тоғышарлар әлемін сатира тілімен сынау. 

Англиядағы  романтизм.  Дж.Г.Байрон  шығармашылығы 

Байронның  поэтикалық  жаңашылдығы.  В.Скоттың  ағылшын 

романтикалық әдебиетіндегі орны.  

АҚШ  әдебиетіндегі  романтизм.  Г.Бичер  Стоу  –  аблициондық 

әдебиеттегі  ең  әйгілі  жазушы  әйел.  «Том  ағайдың  лашығы» 

романының құлдыққа қарсы күрестегі маңызы. 

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



 

ХХ ғ. Батыс Еуропа әдебиеті 



Ромен  Роллан  драматургиясы,  романдары,  көсемсөздік 

мақалалары. 

Бернард  Шоу  шығармаларындағы  қорғансыздарды  қорғау 

тақырыбы, империалистік соғысқа қарсылық.  

Марк  Твен  –  АҚШ-тың  көрнекті  юморисі  және  сатиригі. 

Твеннің  балалар      туралы      романдарының    әдеби    және 

педагогикалық маңызы. 

Джек  Лондон  әңгімелеріндегі  бақыт,  өмір  үшін  күрес 

тақырыбы.  Хемингуэй  шығармашылығындағы  соғысқа  қарсылық 

тақырыбы. 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 


 



Модуль 2 



Үнді әдебиеті 

Б.з. І мыңжылдығындағы ежелгі үнді әдебиетіндегі драмалық, 

лирикалық  поэзияның,  прозаның  дамуы  жаңа  үнді  тіліндегі 

әдебиетке көне әдеби үлгілердің әсері. Веда әдебиеті («веда» сөзі 

– «білім», «нақты, жоғары қасиетті білім» ұғымдарын беретіндігі.  

«Махабхарата» («Ұрпақтар туралы жыр»), «Рамаяна» дастандары.   

Рабиндранат Тагор шығармашылығы. 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 


 



 



Қытай әдебиеті 

Б.з.д.  ІІ  мыңжылдықтан  б.з.  ІІІ  ғ.  дейінгі  үш  кезең.  «Шан-шу» 

(«Ежелгілік  туралы  жазу»)  –  декларациялар,  указдар  және 

мемлекеттік  істер  туралы  тарихи  аңыздық  мазмұнды  мәдени 

ескерткіш.  Ескерткіштегі  риторикалық  сөздер.  Сыма  Цыньның 

«Тарихи  жазбалары».  Конфуций,  Мо  Ди  –  адамды  сүю 

гуманизмінің өкілдері. «Луньюй»  (тұжырымдар мен сұхбаттар)  – 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 






қытай  ойшылдығындағы  адамды  ардақтау  туралы.  «Дао-цзы» 

(«дао және табиғаттың болмысы туралы») – метрикалық ырғақтық 

өлшемдегі сөйлеу мазмұны. Лу Синь, Лао Шэ шығармашылығы. 

 



Араб әдебиеті 

Ежелгі  ауызша  араб  поэзиясы  (өсиет,  мақал-мәтел,  шешендік 

өнер).  VІІ  ғ.  араб  жазба  әдебиетінің  пайда  болуы,  үш  кезеңі. 

Ежелгі арабтардың сөз өнері (VІ ғасырдан VІІ ғ. ортасына дейін). 

«Муаллақ»  үздік  өлең  жазған  ақындар.  Сарай  шайырларының 

поэзиясы.  Құран  –  араб  және  әлем  әдебиеттерінің  классикалық 

ұлы  ескеркіші.  Умаийадтық  сарай  ақындары.  Хиджалдың 

махаббат  лирикасы.  Бәдәуи  ақындарының  лирикасы.  Шаһар 

ақындарының лирикасы. Классикалық араб әдебиетінің гүлденуі. 

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



Андалусиядағы араб әдебиеті 

XІІІ-XV  ғ.ғ.  араб  әдебиеті.  Поэзияның  дамуы.  XІ-XІV  ғ.ғ. 

софылық  поэзия.  Абу  Хафс  Умар  ибн  Али  ас-Сағади,  ибн  әл-

Араби, аш-Шағрани шығармашылығы.  

«Мың  бір  түн»  -  араб,  үнді,  парсы,  түркі  халықтарының  әр 

ғасырда туған ертегілерінің жиынтығы.  

Халық  романдары  («Сираттар»).  Сұлтан  Бейбарыс  туралы 

аңыздар, қиссалар, әңгімелер.  

XІX-XX ғ.ғ. араб әдебиетінің жаңа серпіліспен дамуы. Азаттық, 

тәуелсіздік  күресі  және  оның  жаңа  мазмұнды  әдеби  даму 

ерекшеліктері. 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 




Модуль 3 

Ежелгі парсы әдебиеті 



«Гаттар»  («Жыр  жырлау»)  –  он  жеті  мүнәжат  дұғаларының 

жинағынан  тұратын  «Авестаның»  көне  бір  бөлігі.  Қасиетті  кітап 

«Авеста»  - ежелгі иран жазба ескерткіштерінің озық үлгісі, оның 

бірнеше бөлімдерден тұратыны.  

А.Рудаки, Ә.Фирдоуси, Омар Хәйям шығармашылығы. 

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



ХІІ-ХІІІ ғ.ғ. парсы әдебиеті 

Дидактикалық-философиялық  поэзия  және  Сағди  (1203  және 

1210-1292  ж.ж.  арасы).  Оның  «Бустан»  («Жәннат»)  және 

«Гүлстан»  («Райхан  бағы»)  дастандары.  Сағди  –  философ,  ірі 

гуманист, сатирик, дидактикалық поэзияның шебері.  

XІV-XV ғасырдағы парсы әдебиеті. Философиялық-лирикалық 

поэзияның қалыптасуы.  

Хафиз Шамседдин, Әбдірахман Жәми шығармашылығы.  

Дәріс 


Тәжірибешілік 

СӨЖ 


ОСӨЖ 



 



ХІІІ-ХVІ ғ.ғ. парсы әдебиеті 

Низами (1141-1209) - әзербайжан әдебиетінің классигі. Низами 

–  «Хамса»  үлгісінің  негізін  салушы.  («Сырлар  қазынасы», 

«Қысрау  мен  Шырын»,  «Ләйлі  –  Мәжнүн»,  «Жеті  сұлу», 

«Ескендір нама»). 

Дәріс 

Тәжірибешілік 



СӨЖ 

ОСӨЖ 






Физуллидің  әдеби  мұрасы,  шығармаларының  тақырыбы, 

идеялық мұраты. Ана тілін дамытудағы ролі. Әзірбайжан классик 

әдебиетінен Физуллидің алатын орны.  

Әлішер Науаи (1441-1501) өлеңдерінің ежелгі түркі және парсы 

тілінде  жазуы.  Әдеби  мұрасы:  1.  Лирикалық  өлеңдері  4  жинақ  – 

диуанға  топтастырылған  (1498-1499  ж.ж.).  2.  Дастандарының 

топтамасы  «Бестік»  («Хамса»,  1483-1485  ж.ж.):  «Әділдердің 

абыржуы»,  «Ләйлі  мен Мәжнүн»,  «Фархад және Шырын»,  «Жеті 

планета»,  «Ескендір қорғаны».  Науаи шығармашылығының түркі 

халықтары әдебиеттерінің дамуына игі ықпалы. 

 

Барлығы:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          



Дәріс – 18 

 

Тәжірибешілік – 30 



ОСӨЖ – 60 

СӨЖ - 60 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



«Шетел әдебиеті тарихы» пәні бойынша тақырыптық-күнтізбелік жоспар 

 

 

Модуль 1  



 

Мақсаты: Студенттерге ежелгі дәуірдегі антикалық  дәуір, қайта өрлеу, ХVІІ ғ., ХVІІІ ғ., ХІХ ғ., ХХ ғ. Батыс Еуропа әдебиетін оқыту. 

 

Міндеті: Студенттерді ежелгі дәуірдегі антикалық  дәуір, қайта өрлеу, ХVІІ ғ., ХVІІІ ғ., ХІХ ғ., ХХ ғ. Батыс Еуропа әдебиеті өкілдерімен 



және олардың шығармашылығымен таныстыру. 

 

түсіндіру. 



 

Студенттер  білуге  тиіс:  Студенттерді  ежелгі  дәуірдегі  антикалық    дәуір,  қайта  өрлеу,  ХVІІ  ғ.,  ХVІІІ  ғ.,  ХІХ  ғ.,  ХХ  ғ.  Батыс  Еуропа 

әдебиеті өкілдерін және олардың шығармашылығын. 

Студенттер істей алуға тиіс: Берілген шығармаларды талдай білу. 

 

Күні, 


сабақ 

нөмірі, 


түрі, 

сағат 


саны 

 

Модульдің 



негізгі 

тақырыптары 

 

Оқу әрекетінің мазмұны және негізгі түрлері, 



тапсырмалар 

Студенттердің өздік жұмыстары, үй 

тапсырмалары 

Бақылау түрі 

 



 



Тақырып 


№1 

Дәріс 


2 сағ. 

 

Ежелгі 



дәуірдегі 

(антикалық) 

әдебиет. 

Грек әдебиеті 

Антикалық  әдебиет  термині  және  оның  мәні,  тарихы, 

хронологиялық сипаттары.  

Архаикалық  кезең  (б.з.д.  VІІІ  ғасыр  –  VІІ  ғасыр 

ортасы).  Гомерлік  эпос.  Троя  соғысы  туралы  мифтер; 

тарихи  шындық  және  оның  көркемдікпен  суреттелуі. 

«Илиаданың»  мазмұны;  әскери  батырлық  эпопея;  поэма 

композициясының ерекшеліктері.  Батырлар мен Құдайлар 

образдары  (Ахилл  мен  Гектор).  «Одиссеяның»  мазмұны. 

Гесиод шығармашылығы. Әдебиет прозаның пайда болуы. 

Классикалық  кезең  (б.д.д.,  V-VІ  ғ.ғ.).  Драма,  оның  пайда 

болу  тегі,  негізгі  түрлері  (трагедия,  сатиралық  драма, 

комедия). 

Эсхил, 

Софокл, 


Еврипид, 

Аристофан 

шығармашылығы. Б.з.д. V-VІ ғ. проза (Геродот, Демосфен, 

Демокрит, Сократ). 

Эллинистикалық  кезеңнің  (б.з.д.  ІІІ-І  ғ.ғ.)  идеологиясы, 

мәдениеті.  Бұл  кезеңдегі  поэзияның,  прозаның  дамуы. 

Шешендік мектептер. Тарихи, пәлсапалық проза. 

1.

 



Антикалық  әдебиет  –  ең  көне 

және 


тұңғыш 

еуропалық 

әдебиет.  

2.

 



Гомердің 

«Одиссей» 

мен 

«Илиада» 



эпостарының 

сюжеті, мазмұны. 

3.

 

Гомер  эпосындағы  Одиссей 



бейнесі. 

4.

 



Драма,  оның  пайда  болу  тегі, 

негізгі түрлері. 

5.

 

Эсхилдің 



«Бұғауланған 

Прометей» 

трагедиясының 

өзекті  мәселесі  және  әдеби 

тағдыры. 

6.

 



Аристотель 

еңбектеріндегі 

әдебиет пен өнер мәселесі 

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

талдау 


 

Тақырып 

№2 


Дәріс 

1 сағ. 


Рим әдебиеті  

Рим  әдебиетінің  тарихи  маңызы  және  оның  антикалық 

қоғамдағы орны. Рим фольклоры. Римдік тұңғыш ақындар 

(Ливий  Андроник,  Гней  Невий).  Римдік  театр.  Цицерон 

және  оның  әдебиеттің  дамуындағы  орны.  Цицерон  – 

шешендік  сөз  өнерінің  теоретигі,  әлемдік  мәдениет  үшін 

маңызы.  Гораций  өмірі,  шығармашылығы,  пәлсапалық 

көзқарастары,  сатиралары,  одалары.  Гораций  -  әдебиеттің 

теоретигі, сыншысы. Горацийдің «Арнаунамасы», «Поэзия 

ғылымы»  және Аристотельдің «Поэтикасы». 

1.

 

Рим әдебиетінің кезеңдері. 



2.

 

Рим  фольклоры  және  оның  



жанрлары. 

а) өлең фольклоры 

б) мақал-мәтелдер 

3.

 



Цицеронның  сотта  сөйлеуге 

арналған сөздері, шешендік және 

пәлсапалық 

трактаттары, 

хаттары, афоризмдері. 

4.

 



Горацийдің  «Арнаунамасы», 

«Поэзия 


ғылымы» 

және 


Аристотельдің «Поэтикасы». 

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

 

Тақырып 



№3 

Дәріс  


2 сағ. 

Қайта өрлеу 

дәуірінің әдебиеті. 

Шексир 


шығармашылығы 

  

Қайта  өрлеу  дәуіріндегі  ағылшын  әдебиетін  дәуірлеу. 



Поэзияның, 

прозаның, 

драматургияның 

дамуы. 


В.Шекспир  шығармашылығы.  Оның  шығармашылық 

кезеңдері. 

Бірінші  кезең:  «Сонеттеріндегі» әлемнің мифопоэтикалық 

суреттері.  Бірінші  кезеңдегі  драматургия.  «Қанды 

трагедия», 

«Ричард 


ІІІ» 

және 


Шекспир 

шығармашылығындағы  зұлымдықты  суреттеу  мәселесі, 

«Ромео 

мен 


Джульеттадағы» 

трагедиялық 

қақтығыстардың шешімі.  

Шекспир 


шығармашылығының 

екінші 


кезеңіндегі 

драматургия.  «Гамлет»,  «Отелло»,  «Король  Лир», 

«Макбет» трагедияларындағы  өзекті мәселелер. 

Шекспир 


шығармашылығының 

үшінші 


кезеңі. 

Трагикомедияларындағы  мейірімділік  пен  зұлымдық 

күштерінің қақтығысы және оның шешілуі. 

1.

 



В.Шекспирдің  «Ромео  мен 

Джульетта» 

шығармасындағы 

трагедиялық 

қақтығыстардың 

шешімдері. Шығармадағы Ромео, 

Джульетта бейнелері. 

2.

 



Шекспир 

шығармашылығының 

екінші 

кезеңіндегі 



драматургия, 

«Гамлет», 

«Отелло» 

трагедияларындағы 

өзекті 

мәселелер. 



В.Шекспирдің 

«Ромео 


мен 

Джульетта»,  «Гамлет»,  «Отелло» 

шығармаларын және олардағы басты 

бейнелерді талдау. 

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

талдау 


Тақырып 

№4 


Дәріс  

2 сағ. 


ХVІІ 

ғ. 


Батыс 

Еуропа 


әдебиеті 

(неміс, 


испан, 

француз әдебиеті) 

Неміс 

жазушыларының 



соғысқа 

қарсылық 

тақырыбындағы шығармалары. Грифиустың «Отанның көз 

жасы»  туындысы.  Гриммельсхаузеннің  «Симплиции 

Симплициссимус»  романы,  оның  соғысқа,  феодализмге 

қарсылық  бағыты.  Романдағы  демократиялық,  бостандық 

сүю ойлары.  

 XVІІ  ғасырдағы  испан  әдебиетіндегі  ренессанстық 

реализм. 

Лопе 


де 

Веганың 


шығармашылығы, 

1.

 



Грифиустың  «Отанның    көз 

жасы» туындысы. 

2.

 

Гриммельсхаузеннің  



«Симплиций 

Симплициссимус» романы. 

3.

 

Лопе 



де 

Веганың 


«Қой 

қайнары»  батырлық  драмасы,  

тақырыбы, идеясы. 

сұрақ-жауап 

конспектілеу 


демократиялық  көзқарастары.  «Қой  қайнары»  батырлық 

драмасы.  «Севиль  жұлдызы»  драмасындағы  дворяндыққа 

қарсылық 

сыны. 


Кальдерон 

шығармашылығы. 

Кальдеронның  «Өмір  деген  түс»  атты  драмасындағы 

пәлсапалық пайымдаулар.  

Классицизм  –  XVІІ  ғасыр  француз  әдебиетінің  ең  басты 

көркемдік-стильдік  бағыты,  оның  тарихи  себептері. 

Корнель  трагедияларындағы  саяси  мәселелер.  Расин  

трагедияларындағы  адамгершілік  мәселелері.  Мольер 

комедияларындағы  пәлсапалық  мәселелер,  фарстық 

нышандар,  көркемдік  әдістер.  Буалоның  «Поэтикалық 

өнер» атты теориялық трактаты.   

4.

 



Кальдеронның  «Өмір  деген 

түс» атты пәлсапалық драмасы, 

тақырыбы, идеясы. 

5.

 



Корнель 

трагедияларындағы 

саяси мәселелер. 

6.

 



 Расин 

трагедияларындағы 

адамгершілік мәселелері. 

 

Тақырып 



№5 

Дәріс  


1 сағ. 

ХVІІІ  ғ.  Батыс 

Еуропа 

әдебиеті 



(ағылшын, 

француз, 

неміс 

әдебиеті) 



Даниель Дефо және оның «Робинзон Крузо» атты романы. 

Джонатан  Свифт  «Бөшке  туралы  ертегі»  сатиралы 

памфлетінің мәні. «Гулливердің саяхаттары» - әлеуметтік, 

шындық,  сатиралық  памфлеттік-аллегориялық  қалып  пен 

бейнеленген  роман.  Бернс  лирикасындағы  шаруалар 

өмірінің реалистікпен суреттелуі.  

 XVІІІ  ғ.  француз  ағартушылық  әдебиетінің  тарихи 

маңызы. 


Монтескье 

шығармашылығы. 

«Парсылық 

хаттардағы»  Францияның  мемлекеттік  құрылысына  сын. 

Вольтер 

шығармашылығы, 

оның 

«Генриада» 



поэмасындағы  діншіл  төзімділік  пен  ағартушылық 

абсолютизмді  насихаттау  ойлары.  Дени  Дидро,  Жан  Жак 

Руссо  шығармашылығы.  Бомарше  драматургиясындағы 

демократиялық және реалистік бағыттар.  

Лессинг  -  өнердің  теоретигі  («Лаокоон»,  «Гамбургтік 

драматургия»).  Лессинг  драматургиясы.  Гете  –  неміс 

халқының ұлы ақыны. «Батыстық–шығыстық диван» және 

батыс-шығыс 

мәдениетін 

жақындастыру 

мәселесі. 

«Фауст» трагедиясы. Шиллер шығармашылығы.    

1.

 

1.  Даниель  Дефо  және  оның 



«Робинзон  Крузо»  романы. 

Романдағы Робинзон бейнесі. 

2.

 

Джонатан 



Свифттің 

«Гулливердің 

саяхаттары» 

романындағы 

автордың 

адамзат  қоғамы  дамуының 

тарихи  қозғалысына  авторлық 

көзқарасы. 

3.

 

Монтескьенің 



«Парсылық 

хаттардағы» 

Францияның 

мемлекеттік құрылысына сын.  

4.

 

Вольтердің 



«Генриада»  

поэмасындағы 

діншіл 

төзімділік  пен  ағартушылық 



абсолютизмді 

насихаттау 

ойлары. 

5.

 



Лессингтің 

өнер, 


әдебиет 

туралы ойлары.  

6.

 

Гете  шығармашылығы.  Оның 



лирикалық шығармалары. 

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

әдеби талдау 

Тақырып 

№6 


Дәріс  

ХІХ 


ғ. 

Батыс 


Еуропа әдебиеті 

ХІХғ.  әдебиетін  шартты  түрдегі  кезеңдерге  бөлу. 

Романтизмнің  батыс  еуропалық  және  АҚШ  әдебиетінде 

ХІХ ғ. басында пайда болуы.  

1.

 

Романтизм  әдісі  және  оның 



ХІХ ғ. шетел әдебиетінде пайда 

болуы. 


 сұрақ-жауап 

конспектілеу 

әдеби талдау 


1 сағ. 

Германиядағы  романтизм.  Гофман  романтизмінің 

мазмұны,  дворяндық  орта  мен  тоғышарлар  әлемін  сатира 

тілімен сынау. 

Англиядағы 

романтизм. 

Дж.Г.Байрон 

шығармашылығы  Байронның  поэтикалық  жаңашылдығы. 

В.Скоттың ағылшын романтикалық әдебиетіндегі орны.  

АҚШ  әдебиетіндегі  романтизм.  Г.Бичер  Стоу  – 

аблициондық  әдебиеттегі  ең  әйгілі  жазушы  әйел.  «Том 

ағайдың  лашығы»  романының  құлдыққа  қарсы  күрестегі 

маңызы. 

2.

 



Гофман шығармашылығы және 

романизмінің мазмұны. 

3.

 

Дж.Байрон  шығармашылығы  - 



әлемдік 

әдебиеттегі 

романтикалық 

өмір 


танушылықты 

бейнелеудің 

озық үлгісі. 

4.

 



В.Скотт  шығармашылығының 

кезеңдері 

және 

Скоттың 


ағылшын 

романтикалық 

әдебиетіндегі орны. 

5.      Г.Бичер Стоудың «Том ағайдың         

лашығы» 

романының 

құлдыққа 

қарсы күрестегі маңызы. 

Тақырып 

№7 


Дәріс  

1 сағ. 


ХХ 

ғ. 


Батыс 

Еуропа әдебиеті 

Ромен  Роллан  драматургиясы,  романдары,  көсемсөздік 

мақалалары. 

Бернард  Шоу  шығармаларындағы  қорғансыздарды 

қорғау тақырыбы, империалистік соғысқа қарсылық.  

Марк  Твен  –  АҚШ-тың  көрнекті  юморисі  және 

сатиригі. Твеннің балалар   туралы   романдарының  әдеби  

және педагогикалық маңызы. 

Джек  Лондон  әңгімелеріндегі  бақыт,  өмір  үшін  күрес 

тақырыбы.  Хемингуэй  шығармашылығындағы  соғысқа 

қарсылық тақырыбы. 

1.

 

Ромен Ролланның әдебиеттегі, 



мәдениеттегі  реализм  мен 

демократия  үшін  күресуге 

арналған 

демократиялық 

көзқарастары. 

2.

 



Бернард 

Шоу 


шығармаларындағы 

қорғансыздарды 

қорғау 

тақырыбы. 



3.

 

Марк 



Твен 

шығармаларындағы    («Том 

Сойердің 

басынан 


кешкендері», 

«Гекльбери 

Финнің басынан кешкендері») 

балалар бейнесі. 

4.

 

Джек 



Лондон 

шығармашылығы, 

ондағы 

бақыт,  өмір  үшін  күрес 



тақырыбы. 

5.

 



Эрнест  Миллер  Хемингуэй 

шығармашылығындағы 

соғысқа қарсылық тақырыбы. 

сұрақ-жауап 

конспектілеу 

әдеби талдау 

 


 

Модуль 2  

 

Мақсаты: Студенттерге үнді, қытай, араб әдебиетін оқыту. 



 

Міндеті: Студенттерге үнді, қытай, араб әдебиеті туралы мәліметтер беріп, олардың өкілдерімен таныстыру. 

Студенттер білуге тиіс: үнді, қытай, араб әдебиетін және олардың өкілдерін.  

Студенттер істей алуға тиіс: Берілген шығармаларды талдай білуге (тақырыбы, идеясы, бейнелері, көркемдігі). 

 

Күні, 


сабақ 

нөмірі, 


түрі, сағат 

саны 


 

Модульдің 

негізгі 

тақырыптары 

 

Оқу әрекетінің мазмұны және негізгі түрлері, 



тапсырмалар 

Студенттердің өздік жұмыстары, үй 

тапсырмалары 

Бақылау түрі 

 



 



Тақырып 


№1 

Дәріс  


1 сағ. 

Үнді әдебиеті 

Б.з. І мыңжылдығындағы ежелгі үнді әдебиетіндегі 

драмалық,  лирикалық  поэзияның,  прозаның  дамуы 

жаңа  үнді  тіліндегі  әдебиетке  көне  әдеби  үлгілердің 

әсері.  Веда  әдебиеті  («веда»  сөзі  –  «білім»,  «нақты, 

жоғары  қасиетті  білім»  ұғымдарын  беретіндігі.  

«Махабхарата»  («Ұрпақтар  туралы  жыр»),  «Рамаяна» 

дастандары.   Рабиндранат Тагор шығармашылығы. 

1.

 



«Махабхарата»  -  моральдық, 

саяси, 


әлеуметтік 

өмір 


мазмұнының энциклопедиясы. 

2.

 



«Рамаян» 

үндінің 



классикаклық эпосы. 

3.

 



Р.Тагор  –  бенгал  әдебиетіндегі 

сыншыл  реализмнің  негізін 

салушы.  

4.

 



Р.Тагордың «Күйреу» романын 

әдеби талдау. 

сұрақ-жауап 

конспектілеу 

әдеби талдау 

Тақырып 


№2 

Дәріс  


1 сағ. 

Қытай әдебиеті 

Б.з.д.  ІІ  мыңжылдықтан  б.з.  ІІІ  ғ.  дейінгі  үш  кезең. 

«Шан-шу» («Ежелгілік туралы жазу») – декларациялар, 

указдар  және  мемлекеттік  істер  туралы  тарихи 

аңыздық  мазмұнды  мәдени  ескерткіш.  Ескерткіштегі 

риторикалық  сөздер.  Сыма  Цыньның  «Тарихи 

жазбалары».  Конфуций,  Мо  Ди  –  адамды  сүю 

гуманизмінің  өкілдері.  «Луньюй»  (тұжырымдар  мен 

сұхбаттар) – қытай ойшылдығындағы адамды ардақтау 

туралы.  «Дао-цзы»  («дао  және  табиғаттың  болмысы 

туралы»)  –  метрикалық  ырғақтық  өлшемдегі  сөйлеу 

мазмұны. Лу Синь, Лао Шэ шығармашылығы. 

1.

 



Конфуций,  Мо  Ди  –  адамды 

сүю гуманизмінің өкілдері.  

2.

 

Лу 



Синь, 

Лао 


Шэ 

шығармашылығы. 

сұрақ-жауап 

конспектілеу 

 

Тақырып 


№3 

Дәріс  


1 сағ. 

Араб әдебиеті 

Ежелгі  ауызша  араб  поэзиясы  (өсиет,  мақал-мәтел, 

шешендік  өнер).  VІІ  ғ.  араб  жазба  әдебиетінің  пайда 

болуы,  үш  кезеңі.  Ежелгі  арабтардың  сөз  өнері  (VІ 

ғасырдан VІІ ғ. ортасына дейін). «Муаллақ» үздік өлең 

1.

 

Бәдәуи 



ақындарының 

лирикасы. 

2.

 

Әл  Мухалхил  бәйіттерінің 



мазмұны. 

сұрақ-жауап 

конспектілеу 

 


жазған  ақындар.  Сарай  шайырларының  поэзиясы. 

Құран  –  араб  және  әлем  әдебиеттерінің  классикалық 

ұлы 

ескеркіші. 



Умаийадтық 

сарай 


ақындары. 

Хиджалдың махаббат лирикасы. Бәдәуи ақындарының 

лирикасы. 

Шаһар 


ақындарының 

лирикасы. 

Классикалық араб әдебиетінің гүлденуі. 

3.

 



Имру–л–Кайс  бәйіттеріндегі 

элегия. 


4.

 

Құран  –  араб  және  әлем 



әдебиеттерінің 

классикалық 

ұлы ескерткіші. 

5.

 



Әл  Мухалхил,  Имру–л–Кайс 

бәйіттерінің үзінді жаттау. 

Тақырып 

№4 


Дәріс  

2 сағ. 


Андалусиядағы 

араб әдебиеті 

XІІІ-XV  ғ.ғ.  араб  әдебиеті.  Поэзияның  дамуы.  XІ-

XІV ғ.ғ. софылық поэзия. Абу Хафс Умар ибн Али ас-

Сағади, ибн әл-Араби, аш-Шағрани шығармашылығы.  

«Мың  бір  түн»  -  араб,  үнді,  парсы,  түркі 

халықтарының  әр  ғасырда  туған  ертегілерінің 

жиынтығы.  

Халық  романдары  («Сираттар»).  Сұлтан  Бейбарыс 

туралы аңыздар, қиссалар, әңгімелер.  

XІX-XX  ғ.ғ.  араб  әдебиетінің  жаңа  серпіліспен 

дамуы.  Азаттық,  тәуелсіздік  күресі  және  оның  жаңа 

мазмұнды әдеби даму ерекшеліктері. 

1.

 



Софылық 

поэзияның 

дамуындағы  ибн  әл-Араби, 

аш-Шағрани 

шығармашылығы. 

2.

 



«Мың  бір  түн»  -  араб  тілінде 

жинақталған  әлем  әдебиетінің 

үздік үлгісі. 

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

 

 



 

Модуль 3 

 

Мақсаты: Студенттерге ежелгі, ХІІ-ХІІІ ғ.ғ, ХІІІ-ХІV ғ.ғ. парсы әдебиетін оқыту. 



 

Міндеті: Студенттерді ежелгі, ХІІ-ХІІІ ғ.ғ, ХІІІ-ХІV ғ.ғ. парсы әдебиеті өкілдерімен және олардың шығармаларымен таныстыру.  

Студенттер білуге тиіс: ежелгі, ХІІ-ХІІІ ғ.ғ, ХІІІ-ХІV ғ.ғ. парсы әдебиетінің өкілдерін және олардың шығармаларын.  

Студенттер істей алуға тиіс: Берілген шығармаларды талдай білуге (тақырыбы, идеясы, бейнелері, көркемдігі). 

 

Тақырып 


№1 

Дәріс  


1 сағ. 

Ежелгі 


парсы 

әдебиеті 

«Гаттар»  («Жыр  жырлау»)  –  он  жеті  мүнәжат 

дұғаларының  жинағынан  тұратын  «Авестаның»  көне 

бір бөлігі. Қасиетті кітап «Авеста» - ежелгі иран жазба 

ескерткіштерінің 

озық 

үлгісі, 


оның 

бірнеше 


бөлімдерден тұратыны.  

А.Рудаки, 

Ә.Фирдоуси, 

Омар 


Хәйям 

шығармашылығы. 

1.

 

«Авеста»  -  ежелгі  иран  жазба 



ескеркіштерінің озық үлгісі. 

2.

 



Рудакидің  әдеби  мұрасы  және 

олардың  тақырыптары 

3.

 

Рудакидің 



«Кәлилә 

мен 


Димна» 

аудармасы, 

тақырыбы, идеясы.  

4.

 



Ә.Фирдоусидың  «Шахнама» 

дастанының  мазмұны  мен 

пішіні, 

композициясы, 

идеялық сарындары. 

5.

 



Рудаки 

шығармаларынан 

сұрақ-жауап 

конспектілеу 

талдау 


үзінді жаттау.  

Тақырып 


№2 

Дәріс  


1 сағ. 

ХІІ-ХІІІ ғ.ғ. парсы 

әдебиеті 

Дидактикалық-философиялық  поэзия  және  Сағди 

(1203  және  1210-1292  ж.ж.  арасы).  Оның  «Бустан» 

(«Жәннат») 

және 

«Гүлстан» 



(«Райхан 

бағы») 


дастандары.  Сағди  –  философ,  ірі  гуманист,  сатирик, 

дидактикалық поэзияның шебері.  

XІV-XV ғасырдағы парсы әдебиеті. Философиялық-

лирикалық поэзияның қалыптасуы.  

Хафиз 

Шамседдин, 



Әбдірахман 

Жәми 


шығармашылығы.  

1.

 



Сағди 

– 

философ, 



ірі 

гуманист, 

сатирик, 

дидиактикалық 

поэзияның 

шебері.  

2.

 

Сағдидың 



«Бустан» 

және 


«Гүлстан» 

дастандарының 

сипаты. 

3.

 



 Хафиз  –  ғазал  жанрының 

шебері. 


4.

 

Ә.Жәми 



шығармашылығы. 

Ә.Жәмидің 

шығыс 

классикалық 



әдебиеті 

алыптары  туралы  теориялық 

талдаулары. 

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

талдау 


Тақырып 

№3 


Дәріс  

1 сағ. 


ХІІІ-ХVІ 

ғ.ғ. 


парсы әдебиеті 

Низами  (1141-1209)  -  әзербайжан  әдебиетінің 

классигі.  Низами  –  «Хамса»  үлгісінің  негізін  салушы. 

(«Сырлар қазынасы», «Қысрау мен Шырын», «Ләйлі – 

Мәжнүн», «Жеті сұлу», «Ескендір нама»). 

Физуллидің 

әдеби 

мұрасы, 


шығармаларының 

тақырыбы,  идеялық  мұраты.  Ана  тілін  дамытудағы 

ролі.  Әзірбайжан  классик  әдебиетінен  Физуллидің 

алатын орны.  

Әлішер  Науаи  (1441-1501)  өлеңдерінің  ежелгі  түркі 

және  парсы  тілінде  жазуы.  Әдеби  мұрасы:  1. 

Лирикалық 

өлеңдері 

жинақ 


– 

диуанға 


топтастырылған  (1498-1499  ж.ж.).  2.  Дастандарының 

топтамасы  «Бестік»  («Хамса»,  1483-1485  ж.ж.): 

«Әділдердің  абыржуы»,  «Ләйлі  мен  Мәжнүн», 

«Фархад  және  Шырын»,  «Жеті  планета»,  «Ескендір 

қорғаны». 

Науаи 


шығармашылығының 

түркі 


халықтары әдебиеттерінің дамуына игі ықпалы. 

1.

 



Низамидың 

«Жеті 


сұлу» 

дастанының мәні, эстетикалық 

мұраты. Баһрамгур бейнесі.  

2.

 



Низамидың  «Ескендір-нама» 

шығармасындағы 

Ескендір 

бейнесі.  

3.

 

Физулидің 



аллегориялық 

шығармалары.  

4.

 

Науаидың 



лирикалық 

өлеңдерінің мәні.   

5.

 

Науаидың 



прозалық 

шығармалары.  

 

сұрақ-жауап 



конспектілеу 

талдау 


Каталог: library -> umkd
umkd -> Күндізгі оқу бөлімі 050117 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығында жалпы білім және орта кәсіби білім негізінде оқитын студенттерге арналѓан силлабус
umkd -> Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
umkd -> Білім және ғылым министрлігі
umkd -> Білім және ғылым министрлігі
umkd -> Қазақстан республикасының білім
umkd -> Білім және ғылым министрлігі
umkd -> Білім және ғылым министрлігі
umkd -> Күндізгі оқу бөлімі 050117 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығында жалпы білім және орта кәсіби білім негізінде оқитын студенттерге арналған силлабус
umkd -> Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша

жүктеу 348.39 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет