Қазақстан Республикасы тарихы кафедрасы



жүктеу 0.59 Mb.
Pdf просмотр
бет4/6
Дата29.04.2017
өлшемі0.59 Mb.
1   2   3   4   5   6

9 Дəріс

Тақырыбы: Қордың мұражайтануда зерттелуі 

Дəрістің мазмұны:                                          

Қорларды  жинақтаудың  ғылыми  міндеті  мен  маңызы.  Мұражай  ісіне 

қорларды  жинақтау.  2.Қазіргі  мұражайтанушылар  үшін  қорларды  жинақтау 

əлеуметтік  ақпарат  жинақтап,  қоғамның  дамуын  құжаттауға  қызмет 

атқарады.Ол  əлеуметтік  ортадан  мұражайға  жатқызуға  болатын  өз 

уақытының құжаттарын, ақпарт жинау, іріктеу арқылы жүргізіледі. Мұражай 

заттарын  меңгерудің  негіггі  мұражай  қорының  жинақталуына  əкеледі-  ол 

мұражайдың  құрылуына  əкеледі.Бұл  қордың  түпнегізі  есеппен  мəңгілік 

сақтауға  құрылады.Мұражайға  берілетін  зат  туралы  ақпарт  мəлімет  одан 

бұрын  да  берілуң  мүмкін,ондай  көмекші  ақпараттар  мұражайдың  ғылыми 

көмекші материалдар қорын толықтырады.  


 

29

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 



Адамзат қоғамының дамуы үздіксіз дамып келе жатқан ғылымның өмірдің 

барлық салаларында маңызға ие болуына байланысты.  

Мұражай ісі – ғылымға, білімге, тəрбие мен мəдениетке тікелей қатысты 

қоғамдық арнаулы сала. 

Кəсіпқой мұражайлық сараманда қолданылатын білімдер жиынтығын, 

мұражай ісіне қатысты мəселелерді білдіретін саланы – «музеология» 

мұражайтану деп аталады. 

Бұл термин ХІХ ғасырдың ІІ жартысында пайда болса да, ол көптеген 

тілдерде кездеседі. 

Ертеректе кездескен «музеография» термині мұражайға қатысты 

шығармаларға қолданылса, ал кейін ХХ ғасыр ортасынан бастап мұражайға 

қатысты қолданыла бастады. 

Мұражайтану ұғымы əдетте «мұражайлар туралы ғылым», «мұражай ісі 

туралы ғылым» деп ұғындырылса, кейде «мұражайлық теория» деп те 

беріледі. 

Мұражайтану өзінің теоретикалық жүйесін, ұғымын, əдістерін ғылымдардың 

арасындағы орнын ұзақ жолдан өтіп барып қалыптастырды.  

Қазіргі таңда мұражайтану мұражайлардың халықаралық кеңесінің 

шеңберінде мойындалған. Бұл жағдай 1977 жылы Кеңес Одағында ХІ үлкен, 

маңызды Конференцияның ұйымдастырылып, мұражайтанудың 

Университеттерде беріле бастауына негіз болды.  

Мұражайтану - əлеуметтік ақпараттың сақталу процесін зерттейтін, мұражай 

заттары арқылы таным мен білім беретін қоғамдық институт. Оның 

əлеуметтік функциялары мен қалыптасуының əртүрлі қоғамдық-

экономикалық шарттары, формалары бар. 

Мұражайтану арнайы пəн бола отырып, мұражай ісінің сараманына 

теоретикалық жəне ғылыми-əдістемелік негіз қалайды. 

1. Мұражай ісінің тероиясы. 

2. Батыс аймақтағы құлыптастардың сыры. 

3. Сырым ауданындағы құлыптастар. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 

4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 10 Дəріс

Тақырыбы: Қолданбалы мұражайтану жəне мұражайтану деректері. 

Дəрістің мазмұны:                                          

 Қорларды 

жинақтау 

мақсатында 

 

шынайылыққа 



мұражайтануды  

жақындату.Қорды 

жинақтау 

мұражайдың 

ғылыми 

бағытталған 



жұмыстарының  бірі.Бұл  бағытты  дамыта  отырып,  мұражай  тікелей  білімге 

сүйенеді, 

əр 

түрлі 


кезеідегі 

қоғамның 

сан 

алуан 


даму 

жағын 


меңгереді.Мұражай бір мезгілде қоғамдық ғылым саласында өзіндік 

 

30

жұмыс  жүргізеді.Қорды  жинақтаудың  жалпы  деңгейі  мұражайтану  білімі 



жəне жинақтау əдісінің деңгейіне байланысты болады.     

Қазіргі  кезде  мұражай  тəжірибесінде  екі  термин  бар:өте  көне  –  жинақ 

жұмысы, жақында пайда болған – ғылыми қор жинағы. Олардың арасындағы 

айырмашылық  мұражай  қызметінің  ғылыми  деңгейінде  емес,  олардың  қор 

жинағының  əдісінде.  Мұражайға  сақтауға  іріктеліп  алынған,  шынайы 

маңызы  бар  зат  қоғам  тұрмысымен  байланыста  болып,  ғылыми  көркемдік 

жəне  ұнамдылық  жағынан  баға  жетпес  құнды  болуы  қажет.  Мұражайға 

іріктеліп  алынған  затта  анықталған  уақыты  белгіленеді,  құндылығына  қарай 

қоғамдағы  фактілерге  байланысты  оның  қайдан  шыққаны  туралы  құндылық 

сапасы мен ғылымның дамуына тигізетін əсерін сыншылар бағалады. 

    «Мұражай»  ұғымын  түсіну  үшін  бұл  институттың  шығу  төркінін  білу 

қажет.  


Биологиялық  теория  бойынша  мұражайлық  заттардың  коллекциясының 

пайда болды, жинау инстинктіне байланысты түсіндіріледі. 

Келесі  кең  таралған,  шартты  түрде  «филологиялық»  деп  аталатын 

теория.  Ол  бойынша,  мұражайлардың  пайда  болуы  антикалық  храмдар  – 

музеумдерге  байланысты.  Бұл  жерде  де  мұражайтанудың  шығу  тегі 

шешілмеген күйі қалды, өйткені пайда болу себебі түсіндірілусіз қалған еді. 

Ал  тарихи  практика  куəлік  еткендей,  мұражай  мекемелері  əр  түрлі 

терминдермен белгіленген болуы керек. 

Мысалы: вьетнам музейлері «bao ting»(«бао та»), бұл жерде «бао»- діни 

салт-жора, «та» - сақтаушы, қойма, яғни «діни салт-жоралар қоймасы». 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1. Мұғалімдер мұражайының қызметі.  

2. Абай жəне Пушкин мұражайы.  

3. Ежелгі Орал мұражайы.  

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 

4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  



11 Дəріс

Тақырыбы: Тəуелсіз Қазақстандағы музей құрылысы мен қызметі.  

Дəрістің мазмұны:                                          

Социалистік 

революцияның 

жеңісіне 

байланысты 

мұражайға 

көңіл 

бөлінді.Революция  мұражайларды  халықты  саяси  тəрбиелеуге,  маркстік-



лениндік идеяларды тарату күресіне көңіл аудартқызды. Мұражайлар тарихи 

материализмге сүйене отырып, революциялық  

күресті,  жұмысшылар  мен  шаруалардың  еңбегі  мен  тұрмысын  құжаттап, 

алғашқы  тұрмыстағы  өндіргіш  күштердің  дамуына  назар  аударды.Мұражай 

сол кездегі социалистік достастықты,əлеуметтік  


 

31

тұрмыс  сипатын  т.б.құжаттады.  Тарихи  мамандандырылған  мұражай 



қорларын  жабдықтау  экономиканы,  қоғамдық  қатынастарды  саясатты  жəне 

мəдениетті қамти  отырып, тығыз байланыс жасайды. 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

 

«Мұражайлық пəн», «мұражай »,  «мұражайтанулық  іс»  бұл  ұғымдар 



өздеріне  зерттеушілердің  назарын  аударып,  марксистік  мұражайтануда 

маңызды  орынға  ие  болды.  Тарихнамаға  қарай  отырып,  пəннің  ұғымдарына 

мəн берсек, бəрінен бұрын сөз мұражайлық заттар жөнінде болмақ. 

Бұл 


феноменді 

мұражайтанушылар 

ертедегі 

«музеографиялық» 

шығармаларында 

қарастырған. 

Соның 

ішінде 


И.Д.Майор 

(ХҮІІғ) 


мұражайлық  заттарды  шындық,  ұзақ  кезеңдер  бойы  сақталатын    ақиқат 

ретінде қарастырған. 

Кейінірек мұражайлық заттардың раритеттілігі яғни сирек кездесетіндігі 

ерекше мəн берілген. 

Ғылым салаларының ХІХғ мамандануы мұражайдағы сақталып жатқан 

заттарды əртүрлі ғылымның, өнер шығармаларының, ертеректегі табиғи 

препараттардың қайнар көзі ретінде қаралуына мүмкіндік жасады 

 

1. Мұражайтану түсінігі 



2. Пəннің алдына қойған мақсат- міндеттері. 

3. Мұражайтанудың  зерттеу тəсілдері. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 

4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

12 Дəріс

Тақырыбы: Мұражайлар жүйесі мен кадрлық саланың дамуы..  

Дəрістің мазмұны:                                          

Тарихи  мамандандырылған  мұражай  қорларының  жабдықталуы  екі  бағытта 

жүргізіледі: 

1\.Типологиялық  жиынтық  зат  əлемнің  құрылымын  аныөтап  жəне  оның 

ратында 

күтіп 


тұрған 

іс 


пен 

оған 


өатысты 

адамдарды 

айқындайды.Типологиялық жиынтық мұражай затары жүйесіндегі қор бөлімі 

жұмысымен  жəне  оның  типологиялық  белгілерінің  жұмысымен  тығыз 

байланысты. 

2\.  Тақырыптық    жиынтық,  ол  əр  түрлі  тақырыптағы  оөиғаларды,  өмірбаян, 

өндіріс 

саласын 


топтастырады.Олар 

мұражайды 

тарихи 

мəселедегі 



оқиғаларға  қызықтырып  əр  тақырыптағы  заттар  тобын  тақырыптық-

хронологиялық принципке жауап береді.  



 

32

Ежелгі өркениеттер, соның ішінде Шығыс, содан соң антикалық мұражайлар 



типінің  коллекциясы  жақсы  таныс.(Ежелгі  египеттік  «өмір  үйлері»,  Ура 

коллекциялары, антикалық музейондар). 

Орта  ғасырларда  заттарды  жинау  ісімен  белсенді  түрде  шіркеулер 

айналысты.  Жəне  де  монастырьларда,  қамалдарда,  храмдарда  мұражайлық 

коллекциялар пайда бола бастады. 

Қайта    өрлеу  дəуірінде  мұражайлық  коллекциялар  ғылымның  қайнар 

көзі  ретінде  заттық    тарихи  куəліктер  ретінде,  эстетикалық  қажеттілікті 

білдіріп,  кунскамералар,  натуралиенкамералар,  мюнцкабинеттер,  музеумдер 

түрінде көрініс тапты. 

І  кезеңде  мұражайтанушылардың  назары  мұражайдың  қоғамдық 

функцияларының талдануына түсті. 

Осыған орай, мұражайға əлк\еумттік мінездме беріледі. 

Бірте-бірте  Кеңес  мұражайларында  мұражайдың  ғылыми-зерттеулік 

жəне ғылыми-ағартушылық мекемелері кең таралады. 

Бұл формула нормативтік құжаттармен бекітілді. 

Сонымен,  мұражай  –  ол  қоғамдық  қажеттіліктерді  қанағаттандыратын 

тарихи 

ескерткіштердің 



сақталуын 

қамтамасыз 

ететін, 

эстетикалық 

құндылықтарды сақтайтын институт болып табылады. 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1. Пəннің негізгі əлеуметтік функциялары. 

2. Мұражай. Оның түрлері. 

3. Архитектуралық ескерткіштер қорғаудың  қазіргі таңдағы маңыздылығы.  

4. Өнер мұражайының негізгі қызметі. 

5. Өлкетану мұражайының негізгі қызметі.   

 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 



Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 

3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 



4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

13 Дəріс



Тақырыбы: Мұражайлардың мəдени-бұқаралық  қызметі.  

Дəрістің мазмұны:                                          

Қорлардың  жабдықтауы  көзқарасы  бойынша  əлеуметтік  шынайылық 

объектісі.  Бұл  т.үсінік  қорлауды  жабдықтау  мақсатында  арнайы  мұражай 

зерттеуінің  дамуымен  байланысты  шыққан.  Маркстік  мұражайтану 

əлеуметтік    шынайылық  объектісін  объективті  шындық  фрагменті  ретінде 

қарастырады,  яғни  шекараның  əлеуметтік    комплекс  үлкен  жəне  кіші, 

дəстүрлі  немесе  бір-бірімен  байланысты  қайта  құрылған  қоғамнығ 

анықталған  хронологиялық  кезең.Əлеуметтік  шынайылық  объектісінде 

адамдар бір мекеменің бір мүшесі ретінде қарастырылады. Ал заттар қандай 

өндіріс саласында да жеке зат ретінде қарастырылады.  



 

33

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 



Сала түсінігіне сонымен қатар хронологиялық, шекара аймақтық қоғамдықіс 

жүргізуді  де  кіргізеді.  Жалпы  айтқанда,  саларға  бөлу  арқылы  мұражай 

жұмысының мазмұны анықталады. 

Салаларға  бөлу  мұражайды  толығымен  нақты  тарихи  қоғамдық 

қажеттілікке  қызмет  етуге  алып  келеді.  Мұражайды  классификациялап 

топтарға бөледі, ал бұл болса, əрбір саланың ғылыми бағдарын анықтау үшін 

қажет. Мысалы, мұражай тарихи салаға бағытталса былайша бөлінеді жалпы 

тарихи,  археологиялық,  этнографиялық,  тарихи-реворлюциялық,  əскери- 

тарихи  жəне  т.б.  Сонымен  қатар  жалпы  тарихи  саладағы  мұражай  ұлттық 

немесе  аймақтық  болып,  яғни  барлық  тарихи  кезеңдерді  не  болмаса 

қоғамның  белгілі  бір  даму  этапын  сипаттайды.  Сонымен  қатар,  кейбір 

топтағы  мұражайлар  бірнеше  саланы  бір  уақытта  біріктіреді.  Бұны 

комплексті мұражай дейді. 

Тарихи  мұражайлар  –  бұндай  мұражайларда  тарихи  ғылымдар  жүйесінде 

қамтылады.  Кең  ауқымды  тарихи  салалық  мұражай  археологиялық, 

этонграфиялық,  нумизматикалық,  тарихи-революциялық,  əскери-тарихи, 

тарихи-экономикалық,  оқу-ағарту,  тарихи,  арнайы  тарихи(мыс,  спорт 

тарихы). 

1. Мұражайтанудың  негізгі зерттеу обекьтісі. 

2. Архетиктуралық ескерткіштерді қорғау ісінің негізгі мақсаты. 

3. Орал қаласының өткен тарихына қатысты ғимараттар. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 

3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 



4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

14 Дəріс



Тақырыбы: Музейдегі ғылыми жұмыс жəне халықаралық байланыс.  

Дəрістің мазмұны:                                          

   Шын  өмірдегі 

заттардың 

мұражай 

заттары 


ретіндегі 

маңызы. 


Мұражайтануда  өорларды  жабдықтауда  мынадай  түсінік  бар.Мұражай  үшін 

маңызды заттар жəне мұражайлық зат.        

Жабдықтаудың  мағынасы  шынайы  қолданыстағы  заттардың  мұражай  үшін 

маңызды болып кейін мұражай затына айналуында. 

    Басқа 

ғылымдар 

секілді 

мұражайтанудың 

зерттеу 

пəні 


мен 

анықталғаннысаны  бар.  Мұражайтанудың  зерттеу  нысаны  –  бұл  мұражай, 

қоғамдық құбылыс ретіндегі мұражай ісі. Бұл нысанды зерттейтін ғылымдар 

–  тарих,  оның  ішінде,  мəдениет  тарихы,  өнер,  əлеуметтану  т.б.  Зерттеу  

нысанына қарағанда зерттеу пəнінің айырмашылығы – оның белгілі профилі, 

қызығушылық сферасы, ғылыми танымы болады. 

Мұражайтану  пəнінің  теориялық  негіздемесін  социолистік  елдердің 

ғалымдары  жасаған.  Кеңес  мұражайтанушылары  20-30ж.ж.  диалектикалық-



 

34

материалистік  əдістеме  мен  мұражайтануға  қатысты  сұрақтарды,  «мұражай 



ұғымын»,  «мұражайдың  қоғамдық  функциялары»,  «мұражайлық  пəнге  » 

қатысты  мəселелерді  талқылап,  мұражайтану  пəнінің  ғылымда  анықталуына 

күш салды.  

Бұл  мəселелер  50ж.  «Кеңес  мұражайтануының  негіздерінде»  жалғасын 

тауып,  «мұражайлық  пəн»,  «мұражай  спецификасы»  ұғымы  танымның 

марксистік-лениндік теориясымен байланыстырылды. 

Мұражайтанудың 

пəндік 


мəселесі 

50ж.ж. 


қалыптасты, 

оған 


И.Неуступныйдың талассыз еңбегі сіңді. 

Мұражайтану  пəнінің  алғаш  белгілі  болғаны  1964жылы  ГДР-да  өткен 

«Тезистер  жобасы»  дискуссиясы  болатын.  Авторлар  мұражайтануды 

мұрағаттану мен кітапханатанумен қатар қойып қарастырып, мұражайтануды 

тəуелсіз  құжаттық  пəн  ретінде  қарастырып,  оның  зерттеу  пəні    «мұражай 

жұмысының бүкіл жиынтығын» құрайды деп есептеді. 

Ол жұмыстар: мұражайлық материалдарды іріктеу, фондтарды жүйелеу, 

заттардың құжаттық құнын зерттеу, реставрация жасау əдістері, консервация, 

мұражайлық заттарды экспонат ретінде зерттеу. 

Мұражайтану  пəніне  қатысты  жəне  зерттеу  пəніне  қатысты  зерттеулер 

З.Странскийдің жұмыстарында кездеседі. Ол 60ж.ж. мұражайтануды тəуелсіз 

ғылыми пəн деген көзқарасты ұстана отырып, мұражайды тек мекеме ретінде 

ғана  емес,  мұражайлық  істердің    сферасы  ретінде  де  қарау  керек  деп 

түсіндірді. 

Ал  жаңа  кезеңдегі  зерттеулерде  концепциялар  қарастырыла  бастады. 

Олар: институциональды, пəндік жəне комплекстік. 

Мұражайлық істердің заңдылықтары негізінде мұражай заттары жататын 

мұражайлық  істердің  əр  қырларын  танып,  зерттеу  пəнімен  айналысып 

жүргендер И.Бенеш, А.Разгон, К.Шнайнер жəне т.б. болып табылады. 

1. Мұражай терминнің түсінігі. 

2.  Ғылыми бағыттағы мұражайтану. 

3. Мұражайтанудың негізгі əдістемелік  бағыты. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 

4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

15 Дəріс

Тақырыбы: БҚО-ң архитектуралық ескерткіштері. 

Дəрістің мазмұны:                                           

Жаңа  заман  құжаттарын  мұражайға  маңызды  етіп  құру.  Мұражай  тек 

шынайы  қоғамда  дамыған  затарды  құжаттап  қана  қоймай  қазіргі  заманды 

қуалай  отырып  өмірдегі  қоғам  дамуын  құжаттайды.  Олар  қорларды 

жабдықтағанда  сурет,  фото,  сызба,  макет,  модель,  жазба  құжаттары.Кино, 

фотоқұжаттар  ретінде сақталады.  Қандай да  бір  тарихи оқиғалар,  қоғамдағы 



 

35

өзгерістер маңызды кезеңдер сақталады. Олар жаңа заман куəліктері ретінде 



қарастырылып,  мұражай  қорына  қосылады.  Аталған  құжат,  сурет  көмекші 

ғылыми  материалдар  қорын  толықтырады.  ГДР  мұражай  тəжірибесінде 

екінші  қайталанған  дерек  деген  пайдалы  түсінік  бар.  Ол  мұражай  қорына 

жатпайды,  оның  құндылығы  түпнұсқаның  сапасына  байланысты.  Мұражай 

қорының жабдығына тек қатаң ғылыми негізде даярланған моделдер кіреді. 

Көркемөнерлік  мұражайлар.  Бұндай  мұражайлар  өнер  жəне  өнертану 

салаларына  байланысты  сипатталады.  Мыс,  картиналар  галереясының 

мұражайы,  қылқалам  өнерінің  мұражайы,  сондай-ақ  мүсіндер,  театрлық, 

музыкалық, киноөнерінің жəне т.б. мұражайлар болып бөлінеді. 

Жаратылыстану-тарихи мұражайы. Бұндай мұражайлар жаратылыстану 

ғылымдары негізінде жинақталады. Осы саладағы мұражайларға 

биологиялық, ботаникалық, зоологиялық, геологиялық, минералдық, 

палеонтологиялық, антропологиялық, экологиялық жəне т.б. мұражайлар 

жатады 


Қорларды  жабдықтауды  жоспарлау.  Жалпымұражайлық  жоспар  қор 

жинақтаушылар  мен  экспозиционерлердің  сұранысымен,  қорды  жабдықтау 

алдағы  міндеттерді  шешу  мақсатында  ақылдасып  отырып  құрылады. 

Перспективті жоспар тақырыптық жəне жүйелік жинақты қамтиды. Ол келіп 

түскен  деректердің  авторларымен  мұражай  затына  қызығушылық  танытқан 

адаммен  байланыс  орнатады,  тақырыбы  мен  мұражайдың  далалық  бақылау 

географиясын 

анықтайды. 

Оның 

жұмысы 


тек 

ұйымдық 


емес, 

мұражайтанулық  зерттеу  талаптарын  қарастырады,  сондықтан  мұражай 

кеңесі  ғалымдарымен  шешім  қабылдайды.  Перспективті  жоспар  негізінде 

жылдық  қорды  жабдықтау  жоспары  құрылады,  жылдық  жоспарда 

мұражайдың 

жылдық 


жұмысы 

талқыланып 

ұжымның 

келісімімен 

қабылданады.  

Мұражай заттарының құжаттық құндарының деңгейі, олардың объективтілігі 

мен қасиеттері  мұражайдың мұражайтанулық жəне профильді – ғылыми 

зерттеу жиналысында белгіленеді. 

Мұражай заттары білімнің қайнар көзі ғана емес, олар мəдени-тарихи 

құндылық болып табылады. 

Мұражай заты – бұл мұражайлық маңызы бар, мұражайдың қорына қосылған 

ұзақ уақытқа сақталуға жарайтын зат. Ол əлеуметтік немесе табиғи-ғылыми 

ақпаратты  сақтап, тасушы білім мен танымның аутендік қайнар көзі, мəдени-

тарихи құндылық. Мұражай заттарының құндылығы мұражайтанулық 

процесс пен профильді – ғылыми зерттеу кезінде анықталып, тіркеледі. 

1. Кеңес дəуіріндегі Қазақстандағы мұражайлардың жағдайы. 

2. Қазан революциясының мұражайы. 

3. Республиканың батыс аймағындағы қорымдардан табылған   заттай 

ескерткіштер. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


 

36

3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 



4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

  

 



 

6. Семинар сабақтарының жоспары   

 

№  Тақырыбы 



Семинар 

сабағының 

мазмұны 

Апта  Əдебиет 

Мұражайтану 



жəне 

архитектуралық 

ескерткіштерді 

қорғау 


пəніне 

кіріспе. 

1.  Мұражайтану пəні. 

2.  Мұражайтану  пəнінің 

мақсаты 

жəне 


міндеттері.  

1. 



Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

3. 


Сотникова 

С. 


«Музеология». 

Москва, 2004 г. 

4. 

Юренева 


Т. 

«Музееведение». 

Москва, 2006 г.  

5. 


Музейная 

педогогика 

 

и  


изобразительная 

деятельность в ДОУ. 

6. 

Орал.Уральск.Uralsk.-



Уральск, 2004г. 

 

Кеңес  дəуіріндегі 



Қазақстандағы 

мұражайтану 

жағдайы. 

1. 


Кеңес дəуіріндегі 

мұражайдың 

қалыптасуы 

2. 


Кеңес  дəуіріндегі 

Қазақстандағы 

Мұражайдың 

жағдайы 


1. 


Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

3. 


Сотникова 

С. 


«Музеология». 

 

37

Москва, 2004 г. 



4. 

Юренева 


Т. 

«Музееведение». 

Москва, 2006 г.  

5. 


Музейная 

педогогика 

 

и  


изобразительная 

деятельность в ДОУ. 

6. 

Орал.Уральск.Uralsk.-



Уральск, 2004г. 

 



Мұражай 

жəне 


архитектуралық 

ескерткіштерді 

қоғау 

ісінің 


тарихы 

1.Мұражай 

жəне 

архитектуралық 



ескерткіштерді 

қоғау 


пəнінің қалыптасуы. 

2.Мұражайдың қалыптасу 

тарихы.  

1. 



Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

3. 


Сотникова 

С. 


«Музеология». 

Москва, 2004 г. 

4. 

Юренева 


Т. 

«Музееведение». 

Москва, 2006 г.  

5. 


Музейная 

педогогика 

 

и  


изобразительная 

деятельность в ДОУ. 

6. 

Орал.Уральск.Uralsk.-



Уральск, 2004г. 

 



Мұражайтанудағы 

жəдігерлерді 

жинақтау. 

Мұражайтанудағы 

жəдігерлерді сақтау. 

2. 


Мұражайтанудағы 

жəдігерлерді сақтау 

1. 


Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 



 

38

Москва, 2004г. 



 

БҚО аймағындағы 



мұражайлар  

1.М. 


Маметова 

мұражай.. 

Пугачев мұражайы 

1. 



Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

 



ҚР. 

Мəдениет 

туралы заңы. 

 1.ҚР.  Мəденит  туралы 

заңының бекітілуі. 

2.ҚР. Мəдениет 

туралы заңының 

құрылымы. 

 

 

 



 6 

1. 


Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

 



 ҚР.  Президенттік 

мəдениет 

орталықтарының 

қызметі. 

1.ҚР 

Президенттік 



Мəдениет  

орталығының 

құрылуы 

2  Орталықтың 

функционалдық 

құрылымы 

3. 

Музей қоры 



 

1. 



Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

 



Мектептік 

мұражай 


1.Мектептік  мұражайдың 

бір 


бөлімінің 

1. 



Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

 

39

экпозициясы. 



экспозициясының 

жоспарын  немесе  белгілі 

бір  обьектіні  зерттеудің 

жоспарын 

өңдеп 

жасақтау. 



менеджменті 

жəне 


маркетингі».  Алматы, 

2006 ж.  

2. 

Б.Столяров 



Б. 

«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 


практика». 

Москва, 2004г. 

 



Қырық 



обадан 

табылған 

ескерткіштердің 

тарихи маңызы 

1.  Қорымның  зерттелу 

деңгейі. 

2.  Зерттеуге 

қосқан 


үлесі. 

3.  Қорымнан 

табылғанескерткіште

рдің тарихи маңызы. 

1. 


Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

 

10  Михаилов көшесі 



1.  Михаилов 

көшесінің тарихы. 

2.  Михайлов 

көшесінің 

қазіргі 

жағдайы. 

 

1. 


Мусаева 

С.Т., 


Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 

маркетингі».  Алматы, 



2006 ж.  

2. 


Б.Столяров 

Б. 


«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 

практика». 

Москва, 2004г. 

 

11  Орал 



қаласындағы  ескі 

базардың 

ашылуы. 

1.  Ескі 

базардың 

тарихы. 


2.  Ескі 

базардың 

қазіргі жағдайы. 

11 


1. 

Мусаева 


С.Т., 

Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 


маркетингі».  Алматы, 

2006 ж.  

2. 

Б.Столяров 



Б. 

«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 


практика». 

Москва, 2004г. 

 

12  Орал  қаласының 



саябағы. 

1.Орал 


қаласының 

саябағының тарихы 

2. 

Орал 


саябағының 

12 


1. 

Мусаева 


С.Т., 

Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 


 

40

қазіргі жағдайы. 



маркетингі».  Алматы, 

2006 ж.  

2. 

Б.Столяров 



Б. 

«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 


практика». 

Москва, 2004г. 

 

13  Мұражайтанудағы 



өлкетанулық 

материалдар. 

1.  Мұражай типтері. 

2.  Өлкетанулық 

мұражайлар. 

13 


1. 

Мусаева 


С.Т., 

Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 


маркетингі».  Алматы, 

2006 ж.  

2. 

Б.Столяров 



Б. 

«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 


практика». 

Москва, 2004г. 

 

14  Архитекетура 



ескерткіштері. 

1.  Архитектура  ұғымына 

түсінік, 

архитектура 

ескерткіштерінің 

тарихшы-өлкетанушы 

үшін маңыздылығы.  

2.Орал 


қаласының 

архитектура 

ескерткіштері. 

 

14 



1. 

Мусаева 


С.Т., 

Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 


маркетингі».  Алматы, 

2006 ж.  

2. 

Б.Столяров 



Б. 

«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 


практика». 

Москва, 2004г. 

 

15  Мұражайтанулық 



жұмысқа 

студенттердің  өз 

ойымен баға беру. 

1.Мұражай 

қызметіне 

қатысты 


мəлеметтерді 

топтау.  

2.Архитектуралық  

ескерткіштерді    қорғауға 

арналған 

мемлекеттік 

бағдарламаның  

орындалуы. 

 

15 


1. 

Мусаева 


С.Т., 

Кукеева  М.К.  «Музей 

менеджменті 

жəне 


маркетингі».  Алматы, 

2006 ж.  

2. 

Б.Столяров 



Б. 

«Музейная 

педагогика.  История, 

теория, 


практика». 

Москва, 2004г. 

 

  


Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Қазақ филологиясы кафедрасы
dmdocuments -> Айса байтабынов эпик жыршы
dmdocuments -> Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт
dmdocuments -> Көпбаева М. Р. ф.ғ. к., М. Әуезов атындағы Оңтүстік
dmdocuments -> Н. С. Тілеуханов
dmdocuments -> Т.ӘЛімқҰловтың «Қараой» ӘҢгімесіндегі махамбет тұЛҒасы акбулатова С. Б
dmdocuments -> Батыс қазақстандық КҮй дәСТҮрін әлемге мойындатқан қҰрманғазы рухы с. Ә. Күзембай
dmdocuments -> Кафедрасының отырысы шешімімен бекітілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. Орал, 2011

жүктеу 0.59 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет