Қазақстан Республикасы тарихы кафедрасы



жүктеу 0.59 Mb.
Pdf просмотр
бет3/6
Дата29.04.2017
өлшемі0.59 Mb.
1   2   3   4   5   6

 3 Дəріс

Тақырыбы: Ғылымдар жүйесіндегі мұражайтану. 

Дəрістің  мазмұны:Мұражайтану  пəнінің  өзіне  тəн  айқын  құрылымы 

бар,негізінен  ғылымның  құрылымы  оның  пəнімен,əдісімен,теориясымен 

тығыз  байланысты.Мұражайтану  тарихи,теориялық  жəне  қолданбалы 

элеметтер құрылымынан тұрады: 

А.Мұражайтану ғылымының тарихы жəне тарихнамасы 

В.Теория 

В.Мұражайлық деректану 

Г.Қолданбалы мұражайтану. 

Мұражайтану  ғылымдарының  құрылымын  мына  схемамен  түсіндіруге 

болады: 


Көрсетілген  схемаға  сəйкес  мұражайтану  құрылымдарының  арасында  тығыз 

байланыс  бар.Негізінен  бұл  теорияға  жəне  пəн  тарихына  байланысты.Бұл 

қарым-қатынасты Н.Г.Чернышевский мына тезисімен сипаттайды: 

Пəн  тарихысыз  теория  жоқ,теориясыз  пəннің  тарихының  мəні  жоқ,пəн 

жөнінде,оның  маңызы  мен  шегінде  түсінік  жоқ.Тарихнама,ғылымның 

дамуын,оның  алға  жылжуына  баңытталады  жəне  ол  тарихпен  ,теориямен 

тығыз  байланысты.Қолданбалы  мұражайтану  бір  жағынан  практикалық 

қабілеттің  тарихи  ұғымына  сүйенеді,екінші  жағынан  теориялық  негіздері 

өңдеугн сүйенеді. 

 Мұражай ісінің тарихы”мұражай қажеттілігінің  пайда болуының  себептерін 

оқытады”.Ол 

жалпы 


мұражай 

саясатын,мұражай 

ісінің 

ұйымдастырылуын,мұражайға жəне ондағы ескерткіштерді қорғауға қатысты 



заң  тарихын  оқытады.Мұражай  тарихнамасы  мұражай  ісінің  тарихының  бір 

бөлігі  ретінде  ғылымның  тарихын  зерттейді.  Тарихнамалық  зерттеудің 

объектісі 

болып,сонымен 

қатар 

құрылу 


тарихы 

табылады.Оған 

мұражай,мамандандырылған 

институттар,теориялық 

жіне 

ғылыми 


методикалық орталықтар,кафедралар ғылымм қоғам жатады. 

Мұражай  ісінің  тарихы”мұражай  қажеттілігінің  пайда  болуының  себептерін 

оқытады”.Ол 

жалпы 


мұражай 

саясатын,мұражай 

ісінің 

ұйымдастырылуын,мұражайға жəне ондағы ескерткіштерді қорғауға қатысты 



заң  тарихын  оқытады.Мұражай  тарихнамасы  мұражай  ісінің  тарихының  бір 

бөлігі  ретінде  ғылымның  тарихын  зерттейді.  Тарихнамалық  зерттеудің 

объектісі 

болып,сонымен 

қатар 

құрылу 


тарихы 

табылады.Оған 

мұражай,мамандандырылған 

институттар,теориялық 

жіне 

ғылыми 


методикалық орталықтар,кафедралар ғылымм қоғам жатады. 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 



 

22

1.Мұражайтану ғылымының зерттеу обьектісі.  



2. Мұражайтану ғылымының зерттеу саласы. 

3. Мұражайтану ғылымының пайда болуы. 

4. Мұражайтану ғылымының қалыптасуы. 

5. Мұражай ісінің тарихы”мұражай қажеттілігінің 

 

 



1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 

4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

4 Дəріс

Тақырыбы: Архитектура ескерткіштері. 

Дəрістің мазмұны: Мұражай ісінің теориясы 4 негізгі элементтен тұрады: 

1.Ғылыми пəн ретіндегі мұражайтанудың жалпы теориясы. 

2.Құжаттандыру теориясы. 

3.Ғылыми – қор жұмысының теориясы 

4.Мұражай қатынасының теориясы. 

Мұражайтанудың  жалпы  теориясы  ғылымның  объектісін,пəнін,əдісін  жəне 

құрылымын 

анықтайды,оның 

ғылыми 

пəндер 


жүйесіндегі 

орнын 


анықтайды,басқа  ғылымдармен  өзара  байланысын  шешеді,мұражайдың 

қоғамдық  қызметтерімен  байланысты  мəселелерін,мұражай  көріністерінің 

ғылыми негізін анықтайды. 

Құжаттандыру теориясы ақиқаттың əртүрлі жағын оқытады,мұражай мəнінің 

объектісін  айқындап  біледі.  Тарихи  ескерткіштердің  элементі  болып 

табылатын,сақтауға 

берілген 

құжаттардың 

шындығын 

нақтылайды. 

Сұрыптауға  қатысты  мəселе  құжаттандырудың  бүкіл  теориясының  мəнін 

құрайды.Құжаттандыру  теориясы  сұрыптаудың  критершілерін  мұражайлық 

зерттеудің əдісін ғылыми негізге алады. Ғылыми қор жұмысының теориясы-

грекше  –  қазына,қор  сақтау  деген  мағына.  Мұражайтанудың      екінші 

деңгейімен  сəйкес.  Яғни  ақпараттан  тұратын  жəне  мұражай  заттарын 

бағалылығын айқындайтын зерттеу процесі. Ол мұражай заттарынның қорын 

қарастырады. 

Тезаврирование 

мұражай 

заттарының 

қорғалуынмен 

байланысты  мемлекеттік  мұражай  қорының  құрамды  бөлігі  ретінде  ұлттық-

мəдени  тарихи  игілік  ретінде  қорғалуын  зерттейді.  Мұражайлық  қатынастар 

теориясы  мұражайды  қатынастар  институты  ретінде  зерттейді.  Бұл  теория 

тек ақпараттарды таратып қана қоймай,сонымен қатар оның арнайы ғылыми 

ақиқаттығын  анықтайды,  қатынастардың  маңыздылығын  оқытады.  Қатынас 

мұражайда  ақпараттың  таралу  жолымен  жүзеге  асады,сонымен  қатар 

бұқаралық қатынас құралдары арқылы да іске асырылады.  

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1. Мұражайтанудың негізгі əдістемелік  бағыты. 



 

23

2. Кеңес дəуіріндегі Қазақстандағы мұражайлардың жағдайы. 



3. Қазан революциясының мұражайы  

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 

3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 



4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

5 Дəріс

Тақырыбы:  

Дəрістің мазмұны:Мұражайлардың негізгі əлеуметтік функциялары. 

      Басқа 

ғылымдар 

секілді 


мұражайтанудың 

зерттеу 


пəні 

мен 


анықталғаннысаны  бар.  Мұражайтанудың  зерттеу  нысаны  –  бұл  мұражай, 

қоғамдық құбылыс ретіндегі мұражай ісі. Бұл нысанды зерттейтін ғылымдар 

–  тарих,  оның  ішінде,  мəдениет  тарихы,  өнер,  əлеуметтану  т.б.  Зерттеу  

нысанына қарағанда зерттеу пəнінің айырмашылығы – оның белгілі профилі, 

қызығушылық сферасы, ғылыми танымы болады. 

Мұражайтану  пəнінің  теориялық  негіздемесін  социолистік  елдердің 

ғалымдары  жасаған.  Кеңес  мұражайтанушылары  20-30ж.ж.  диалектикалық-

материалистік  əдістеме  мен  мұражайтануға  қатысты  сұрақтарды,  «мұражай 

ұғымын»,  «мұражайдың  қоғамдық  функциялары»,  «мұражайлық  пəнге  » 

қатысты  мəселелерді  талқылап,  мұражайтану  пəнінің  ғылымда  анықталуына 

күш салды.  

Бұл  мəселелер  50ж.  «Кеңес  мұражайтануының  негіздерінде»  жалғасын 

тауып,  «мұражайлық  пəн»,  «мұражай  спецификасы»  ұғымы  танымның 

марксистік-лениндік теориясымен байланыстырылды. 

Мұражайтанудың 

пəндік 


мəселесі 

50ж.ж. 


қалыптасты, 

оған 


И.Неуступныйдың талассыз еңбегі сіңді. 

Мұражайтану  пəнінің  алғаш  белгілі  болғаны  1964жылы  ГДР-да  өткен 

«Тезистер  жобасы»  дискуссиясы  болатын.  Авторлар  мұражайтануды 

мұрағаттану мен кітапханатанумен қатар қойып қарастырып, мұражайтануды 

тəуелсіз  құжаттық  пəн  ретінде  қарастырып,  оның  зерттеу  пəні    «мұражай 

жұмысының бүкіл жиынтығын» құрайды деп есептеді. 

Ол жұмыстар: мұражайлық материалдарды іріктеу, фондтарды жүйелеу, 

заттардың құжаттық құнын зерттеу, реставрация жасау əдістері, консервация, 

мұражайлық заттарды экспонат ретінде зерттеу. 

Мұражайтану  пəніне  қатысты  жəне  зерттеу  пəніне  қатысты  зерттеулер 

З.Странскийдің жұмыстарында кездеседі. Ол 60ж.ж. мұражайтануды тəуелсіз 

ғылыми пəн деген көзқарасты ұстана отырып, мұражайды тек мекеме ретінде 

ғана  емес,  мұражайлық  істердің    сферасы  ретінде  де  қарау  керек  деп 

түсіндірді. 

Ал  жаңа  кезеңдегі  зерттеулерде  концепциялар  қарастырыла  бастады. 

Олар: институциональды, пəндік жəне комплекстік. 



 

24

Мұражайлық істердің заңдылықтары негізінде мұражай заттары жататын 



мұражайлық  істердің  əр  қырларын  танып,  зерттеу  пəнімен  айналысып 

жүргендер И.Бенеш, А.Разгон, К.Шнайнер жəне т.б. болып табылады. 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1. Орал қаласындағы Петропал шіркеуіне сипаттама. 

2. Орал қаласындағы архитектуралық ескерткіштерге сипаттама 

 6 Дəріс



Тақырыбы:  Мұаржайтану  мен  архитектуралық  ескерткіштерді  қорғау 

жұмысының негізгі зерттеу əдістері. 

Дəрістің мазмұны:                                          

Қолданбалы  мұражайтану  мұражай  ісінің    сараманымен  бірге  өмір  сүріп 

келеді.Ғылыми 

пəннің 


қалыптасу 

процесінде 

басқа 

структуралық 



элементтеріне  қарағанда  қолданбалы  мұражайтану  ерте  дамыды.Ол  ғылым 

болып  қалыптаспаған  кезде  материалдың  қорлану  жəне  суреттеу  сатысында 

барынша анық сезіледі. 

Қолданбалы мұражайтану 3 бөлімнен тұрады:1\Ғылыми методика 2\ техника 

3\ұйымдастыру жəне басқару. 

Ғылыми  методика  –  қолданбалы  мұражайтанудың  негізгі  элементі.Ол 

салыстырмалы  түрде  өзіндік  бөлек  бөлімге  теориямен  тығыз  байланысты 

болғандықтан 

соңғы 

сатыда 


қалыптасады.Бірақ 

методиканың 

түрлі 

элементтері  мұражайлардың  пайда  болуымен  өмірге  келді.  Методика 



мқражайдың  қызметінің  барлық  түрлерінде қолданады. Жалпы жəне  арнайы 

методикалық 

зерттеулер 

бар. 


Мысалы,экспозицияның 

методикалық 

принциптері  демонстрациялық  коммуникацияның  ерекше  формасы  ретінде 

экскурсиялық жұмыстың принциптері,мұражай заттарын сақтау т.б. 

Арнайы  методикалық  зерттеулер  жалпы  ғылыми  методикаға  ұқсас,бірақ 

мұражайлардың  нақты  профильдері  мен  түрлеріне  қарай  қызмет  етеді.  Олар 

негізгі  мқражайтану  жəне  профильді  пəндерге  арналады.  Мысалы,  тарихи 

профильді  мұражайлардың  экспозицияларының  құрылу  методикасы  көркем 

немесе  ғылыми  мұражайлардың  аналогиялық    методикасынан  өзгеше 

болады.Бірінші  жағдайда  мұражайтанумен  бірге  тарих  ғылымымен    арнайы 

жəне  қосалқы  тарихи  пəндермен  органикалық  байланысы  болады.2-де 

өнертанумен. 

3-де 

мұражайдың 



профиліне 

сəйкес 


жаратылыстану 

ғылымдары – геологиямен,зоологиямен т.б. 

Арнайы  методикалардың  ішінен  түрлі  мұражайлардың  ерекшелігін 

көрсететін  белгілерін  ажырату  қажет.  Мысалы,тарихи  топтың  ішінен  – 

археологиялық,этнографиялық,əскери тарихи т.б. 

Арнайы  методикалар  тобында  жалпы  жəне  жеке  болуы  мүмкін.  Жалпылар 

мұражайдың жұмысының жайын жалпылай қарайды,жекелер–қызметің жеке 

түрлерін-қорларды  құру,  есептеу,  сақтау,  білім-тəрбие  жұмысы  түрлі 

хронологиялық 

кезеңдердегі 

жұмыстың 

ерекшелігін 

тексереді. 

Экспозициялық  көрмелік  жұмыс  методикасы-  социалистік  елдердегі 

мұражайтанудың 

ғылыми 


–методикалық 

зерттеулердің 

ең 

дамыған 


бөлімдерінің  бірі.Бұл  зерттеулердің  күрделілігі  экспозициянің  сипатымен 

 

25

анықталады.Оның  негізіне  мұражайлық  зертеулер,  профильді  жəне  аралас 



ғылымдардың нақты жетістіктері жəне мұражайтану жатады. 

Методика  экспозицияның  барлық  жағдайын  қамтиды:Экспозициялық-

көрмелік  қызметін  жоспарлау,экспозицияның  түрі  мен  профилін  анықтау, 

ғылыми 


жəне 

эстетикалық 

концепцияны 

құру,экспозицияның  

структурасы,экспозициялық 

материалдарды 

ұйымдастыру 

жəне 


таңдау,экспозицияның түрлі дəуірлердегі ерекшелігі т.б. 

Қорларды  құру  бөлімінде  ғылыми  –методикалық  зерттеулер  ең  алдымен 

мұражайлық  зерттеулердің  əдістерінің  жүйесін  құру,  мұражайлық  маңызы 

бар  заттарды  таңдауға  бағытталды.Оның  ішінде  ғылыми  экспедицияларды 

дайындық  жəне  өткізу  методикасын  құру  ерекше  орын  алады.  Ғылыми  қор 

жұмысының методикасы бір жағынан қорды есепке алу, 2-ші жағынан қорды 

ғылыми  ұйымдастыру,оларды  зерттеу  əдісіне  қатысты  мəселелердің    толық 

кешенін  зерттейді.  Ғылыми  ұйымдастыру  жəне  қорды  зерттеу  методикасы 

қордың құрамы мен құрылымымен,мұражай заттарының атрибуцияларымен, 

оның  классификациясымен,жүйелеумен  байланысты  мəселесін  зерттейді. 

Ғылыми  қор  жұмысының  методикасы  қорлардағы  коллекциялардың 

орналасуы,  траспортировка  əдісі  т.б.  жөніндегі  мəселелерді  қарастырады. 

Методиканың  ерекше    кең  көлемді  бөлімі-мұражай  заттарын  консервация 

жəне реставрациялау мəселелерін құру.Ол мəселе маңызды болғандықтан ол 

мұражай ісінің құрылымына кіретін арнайы ғылыми мекемелердің назарында 

болады.  Методикалық  зерттеулердің  бөлігі  –  мұражайдың  білім  тəрбиелік 

жұмысының  мəселесі.  Бұл  бөлімнің  жетістіктері  негізінен  мұражайлық 

педагогикада  көрініс  тапқан.Арнайы  бөлімдері  мұражайлық    аудитория 

жұмысының 

əдістері 

мен 

түрлерін 



зерттеумен,мұражайдың 

орнын 


анықтаумен  айналысады.Біліми  –  тəрбиелік  жұмыстың  методикасының 

алдындағы  міндеттердің  көлемі  ұлғаюда.Оған  себеп  социалистік  елдерде  

мұражайға    деген  қоғамдық  қызығушылық  өсіп  келеді.Бұл  ғылыми 

методиканың  одан  əрі  дамуын  қажет  етеді.Егер  методиканың  жағдайы  

мұражайтану    жəне  профильді  пəндер  теориясының  дамуымен  байланысты 

болса,онда мұражайдағы техника ең алдымен дəуірдің жалпы ғылыми  жəне 

техникалық  дəрежесіне  байланысты  болып  келеді.Ұзақ  уақыт  бойы 

мұражайлық  техникаға  қатысты  консервативті  болып  қала  берді.Тіптен 

XVIII-XIXғғ. өндірістік революция  оған əсер етпеді. 

Сондықтан  ғылыми    методиканың  ,мұражайтанудың  жалпы  төменгі  

дəрежеде артта қалды. 

   Дегенмен,XX ғасырдағы ғылыми-техникалық  революция мұражай  ісіндегі 

барлық бөлімдерді қайта  құруды қажет етті. 

    Техникаға    мұражай  ғимараттарын  жоспарлауды  зерттеу,мұражай 

құралдары,түрлі 

типтегі 


мұражай 

материалдарын 

экспозициялау  

техникасы,информация    берудің  техникалық  құралы,мұражай  заттарының 

физикалық  жағдайын,реставрациясын,консервациясын  зерттеу    техникасы 

жатады. 


   Мұның  барлығы  қолданбалы  мұражайтанудың  арнайы  бөлімінің  обьектісі 

болып 


табылады. 

Бұл 


міндеттердің 

ерекше 


қажеттілігі 

күмəн  


 

26

тудырмайды:мұражайлардың    қоғаамның    жаңа  талаптарына  сай  келуі  тек  



теория  мен  ғылыми  методиканың  емес,техниканың  дəрежесіне    де  тəуелді. 

Сондықтан  кең  көлемде  мұражай  ғимараттарының  архетиктурасына,оның 

техникалық қамсыздануы,транспорттық жағдайын құру жүргізіледі. 

Мəселелердің  басқа  көлемі–техникалық  құрамдарды  құру,ең  алдымен 

мұражай 

заттарын 

демонстрациялауды 

кеңейтетін 

аудиовизуальды 

құралдарды  қолдану.  Мысалы,  голография,  интегральді  фотография,  видео 

жəне дауыс шығару техникасы,сонымен  бірге аппаратура. 

     Сондай-ақ  экспозиция    мен  көрмелерді  құруда  қолданылатын  жаңа 

техникалық материалдарды да айта кеткен жөн. 

     Электронды  есептеуіш  техникасын  қолдану  жетістіктерге  жетті.Ең 

алдымен  ғылыми-  қор  жұмысы  мен  информациялық  қамсыздандырудағы 

жетістігі ерекше болды. 

  Ұйым жəне басқару- өмірде  мұражай ісінің əрқашан күрделеніп отыруымен  

жəне  қоғамдық  міндеттерді  шешудегі  қолданбалы  мұражайтанудың  бір 

бөлігі. 

  Бұл  бөлімдегі  қолданбалы  жұмыстар  түрлі  типтегі    жəне  профильді  

мұражайлардың  ішкі  структурасын  анықтауға  бағытталған  мұражайлардың  

профилін,ескерткіштерді  қорғау  қажеттілігін  есепке  ала  отырып    түрлң 

типтегі мұражайлардың  ара қатынасы, мəдениет, білім беру жəне тəрбиелеу 

;мұражай  ісінің  дамуын    жəне  демографиялық    өзгерістер,  əлеуметтік-

экономикалық, ғылыми талаптарды есепке ала отырып жеке мұражайлардың 

дамуын  болжау. 

Мұражай  ісін  басқаруды  жаңартуға  бағытталған  қажеттілік  туындап 

отырады. Бұл басқару орындарының құрылымы мен ішкі құрамына қатысты-

жинау,  мұражай  ісі  мен  мұражай  жұмысын  қалыпқа  келтіру,жалпы 

нормативті құжаттарды құру т.б. 

    Қазіргі  мұражайтанудың  жалпы  құрылымы  осындай.  Оның  құрылымдық 

элементтерінің дəрежелері əртүрлі болып келеді. 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1.Республиканың батыс аймағындағы қорымдардан табылған   заттай 

ескерткіштер. 

2.Пəннің негізгі əлеуметтік функциялары. 

3. Мұражай. Оның түрлері. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 

3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 



4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

 

7 Дəріс



Тақырыбы: Мұражайтану түрлері. 

Дəрістің мазмұны:                                          

 

27

Мұражайлық  дерктану  зерттеудің  негізгі  объектісі  ретінде  мұражайлық 



заттар  болды.Осы  заттардың  теориясы  мен  методикасын  зерттейді,тағы  бір 

жағынан  тарихнама  материалдарын  қосып  мұражай  ісінің  тарихымен 

танысуға  бағытталады.Зерттеу  объектісі  мен  мақсатына,зерттеу  əдістеріне 

байланысты  мұражайлық  деректану  жалпы  профильді  ғылымдардың 

деректануынан өзгешеленеді. Мұражай қорының деректерінің  барлық түрін 

зерттей  отырып  мұражай  заттарын  тарихи-мəдени  құндылықтар  ретінде 

жалпы  бейне  құруды  міндеттеледі.  Оған  тек  мұражай  заттарының 

ақпаратының  зерттеу  емес,сонымен  бірге  осы  заттарды  демонстрациялық 

коммуникацияларды қолдануға мүмкіндік береді. 

Мұражайлық  деректанудың  профильді  деректанумен  байланысы  бар.  Бұл 

зерттеу объектісінің ұқсастығына негізделеді. 

Тарихи  мұражайлық  деректану  жəне  тарихи  пəндер  деректануы  бəр-бəрəне 

жақын  ,олар  көптеген  міндеттері,объектілері  мен  зерттеу  əдістерінде  ұқсас 

болып келеді. Бірақ мұражайлық деректану ең алдымен мұражай заттарының 

біраз  бөлігін  құрайтын  деректердің  заттық  жəне  көркем  типтеріне 

бағытталған.Бұл  археологиялық    жəне  этнографиялық  материалдарға 

қатысты  емес,  сонымен  бірге  түрлі  дəуірдегі  заттардың  кешеніне  қатысты 

болып  келеді.  Бұл  пəндер  міндеттеріне  байланысты  бір-бірінен  біршама 

ерекшеленеді. 

  Шын 

өмірдегі 

заттардың 

мұражай 


заттары 

ретіндегі 

маңызы. 

Мұражайтануда  өорларды  жабдықтауда  мынадай  түсінік  бар.Мұражай  үшін 

маңызды заттар жəне мұражайлық зат.        

Жабдықтаудың  мағынасы  шынайы  қолданыстағы  заттардың  мұражай  үшін 

маңызды болып кейін мұражай затына айналуында 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1. Архитектуралық ескерткіштер қорғаудың  қазіргі таңдағы маңыздылығы.  

2. Өнер мұражайының негізгі қызметі. 

3. Өлкетану мұражайының негізгі қызметі.   

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 

3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 



4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  

8 Дəріс

Тақырыбы: Тарихи мұражайлар қызметі. 

Дəрістің мазмұны:                                          

Бұл  сұрақтың  қиындығы  қазіргі  елдердегі  тарихи  даму  процестерінің 

қиындығына  ,  қазіргі  кезеңдегі  заттармен  жұмыс  жасау  тəжірибесінің 

жоқтығына  жəне  əлі  де  қазіргі  тарихи  мəселелерге  назар  аудармауына 

байланысты. 

Қазіргі кезеңдегі мұражай заттарының ерекшелігін қазіргі мəселе жəне өткен 

тарихпен тығыз байланысты.Марксизм-ленинизмнің негізін салушылар тарих 

пен  қазіргі  кезеңді  біртұтас  қарады.  В.И.Ленин:Біздің  көз  алдымыздан  өтіп 



 

28

жатқан  дүние,ертеңгі  тарих-деп  жазды.Қазіргі  кезеңдегі  мұражай  заттары 



бұрынғыға  тəн  мұражай  заттары-тарихи  кезеңнің  құрылымдары  болып 

табылады. 

“Тарих  жəне  қазіргі  кезең”  маркс-лениндік  əдістеме  бойынша  тарихи  даму 

кезеңінің этаптары, шегіне жеткен немесе шегі жоқ сипаттағы кезеңдер. Шегі 

бар  немесе  шегі  жоқ  тарихи  кезең  өз  алдына  заттар  арасындағы  байланыс 

жəне  қоңаммен  байланысты  сиаптпен  айқындалады.  Бақылап  зерттелуге 

алынатын зат өзін қоршаған ортадан айырады, яғни байланысын үзуі мүмкін, 

сондықтан  біз,  яғни  зерттеушілер  зерттелетін  затты  анықтап  алып,  оған 

байланысты нəрселерді белгілеу керек.  

Қорларды  жабдықтауды  жоспарлау.  Жалпымұражайлық  жоспар  қор 

жинақтаушылар  мен  экспозиционерлердің  сұранысымен,  қорды  жабдықтау 

алдағы  міндеттерді  шешу  мақсатында  ақылдасып  отырып  құрылады. 

Перспективті жоспар тақырыптық жəне жүйелік жинақты қамтиды. Ол келіп 

түскен  деректердің  авторларымен  мұражай  затына  қызығушылық  танытқан 

адаммен  байланыс  орнатады,  тақырыбы  мен  мұражайдың  далалық  бақылау 

географиясын 

анықтайды. 

Оның 


жұмысы 

тек 


ұйымдық 

емес, 


мұражайтанулық  зерттеу  талаптарын  қарастырады,  сондықтан  мұражай 

кеңесі  ғалымдарымен  шешім  қабылдайды.  Перспективті  жоспар  негізінде 

жылдық  қорды  жабдықтау  жоспары  құрылады,  жылдық  жоспарда 

мұражайдың 

жылдық 

жұмысы 


талқыланып 

ұжымның 


келісімімен 

қабылданады. 

Өзін-өзі тексеретін сұрақтар: 

1. Өнер мұражайының негізгі қызметі. 

2. Өлкетану мұражайының негізгі қызметі.   

3. Мұражай ісінің тероиясы. 

1.  Мусаева  С.Т.,  Кукеева  М.К.  «Музей  менеджменті  жəне  маркетингі». 

Алматы, 2006 ж.  

2. Б.Столяров Б. «Музейная педагогика. История, теория, практика». Москва, 

2004г. 


3. Сотникова С. «Музеология». Москва, 2004 г. 

4. Юренева Т. «Музееведение». Москва, 2006 г.  



Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Қазақ филологиясы кафедрасы
dmdocuments -> Айса байтабынов эпик жыршы
dmdocuments -> Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт
dmdocuments -> Көпбаева М. Р. ф.ғ. к., М. Әуезов атындағы Оңтүстік
dmdocuments -> Н. С. Тілеуханов
dmdocuments -> Т.ӘЛімқҰловтың «Қараой» ӘҢгімесіндегі махамбет тұЛҒасы акбулатова С. Б
dmdocuments -> Батыс қазақстандық КҮй дәСТҮрін әлемге мойындатқан қҰрманғазы рухы с. Ә. Күзембай
dmdocuments -> Кафедрасының отырысы шешімімен бекітілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. Орал, 2011

жүктеу 0.59 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет