Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі


 Ұғымталдылыққа, дәлдікке, шыдамдылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.  Сабақтың түрі



жүктеу 5.01 Kb.
Pdf просмотр
бет47/48
Дата11.01.2017
өлшемі5.01 Kb.
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48

3. Ұғымталдылыққа, дәлдікке, шыдамдылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу. 
Сабақтың түрі: аралас. 
Сабақтың әдісі: ұжымдық 
Сабақтың барысы: 
I. Ұйымдастыру кезеңі. 
Сәлемдесу. Оқушыларды түгендеу. 
II. Үй жұмысын тексеру. №1117 
Математикалық диктант. 
1. Қиылысатың екі түзудің неше нүктесі болады? (1. бір) 
2. Өзара тең бұрыштар. (2. вертикаль) 
3. Перпендикуляр белгісі.( 3. ┴) 
4. Жазықтықта  қиылыспайтын екі түзу.( 4. параллель) 
5. Қиылысатын  екі  түзудің  бір  бұрышы  50º,  қалған  бұрыштарын  тап.  (50, 
50º,130º,130º) 
III. Жаңа сабақ 
IV. Оқулықпен жұмыс. №1124,№1126 
V. Сергіту сәті (оқушылар қойылған сұрақтың жауабы дұрыс болса, қолдарын алға 
      созады, дұрыс емес болса жоғары көтереді.) 
1. Өзара қиылысатын түзулер параллель деп аталалыды. 
2. Вертикаль сызылған координаталық ось ардината деп  
    аталады. 
3. Рене Декарт француз математигі. 
4. Түзуге берілген нүктеден бірнеше параллель түзулер жүргізуге болады. 
5. Горизонталь сызылған координаталық ось абцисса деп аталады. 
VI. Деңгейлік тапсырмалар. 
1 деңгей. Координаталық жазықтықта мына нүктелерді белгілі: 
           A(0;2), B(-5;-3), E(-1;0), H(-3;4) 
2 деңгей. Төбелерінің координаталары  P(-3;3), D(3;5), H(7;-2), РДН        
           ұшбырышын салындар. 
3 деңгей. Координаталық жазықтықта А(-4;3), B(1;3), C(1;4)және D(-4;4)  
           төбелері бойынша ABCD тік төртбұрышын сызыңдар. 
           Бірлік 1см есебімен алып, тік төртбұрышының ауданын, периметрін табыңдар. 
VII. Жұмбақтар шешу. 
1. Жоқ өзінде бас та, қас та, мойын да 
    Ұзындығы жазылу тұр бойында. 
2. Түзудің бір бөлігі 
    Екі шеткі нүкте көрігі 
    Ұзындығы және бар 
    Айтшы сыйлық сенікі. 
3. Алды-артысыз шексіз де 
    Жете алмайсың біздерге. 
    Сәуле менен кесінді 
    Шыққан тегін білсін де. 
4. Өзара перппендикуляр түзулердің 
    Құралған жазықтықта бұл қалдай ось. 
VIII. Сәйкестендіру тесті. 
1. Горизонталь сызылған координаталық түзу.              А. ширектер  

348 
 
2. Абциссалар осі мен ординаталар осінің                   В. абцисса осі 
қиылысу нүктесі 
3. Вертикаль сызылған координаталық түзу                 С. координаталық жүйе 
4. Координаталар осьтері жазықтықты төрт                  Д. координаталық басы 
бөлігіне бөлуі. 
5.  Санақ  басы  ортақ,  өзара  перпендикуляр                       Е.  ордината  осі  екі 
координаталық түзу. 
IX. Венн диаграмма 
Педагогика  ғылымында  баланы  оқыту  мен  тәрбиелеудің  мақсаты  –  жан-  жақты 
дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру болып табылғандықтан, бұл жерде де, жаңа технология 
бойынша  –  оқыту  мақсаты  болып  табылады.  Мақсат  -  өздігімен  дамуға  ұмтылған  жеке 
тұлғаны қалыптастыру, сондықтан оның өзіндік танымдылық іс-әрекеті белгілі бір дәрежеде 
белсендірілуі қажет. Жаңа мақсат оқытудың әдістемелік жүйесінің қалған бөліктерінің өзара 
байланыстағы  қалыптармен  өзгерулерін  талап  етеді.  Жоғарыдағы  талапты  орындау  үшін 
төрт  ұсынысты  қажет  деп  санаймын:  1.  Жаңаша  өзгерген  мақсат  оқушылардың  өздігімен 
танып, іздену іс-әрекетінің әдістерін меңгерулерін талап етеді. Бұл жағдайда бірінші орынға 
оқушы  тұрады  және  оның  өз  бетімен  білім  алудағы  белсенділігіне  аса  назар  аударылады. 
 2.  Жаңаша  оқытудың  негізгі  түрлері  болып,  оқытудың  дербес  және  топтық  түрлері 
табылады.  Оқытудың  бұл  түріндегі  ең  бастысы-  оқушыға  деген  сенім,  оның  өз ісіне  жауап 
беру мүмкіндігіне сүйене отырып, өз беделі мен қадір- қасиетін сезімін дамыту. Оқытудың 
фронталды  түрі,  бағыт  беру,  талқылау,  түзеті  енгізуде  ғана  пайдаланылады. 
Оқытуды ізгілендіру- оқыту құралдарына деген көзқарасты өзгертуді талап етеді. Өзгерістер 
бойынша  оқу  құралын  оқушылардың  өздігімен  танымдық  іс-әрекетін  жүргізе  алатындай 
құралдар  болу  керек.  Осы  жерде  компьютерлік  техниканың  функционалдық 
мүмкіндіктерінің  мол  екендігін  ескере  кету  керек,  себебі,  компьютерлік  техника-  оқушыға, 
ол ізденіс және зерттеу жұмыстарын  жүргізе  алатындай, оқытушы орта құруына мүмкіндік 
береді.  Оқушының  өздігімен  жаңа  тақырыпты  меңгеруіне  қолайлы  және  қызықты 
мазмұндалуы  қажет.  Барлық  жаңа  технологияның  мақсаты-  пәнді  оқытуда  оқушының  жеке 
басының дара және дербес ерекшеліктерін басқарып, олардың өз бетінше ізденуін арттырып, 
шығармашылығын  қалыптастырып,  пәнге  деген  қызығушылығын  арттыру.  Заман  талабына 
сай,  электронды  оқулық,  интернет,  WEB  сайдты  қолданудағы  жаңа  ақпаратты 
технологияларды  пайдалану  тарих  пәні  үшін  маңызы  зор.  Cабақ  біздің  заманымызда 
оқытудың негізгі түрі ретінде қала береді. Оның ерекшіліктері мен мүмкіндіктерін өзгертіп, 
жаңартуға  қазіргі  заманғы  инновациялық  технологиялар  меңгеру-күрделі  үрдіс.  Қорыта 
айтқанда,  СТО  және  деңгейлеп-саралап  оқыту  жобалары  оқушылардың  ойлау  қабілетін, 
шығармашылығын дамытады. Мұғалімнің және оқушының шығармашылық жұмыстарының 
ғылыми  деңгейін  қалыптастыруда,  жаңа  құндылықтар,  ізденістер  жасау.  Ұстаз  үшін 
нәтижеге  жету  шәкіртінің  білімді  болуы  ғана  емес,  білімді  өздігінен  алуы  және  алған 
білімдерін қажетіне қолдану болып табылады. Бүгінгі бала – ертенгі жаңа әлем. Оқушының 
дамуына  әсер  етуші  әлеуметік  фактор  негізінде  оқушы,  мұғалім,  ата-ана  басқа  пән 
мұғалімдері  ынтымақтасуы  керек.  Заман  талабына  сай  жаңа  технология  әдістерін  үйрету, 
бағат-бағдар  беруші  –  мұғалімдерміз.  Оқушылардың  жаңа  тұрмысқа,  жаңа  оқуға,  жаңа 
қатынастарға  бейімделуі  тиіс.  Осы  үрдіспен  бәсекеге  сай  дамыған  елдердің  қатарына  ену 
ұстаздар қауымына зор міндеттер жүктелетінін ұмытпауымыз керек. 
 
ӘДЕБИЕТТЕР 
1.  Н.Ә.Назарбаев.  Инновациялар  мен  оқу-білімді  жетілдіру  арқылы  білім 
экономикасына. «Егемен Қазақстан» газеті,  2006 жыл № 115 (24368). 
2.  Б.Баймұханов,  З.Бекбаева.  «Оқушылардың  математикалық  тапсырмаларды  
орындаудағы дербестігін арттыру».-  Алматы, 2006ж. 
3.  «ҚР  білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға  арналған  Мемлекеттік 
бағдарламасы». Астана, 2010 жыл 

349 
 
4. Орта мектеп жаршысы. Республикалық оқу-әдістемелік  журналы - № 2, 3, 2011 ж. 
5.  Б.Жолдасов.  Инновациялық  технологияларды  білім  беруде  қолдану.  Білім, 
№5,2007ж. 
 
 
УДК 541.124 
 
ФОРМАТИВНОЕ  ОЦЕНИВАНИЕ, КАК ОДНА ИЗ ИННОВАЦИОННЫХ ФОРМ 
ОЦЕНИВАНИЯ ДЛЯ ОБУЧЕНИЯ, ПРИМЕНЯЕМАЯ В НАЧАЛЬНОЙ ШКОЛЕ Н.Д. 
ЧУДНОВЕЦ 
 
Чудновец Наталья Дмитриевна 
ГКУ «Средняя школа №5 с ДМЦ», г. Капшагай, 
natalichudnovets@mail.ru
  
 
Проработав  в  начальной  школе  более  20  лет,  я  давно  заметила,  что  система 
оценивания, существующая в настоящее время (оценивание обучения), малоэффективна, так 
как  предполагает  оценивать  только  объем  и  форму  выполненной  работы,  а  не  достижения 
учащихся в данной области.  
Данная  система  суммирует  знания  учащихся  в  соответствии  с  предварительно 
разработанными  критериями  (критериальное  оценивание),  либо  выставленные  в  результате 
сопоставления со знаниями других учащихся (оценивание, основанное на нормативах). (1, с. 
255) 
Сама  по  себе  оценка  несет  в  себе  мало  информации  об  уровне  знаний  и  не  дает 
направлений  к  дальнейшей  работе.  При  этом  ребенок,  особенно  в  начальной  школе,  не 
всегда четко понимает, за что именно он получил ту или иную оценку. Очень часто бывает, 
что оценка имеет «травмирующий характер», особенно для младших школьников. 
Существует  еще  множество  аспектов  несовершенства  современной  системы 
оценивания, что ведет к снижению активности и мотивации учащихся в процессе обучения. 
Для    того,  чтобы  устранить  негативные  моменты  в  обучении,  способствовать 
индивидуализации  учебного  процесса,  повышать  учебную  мотивацию  и  учебную 
самостоятельность  учащихся,  нужно  помнить,  что    «Оценивание  осуществляется  не  только 
для  того,  чтобы  обращать  внимание  учащихся  на  цели  обучения  и  критерии  достижения 
успеха,  но  и  направлять  действия  учителя  на  совершенствование  технологий 
индивидуального развития каждого ученика».(2, стр.6) 
Наблюдая за детьми в начальной школе, я заметила, что  уже в первом классе, когда  
стали  официально  выставляться  оценки  в  журнал  и  дневники,  стало  заметно  снижение 
активности учащихся. Дети стали более осторожны, можно даже сказать, настороженными, и 
если  они  не  совсем  уверены,  то  предпочитают  совсем  не  поднимать  руку.  Это  стало 
особенно заметно по сравнению с тем периодом, когда дети вместо оценки получали только 
словесный комментарий к своей работе, либо знаковое выражение, не имеющее отношения к 
отметке.  Я  являюсь  противником  выставления  негативных  отметок  и  категоричных 
высказываний  в  адрес  младших  школьников,  считая,  что  такие  высказывания  напрочь 
отбивают всякое желание отвечать на уроке. Наоборот, я всячески стараюсь поддерживать в 
своих  учениках  веру  в  свои  силы.  Но  тут  скорее  действуют  и  имеют  большое  влияние  
родительские  установки.  Многие  родители  требуют  от  детей  только  отличных  отметок,  не 
считаясь с возможностями своего ребенка и его психологическим состоянием.  
Из  опыта  своей  работы  я  знаю,  что  планомерная  работа  в  преодолении  страха 
ответить  неправильно,  все  равно  даст  свои  результаты,  и  дети  перестанут  бояться 
высказывать  свое  мнение.  Будут  без  страха  обращаться  за  помощью,  если  они  в  ней 
нуждаются.  Ну,  а  пока,  я  всеми  силами  стараюсь  убедить  своих  малышей  в  том,  что  на 
уроках принимается любое высказывание, что каждый человек имеет право на ошибку и что 
именно  ошибки  помогают  нам  найти  наилучший  путь  достижения  цели  и  решения  какой-

350 
 
либо  проблемы.  На  своих  уроках  я  иногда  допускаю  ошибки  в  заданиях,  записанных  на 
доске,  и  жду,  когда  кто-нибудь  ее  обнаружит.  Ученик,  обнаруживший  ошибку,    получает 
признательность  учителя,  поощрение,  положительную  оценку.  (Какой  ты  молодец,  очень 
внимательный, и хорошо знаешь правило или тему). Ты правильно сделал, что показал мне, 
где я ошиблась. Либо, присутствие ошибки оговаривается в задании, и тогда, ученик должен 
доказать  свою  точку  зрения.  Это  является  большим  стимулом  для  остальных  детей.  Такие 
задания  хорошо  развивают  внимательность  учащихся,  а  так  же  приучают  их  не  бояться 
высказывать  свое  мнение  и  давать  оценку  не  только  своим  действиям,  но  и  действиям 
учителя и окружающих людей. (Мы все люди, а людям свойственно ошибаться). 
Особенно  меня  вдохновили  исследования  Пола  Блека  и  Дилана  Уильяма 
(1998),которые  были  организованы  Группой  Реформы  Оценивания,  и    где    были 
предоставлены  доказательства  улучшения  успеваемости  после  «вмешательства», 
основанного на использовании практики ОдО. (1, с.256) 
Анализируя  свою  педагогическую  деятельность,  я  поняла,  что  хотя  и  давала  своим 
учащимся  комментарии  к    выставляемым  отметкам,  но  не  давала  направления,  в  котором 
двигаться дальше. А следовательно такие комментарии  носили не направляющий характер, 
а  только  информационный  –  суммирующий  ошибки,  допущенные  ребенком,  либо  его 
достижения на данном этапе урока. 
Для  меня  было  очень  важно  понять,  что  суммативное  оценивание  используется  для 
определения  уровня  достижений  и  последующего  перспективного  уровня,  задаваемого  в 
качестве цели для дальнейшего развития ученика. А для того, чтобы учащиеся могли достичь 
качественных  результатов  в  процессе  учебной  деятельности,  современное  оценивание 
должно быть: 

 
понятным всем участникам всем участникам образовательного процесса; 

 
гибким; 

 
многоинструментальным; 

 
психологически комфортным; 

 
многосоставным». (2, стр.8) 
Для  того,  чтобы  убедиться  в  эффективности  оценивания  для  обучения,  я  наметила 
изменения, которые я хочу внести в аспекты преподавания. 

 
построить уроки таким образом, чтобы каждый ребенок активно принимал участие 
во всех видах деятельности; 

 
использовать на уроках активные формы работы; 

 
использовать формативное оценивание, направленное на обучение; 

 
повышать внутреннюю мотивацию учеников, используя современные технологии и 
формативное оценивание; 

 
оказывать поддержку талантливых и одаренных детей. 
Применение новых подходов в обучении позволило отказаться от авторитарного 
стиля в обучении, и помогло перейти на демократический стиль, где учитель и ученик 
являются равноправными партнёрами. 
Изменения в свою практику я стала вносить уже на этапе планирования уроков. 
Разрабатывая урок, обязательно учитываю возрастные особенности детей. Стараюсь 
включать задания и вопросы, чтобы привлечь к работе талантливых и одаренных детей. 
Раньше, начиная урок, я использовала небольшие задания для психологического настроя 
учащихся типа: 
Прозвенел звонок , 
Начинается урок. 
Все ль на месте? 
Всё ль в порядке? 
Книжки, ручки 
И тетрадки. 

351 
 
Все ли правильно сидят? 
Все ли на меня глядят? 
Повернитесь друг к другу, улыбнитесь, пожелайте друг другу успеха. 
Мы сюда пришли учиться, 
Не лениться, а трудиться. 
Работать будем старательно, 
Слушать будем внимательно. 
Дети  машинально  произносили  заученные  фразы,  но  отклика  не  было.  Тогда  я 
попробовала  заменить  стишок  динамичной,  музыкальной,  веселой  разминкой.  Это 
способствовало  повышению  настроения  учащихся,  и  их  активности,  особенно  на  первом 
уроке, когда учащиеся только пришли в школу. Это состояние сохранялось на первых этапах 
урока, затем на этапе индивидуальной работы произошел спад. Интерес стал проявляться во 
время групповой работы.  
Раньше, когда я строила свой урок по традиционной системе, основанной в большей 
степени  на  монологическом  обучении,  хотя  и  используя  разнообразные  формы  передачи  и 
проверки знаний, используя  форму «Вопрос-ответ». Теперь я предоставила детям проверить 
себя самостоятельно по алгоритму, либо проделать эту работу в парах и в группе.  
 Мы  учились оценивать себя и оценивать друг друга. На первом  уроке, для введения 
критериев  оценивания,  дети  оценивали  себя  и    оценивали  друг  друга  в  парах,  а  после  мы 
выяснили,  что  у  некоторых  учеников  оценки  получились  разные.  Это  позволило  ввести 
понятие «критерии» и использовать их на последующих уроках. После каждого этапа урока я 
использовала  различные  невербальные  приемы  для  обратной  связи  (светофорик,  большой 
палец,  дерево  познаний,  лестница  успеха).  Особое  внимание  заслуживает  тот  факт,  что  с 
каждым  новым  уроком,  дети  учились  более  объективно  оценивать  своих  товарищей  в 
группе, а не выставлять оценку  «по дружбе», они научились аргументировать свою оценку 
товарищу,  а  так  же  оценку,  которую  сами  себе.  На  каждом  уроке  я  стала  использовать 
приемы формативного оценивания, как устных ответов, так и письменных работ, не забывая 
важного правила: «Оценивается не ученик, а его работа».    
На своих уроках я применяю следующие техники формативного оценивания: 
-  «Словесная  оценка»  -  это  устная  обратная  связь  учителя  и  ученика,  которая 
эффективна  на  любом  этапе  урока.  Очень  нравится  детям,  во  время  ответов  у  доски, 
пересказов, игры «Горячий стул». 
-«Две звезды, 1 желание» - этот вид работы позволяет видеть положительное в работе 
ученика  или  группы  учащихся,  не  критиковать  работу,  а  сделать  полезное  дополнение. 
Можно проводить как устно, так и письменно, как коллективно, так и индивидуально. 
-«Светофор»  -  данная техника предусматривает использование сигнальных карточек: 
зеленый  цвет  означает  «Мне  всё  понятно»,  желтый  цвет  –  «Мне  нужна  консультация», 
красный цвет – «Мне нужна помощь». А так же оценивать работу, отвечающего ученика. 
-«Незаконченное  предложение»  -  применяется  на  этапах  рефлексии.  Учащиеся 
должны закончить предложение, например, 
На уроке мне было важно и интересно… 
Сегодня на уроке я понял… 
Хотелось бы узнать… 
Можно  использовать    как  в  устной,  так  и  письменной  форме.  Эту  технику  можно 
использовать в форме таблицы «ЗХУ». 
-  «Взаимооценивание  в  парах».  Этот  вид  работы  можно  проводить  в  парах,  где 
учащиеся  могут  проверить  друг  друга  и  отметить  положительные  стороны  и  недостатки 
работы в устной форме или использовать образец ответов. 
-  «Взаимооценивание  в  группе»  лучше  проводить  с  помощью  «Оценочного  листа», 
при наличии критериев для оценивания. Тогда оценка будет более объективной. 
-  «Самооценивание»  можно  проводить  в  различных  видах:  а)самооценивание  при 
помощи  целей,  которые  дети  сформулировали  в  начале  урока;  б)  самооценивание  при 

352 
 
помощи  ключей  или  проверочного  листа  ответов;  в)самооценивание  при  помощи 
формативного теста. 
Формативное  оценивание  как  часть  процесса  обучения  позволяет  достигать  и 
улучшать  результаты  учащихся  в  процессе  обучения  –  результаты  суммативного 
оценивания. Очень часто бывает так, что учитель не знает какую отметку поставить ученику, 
потому что невозможно на уроке охватить всех учащихся, некоторые просто отсиживаются, 
не  вовлекаясь  в  процесс  обучения.  Разностороннее  формативное  оценивание  учащихся  на 
каждом  этапе  урока  позволяет  учителю  видеть  работу  каждого  ученика  и  помогает  при 
выставлении суммативной оценки. 
Для  меня  было  важным  понимание  того,  что  в  процессе  обучения  объектом  оценки 
является  деятельность  ученика  для  достижения  цели  обучения.  Следовательно,  разработка 
цели  обучения  является  основой  всех  видов  оценивания и  оценок.  Цель  обучения  является 
основной  частью  урока,  и  вся  деятельность  учителя  и  учеников  направлена  на  достижение 
этой  цели.  Цель  обучения  определяет  процесс  урока,  методы  и  средства  обучения  и 
оценивания. 
«Согласно исследованиям, совершенствование обучения через оценивание зависит от 
пяти ключевых факторов: 
1. Обеспечение учителем эффективной обратной связи. 
2. Активное участие учащихся в процессе учения. 
3. Корректировка процесса обучения с учетом результатов оценивания. 
4. Признание влияния оценивания на мотивацию и самоуважение учащихся. 
5. Умение учащихся оценивать свои знания самостоятельно» (1, с.165) 
В  процессе  внедрения  формативного  оценивания  я  столкнулась  с  некоторыми 
трудностями,  основное  из  которых  недостаток  времени.  Для  выполнения  и  понимания 
заданий  учащимся  требуется  больше  времени,  а  время  на  уроке  ограничено.  Поэтому  я  
старалась  применять  одни  и  те  же  формы  оценивания  на  протяжении  некоторого  времени, 
пока  у  учащихся  не  выработается  навык  по  применению  данного  вида  оценивания.  В 
дальнейшем,  остается  только  дать  указания  учащимся,  а  всю  остальную  работу  они  уже 
выполняют самостоятельно. 
Наряду  с  трудностями,  хочется    отметить  и  положительные  моменты  внедрения 
оценивания для обучения, то есть то, чему научились мои ученики в процессе обучения: 

 
Работать в группе и парах 

 
Сопереживать 

 
Видеть свои «+» и «-» 

 
Позитивно воспринимать критику 

 
Прослеживать понимание темы на каждом этапе урока 

 
Оценивать себя и других 

 
Прогнозировать свое обучение 
Повышение  или  снижение  активности  учащихся  очень  трудно  зафиксировать  и 
обосновать.  В  основе  этого  лежит  только  внутренняя  интуиция  и  убежденность  учителя. 
Поэтому  все  мое  исследование  базировалось  в  большей  степени  на  наблюдении  и 
интерпретации. Это дало мне основание сделать следующий вывод: 
К концу  урока каждый  ученик должен иметь положительный личный опыт от  своей 
работы.  Это,  как  уже  отмечалось,  способствует  зарождению  позитивной  установки  на 
дальнейшее учение, т.е. положительной мотивации перспективы.  
Как  создается  положительная  мотивация  перспективы  на  конечных  этапах  урока? 
Главным  здесь  является  усиление  оценочной  деятельности  самих  учащихся  в  сочетании  с 
развернутой  дифференцированной  отметкой  учителя.  Для  выработки  подобной  мотивации 
подкрепление  успехов  учащихся  не  всегда  дает  желаемых  результатов.  При  определенных 
условиях  важно  показать  ученикам  их  слабые  места,  чтобы  сформировать  у  них 
дифференцированное представление о своих возможностях. Это сделает их перспективную 
мотивацию  более  адекватной  и  действенной.  На  уроках  усвоения  нового  материала  эти 

353 
 
выводы  могут  касаться  степени  освоения  новых  знаний  и  умений,  на  уроках  закрепления 
речь может идти об отработке отдельных навыков для автоматизма. Поддержание учителем 
разных видов мотивации на отдельных этапах  урока способствует внутренней связи между 
частями урока, чтобы построить психологически грамотную структуру. (2, стр.59) 
 
ЛИТЕРАТУРА 
1.
 
Руководство для учителя. 2 уровень. 
2.
 
«Оценивание учебных достижений учащихся», методическое руководство, 
Бишкек, 2012. 
 
 
ӘОК 541.124 
 
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘДІС-ТӘСІЛДЕРДІ ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІ САБАҚТАРЫНДА 
ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ ЖОЛДАРЫ 
 
Шетенова Г.Б 
Алматы облысы Қапшағай қаласы «Орта мектеп –гимназия мектепке дейінгі шағын 
орталығымен» МКМ қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі, gshetenova @ mail.ru 
 
Бүгінгі  жаһандану  заманының  талабына  қарай  еркін,  өзіндік  дәлел-уәждерін  
нанымды  жеткізе  білетін,  ынталы,  сенімді  сыни  пікірі  мен  көзқарастары  жүйелі  дамыған, 
сандық  технологияларда  құзырлылық  танытатын  оқушыны  дайындау  басты  міндет  болып 
отыр.  Мектеп  жұмысы  мен  оқушы  жетістіктерін  өзгертудегі  негізгі  тұлға-  мұғалім.  Бүгінгі 
күннің талабына сай білім саласында  инновациялық  технологияларды  қолданудың маңызы 
зор. 
Заман  талабына  сай  білім  беру  оқушылардың  адамгершілік,  интеллектуалдық 
дамуының  жоғары  деңгейі  мен  білімін  қамтамасыз  етуге  бағытталған  оқытудың  үздіксіз 
үрдісі  десек,  оның  тиімділігі  мен  сапасын  арттыру  мұғалімнен  оқу  процесінің  ғылыми 
теорияға  негізделген  және  оқушының  қабілеті  мен  бейіміне  негізделген  оқытудың 
таңдамалы әдістеріне көшуді талап етеді. Ондағы негізгі мақсат оқушыға сапалы білім беру 
болып  табылады.  Бүгінгі  таңда  жас  ұрпаққа  кез  келген  пәнді  ұғындырудың  тиімді  жолы  – 
инновациялық технологиялар. 
Қазақ  тілі  мен  әдебиеті  пәнін  оқытуда  жаңа  технологияларды  пайдалану  мұғалім 
үшін  қандай  маңызды болса,  оқушы  үшін  одан  да  маңызды.  Инновациялық  технологиялар 
оқушылардың  білім  сапасын  арттыруға,  өздігінен  жұмыс  істеу  мүмкіндігін  молайтуға  көп 
көмегін тигізеді. 
Елбасы Н.Ә.Назарбаев көрсеткендей, Қазақстанның болашағы қазақ тілінің дамуына, 
тағдырына тікелей байланысты [1.1б]. Сондықтан да мемлекеттік тілдің оқытылу жағдайына 
көп  көңіл  бөлініп  отыр.  Осы  тұрғыда  инновациялық  технологияларды  қазақ  тілі  мен 
әдебиеті  сабақтарында  кеңінен  пайдаланудамыз.  Осы  баяндамамда  инновациялық 
технологияларды қазақ әдебиеті сабақтарында пайдаланудың тиімді жақтарына тоқталамын. 
Сабақ  барысында  бір  ғана  тәсілмен  шектелмей,  өз  сабақтарымда  қазіргі  таңдағы 
инновациялық  технологияларды  оқушылардың  жас  ерекшеліктеріне  байланысты  таңдап 
қолданамын.  Атап  айтсақ,  модульдік  технология,  сын  тұрғысынан  ойлау,  тірек-  сызба, 
деңгейлеп-саралап  оқыту  т.б.  Мен  үшін  әрбір  сабаққа  жаңалықтарды,  озық  тәжірибелерді 
пайдалану  үлкен  жетістіктерге  жетелейді.  Өзімнің  әрбір  сабағымда  озық  технологияларды 
пайдалану жақсы нәтижелер бергенін көрудемін. 
Әдебиет –сөз өнері. Әдебиет сабағында оқушыға сөзден сурет салдыру- әдебиетшінің 
негізгі  мақсаты.  Көркем  сөйлеу  үшін,  көркем  ой  керек.  Осы  проблеманы  мүмкіндігінше  
жақсарту  мақсатында      сын  тұрғысынан  ойлауға  үйрету  модулінің  тиімді  екенін  байқауға 
болады. Әдеби көркем туындыда бейнеленген құбылысты эстетикалық тұрғыда қабылдауға 

354 
 
қажетті білім, білік, дағдылармен қаруланған, талғамы терең, жан-жақты дамыған дара тұлға 
қалыптастыру екені атап айтылған 

12.216

.    
Оқушылaр  өзін-өзі  реттеген  жағдайда    ғана  зaмaн  тaлaбынa    қaрaй  өзгеруе  алу  
мүмкіндігі бар. Ал, бұл бүгінгі жaһaндaну зaмaнының бaсты тaлaбы болып отыр. 
Бүгінгі таңда оқушыны сын тұрғысынан ойлауға үйретудің маңызы мынада:  
-оқушының ойлау, талдау, іздену қабілеттерін арттыру; 
-сабақта  шешуші  рөль  атқаратын  мұғалім  емес,  керісінше,  оқушылар  екені  туралы 
пікір қалыптастыру; 
-оқушылардың өз пікірін білдіруге жетелеу және оның пікірін құрметтеу;  
-әрбір оқушының білім дәрежесін басқа оқушымен салыстыру емес, оқушының кешегі 
нәтижесін, бүгінгі және ертеңгі нәтижелерімен салыстыру арқылы оқыту; 
- оқушының функциональдық сауаттылығын арттыру. 
Осы  мақсатты  жүзеге  асыруда  бүгінгі  күні  сабақтарымда  кембридждік  7  модульды 
өзара  ықпалдастыра  қолданудамын.  Мұндағы  негізгі  мақсатым:  сабақ  барысында  топтық, 
жұптық  тапсырмалар  арқылы  оқушылардың  сыни  тұрғыдан  ойлауын  дамыту,топта 
проблемаларды бірлесіп шешуге үйрету; 
Оқушылaрдың  әдебиет    пәніне  деген  көзқaрaсын  білу  мaқсaтындa  «Мaльс» 
сaуaлнaмaсын    aлдым.  Себебі:  оқу  үрдісіне  енгізгелі  отырғaн    инновациялық  әдіс-тәсілдер 
оқушының өзіндік білім алуына қаншалықты тиімді  екендігін байқау.  
Осы  сауалнамадан  кейін  оқу-тәрбие  үрдісіне  жаңа  инновациялық  әдіс-тәсілдерді 
енгізу-  оқушылардың  білімге  деген  қызығушылығын,    талпынысын  арттырып,  өз  бетімен 
ізденуге, шығармашылық еңбек етуге жол  салатындығы байқалды. 
Оқу тәрбиесі үрдісінде педагогикалық жаңалықтарды енгізу IV кезеңнен тұрады: 
І. Жаңа идеяны іздеу 
Инновацияларды ұйымдастыру, жаңалықтарды іздестіру 
ІІ. Жаңалықтарды ұйымдастыру 
ІІІ. Жаңалықтарды енгізу  
 Оқу - тәрбие үрдісінде жаңа инновациялық әдіс-тәсілдерді пайдалану  
IV.Жаңалықтарды бекіту 
Қазақстан  Республикасының  «Білім  туралы»  Заңында  оқыту  формасын,  әдістерін, 
технологияларын  таңдауда  көпнұсқалық  қағидасы  бекітілген,  білім  мекемелерінің 
педагогтарына  өзіне  оңтайлы  нұсқаны  тиімділігіне  қарай  пайдалану  мұғалімнен  үлкен 
шеберлікті талап етеді. [3,5бет] 
Мектептегі білім сапасын    арттыру үшін: 
•  Әр сабақта интерактивті әдістерді қолдану; 
• Әр оқушының психологиялық ерекшеліктерін ескеру; 
• Міндетті деңгейдегі білімді қалыптастыра отырып, мүмкіндік деңгейлерін ашу; 
•  Инновациялық  технологияларды  сынау  арқылы  тиімділігін  арттыру,  мектеп 
жағдайына бейімдеу; 
Заман  талабына  сай  технологияларды  қолдану  ауқымы,  түрлері  өзгеріп  отырады. 
Бірақ, ең басты технологияларды тиімді, жүйелі қолдану керек. 
Сөзімнің  дәлелі  ретінде  инновациялық  әдіс-тәсілдер  арқылы  өткен    өткен 
төмендегідей сабақтарымнан мысалдар келтіруді жөн көріп отырмын. 
6- сыныпта өткен «Алпамыс батыр» жыры  сабағының  білу кезеңінде: оқушылардың 
қызығушылығын  ояту  мақсатында  «топтастыру  стратегиясын»      төмендегі    сұрақтар 
төңірегінде өткіздім. 
1. «Батырлар жыры» жайлы өз тұжырымдарыңды жазыңдар? 
2. «Батырлар жыры» жайлы не білеміз  немесе не білемін деп ойлайсыңдар?  
Оқушылар  өзара  жұптасып,  оны  топта  талдады.  Жұптық  талдауда  өзара  біріге 
отырып, бір–бірін тыңдай білді. Топта бір-біріне сұрақ қою арқылы батырлар жыры туралы 
нақты  деректер  алды.  Сабаққа  қызығушылықпен  қатыса  қоймайтын    оқушылар  да  сабаққа 
қызыға кірісті. 
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет