Қазақстан республикасы білім және ғылым министрл іп



жүктеу 0.8 Mb.
Pdf просмотр
бет6/6
Дата25.04.2017
өлшемі0.8 Mb.
1   2   3   4   5   6

 #

а) ережесімен

э) ережемен 

‘  б) ережеде



в) ережені 

•  ^


5.3  Спираль тү р ін д е__

і

:

....... және бір осьті  бойлай  орналасқан.................

орамнан түратын жіңішке сымнан жасалған откізгішті соленоид дел атайды.

а) иілетін

Ә) ИІЛГеН 

* • *  


ц,.. , 


  Л  - ..  -..ЧВЙИ 



I

б)иілгелі 

«і  . 

'  м


в) иілуші 

• 



н.

а) бірнеше

ә) бірдеме 

і; 


я м ньг.е- мср.Гі  стодіуйи»

б) біреу


в) кейбір 

.

5.4  Бұранда  түтқасынын  айнымалы  козғалысы 



,.......  өткізгіштін

айналасында 



...ЛШл

.............. өрістін магнит сызыктарынын бағытьга корсетеді.

а) ана

ә) анау 


Ш ‘.л,.-  >.> 

і

б ) ОСЫ 

I

в) мынау 



- ,



а) пайда болатын

ә) эсер ететін

б) ыкпал ететін 

..»><. 


.  .

|!  1 


в)себебін тигізетін 

•  «£> 


.

  .л, .



\  

>і'-. Й 


>

 ■'«ІК 


, . Г

ГЩі 


1

б.  Мәтінді аударыңыз.

Жалғыз көзді бағдаршам

4   ф »   —

Бұдан  былай  дальтониктер  де  (түсті  ажырата  алмайтындар)  кәдімгі 

адамдардың  қатарында  көлік  баскаратын  болады.  АҚШ-та  сынактан  өтіп 

жаткан  жалғыз  көзді  бағдаршам  осыны  жүзеге  асырмақ.  Бүл  бағдаршамнын 

бүрынгыларынан  айырмашылығы  -   бір  шамның  өзі  кезек-кезегімен  үш  түрлі 

түсті  көрсетеді.  Ондағы  әрбір  түс  өзіндік  пішінмен  ерекшеленеді.  Мысалы, 

қызыл  түс  -  сегізбүрышты,  сары  -   үшбүрышты  (үшы  төмен  қараған),  жасыл  -  

дөңгелек  қалыпта.  Бүл,  біріншіден,  бағдаршамды  жасауға  кететін материалдық 

шыгынды  азайтса,  екіншіден,  дальтониктердін  дер  кезінде  белгілерді


:

ажыратуына 

мүмкіндік береді.  Мамандар  мүндай  кондырғының  жолды жөнде\ 

жүмыстары кезінде пайдаланылатын козғалмалы түрі  шығатынын да айтады.

і



г   - І к  



«ГИ 

Я

  --------



журналынан)

Жиырма төртінші сабак

1 .Сөздерді есте сақтаныз



В

>! 


тән -  свойтственно

11 



сығылу -  сжатие

сәулелендіру -  облучать



к.

әкеп соғады -  приводить (к чему

2. Сөз тіркестерін аударыцыз.

Электр 


өткізгіштігі 

жағынан 


өткізгіштер 

мен 


диэлектриктердің 

(окшауламалау шы 

материалдардын)  аралығынан 

орын 


алатын- 

электр 


зарадтарын  тасушылар  болып  табылатын  (еркін)  электрондардың  болуьг 

жартылай  өткізгіштердін  өткізгіштерден  айырмашылығы;  екі  көрші  атомный 

бір  орбитада  ортақ  кос  электрон  түзіп  жасайтын  химиялык  байланысы 

электрондарды  қосып  түратын  екі  сызык  арқылы  бейнелейді;  жоғарғы’ 

орбитасында  төрт  валентгік  электрондары  болады;  температура  артканда 

немесе сәулелендірілгенде;  сырткы  электр орісінщ әсерінен еркін электрондар

орыидарынан  қозғалады;  еркін  электрондардын  козғалысы  себеп  болатын 

электр өткізгіиггік.

3. Мөтінді аударыңыз.

Жартылай өткізгіштердің электр өткізгіштіп

Электр 

откізгіштігі 



жағынан 

өткізгіштер 

мен 

диэлектрнктердің 



(окшауламалаушы  материалдардың)  аралығынан  орын  алатын  матерналдарды 

жартылай  өткізпштер  деп  атайды.  Электр  зарядгарыи  тасушылар  болып 

гаоылатын  (еркін)  электрондардын  болуы  металл  өткізгіпггерге  төн  касиет 

іиэлектриктерде еркін электрондар жоқ, сондыктан да олар ток откізбейді

теМп е ^ Г ЫЛаИ 

өткізгіштерден  айырмашылығы  олардың

температураға, жарыкталынуға, сығылуға, электр орісіне және басқа себептер-

^ г і ш ^ г і б а р 6  ТӘУеЛД' 

элеіггР°ндык  кана  емес  және  де  “кемтікті,

Екі  көрші  атомның  бір  орбитада  оргақ  қос  электрон  түзіп  жасайтын

К0,аЛеНтМй  немесе  коолсктрондьщ  леи  атап,  шаргга 

К0СЬШ  ПРа™ "  “   СШЫК  аркь,лы  М иелейді.  Мысалы,



а

В

1

 З Ш



Д

Ы

  « « п ч » *  ш

 и м § р  тарті„ ш  Ш

»   жога<’™   «Рбнтасынла  терт  в а ш й іік   элейрйвдабй 

Гсрманийдіи крйогалында ербір атом  корші  терт атоммен  коаалмттік

ЫС  жясавды;  ««ш м ары  



жок

  болса  жвко  авсолюггік  полы ,



температурада,  германийдщ  кристалындағы  атомдардың  барлық  валентгік 

электрондары  өзара  байланысқан  және  еркін  электрондар  жоқ,  сондықтан  да 

германийдің 

өткізгіштігі 

болмайды. 

Температура 

аргқанда 

немесе 


сәулелендірілгенде  электрондардың  энергиясы  өседі,  бұл  жағдай  кенбір 

ковалентпк  байланыстардың  бүзьілуына  және  еркін  электрондардын  пайда 

болуына  әкеп  соғады.  Тіпті  бөлме  температурасынын  өзінде  сыртқы  электр

өрісінің  әсерінен  еркін  электрондар  орындарынан  козғальш,  кристалла  электр

тогы  пайда  болады.  Еркін  электрондардың  қозғалысы  себеп  болатын  электр

өткізгіштік  жартылай  өткізгіштің  электрондык  өткізгіштш  немесе  п  - 

өткізгіштік (п - өттсізгіштік) деп аталады.

ӨЗДІК ЖҰМЫСТАРҒА АРНАЛҒАН МӘТІНДЕР

Электроизоляциялық лак және компаунд

Лактар  коллоидты  ерітіңділерден  түратын  әр  түрлі  пленка тәрізді таңдап 

алынған  органикалық  еріткіилердегі  затгар.  Пленка  жасаушы  еріткііші 

буландырып оны қаггу процесшен (полимеризация) өткізіп, кайты пленка өзінеи 

пленка  жасайтын  қасиеті  бар  заггы  айтады.  Пленка  жасаушыларға:  смола, 

өсімдік  майы,  эфир,  целлюлоза 



т£>.

  Еріткіштер  ретіиде тез  үшқыш  сүйыктарды

колданады, бензол, толуол, спирит, ацетон, скипидар т.б. Лак кұрамына тагы да 

енепн затгар пластификаторлар, сиккативтер. 

....

Пластификаторлар  -   лак  пленкасына  созылғыштык  каснет  беретін  зат, 



оган жататындар:  майсена (касторовое) майы  кою кышкылды  зығыр  майы т.б. 

Сиккативтер  -   сүйық  және  қатты  олар  лактын  күрамына  тез  кебу  үшін

колданады.  Электгрризоляциялык лактар  аткаратын  қызметіне  карай;  сініргіш

қорғағыш  лак,  жабыскак  лак  болып  бөлінеді.  Сіңіру  лактары  электр

қозғалткыштарының  орамасын  оның  сымдарының  арасына окшаулағыш  жасау

үшін,  оларды  өндеу  үшін  колданады.  Олар  эдектрлік  жэне  изоляциялык 

қасиеттерді жоғарылатады. 

.

Қорғағьип  лактар  сіңіру  лакхарынын  үстінен  боялады,  майга  төзімділігін 



ылғалға  арттыру  үщін  колданады.  Кептіру  әдісіне  карай  лактар  екіге бөлінеді; 

ауа  аркылы 

(орташа  температурада  катады), 

пеш 


аркылы  (100  С

температурасына  катады).  Лактар  негіз.не  қарай  бөлінеді;  смолальцкайлы,

маилыл  битумді  және  эфироцеллюлозалы.  Кампаунд  -   электроизоляциялық 

күрамы  бірнеше  заітардан  жасалған,  қүрамында  тез  үшқыш  еріткіштері  жоқ 

зат,  яғни  кампаундтың  қуаттылыған арттырады.  Кампаундты  колданган  кезде, 

ол  сүйық  күйде  болады,  бірте-бірте  қатаяды.  Кампаундггар  атқаратын 

кызцртше  қарай:  сіңіру  кампаунд,  күюға  арналған  кампаунд,  жағуға  арналған 

кампаунд,  сіңіру  кампаунд  электр  машиналарының  жөне  аппаратураныц 

обмогкасын,  сымдарын 

катайтады. 

Құюға  арналған 

кампаунд  кабель 

муфтасындағы  қуыстарға  және  шұнкыр,  электр  аппаратының  трансформатор 

корпусына  қүю  үішн  қолданылады.  Жағуға  арналған  кампаунд  электр



машинасынын  обмоткасының  беткі  бөлшектерін  жағуға  арналған 

Ол

ылғалдылығынан,  маңдан  қорғайды.  Өнеркәсіпте  ең  ерте  шығапылг™ 



кампаунд битум болып табылады. 

шығарьіЛған

Кабельдер  саласында  мачыздысы  1   кабельді  кампаундгар  сінірілген

к Л л 1  

арналған  кабель  массалары.  Қазіргі  кезде  кен  т а р ™

эноксидп колиэфирлі кампаундтар. 

,  аралған

%

Жарык жолында жаңа планета

Колумбия

шоқжүлдызында.

13  млрд 

^

  болтан  көне  п л а н ^ н ь ,  тииты.  Од 

ж е р Г р Г м ™  

МЛОЛ ЖЫЛ буПМН ПЯИ 7ТЯ ЯплГГОи 



К ІлЛч, ____  _ 

*



планета

жұлу


Щ

  Н


|   5

*

"



^ не т а ла рдв д'   үлкен  жарылыстан К

Я

!  



жылдан кеиін панда бола бастағанына б п т м  идоа»»., 

Р

Талшықты материалдар

Олар  табиғи,

талшықты


жатады

жасанды,  синтетикалык  талшыктардан  түрады.  Табиғи 

^ ^ м а щ а ,  зығыр, табиғи жібеқ, асбесгі  (неорганикалық) талшықтар 

Жасанды  талшыкшрға  -   ацетат,  мыс  -   аммиакгы  жібек  т а « в д

Олар целлюлозаны химиялық өңдеуден өткізіліп алынады  Оған шыны

ташык 


(стекловолокно) 

жатады. 


Электр 

изоляцияда 



Теи

о —


ы к т ^ ь и а а р .  Олар синтетикалык талш ы ^рдан   *аеалга„ ^ , ™ “

Синтетикалык  смолалар.  Барлық  талшыкты  материалдаодын 

” ртүши  “ “ “ ■  ®*Р-  ЬІлғал  тарткыштытын  темендету 

- Г - - "

мектрокшаулағыш лакгармен сшрілген вңдеуден „ткі зеді. 

Ж

| Щ



Й Н І



В

  331  №°* га  ™ м ді  болалы.  Талшыкты  м а т е р и ™   Е 2 Й

“ Риидар,  маталар,  ленталар  жагады.  Элепроизоллциялык  к а ^ 2  

сульфатты  целлюлозалан 

ягяпти

  от»п..  о _______  

РДы

ылғал


негізгі түрлері:

1.  конденсаторлык;

2. кабельдік;

3. сіцірілген;

4. орауға арналған;

5. жапсыруға арналған;

6. женілдетуге арналған.

Электротехникалык  картон  ЭВ,  ЭМ

Злектроқшаулағыш

“ н Т Т е ™   МЭТ“ аР Жв" е 

’Л '^ 'м у л а т й Г м а т е р и ”

гана  емес,  олардын 

механика™..* 

........... 

р 

рсттнде


олардын  механикалык  төзімділігін  және  ораманын

непзгі


оқшауламасын  корғау  үшін  колданады.  Электроклауда колданылатын  маталар: 

перкаль, бязь, миткаль, шыны  маталар, капрон, нейлон, табнги  жібек.

Графит алмасты алмастырады

Қысым  атаулынын  табнғатында  адамға кажет  керемет  көп.  Кейбір  заттар 

қысымның  ыкпалынан  қасиеттерін  күбылтып  отыруға  мәжбүр.  Мысалы,  аса 

үлкен  кысымның әсерінен  іраф нт өз қасиеттерін  жоғалтып,  алмас сняқты  берік 

және  мөлдір  болып  кетеді  екен.  Графитті  170  мың  атмосферальпс  кысымның 

сығымына  түсірген  американдык  фнзиктер  осыған  көз  жеткізген.  Қысымды 

бәсеңдеткеннен сон ф аф и т бүрынғы касиетіне кайта оралған.

Қатгы анорганикалык диэлектриктер

Шынылар 

чг

Ж

іяул

  '

Шыны  -   қатты  аморфты  зат  анорганикалык  тотыкгардаіг алынған шыны 

жасаушылардан  (8іО  6В  О  ,  т.б.)  олардың  аралығындағылар  (АІ  О  ,РВО) 

байланыстырушылар  (СаО,ВаО)  кейде  сілікер  (N8  0 ,К   О).  Анорганикалык 

шыныларды  силикаттар  деп  атайды.  Өзінің  химиялык  күрамынан  шынылар 

силнкаттардан  топқа  бөледі:  1.  сілтілік,  2.  төменгі.  3.  сілтілік.  Сілтіліктер 

күрамында  ауыр  тотыктар  бар  төменгі  сілтілік,  сілтілігі  жоктар.  Сілтілік 

шынылар ерігіш (1350 С) күрамында сілгілік тотыктары көп көбінесе N8 О, К О 

бар.  Бүл  шынылар  тобына:  терезелер,  ыдыстар,  бөтелкелер  жатады.  Сілтілік 

шынылардың  электрлік 

мінездемесі  жоғары. 

Бүл  қүрамға  силикаггар 

(РВО,ВаО). Олар электронзоляциялық бүйымдар (конденсаторлар,  нзоляторлар 

приборларға колданылатын) жасауға қолданылады.

Сілтілігі жоқ  шыныларда мүлде сілтілік  тотықтар  жок  немесе ол  арада аз 

мөлшерде  2%  дейін  сілтілігі  жок  шынылардан  шыны  талшықтар  жасалынады. 

Электроизоляциялык  шыны  маталарға  сілтілігі  аз  шыны  изолятор  жасал 

шыгарады.

Электротехникада шыныларды  қолдануына  карай  негізгі  мынадай  топка

бөледі: 


г

1.  Конденсаторлык  шынылар.  Конденсаторлык  шынылар  диэлектрнктер 



ретінде, 

жоғарғы 


кернеулік 

фнльтрлерде, 

импульстік 

генераторларда 

тербелмелі  контурда  -   жоғарғы  жиілікті  күбырлар  тербелмелі  контурда 

пайдаланады.

2.  Бекітіп  түратын  шынылар.  Бекітіп  түратын  шынылар,  бөлшектер. 

Изоляторлар  т.б.  заттар  жасау  үшін  пайдаланады,  әртүрлі  электронды 

приборларды  жасауға колданылады. 

<

3.  Лампалы  шынылар  жарык  лампаларына  пайдаланады.  Олар  металмен 

дәнекерлейді.

4.  Тотықтырғыштарда  бар  шыныларға  ыстык  престелген  шынылардан 

жасалған  пластмасса  жасайды.  Электр  техникада  шыныларды  балкытып 

алынған  шыны  талшык  колдануды  тауып  отыр.  Шыны  жібектерден:  шыны



•  маталар,  маха  жәие  шлангілерді  жасайды.  Шыны  маталар  ыстыкка  төзімді, 

I   —цц,,  лак  маталар  жэне  шыны  текстолит,  ауада  обмоткалық  сымдарды



и

  изолядиялауға болады. 



ул

  гиют*  г ?

I  

Өзіндік индукция



Сым  орамнан  өтіп  жатқан  магнитгік  ағын  өзгерген  кезде,  бұл  орамда

индукциянын  Э.  Қ.  К-і  туады.  Осындай  кұбылысты  орамда  жүріп  жатқан  ток 

,пама/-ц  жағынан  немесе  бағыты  өзгерген  жағдайда  да  бакылауға  болады. 

Индукцияның  электр  қозғаушы  күшінің осылай  туу  процесін  өзіндік  индекция 

деп  атайды.  Өздік  индукцияны,  мысалы,  токтыи  тізбегін  ажыратқанда  немесе 

тұйыкгағанда  да  бакылауға  болады.  Ажырату  сәтінде  тізбектегі  магнитгік 

^  ағынның  жоғалуына  байланысты  өздік  индукция  ЭҚК-і  индукцияланып,  ол 

I   токты  өзгертпеуге  тырысады.  Тізбектеп  жүріп  жаткан  ток  арқылы  пайда 

Ві  болатын  магнитгік  ағын  тұйыкталу  сәтіңде  оседі  де  ал  туған  өздік 

индукциянын ЭҚК-І токтың аргуына қарсылык жасайды.

!  ' 


Сонымен,  тізбекті  түйықтағанда  оздік  индукция  ЭҚК-нін  карсы 

өрекетінен ток лезде өзгеріп  кетуі  мүмкін  емес, ал  ажыратқанда тағы да өздік 

I   индукцияның  ЭҚҚ-нін  карсы  өрекетіиен  токтын  тізбектегі  жоғалуы  лезде

аякталмайды, ол жәйлап жүреді.

I  

Өздік  индукция  күбылысы  орамаларға  ғана  емес,  сонымен  қатар  түзу 



етюзгіштерге  де  тән.  Бұл  жағдайда  оздік  индукция  ЭҚК-і  екі  еткізгішпен 

немесе  еткізгіш  пен  жермен,  егер  ол  тізбектің  элементін  қүрса,  шеісгелген 

I   контурда пайда болатын магнит ерісі арқылы туады.

К 



Шала өткізгішті диодтар

I  


Шала  өткізгішті  диод  (вентиль)  біреуі  электрондық штсізгішті  (п-тектес) 

I*  ал  екіншісі  -   кемтіктік  өткізгішті  (р-тектес)  бар  екі  шала  өткізгіиггердің 

»  түйіспелік  қосылысы  болып  табылады.  Ы'  шала  өткізгіцгге  электрондардын 

В  үлкен  концентрациясы  (шоғырлыгы)  болуы  нәтижесінде  олар  бірінші  шала 



I» 

өткізгіпгген  екіншісіне  карай  диффузия  жасап  өтеді.  Дөл  осылай  екінші  р-

■  тектес  шала  еткізгііігген  бірінші  п-тектес  шала  өткізгішке  кемтіктер диффузия 

I   жасайды. п-тектес еткізгіштің жүқа шекаралык кабатында  оң заряд, ал р-тектес

■  шала өткізгіштін шекаралык кабатында теріс заряд пайда болады. Осы екі  кабат 

I   арасында  погенциалдар  айырмасы 

(нотенциальдік  тоскауыл)  пайда  болады

жене электрондар мен  кемтіктердін бір шала өткізгіштен екіншісіне  диффузия 

I   жасауына  бөгет  болатын  кернеулігі  Ев  электр  өрісі  туады.  Сөйтіп,  екі  шала 

I   вткізгіштін шекарасында,  заряд тасушылардыи (электрондар мен  кемтпстерден) 

I   айырылған  жэне  үлкен  кедергісі  бар  жүка  кабат  пайда  болады.  Бүл  кабат

■   жапқыш кабат немесе р-а ауысуы деп (өткелі) деп аталады.

§ 

Жылулык  қозғалыстың  салдарыиан  негізгі  емес  заряд  тасушылар  р- 



I   облысынын электрондары жэне п-облысыньщ кемтіктері  р-п ауысуынын электр

өрісі  ықпалына  түседі.  р-п  ауысуының  өрісі  күштердін  әсерінен  туатын  негізгі 

емес  заРЯД  тасушылар  қозғалысы  негізгі  заряд  тасушылардың  диффузияяык

ТГШТІІГТГТ 

І І »А 




С

________________

 

• 

^   1 





~

немесе


аталады.  «иткені  ол  температураға  кущті  дәрежеде  тәуелді  болады  Сыихы

электр  өріщ болмаған  кезде  дрейфтік  ток диффузиялык  токпен  теңеседі  де  о-п 

ауысуы арқылы отетін косынды ток нольге тең болады.

і

Г азотрондар



1

^  «^пшігап,  см  электродты  ионлык 

немесе  газ-разрядты  болып  табылады.  Газотронның  шыны  (немесе  металл)

оаллоны 


онттм 

К-V


______ 

/

баллоны



немесе

қойыған.


инерттік  газбен  толтырылады.  Баллонның  ішіңе  екі  электрод

графиттен  жасайды

.. 

^

 



------ ■VII 

тамкпдш 


ЖчШс

  ЛС


анодтын  шықпасын  I  колбанын төбесіне  орналастырады:  катод  3  вольфрамнан 

жасалып,  тотықтың  қабатымен  жабылған.  Қуатгы  газотроңда,

экранный  ішіне  койылады

Катодты  қыздыру  үшш  ол  төмен  мәнді  кыздыру  кернеуіне  қосыладьг  2 5  В 

сынаппен  толтырылғанда  және  5  В  баллонды  инертгік  шзбен  толгырганда

Н

В



В

 “ * • * «   " * * “ « ! »   болмійды.  өнткені  « т я п -

мүмкін

[алуы  атомдардың  тізбектеле  еатылап



олдеқакда  к.ші  керкеуле

ГОРЯ  ЯНПП  ТПГкШОКІ  птгпа>/П.и,п.   ____ 



/г~'

 

МН^ДМрУ



тоға  ано, 

катодтың


жетеді.

әадеқанда  үлкен  (бірнеше  және  ондаған  ампер)  болады

минутгарға

ондаған


* В һ

Газдьщ нондалуы және разряды

Иондық  немесе  разрядты  аспаптардың

___  


„ 

*-—


ч^»«аіпардищ  элкктрондык  {ваюгумлыкі

амдардан  аиырмашылығы  бүларда  ток  бағытталған  газразрядты  аспаптар 

фотоэлементтео  епк  н 

_____ _________  

Р  Ь 

аснаптар


(вакуүмдык)

электрондардың

қозгалысынан  ғана  емес,  газдын

заряаталған 

болшектердің 

немесе 


сынап 

буларынын 

-  

иондардын



қозғалысының себебінен де туады  Әдеттегі  жйғляйпаппа 

^

МР„  ионп„_л.,„  



одеттеп  жағдаиларда газ еркін  элеггрондар

атомлапы 

^  

Тасуіпыл^дьщ) елеусіз мөлшерінен  гүрады және газдьш



атомдары  мен  молекулаларының  абсолюггік  көпшілігі

электр  бейтарап

газ

өткізпигпгін  оны  күшті  электр



температурамен,  радиоактивтік және  космостық

туғм


^

ря

 



_  

.....  


^ М іл ,ім қ   сэулелерімен  иондап

коп  » е п л ? £   Г   гаЗЛа И

 тасупіылар 1  еркін  элекгрондар  мен  иондар

ЛШерде  баР  болса’  онда  газ  өткізгішке  айналады.  Заряд  тасушылаодын

туу процесі  газдың нондалуы деп аталалы 

тасушылардың



Иондык 

аспаптар 

сиретілген 

газбен 

немесе 

сынап 

буларымен

*

содан 



электрондар 

өздерінін 

қозғалыстарына 

газдын 

немесе  сынаптын  буларымен  соқтығысады. 

Электрондар

толтырьшған,

атомдарымен  |_______________________________________

сокгығыскан 

кезде өзінін энергиясының бір бөлігін  газдын

жеткі лі кті

жеткілікті

электрондарының  біреуі  соктығыскан  кезде  алынған  энергияның  әсерінен 

жогарырақ  энергетикалық  деңгейге  өтііг  кетеді  (ядродан  алысырак  орналасқан 

орбитаға)  және  осы  күйінін  орнықсыздығынан,  артык  энергиясын  сәулелік 

жарыктану  арқылы  бөліп  шығарып,  өзінің  бүрынғы  денгейіне  өте  тез  қайтып

оралады, яғни газ жарқырайды.

Т иратрондар

Тиратронның га

ушінші  электродтын

тордың  болуы.  Инерттік  газдардың  қоспасымен

толтырылган  тиратронның  шыны  оалпонынын 

койылады.  Катод  металл  экранмен

және  тор

коршалган,  ол  торды  есептемегенде  анод

пен катод арасында  электр  өрісінің туу  мүмкіндіпн  жояды.  Жоғарғы бөліпнде 

экран  тесіктері  бар  дискі  формалы  тормен  жабылған.  Анодтың  шығу  тегігі 

баллонный  жоғарғы төбесінде, ал  катод  пен  тордын  шығу тетіктері  баллонның

төменгі жағында -  цокольде орналасқан.

Вакуумдык  триодтан  айырмасы  тиратронда  тор  потенциалынын  өзгеруі 

анодгык  токқа  эсер  етпейді,  тек  аспаптын  оталдыру  кезеңін,  яғни  доғаның 

пайда болу кезеңін  жылжытады.  Тиратрон  оталганнан  кейін  тор  өзінің басқару

I  қабілегін жоғалтады  және доганы  сөндіре алмайды,  яғни  тордың  потенциалын 

өзгертіп, тиратронды жабуға болмайды.

7. Бос орынға сәйке

7.1  Коллектор____

а) кедергісі нде 

ө) кедерпсін

б) кедергісінен

в) кедергісіне

7.2  Транзистордын

ток жүрмейді



бойында

орналасады.

а) осінде 

ә) осінің

б) осімен

в) осінен

7.3  Кедергінің  бойынан  кернеудің  де  күшеитілген  түрін  алуымызга

а) болды 

ә) болады

7.4  Ортак  эми перлі  ОЭ  сулбасыныц 

ш ш ы с 


силаттамасы 

нсгіш м

_______ болады.

а) түсіндіруді 

Ц  


ө) түсіндіумен 

^  г  ^ 


./ . 

_

б) түсіндірулен



в) түсінліруі е

7*5  Осы  сипаттамаиы  түсіндіру  _______   траиіисторды  ауыстырыл

қоскыш юлткс оалайык

а) аркылы 

э ) бойынша

б) уигін 

ц  ^ ч  , 

ф т *

  1


в) аркасынла 

-

  £  й


I I  

I. Ә. Берікұлы. Техникалық электроника. -Алматы:  Білім,  1995. -   196 бет.

2.

 В.Е.Китаев.  Электротехника және онеркәсіптік электроника негіздері. -

!  Алматы: Казахстан,  1991. -224 бет.



3.  Трансформаторлар  және  түракты  токтың  электр  машиналары. 

Оку


кұралы. -Алматы:  АЭжБИ,  1993. -92 бет.

4.  Г.Хожин.  Электр  станциялары  мен  косалқы  станциялар  (окулық).  -  

\лматы; 

Ы.Алтынсарин 

атындағы 

Қазактың 

білім 

академиясынын 



Республикалык баспа кабинеті,  1998. -260 бет.

1  Біріншісабак

2  Екіншісабақ

3  Үшінші сабак

4  Төртінші сабак



5  Бесінші  сабак

6 Алтыншы сабак

7  Жетінші сабак

8  Сегізінші сабақ



9

  Тоғызыншы сабақ

10 Оныышы сабақ

11  Он бірінші сабақ

12 Он екінші сабак

13 Он үшінші сабақ

14 Он төртінші сабак

15 Он бесінші сабақ

16 Он алтыншы сабак

17 Он жетінші сабақ

18 Он сегізінші  сабақ

19 Он юғызыншы сабақ

20 Жиырмасыншы сабақ

21  Жиырма бірінші  сабак

22 Жиырма екінші сабақ

23 Жиырма уніінші сабақ

24 Жиырма төртінші сабақ

25 Өздік жұмыстарға арналған  мәтіндер



жүктеу 0.8 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет