«Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық



жүктеу 0.97 Mb.
Pdf просмотр
бет1/10
Дата29.04.2017
өлшемі0.97 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

 

«Қазақ тілі мен 

әдебиеті» және 

«Ұлағат» 

жауапкершілігі 

шектеулі 

серіктестігінің 

ай сайын 

шығатын 

Республикалық 

ғылыми-

педагогикалық, 

әдістемелік 

жұрналы 

Мақсатым – тіл ұстартып

                        өнер шашпақ...

                                         

АБАЙ.


                  ҚАЗАҚ ТІЛІ

 

                   МЕН 

                   ӘДЕБИЕТІ

                            

1958 жылдың                 

                                                              наурыз айынан 

                                                              бастап шығады

      10/2015       ҚАЗАН    

АҚЫЛДАСТАР АЛҚАСЫ:

Құсиын Айтқалиев, Шәмша Беркімбаева,                                                                                                                 

Жанғара Дәдебаев, Гүлтас Құрманбаева,                                     

Мекемтас Мырзахметұлы, Қуандық Мәшһүр Жүсіп,                      

Нұрша Оразахынова, Бақтияр Сманов, Жансейіт Түймебаев, 

Рақымжан Тұрысбек, Нұргелді Уәлиұлы.


3

МАЗМҰНЫ

Таным табиғатында

Ш.ҚАСЕНОВА.                       Әскери терминдерді оқытудың әдістері.............................5

Ғ.ШӘРІПЖАНОВА.              -Сы, -сі, -сын, -сін қосымшасы...........................................12

Асылдың сынығы

Н.ЫСҚАҚОВА.                      Ұлы Абайдың туған інісі Ысқақтың ұрпағымын...............16

Педагог пайымы

Қ.ЖӘНІБЕКОВА.                  Тәлімгерлік етудің тиімділігі ..............................................21

Н.ЕСБОСЫН.                          Жаңа форматтағы педагог ретінде қалыптасуыма 

                                                    рефлексияның ықпалы........................................................27



Қазақ  әдебиеті: озық тәжірибе, ортақ әдіс

Г.ТАСҚАЛИЕВА.                    Қадыр Мырза Әлі. Қызыл кітап.........................................32

Б.ШАРИПОВА.                      Абайдың поэмалары.............................................................36

Ж.ӨТЕШҚАЛИЕВА.              Жұбан Молдағалиев. Ар-ұят..............................................42

С.СЫҒАЙ.                               Сәкен Сейфуллин. Ақсақ киік.............................................45

Қ.ЖҰМАҒАЛИЕВА.              Б.Майлиннің «Түйебай» әңгімесіндегі 

                                                   кейіпкерлерге мінездеме......................................................48



Р.ЕСЕТОВА.                            Сұлтанмахмұт Торайғыров. Қамар сұлу............................50

Б.ҚАЙБАЛДИЕВА.               Т.Ахтанов. Шырағың сөнбесін............................................53

Н.ЕЛЕМЕСОВА.                      Нарманбет Орманбетұлының 

                                                   «Сарыарқа сайран жерім-ай» толғауы...............................55



Г.ҚАРЖАУБАЙ.                      Шәкәрім Құдайбердіұлы. Еңлік-Кебек.............................58

Д.ШАКЕРБЕКОВА.                Олжас Сүлейменов. Арғымақ, қыз қуу.............................62

Д.ИСАҒАЛИЕВА.                   Абай Құнанбайұлының өлеңдері.......................................64

Ә.МҰРАТБЕКОВА.                 «Күй аңызы» әңгімесіндегі жазушының

                                                   сөз қолдану шеберлігі..........................................................68



Қазақ тілі: озық тәжірибе, ортақ әдіс

Б.НОҚАТОВА.                           Антонимдер.......................................................................72

Ә.ПІРІМОВА.                            Матасу..................................................................................78

Ж.ӨМІРЖАНОВА.                   Сын есім..............................................................................83

Г.ӨМІРЗАҚОВА.                      Зат есім................................................................................88

Н.МҰХАНҒАЛИЕВ.                Тіл ұстарту..........................................................................92

Б.МАМБЕТОВА.                       Етістіктің шақтары............................................................96

Г.ТЕМІРҒАЛИЕВА.                   Салалас құрмалас сөйлемді қайталау................................101

А.ТҰРДАЛИЕВА.                      Бастауыш..........................................................................106

Бір тақырыпқа - екі мақала

А.ШАТАЕВА.                         Абай Құнанбайұлы. Ескендір.............................................112

Г.ЕГЕНОВА.                          Абай Құнанбайұлы. Ескендір..............................................116

Әдеби кеш

Б.БӨРІБАЕВА,

А.МЫРЗАХАНОВА.               Өмірге шуақ төккен өлеңменен.......................................122

Г.ДАДАНОВА.                         Жауһар жырды жүрегінде тербеген.................................130

Колледж кеңістігінде

Г.УСКЕНБАЕВА.                     Қазақ тілі - қазақ халқының ұлттық тілі........................134

Қайталау - білім айнасы

Ж.КЕГЕНБЕКОВА.                 11-сыныпты ҰБТ-ға дайындау.........................................139

Ұстаз шығармашылығы

Ж.ТӨЛЕУБАЕВА.                         Жан қалауым................................................................142

СОДЕРЖАНИЕ

Познание

Ш.КАСЕНОВА.                        Методы обучения военных терминов.......................5

Г.ШАРИПЖАНОВА.               Аффиксы -сы, сі, -сын, -сін......................................12

Драгоценные

Н.ИСКАКОВА.                          Я-потомок Искака.....................................................16

Видение учителя

К.ЖАНИБЕКОВА.                     Эффективность наставничества...........................21

Н.ЕСБОСЫН.                              Влияние рефлексии................................................27

Казахская литература: передовая технология в образовательном процессе

Г.ТАСКАЛИЕВА.                         Кадыр Мырза Али. Красная книга.....................32

Б.ШАРИПОВА.                              Поэмы Абая.........................................................36

Ж.УТЕШКАЛИЕВА.                     Жубан Молдагалиев. Совесть............................42

С.СЫГАЙ.                                       С.Сейфуллин. Хромой сайгак.............................45

К.ЖУМАГАЛИЕВА.                      Б.Майлин. Туйебай..............................................48

Р.ЕСЕТОВА.                                    С.Торайгыров. Камар сулу..................................50

Б.КАЙБАЛДИЕВА.                        Т.Ахтанов............................................................53

Н.ЕЛЕМЕСОВА.                             Нарманбет Орманбетулы. Сарыарка................55

Г.КАРЖАУБАЙ.                              Ш.Кудайбердиулы. Енлик-Кебек......................58

Д.ШАКЕРБЕКОВА.                        Олжас Сулейменов............................................62

Д.ИСАГАЛИЕВА.                            Стихи Абая Кунанбайулы.................................64

А.МУРАТБЕКОВА.                          Кюй....................................................................68

  Казахский язык: передовая технология в образовательном  процессе



Б.НОКАТОВА.                               Антонимы.............................................................72

А.ПИРИМОВА.                               Матасу.................................................................78

Ж.УМИРЖАНОВА.                        Имя прилагательное..........................................83

Г.УМИРЗАКОВА.                           Существительное................................................88

Н.МУХАНГАЛИЕВ.                       Язык обучения....................................................92

Б.МАМБЕТОВА.                             Глагол..................................................................96

Г.ТЕМИРГАЛИЕВА.                       Сложно-сочиненные предложения..................101

А.ТУРДАЛИЕВА.                            Подлежащее.....................................................106

Две статьи на одну тему

А.ШАТАЕВА.                                   Абай Кунанбайулы. Ескендир...........................112

Г.ЕГЕНОВА.                                      Абай Кунанбайулы. Ескендир........................116

Литературный вечер

Б.БОРИБАЕВА,

А.МЫРЗАХАНОВА.             Приветствие.................................................................122

Г.ДАДАНОВА.                         Поэмы.........................................................................130

В колледже

Г.УСКЕНБАЕВА.                   Казахский язык- национальный язык казахской                                    

 

                                 нации..........................................................................134



Повторение - мать учения

Ж.КЕГЕНБЕКОВА.              Подготовка к ЕНТ...............................……………...139

Творчество учителя

Ж.ТОЛЕУБАЕВА.                   Выбор души..............................................................142

4

5

Таным табиғатында

ӘОЖ  81.1                                                               Ш.ҚАСЕНОВА, 

Құрлық әскерлерінің  

Әскери институты.

Алматы қаласы       



ӘСКЕРИ ТЕРМИНДЕРДІ 

ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕРІ

   


Жан-жақты білім беру – тәрбие беру мен оқытудың үздіксіз 

үрдісі,  білім  берудің  түрлі  әдіс-тәсілдерін  қолдану  –  оқытушы 

ізденісінің  нәтижесі.  Ұстаз  –  үнемі  ізденісте  жүретін  мамандық 

иесі.  Ол  шәкірттеріне  берілетін  материалдарды,  мәліметтерді 

іздестіреді,  іріктейді  және  оларды  қандай  әдіс-тәсілдер  арқылы 

меңгерту тиімді болатынын ойластырады.

Әдістемелік еңбекте жаттығу жұмыстарына байланысты  былай 

делінген: «Творчестволық жазу – күрделі процесс. Оған дағдылану 

үшін көптеп жаттығу керек. Творчестволық жазуда орфографиялық 

жағынан сауатты жазу және жүйелі түрде жазбаша баяндай білу 

талап  етіледі.  Сол  үшін  таза  орфографиялық  жаттығу  кезінің 

өзінде-ақ оқушының сөйлемді дұрыс құрап, ойын дұрыс баяндай 

білуіне назар аударып отыру керек» [1.231-б]. Сондықтан ауызша 

және жазбаша жаттығуларды орындау барысында курсанттардың 

сөз тіркестері мен сөйлемдерді дұрыс құрастырып, ойын жүйелі, 

шебер жеткізе алу қабілеттеріне мән беріледі.  

Өткен тақырыпты сұрау, пысықтау, жаңа тақырыпты түсіндіру 

мен  бекіту,  тіл  дамыту  жұмыстарын  орындау  барысында  ойын 

элементтерін  («Саптан  қалма»,  «Мерген»,  «Шебер  қолбасшы», 

т.б.),  сөзжұмбақтарды,  тақырыпқа  сәйкес  келетін,  тәлім-тәрбие 

беретін  бейнежазбалар  мен  көркем  шығармалардан  алынған 

мәтіндерді  ұтымды қолданып, сабақты қызықты да жүйелі өткізсе, 

білім мен тәрбие дұрыс берілетіні анық. 

Күнделікті  сабақта  курсанттардың  сөздік  қорын  молайту, 

әскери  терминдерді  меңгерту  сөздік  жұмысы  мен  мәтінге  түрлі 

тапсырмалар  беру  арқылы  жүзеге  асырылады.  Мәтінмен  жұмыс 



CONTENT

Knowledge

Sh.KASENOVA.                           Millitary terms of teachinq methods...........................5

G.SHARIPZHANOVA.               Affixes -сы, - сі, -сын, -сін.. ....................................12

Precious

N.ISKAKOVA.                            A Descendant of Iskaka.............................................16

Teacher vision

R.ZHANIBEKOVA.                       The effectiveness of mentoring..............................21

N.ESBOSIN.                             Influence of reflection...................................................27

Kazakh literature: advanced technology

G.TASKALIEVA.                          Kadir Mirza Ali.......................................................32

B. SHARIPOVA.                            Poems Abay............................................................36

ZH. UTESHKALIEVA.                  Zh. Moldagaliev.....................................................42

S.SIGAI.                                         S.Seifullin................................................................45

K.ZHUMAGALIEVA.                  B. Mailin................................................................48

R.ESETOVA.                                 S.Torairov................................................................50

B.KAIBALDIEVA.                       T. Ahtanov................................................................53

N.ELEMESOVA.                           N.Ormanbetuli........................................................55

G.KARZHAUBAI.                        Sh. Kudaiberdiuli. Enlik-Kebek..............................58

D.SHAKERBEKOVA.                  O.Suleimenov...........................................................62

D.ISAGALIEVA.                           Abai Kunanbaiuli poems..........................................64

A.MURATBEKOVA.                    Kui anizi...................................................................68 

Kazakh language: advanced technology in training

B.NOKATOVA.                          Antonims....................................................................72

A.PIRIMOVA.                            Matasu........................................................................78

ZH.UMIRZHANOVA.               Adjective....................................................................83

G.UMIRZAKOVA.                    Substantive.................................................................88

N.MUHANGALIEV.                  Language training......................................................92

B.MAMBETOVA.                      Verb............................................................................96

G.TEMIRGALIEVA.                  Complex pieces offer.. ...........................................101

A.TURDALIEVA.                     Subject.......................................................................106  

Two articles on the same theme 

A.SHATAEVA.                            Abai Kunanbaiuli. Eskendir......................................112

G.EGENOVA.                               Abai Kunanbaiuli. Eskendir....................................116  

B.BORIBAEVA,

A.MIRZAHANOVA.                   Greating.................................................................... 122                

G.DADANOVA.                         ...................................................................................130  

Kolledzh

G.USKENBAEVA.                       Kazakh language....................................................134

Repeat mother doctrine

Zh. KEGENBEKOVA.             Handling of UNT .....................................................139

Zh. TOLEUBAEVA.                   Pick..........................................................................142             

                                             

                                                      


6

7

–  сөздер  мен  сөз  тіркестерінің    мағынасын  түсіну  мен  сөздік 



қорды  байытудың  негізі.  Мысалы,  «Артиллерияның  таулы 

жерлердегі іс-қимылдары» атты тақырып бойынша қарастыратын 

оқу  сұрақтарына  байланысты  мәтіндерді  сабақта  қолдану, 

тіл  дамыту  жұмыстарын  орындау  барысын  ұсынбақпын.  Оқу 

бағдарламасына, тақырыптық жоспарға сәйкес әр сабақта екі оқу 

сұрағы  қарастырылады.    Жаңа  тақырыпты  өтпес  бұрын  өзіндік 

дайындыққа берілген тапсырмалар сұралады:

  1)  1-топ курсанттары берілген сөз тіркестерін қазақ тілінен 

орыс тіліне, орыс тілінен қазақ тіліне аударма жасайды (слайд).

Сөздік:


... ...  – артиллерийское наступление

шабуыл операциясы – ... ... 

қорғаныстағы артиллерия – ... ... 

шабуыл құралдары – ... ... 

... ...  – огневые средства

... ...  – артиллерийская разведка

артиллериялық қоштау – ... ... 

... ...  – артиллерийская подготовка 

... ...  – артиллерийская поддержка

2)  «Кім  жылдам?»  атты  ойын  арқылы  2-топ  курсанттары 

перфокарталарға  берілген  сөз  тіркестері  мен  сөйлемдердің 

аудармасын жазады.

3) Өткен тақырыптың бірінші оқу сұрағы бойынша пысықтау 

сұрақтары ұсынылады (слайд).

4) Ресми құжат  (бұрыштама)  жөнінде алған білімдерін тексеру, 

сұрау. 


Сұрақтар:

1.  Бұрыштама дегеніміз не?

2.  Іс қағазының бұрышына жазылатын сөзді көрсетіңіздер.

А) Келді;

В) Үстелде;

С) Басшы;

Д) Таныстым; 

Е) Құжаттар.

5)  Үлестірмелі  материалдардың  көмегімен  курсанттардың 

жазба жұмысын тексеру.

1.  Жаңа  тақырыпқа  қатысты  берілген  сөз  тіркестерінің 

аудармасын сөздіктен жазады.

        1) Сөздікпен жұмыс:

атыс жүйесі – ... ... ... 

инженерлік бөгеттер – ... ... ... 

табиғи кедергілер – ... ... ... 

қорғаныс ауданы – ... ... 

қапталдан ату – ... ... ... 

айқастыра ату – ... ... ... 

2)  Бірінші  оқу  сұрағы  бойынша  артиллерияның  таулы 

жерлердегі  іс-қимылдары  жөнінде  түсінік  беріледі,  мәтінмен 

жұмыс жүргізіледі, пысықтау сұрақтарына жауаптар алынады.

  3) Сөздікте берілген сөз тіркестерімен сөйлемдер құрастырады.

     • Төмендегі сөздермен сөйлем құрастырыңыздар.

Артиллерия, атыс, қарсылас, бөгет, ұйымдастыру.

    •  Мәтіндерді  оқып,  мазмұнына  байланысты  пікірлеріңізді 

ортаға  салыңыздар,  сөйлемдерде  кездескен  әскери  терминдерді 

атаңыздар.

1) Жауға қарсы шабуылымызды үнемі авиация мен артиллерия 

қатар  бастаушы  еді  де,  содан  соңғы  кезек  танкіге  беріліп, 

қорытындысын  «Дала  патшасы»  шығаратын-ды.  Ал  бүгінгі 

шабуылды «соғыс тәңірісінің» өзі бастады.   Біз кезек күтіп шепте 

тұр едік. Танк командирі люкті ашып, бинокльмен алдыңғы жаққа 

қарады да:

– Қазір фашист басқыншылары Еділ мен Ертіс қосыла соққылап 

жатқан тәрізді, – деді.

 

Мен  оның  бұл  сөзінің  мағынасын  ұғына  қойдым. 



«Социализм»  колхозы  батареясының  шебі  біздің  дәл  артымызда 

болатын.  Оның  снарядтары  үстімізден  ұшып  барып,  жау  шебіне  

дәл түсіп жарылуын көріп, танк командирі көптеген зеңбіректерге 

соққысын  қосып  тұр.  «Ертістің  соққысы»  мұнан  екі  күн  бұрын 

жалпы  артиллериямыздың  құдіретіне  өзінің  күшін  қосып, 

фашистерді мұнан да қаттырақ соққылаған-ды [2.162-б]. 

2)  Әскерлердің  жауынгерлік  әзірлігі  мен  соғысқа 

жарамдылығының негізі – әрбір солдаттың жауынгерлік әзірлігінің 

және  соғысқа  жарамдылығының  негізі  болып  табылады.  Ұрыс 

даласындағы міндетті штаб немесе шешім қабылдаған командирдің 

ойы  тұжырымдалған  карта  емес,  жауынгерлік  әзірлік,  даярлық 

шешеді.  Егер  солдаттың  даярлығы  нашар  болса,  командирдің 



8

9

жақсы да парасатты шешімі түкке аспай қалады, керісінше, егер 



жауынгерлер жақсы даярлықтан өткен болса, орташа шешімнің өзін 

өте жақсы нәтижеге жеткізуге болады. Жауынгердің жақсы әзірлігі 

– жеңіске бастама, мұрындық. Жауынгерлер мен командирлердің 

әскери  адамгершілік  бейнесін  қалыптастыруды,  жауынгерлердің 

бойында жауынгерлік қасиеттерді тәрбиелеуді бізде жиі дағдылы 

іске айналдырғандай әңгіме жүргізу мен баяндамалар оқып берумен 

шектеуге болмайды, қайта солдат кәсібіне жергілікті жерде, нақты 

жабдықталынған  полигонда,  кез  келген  шартты  нәрселерден 

қашып, жауынгерлер мен командирлерге қажыр-қайраты мен ақыл-

ой күшіне нағыз жауынгерлік салмақ арта отырып,    практикалық 

тұрғыдан үйретіп-жаттықтыру қажет [3.92-б].

3)  Командирдің  әлсіз  ерік-жігері  қарамағындағы  адамдарды 

тұрақтылығынан,  орнықтылығынан  айырады,  жоспарлы  бір 

қалыпты  іс-қимылын  бұзады,  жауынгерлердің  рухани  күшін 

әлсіретіп  және  күрес  жүргізудің  материалдық  құралының 

бөлшек-бөлшегін шығарады, тәртіпсіздік, берекесіздік тудырады. 

Командирдің  әлсіз  ерік-жігері  көбінесе  бұйрықты  жиі-жиі 

ауыстыра  беруіне  немесе  берілген  бұйрық-жарлықтың  айқын, 

нақты еместігінен, бұлыңғырлығынан және оның жеке қимылынан 

да көрінеді. 

Жалпы,  мықты  ерік-жігер  –  жеңіс  серігі.  Әлсіз  ерік-жігер  – 

жеңіліске ұшыраудың хабаршысы [3.54-б]. 

• 

Әскери терминдерге қатысты түрлі тапсырмалар беріледі.    



• 

  Б.Момышұлы жайлы бейнефильм көрсетіледі.

Тапсырма:  Көрсетілетін  бейнефильмді  мазмұндаңыздар,  осы 

бейнефильм бойынша бір-біріңізге сұрақ қойыңыздар.  

2.  Екінші  оқу  сұрағы  бойынша  Бауыржан  Момышұлының 

бұйрыққа қойған талаптарымен танысады (мәтінмен жұмыс).

• 

Б.Момышұлының  айтқан  пікіріне  курсанттардың 



көзқарастарын тыңдау (слайд).

Менің  тәжірибемде  командирлердің  бұйрықты  ойланбай 

берген  жағдайлары  ұшырасты,  демек,  мұндай  бұйрық 

барлық  кезде  орындала  бермейді,  тәртіп  бойынша  бұйрықты 

орындамағандығы  үшін  қарамағындағы  солдат  жазаланады, 

ал мен болсам мұндай жағдайда солдатты емес, бұйрық берген 

командирді жазалайтынмын.                    

                                                                                          Б.Момышұлы. 

1-жаттығу.  Көп  нүктенің  орнына  тиісті  сөздерді  қойып, 

мәтіндерді мәнерлеп оқып, мазмұндаңыздар.

1)  Қажетті сөздер: әмірлі, сенімсіздеу, солдаттың, бұйрық.

Команда (бұйрық) қалай берілген болса, солай орындалады да. 

Жай, дауысты болар-болмас қана көтеріп берілген  ... ... бір бөлек 

те,  адамды  орнынан  қозғалтып  жіберетін    ...  ...    үнмен  берілген 

бұйрық бір басқа, мұндай бұйрық дәл, нақты орындалады.  ... ... 

үнмен әлсіз түрде берілген команда мен жарлық ешқандай дерлік 

нәтиже  бермейді.  Мен  команда  берген  кезімде  менің  командам, 

менің бұйрығым жауынгердің сана-сезіміне қаншалықты дәрежеде 

жеткенін әрі бұйрықтың қалай орындалатынын білу, сезіну үшін  

... ...  көз жанарына қарайтынмын [3.66-б]. 

2)  Қажетті сөздер: ерлігі, әмір, шешімі, командирдің.

Командалық ету дегеніміз – өзіңнің әбден байыпталған еркіңді 

орындауға  еріксіз  көндіру,  әмір  ету,  өмірде  өз  творчестволық 

ойыңды  тайсалмай  жүзеге  асыру  деген  сөз,  мұны  әскери 

терминологиямен айтқанда, түпкі ойдың  ... ...  дейді.

Солдаттың алғашқы  ... ... – бұл совет офицерінің еркіне мойын 

ұсыну,  бағыну.  Офицердің  алғашқы  ерлігі  –  халықтың  атынан, 

мемлекеттің  атынан  ...  ...    ете  білу.  Халық  атынан  әскери  ерлігі 

үшін  алғыс  айтып,  жігерлендіре  білу,  оны  біздер  жауынгерлік 

құрмет көрсету дейміз.

...Ойланып  тұжырым  жасау  ойлаған  нәрсені  орындағаннан 

күрделірек. Нағыз ақылды  ... ...  жасаған шешімі – бұл да ауыр 

творчестволық еңбек, ол оның творчестволық ойының жемісі болып 

табылады. Мәселенің дұрыс шешімін тауып, қарамағындағыларға 

бұйрық  бергенше,  командирдің  іштей  қаншама  ойланып, 

толғануына,  уайым-қайғы  жеуіне,  қиналып,  мазасыздануына, 

толқуына тура келеді [3.110]. 

• 

Ұлы тұлғалардың өнегелі сөздері – тәрбие көзі. Қазақстан 



Республикасының  Президенті  Н.Ә.Назарбаевтың  асыл  сөздері, 

даналық  ойлары  ұсынылады  (Қазақстан  Республикасының 

Президенті  –  Елбасы  Н.Ә.Назарбаевтың  Қазақстан  халқына 

Жолдауларынан, 2012 ж. желтоқсан және 2014 ж. қараша). 

2-жаттығу.  Мәтіндерді  оқып,  мазмұнына  байланысты  мақал-

мәтелдер айтып, пікірлеріңізді ортаға салыңыздар.

1)  Тағылымы  мол  тарихымызбен,  ұлы  бабаларымыздың 

ұлағатты  өмірінен  алар  тәлімімізбен  біз  алдағы  асулардан 

алқынбай асамыз. 


10

11

Үдеудің сыры – бірлікте,



Жүдеудің сыры – алауыздықта.

Осыдан 3 ғасыр бұрын Аңырақайда болған ұлы шайқаста ата-

бабаларымыз бірліктің құдіреті қандай боларын өзіне де, өзгеге де 

дәлелдеген.

Сын сағатта туған елге деген перзенттік парызды бәрінен биік 

қоя білген. 

Сол  шайқаста  төгілген  қан  барша  қазақтың  тамырында  бар. 

Бізді  бір-бірімізбен  біріктіретін  де,  бауыр  ететін  де  бабалардың 

бостандық жолында төгілген осы қаны деп білемін.

Елдік  мұрат  жолындағы  ұлы  ерлік  әрқашан  аталарымыздың 

бойынан табылған.

Бабаларымыз  тірі  болу  үшін  бір  болса,  біз  әрдайым  ірі  болу 

үшін бір болуымыз керек.

Бейбіт  күндегі  белестерді  бағындырып,  алдағы  сындардан 

сүрінбей өтеріміз, ең алдымен, өзімізге, бірлігіміз бен берекемізге 

байланысты [4] .

2)  Мәңгілік  Ел  идеясының  бастауы  тым  тереңде  жатыр. 

Осыдан 13 ғасыр бұрын Тоныкөк абыз «Түркі жұртының мұраты 

–  Мәңгілік  Ел»  деп  өсиет  қалдырған.  Бұл  біздің  жалпыұлттық 

идеямыз мемлекеттігіміздің тамыры сияқты көне тарихтан бастау 

алатынын көрсетеді. Жалпыұлттық идеяны өміршең ететін – Елдің 

бірлігі. Ауызбіршілік қашқан, алауыздық тасқан жерде ешқашан да  

жалпыұлттық идеялар жүзеге асқан емес. Қазақстанның шыққан 

шыңы  мен  бағындырған  биіктерінің  ең  басты  себебі  –  бірлік, 

берекесі.

Біз  тұрақтылықты  бағалай  білгеніміздің  арқасында  бүгінгі 

табыстарға  жеттік.  Ешкімді  кемсітпей,  ешкімнің  тілі  мен  ділін 

мансұқтамай,  барлық  азаматтарға  тең  мүмкіндік  беру  арқылы 

тұрақтылықты  нығайтып  келеміз.  Біздің  кейінгі  ұрпаққа 

аманаттар ең басты байлығымыз – Ел бірлігі болуы керек. Осынау 

жалпыұлттық құндылықты біз әрбір жастың бойына сіңіре білуге 

тиіспіз [5] . 

3-жаттығу. Көп нүктенің орнына қажетті сөздерді қойып, нақыл 

сөздерді  жаттаңыздар.

Қажетті  сөздер:  дақылымен,  ақылымен,  елдей,  ақылсыз,  ел, 

тозады, ақылды, жердей, озады.

1.  Адам ... ...  бай,

Жер  ... ...  бай.

2.  ... ...  жылдығын, ... ...  күндігін ойлайды.

3.  Бірлікті  ... ... бұзылмас.

4.  Бірлігі жоқ ел ... ... ,

Бірлігі күшті ел ... ...  .

5.  Туған ... ...  жер болмас,

Туған ... ... ел болмас.

Жауабы:

1.  Адам ақылымен бай,



     Жер дақылымен бай.

2.  Ақылды жылдығын, ақылсыз күндігін ойлайды.

3.  Бірлікті ел бұзылмас.

4.  Бірлігі жоқ ел тозады,

      Бірлігі күшті ел озады.

5.  Туған жердей жер болмас,

      Туған елдей ел болмас.

Курсанттардың  кәсіби  сөйлеу  тілін  дамыту  мақсатында 

әскери  терминдерді  меңгертудің,  оқытудың  тиімді  жолдарын 

қарастыру,  бүгінгі  күннің  талабына  сәйкес  сабақ  өткізу,  қажетті 

материалдарды жүйелеу – оқытушы еңбегінің көрсеткіші. Білімді 

жастарды,  отансүйгіш  ұрпақты  тәрбиелеуде  мазмұнды  да  мәнді 

мәтіндердің алар орны ерекше. «Отанды сүю – бабалардан мирас 

болған ұлы мұраны қастерлеу, оны көздің қарашығындай сақтау, 

өз  үлесіңді  қосып,  дамыту  және  кейінгі  ұрпаққа  аманат  етіп, 

табыстау деген сөз. Барша қазақстандықтардың жұмысының түпкі 

мәні – осы!» [5]  – деген Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың даналық ойын 

әрқашан жадымызда ұстаған жөн.  

                                    

                                     

Әдебиеттер:  

Қазақ тілін оқыту методикасы. -Алматы, Мектеп, 1988.



Тілеков.Ж. Шалғай шепте. А., Жазушы, 1981.

Б.Момышұлы.Б.  Екі  томдық  шығармалар  жинағы.    –  Т.  1. 



-Алматы, Жазушы, 2002.

Қазақстан  Республикасының  Президенті  Н.Ә.Назарбаевтың 



Қазақстан халқына Жолдауы. А., 2012, желтоқсан. 

Қазақстан  Республикасының  Президенті  Н.Ә.Назарбаевтың 



Қазақстан халқына Жолдауы. А., 2014, қараша.

12

13


Каталог: uploads -> magazine -> pdf
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық
pdf -> АҚпан 2011 февраль ақылдастар алқасы: Зейнеп ахметова, Бөлек аманбаева, Мұзафар
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Жүсіп баласағҰНИ
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық
pdf -> Мақсатым – тіл ұстартып, өнер шашпақ

жүктеу 0.97 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет