Қазақ прозасында бейнеленген сакралды-ғҰрыптық орындардың КӨрінісі



жүктеу 115.5 Kb.
бет5/6
Дата09.02.2022
өлшемі115.5 Kb.
#17099
1   2   3   4   5   6
Қазақ прозасындағы сакральдық-ғұрыптық орындар
абай аударма, Айтыстыњ даму тарихы мен зерттелу аясы, көркем шығармалардағы абай бейнесі, акша каражаттары аудиты, СӨЖ 1 аралык, Психология срс срсп №1 Жұма Нұрүл, 6М021400-Литературоведение каз., Бердібай Айнұр, 8класс кмж, ГРАФИК, Есептер
Қорытынды. Киелі орын – ол нақты географиялық нысаны (ол тау, көшпелілер үшін жайылымды жер, көл, өзен, шатқал, асу т.б. нәрсе болуы мүмкін) болғандықтан белгілі бір тайпаның, ұлыстың немесе бір рулы елдің (рулас ағайын адамдардың) әруақтары мәңгілік жай тапқан орын да болуы мүмкін. Көптеген жағдайларда киелі орындарда түрлі ғұрыптық шара, іс-әрекеттер жасалады. Мысалға: қасиетті тау немесе ондаған жартас бетіне сурет салынған таңбалы тастары бар орындар ру-тайпалық иелік болуы да, тіпті байырғы уақыттан бері дәстүрлі түрде барша қауымның арғы-бергі аталары жерленген қорым немесе ол жыл сайын ас беріп, құрмет білдіретін орын (мұндай географиялық нысандар елдің түсінігінде құт қонған жер ретіндегі мәнге ие) болуы мүмкін [9, 6].

Киелі орындар туралы ұғым – ол, сол маңды қоныстай жайылған елдің таным-түсінігінде сол аталған жердің қасиеті мен киелілігі танылып, көпшілікпен мойындалғаннан кейін ғана қалыптасқан. Киелі ұғымның қалыптасуы кейінгі орта ғасырлар тұсынан бастап халық арасында басым орын алды. Себебі, осы кездің өзінде шағын ғана аумақтағы жерлерде түрлі тарихи кезеңді қамтитын алуан түрлі ескерткіштер шоғыры молынан топталып, тіпті жіктеле де бастады. Киелі жердің айқын көріністерінің бірі сәулет ескерткіштері болып табылады. Сәулет ескерткіштері – оларды құрған қоғам өмірі туралы бай ақпараттар көзі. Олар саяси ахуал, идеология, ғылыми және өндірістік әлеуеттің дамуы, дәуірдің эстетикалық нормалары, халықтардың мәдени байланыстары және мәдени стандарттардың таралуы, құрылыс деңгейі туралы айқын түсінік береді.


Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1 Әуезов М. Әр жылдар ойлары. Қазақша және орысша жазылған зерттеулер, мақалалар. – Алматы:Дәуір, 2014. – 556 б. - кітап.

2 Камалова Ф.Б. Қазақстанның киелі жерлері: дінтанулық талдау. – Алматы, 2020. – 130 б. - кітап.

3 Дін саласындағы өзекті мәселелер бойынша 20 сұрақ-жауап. 8 - шығарылым: Діни-рухани ұғымдар / Құраст. А.Әбдірәсілқызы, М.Исахан, М.Муслимов және басқалары. – Астана: Дін мәселелері жөніндегі ғылыми- зерттеу және талдау орталығы, 2016. – 62 б. - кітап.

4 Есім Ғ., Артемьев А., Қанаев С., Біләлова Г. Дінтану негіздері. – Алматы: Білім, 2003. - кітап.

5 Әуезов М. Қорғансыздың күні. Әңгімелер мен повестер. – Алматы: Атамұра, 2002. – 432 б. - кітап.

6 Кекілбаев Ә. Шығармаларының толық жинағы. 5 том. – Алматы: Жазушы, 2008. – 287 б. - кітап.

7 Мәуленов А. Қазіргі прозадағы мифтік-аңыздық қолданыс. Монография. – Алматы: Қазығұрт, 2008. –184 б.- кітап.

8 Есенберлин Ілияс. Қаһар. Роман. – Алматы: Атамұра, 2003. – 288 б. - кітап.



9 Жаңбыршыұлы Т. Мен айтайын бабаңнан. – Алматы: Үш қиян, 2001. – 302 б. - кітап.

жүктеу 115.5 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет