Аумақтық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары



жүктеу 8.47 Mb.
Pdf просмотр
бет1/75
Дата15.04.2017
өлшемі8.47 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   75



ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 

МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ И НАУКИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН 

 

С. АМАНЖОЛОВ АТЫНДАҒЫ  

ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ 

ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ 

ИМЕНИ С. АМАНЖОЛОВА 

 

 



 

 

«ЖОО БОЛАШАҚ КӘСІБИ МАМАНДАРДЫҢ  



ДАЙЫНДЫҒЫН ЖЕТІЛДІРУДЕГІ  

ҒЫЛЫМ МЕН БІЛІМ» 

 

атты жас ғалымдар, магистранттар және студенттердің 

аумақтық ғылыми-тәжірибелік конференциясы 

 

МАТЕРИАЛДАРЫ 

 

 

 

 

 

МАТЕРИАЛЫ 

 

региональной научно-практической конференции  

молодых ученых, магистрантов и студентов 

 

«НАУКА И ОБРАЗОВАНИЕ В СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ 

ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ 

СПЕЦИАЛИСТОВ В ВУЗЕ» 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ӛскемен • Усть-Каменогорск 

2015 


ӘОЖ 001(063) 

КБЖ 72 

Ж 68 


 

 

 



Бас редактор: 

Ә.Ӛ. Қуандықов, С. Аманжолов атындағы ШҚМУ ректоры, экон.ғ.д. 



 

Бас редактордың орынбасарлары: 

Б.А. Ердембеков, стратегиялық даму және ғылыми жҧмыс жӛніндегі проректор, филол.ғ.д., 

профессор; 

В.П. Русанов, пед.ғ.д., профессор 

 

 

Редакция алқасы: 



Саденова М.А. – ғылыми жҧмыс және халықаралық байланыстар жӛніндегі департамент директоры, 

х.ғ.к.; 


Медеубаева Б.З. – ҒЗЖ ҧйымдастыру бӛлімінің бастығы, химия магистрі; 

Куленова Г.Б. – мәдениет және спорт факультетінің деканы, мед.ғ.к.; 

Домалатов Е.Б. – председатель Совета молодых ученых и студентов

Нураш М. – сопредседатель Совета молодых ученых и студентов; 

Ислямова С.А. – С. Аманжолов атындағы ШҚМУ «Берел» баспасының директоры; 

Мужчиль М.Д. – музыка кафедрасының меңгерушісі, филос.ғ.к.; 

Уанбаев Е.К. – дене мәдениеті және спорт теориясы мен әдістемесі кафедрасының  

доценті, пед.ғ.к. 



 

 

 



 

 

Ж 68      



«ЖОО болашақ кәсіби мамандардың дайындығын жетілдірудегі ғылым мен білім» 

атты  жас  ғалымдар,  магистранттар  және  студенттердің  аумақтық  ғылыми-тәжірибелік 

конференциясы  материалдарының  жинағы.  =  Материалы  региональной  научно-практической 

конференции  молодых  ученых,  магистрантов  и  студентов  на  тему  «Наука  и  образование  в 



совершенствовании профессиональной подготовки будущих специалистов в ВУЗе». – Ӛскемен: 

С. Аманжолов атындағы ШҚМУ «Берел» баспасы, 2015. – 646 б. 

 

ISBN 978-9965-875-80-9 



 

Жинаққа    «ЖОО  болашақ  кәсіби  мамандардың  дайындығын  жетілдірудегі  ғылым  мен 



білім»  атты  жас  ғалымдар,  магистранттар  және  студенттердің  аумақтық  ғылыми-тәжірибелік 

конференциясына  қатысқан  ЖОО-да  болашақ  мамандарды  кәсіби  дайындауды  ҧйымдастырудағы 

қазіргі заманғы мәселелер мен олардың болашағы туралы мақалалар енгізілген. 

 

 



В  сборнике  представлены  статьи,  посвящѐнные  актуальным  проблемам  и  перспективам 

организации  профессиональной  подготовки  будущих  специалистов  в  ВУЗе,  принявших  участие  в 

региональной  научно-практической  конференции  молодых  ученых,  магистрантов  и  студентов  на 

тему  «Наука  и  образование  в  совершенствовании  профессиональной  подготовки  будущих 



специалистов в ВУЗе»

 

ӘОЖ 001(063) 



КБЖ 72 

 

ISBN 978-9965-875-80-9 

© С. Аманжолов атындағы ШҚМУ, 2015 

 




ФАКУЛЬТЕТ ЕСТЕСТВЕННЫХ НАУК И ТЕХНОЛОГИЙ  

 

ӘОЖ 502/504:574.2 (574.42) 



 

ӚСКЕМЕН ҚАЛАСЫ ТҦРҒЫНДАРЫНЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ 

МӘДЕНИЕТІ МЕН БІЛІМ ДЕҢГЕЙІН ЗЕРТТЕУ 

 

Абибулла Береке 

Ӛскемен қаласы, С. Аманжолов атындағы ШҚМУ 

 «Экология» мамандығының 3 курс студенті 

 Байжуманова Лейла Толеубаевна 

Ғылыми жетекші, аға оқытушы 

 

Экологиялық  білімді  зерттеу  және  оқу  ағарту  -  біздің  ҧрпағымыздың 

ертеңгі болашағының кепілі. Сондықтан ҥздіксіз эколoгиялық білім жҥйесінде 

тҧрғындардың  жалпыға  бірдей  экологиялық  мәдениетін  қалыптасыру  арқылы 

адамдар  ӛмір  сҥретін  қолайлы  орта  туғызу  және  ӛнеркәсіптік  ӛндірістің 

қарқынды  тҥрде  даму  жағдайында  экологиялық  тәрбиені  дамыту  барлық 

адамзаттың ӛзекті және маңызды міндеттерінің бірі болып отыр.  

Жұмыс  мақсаты  болып  қала  тҧрғындарының  экологиялық  мәдениетін 

қалыптастыруда  басымды  міндеттерді  анықтау  және  іске  асыр,  ӛнеркәсіптік 

ӛндірістің  қарқынды  ӛсу  кезеңінде  тҧрғындар  ҥшін  қолайлы  орта 

қалыптастыруда  экологиялық мәдениетінің рӛлін анықтау болды 

Экологиялық  мәдениетті  қалыптастыру  бала  кезден  басталады,  ал 

балаларға  мен  жасӛспірімдерге  қоршаған  орта  туралы  кӛзқарастарын  ҥнемі 

кеңейтуге  ҧмтылу  тән.  Экологиялық  ағарту  ісі  осыны  қанағаттандыра  алады, 

сондықтан  білім  берудің  негізгі  баспалдағы  -  мектепте  оны  қолға  алу  керек. 

Қоғамның  экологиялық  мәдениеті  негізі  балалық  шақтан  қалыптасқан  әр 

адамның экологиялық мәдениетінен тҧрады. 

Экологиялық  мәдениетті  қалыптасыру  –  тҧрғындардың  денсаулығын 

қалыптасырумен  байланысты,  біздің  қоғамымызды  дамытудың  ӛте  маңызды 

және ажырамас бӛлігі болып табылады.  

Облыс тҧрғындарын шартты тҥрде ҥш топқа  бӛлуге болады: 

а)  экологиялық  білімді  арттыру  бойынша  әр  тҥрлі  бағдарламалар 

жҥргізілетін, жалпы білім беру мекемелерінің оқушылары

б) жас ҧрпақтың бірінші ҧстаздары болып табылатын- ата-аналары; 

в)  экологиялық  мәдениетінің  кӛрсеткіші,  болашақта  жоғарлай    ма  деген 

ҥміт артатын, тҧрғындардың қалған бӛлігі.  

Жоғарыда  аталғандай,  ата-аналар  балалар  мен  жасӛспірімдердің  бірінші 

ҧстаздары,  тәлім-тәрбие  берушілері,  соның  ішінде  экологиялық  мәселелер 

бойынша,  сондықтан  ата-аналарда  экологиялық  тәрбиелеу  мәселесі  тікелей 

туындайды.  

Л.Г.  Кулиненко  әдістемесінің  негізінде  экологиялық  таным  және 

экологиялық  мәдениет  деңгейін  бағалау  бойынша  тексеру  жҥргізілді,  

нәтижесінде  мектеп  оқушылары  және  олардың  ата-аналарына  ҥш  топқа 

бӛлінген сҧрақтар қойылды.  

Қоршаған ортаның экологиялық жағдайын бағалау, сҧралғандардың: 



-  86  пайызы    соңғы  жылдары  біздің  еліміздің  экологиясының 

нашарлағанын ескертті; 

-      73    пайыз    отбасыларында  экологиялық  мәселелерді  талқылайды  және 

ӛзара бірлесіп әрбір нақты жағдайда әрекет ету ержелерін қарастырады; 

-    16  пайызы  қалада  туындаған  экологиялық  жағдайды  дҧрыс  бағалауға 

және ӛз әрекеті туралы шешім қабылдауда экологиялық білімі жеткіліксіз деп 

санайды. 

Демек,  экологиялық    білімді  насихаттау  қажет  деген  тҧжырым  туады: 

ӛңірдегі  қолайсыз  экологиялық  жағдай,  облыс  тҧрғындарының  кҥнделікті 

ӛміріне және денсаулығына оның әсер ету салдары және т.б. (1 сурет). 

Сҧралғандардың бірінші тобында 86 пайызы  табиғатта жҥру ережелерімен 

жақсы  таныс  және  оны  саналы  тҥрде  орындайды:  қала  маңына  сапарларға, 

кӛкке шығу кезінде артынан қалған қоқысты жинайды және оны достары мен 

таныстарына да ҧсынады. 

 

Сурет 1  Ӛскемен қаласы тҧрғындарының қоршаған ортаның экологиялық 



жағдайын бағалауы 

 

Сҧралғандардың  57  пайыз  ҧсқынсыз  табиғатты  кӛргенде  іштей  қайғырып 



қиналады,  7  пайыз  -  ешқашан  ескерту  жасамайды.  Бҧл  топтағы  тҧлғаларды 

жеткілікті экологиялық санасы мен мәдениеті бар тҧлғалар қатарына жатқызуға 

болады.  Экологиялық  дәреже.  Сҧралғандардың  екінші  тобы  жекелеген 

экологиялық  санасы    мен  мәдениеті  бар,  соның  ішінде:  17  пайыз  -  ӛзгелерге 

ескерту жасайды, 15 пайыз - достарын да, таныс емес адамдарды да ҥйретудің 

қажеті жоқ деп санайды, 15 пайыз - машиналарын ӛзенде жуады.  

Тҧрғындардың  ҥшінші    тобында  мҥлдем  экологиялық  сана  мен  мәдениет 

жоқ:  19  пайыз  -  қала  сыртына  шыққанда  дала  гҥлдерінен  гҥл  шоғын 

жасамайды,  ер  адамдар,  ӛздері  гҥлдерді    жинамайтынын  (0  пайыз)  ескертті, 

әйелдердің  57  пайызы  -  егер  оларға  ҧнаса  гҥлдерді  теретінін,  олардан  шағын 

шоқ  гҥлдерін  әзірлейтінін  және  олардың  арасында  сирек  және  жоғалып  бара 

жатқан тҥрлерінің болуы мҥмкін екенін тіпті сезбейтіні анықталды.  

Нәтижесінде, 

тҧрғындардың 

бір 

бӛлігінің 



экологиялық 

санасы 


қалыптасқан  және  экологиялық  мәдениеті  жоғары,  ал  тҧрғындардың  қалған 

бӛлігінде мҥлдем жоқ.  

Табиғатты  қорғау  жҧмысын  ҧйымдастыру.    Табиғатты  қорғауды 

ҧйымдастырудың деңгейі туралы сҧраққа қаладағы сауалға жатқандардың 2 % 

86

73

17



0

10

20



30

40

50



60

70

80



90

100


Біздің

экологиямыздың

нашарлағанын

ескерткендер

Отбасында

экологиялық

мәселелерді

талқылайтындар

Жеткілікті

экологиялық білімі

жоқ деп санайтындр


оны  жақсы  деп  таныса,  86%  нашар  және  жақсартуды  қажет  етеді  деп 

санайтыны белгілі болды.  

Сонымен  қатар  ешқашан  табиғатты  қорғау  мәселесіне  қызығушылық 

танытпаған адамдар да болды – 12% (2 сурет). 

 

Сурет 2 Табиғатты қорғау іс-шараларын ҧйымдастыру деңгейі туралы 



тҧрғындарды сауалдау нәтижелері 

 

Табиғатты  қорғау  жҧмысына  ниет  білдіргендер  11%,  ӛзгелермен  бірге  – 



32%,  кейде  –  30%,  ал  27%  мҧны  ӛз  істері  емес  деп  санайды.  Аталған 

сҧрақтардың және алынған бағалардың негізінде тҧрғындардың біршама бӛлігі 

қоршаған  ортаны  қорғау  және  табиғатты  қорғау  мәселелерін  ҧйымдастыруға 

селқос қарайтыны анықталды.  

Қаладағы экологиялық жағдайды жақсарту әрқайсымызға байланысты деп 

сҧралғандардың 58%  санайды, байланысты емес және негізінен мамандардың 

ісі  деп  санайтындар  –  27%.  Сҧралғандардың  ішінде  10%  қызықты  істі 

бастаудың  кӛшбасшысы  болғысы  келсе,  ал  5  %  қоршаған  ортаны  қорғау 

бойынша ойлары мен ҧсыныстары бар екені анықталды. 

Сҧралғандардың  86%    табиғатта  жҥру  ережелерімен  жақсы  таныс  және 

оларды саналы тҥрде орындайды: қала сыртына, кӛкке  шығу кезінде артынан 

қалған    қоқысты  жинайды  және  оны  басқа  достары  мен  таныстарына  да 

ҧсынады.  Сҧралғандардың    57%  зардап  шеккен  табиғатты  кӛргенде  іштей 

қынжылады,  7%  ешқашан  ескерту  жасамайды.  Ӛңірдің  қоршаған  ортаға 

мониторинг  жҥйесінде  тҧрғындардың  экологиялық  мәдениетін  қалыптасыру 

ҥрдісінің жҥйелік-деңгейлік мониторингінің моделі ҧсынылды.  

Экологиялық мәдениет - әлеуметтік табиғи тҥзілім, оның қҧрылымы ӛзара 

тығыз байланысты бӛліктерден тҧрады: экологиялық білім; экологиялық мінез-

қҧлық;  экологиялық  тәрбие;    экологиялық,  сана;  экологиялық  сенім; 

экологиялық қарым-қатынас; экологиялық іс-әрекет. 

Аталған  мәселелердің  ӛзектілігі  әлі  де  болса  ғылыми-теориялық  және 

әдістемелік 

жағынан 

толық 


қарастырылмауы 

зерттеу 


жҧмыстарын 

жалғастыруын талап етеді. 

 

Әдебиеттер тізімі: 

1. Егорина  А.В. Экологическое  образование   в   вузах  и  экологическая 

культура.// Экология Восточного Казахстана: проблемы и решения: Справочно-

информационный   вестник.  -   Усть-Каменогорск:    Изд-во ВКГУ, 2002. - с.49 

2

12

86



0

10

20



30

40

50



60

70

80



90

100


Табиғатты қорғауды

ұйымдастырудың

жақсы деңгейде деп

санайтындар

Табиғатты қорғауды

ұйымдастырудың

нашар деңгейде деп

санайтындар

Табиғатты қорғау

қызығушылық

танытпайтын адамдар


2.  Краузе  В.Э.Экология  -  самая    современная    специальность.//  Экология 

Восточного  Казахстана:    проблемы  и  решения:    Справочно-информационный 

вестник. - Усть-Каменогорск:   Изд-во   ВКГУ, 2002. – с.44-46. 

3. Ковалева   М.Р.    Мое    видение   национальной    модели   образования 

Казахстана.        Проблемы        экологического        образования.        //        Экология 

Восточного      Казахстана:      проблемы      и      решения:      Справочно-

информационный вестник. - Усть-Каменогорск:   Изд-во   ВКГУ, 2001.] с.45-47. 

4. Концепция   экологического   образования   Республики   Казахстан.    -

Астана, 2002. - 24 с. 

 

 

ӘОЖ 502/504(574.42) 



 

ҚОРШАҒАН ОРТАНЫҢ ШУМЕН ЛАСТАНУЫ  

ЖӘНЕ АДАМ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ӘСЕРІ 

 

Бақытқан Диас Бақытқанұлы 



«Экология»мамандығының 4-курс студенті 

С. Аманжолов атындағы ШҚМУ, Ӛскемен қаласы 

Бейсембаева Сара Қабдрахмановна  

доцент, экология доценті,(КНАСОН) м.ғ.к. 

 

Шу  –  ҥлкен  санды  қарапайым  типті  әртҥрлі  биіктер  мен    кҥштерден 

тҧратын дҧрыс емес, қалыпты емес дыбыстардың жиынтығы. 

Шу  -  ӛркениетті  заманымыздың  ӛзіне  тән  ӛндірісінің  шығыны,  ол  кҥн 

ӛткен сайын біздің ӛмірімізге кеңірек басып кіруде. Соңғы екінші он жылдықта 

шумен  кҥресу,  адамды  шудан  қорғау  адамзаттың  аса  ӛзекті  әлеуметтік  және 

гигиеналық мәселелерінің бірі болып отырғаны бәрімізге  мәлім. 

Кӛшеде  тоқтап,  қҧлақ  салсаңыз  МАЗ  және  ЗИЛ  сияқты  автокӛліктердің 

дарылдаған, серіппелі темір есіктердің жабылған дауысын, ауладағы бала-шаға 

айқайын  естисіз.  Магнитофондар  мен  теледидарлар,  зауыттардағы  цех 

станоктары  мен  машиналардың  гҥрсілі  қҧлақ  тҧндырады.  Осының  барлығы 

кҥнделікті кӛрініс. Ӛндірістің, қаланың, тҧрмыстың қай саласынан болсын қазір 

шусыз  орын  таппайсыз.  Шу  -    дегеніміз    адам  ағзасына  яғни  есту  мҥшесіне 

жағымсыз әсер ететін, оның жҧмыс істеуі мен дем алуына бӛгет жасайтын кез 

келген дыбыс пен дауыстар жиынтығы. 

Шу  мәселесі  қазіргі  таңда  ӛте  маңызды  болып  отыр.  Ҧзақ  уақыт  бойы 

шуды  ӛркениеттің  шарасыз  кедергісі,  техникалық  прогресстің  жанама  ӛнімі, 

техниканың  қарқынды  дамуы,  автоматтандыру,  мехнизация,  транспорттың 

даму деп санады. Кейін естуге жағымсыз және адамның денсаулығына да әсер 

ететін деңгейге жететініне ешкім сенбеді. 

Шу  –  дыбыстардың  әр  бӛліктен  жиналуы  және  қарқындылығы. 

Физиологиялық  тҧрғыдан  қарағанда  адам  денсаулығына  кері  әсерін  тигізетін 

кез  келген  жағымсыз  дыбысыты  шу  деп  атайды.  Қалыпты  атмосфералық 

жағдайда ауада дыбыстың жылдамдығы 344 м/с тең.  



Уақыт ағымына, ғылым жетістіктерге байланысты жаңа дыбыс қҧралдары 

кӛбейіп,  олардың  кҥші  ӛсуде.  Дыбыс  адамды  шаршатып,  тітіркендіретін 

физикалық фактор.  

Ал, одан бері кӛп нәрсе ӛзгерді, бірақ ғылым және техника жетістіктерінен, 

қарқынды  урбанизациядан  шудың  деңгейі  де  тоқтаусыз  ӛсіп  келеді. 

Мәселеҥздіксіз жалғасуда. Біздің ғасырымыз шулы ғасырғаайналып отыр .  

 Шу  қазігі  заманда  тӛтенше    де  маңызды  мағынаға  ие  мәселе.  Ҧзақ  уақыт 

шу  -  ӛркениеттің  шарасыз  жауыздығы  мен  техниканың  қарқынды  дамуының, 

автоматтандырудың,  механикаландырудың,  автокӛліктің  ӛсуінің,  техникалық 

алға  басудың  қосымша  ӛніміндей  кӛрінді.  Бірақ,  шудың    адам  денсаулығына 

тигізіп  отырған  әсері  ескерілмеді.  Шудың  тірі  ағзаның  жҥйкесін  шаршатуы, 

тірідей ӛлтірумен бірдей. Адамзат тіршілігіне бҧдан ӛткен жауыздықтың болуы 

мҥмкін емес. Сондықтанда бҥгінде адам денсаулығын шудан қорғау адамзаттың 

аса ӛзекті әлеуметтік және гигиеналық мәселелерінің бірі  болып отыр. 



Зерттеу мақсаты : шумен қоршаған ортаның ластануын және оның  адам 

ағзасына тигізетін әсерін зерттеп, талдау. 

Барлық теориялар мен зерттеп дәлелденген жҧмыстарға кӛз жеткізу ҥшін  

жеке  зертеу  жҧмыстары  жҥргізілді.  Бҧл  Ӛскемен  қаласының 

автокӛліктердің  шектен  тыс  кӛп  жҥретін  кӛше  қиылыстарындағы  шу  деңгейін 

ӛлшеу болды:  кӛше қилыстары Қазақстан  - Қабанбай батыр, Қабанбай батыр- 

Бурова, Бурова - Мызы, Мызы -Қазақстан. 

Осы кӛше қиылыстарында шу деңгейін шумомермен «Testo 816»  екі тҥрлі 

уақыт аралығында ӛлшеулер зерттелі.(Табл.1, сурет -1,2,3,4)  

- І кезең сағат 12:00- ден  14:00 –ге дейінгі аралықта. 

-ІІ кезең сағат 17:00 – ден  19:00 ге дейінгі аралық. 

 

Табл.1 Шу деңгейінің анықталуы. 



Уақыты

 

Кӛше қиылысының аты

 

Қазақстан  мен 



Қабанбай батыр

 

Бурова мен 



Қабанбай батыр

 

Мызы мен Бурова



 

Мызы мен 

Қазақстан

 

Сағ.12:00-14:00 аралық



 

80 – 93,6 дБ

 

87,9 – 91,5дБ



 

89,1 – 92,7дБ

 

86,3 – 99,1 дБ 



Сағ.17:00-19:00  аралық

 

89,2 – 93,5 дБ



 

82,7 – 96,7 дБ

 

80,7 – 89,9дБ



 

86 – 93,9 дБ

 

 

 



 

 

Сурет – 1.  Шу деңгейінің анықталуы 



0

20

40



60

80

100



12

14

17



19

Шу

 дең

гей

і (

дБ)

Уақыт (ссағат)

Қабанбай батыр кӛшесі мен Қазақстан 

кӛшесінің қиылысы

Қабанбай 

батыр кӛшесі 

мен Қазақстан 

кӛшесінің 

қиылысы


 

 



 

 

 



Сурет – 2.  Шу деңгейінің анықталуы 

 

 



 

 

 



Сурет – 3.  Шу деңгейінің анықталуы 

 

Шудың  зиянды  әсері  қауіпті  болып  келе  жатыр.Кӛптеген  алдын  ала  жас 



ерекшеліктерінің  жағдайларының  кӛбеюін,  жҥрек  аурулары,  психикалық 

бҧзылулар,  сондай  –  ақ  асқазан  да  болатын  жаралы  кесел  мен  жіңішке  жҥйке 

жҥйесінің  қҧрылымдық  аурулары  3  есе,  гипертоникалық  пен  гипотоникалық 

аурулар -1,4 есеге, есту мҥшелерінің аурулары 18,3 есе кӛп кездеседі. 

№  2  қалалық  поликлиникада  амбулаторлық  картасымен  жҧмыс  істеу 

барысында,ЛОР  дәрігерінің диспансерлік  тіркеуінде  тҧрған  және  71  адам  есту 

мҥшесінің ауруымен ауыратындар зерттеп жазылды. (Табл.2) 

 

0



20

40

60



80

100


12

14

17



19

Шу 

деңгейі

, д

Б

Уақыт (сағат)

Мызы кӛшесі мен Қазақстан кӛшесінің 

қиылысы

Мызы кӛшесі мен 

Қазақстан 

кӛшесінің 

қиылысы

0

20



40

60

80



100

12

14



17

19

ш



у 

деңг

ейі



Б

Уақыт(сағат)

Бурова кӛшесімен Мызы кӛшесі қиылысы

Бурова 


кӛшесімен Мызы 

кӛшесі қиылысы





 

 

Сурет – 4.  Шу деңгейінің анықталуы 



 

Табл.2 Зерттелген аурулар саны 



 

НӘТИЖЕСІ 

1.  Шумен  ластану  қоршаған  ортаның  кең  тҥрде  ластануының бір  тҥрі:  ол 

тҧрмыстық жағдайда, кӛшеде және ӛндірістік жағдайда кездеседі. 

2.  Шумен  ластану  жоғарғы  сипатта  және    Ӛскемен  қаласында  шудың 

деңгейі  шекті рауалды деңгейіне қарағанда әлде қайда жоғары. 

3.  Ӛскемен  қаласында  зерттеуге  алынған  кӛше  қиылыстарында  Қабанбай 

батыр  –  Қазақстан,  Қабанбай  батыр  –  Бурова,  Мызы  –  Қазақстан,  Мызы  – 

Буровада    әлде  қайда  шумен  ластану  жоғары  және    80  –  99  дБ  қҧраған.  Ол 

дегеніміз экологиялық нормадан 3 – 19 дБ жоғары, және қала халқының ауруға 

шалдығуына қауіп тӛндіреді.  

4.  Шу  адам  ағзасына  кері  әсерін  тигізеді,  және  спецификалық  тҥрде  әсер 

етеді, яғни есту мҥшелеріне. 

5. Зерттелген 71 адам ішінде 50 адам қҧлақ кереңдігімен ауырады, ол деген 

70% -ды қҧрайды. 

6.  Зерттеу  нәтижелері  кӛрсеткендей,Ӛскемен  қаласындағы  зерттеуге 

алынған 


кӛше 

қиылыстаныдағы 

кӛше 

шуымен 


ластану 

есту 


мҥшелерінетенденциялық тҥрде кері әсер етеді. 

 

Пайдаланылған әдебиеттер  тізімі 

1. Тэйлор Р. Шу. Тэйлор Р. - М.: форум, 2008.-200. 

2. Ческин М., Шумен кҥрес. М., Ческин. - М.: ең жақсы мектеп, 1998.-325. 

3.  Чуднов.  Және.  Тыныштықты  сақтаңыздар.  Және.  Чуднов.  -  М.:  ғылым, 

1978.-305 . 

75

80

85



90

95

100



12

14

17



19

Ш

у 

деңг

ейі,дБ

уақыт(сағат)

Бурова кӛшесі мен Кабанбай Батыра кӛшесі 

қиылысы

Бурова кӛшесі 

мен Кабанбай 

Батыра кӛшесі 

қиылысы

Диагноз 


Жалпы саны ортақ пайызы 

Жас аралығы 

20-29 

30-39 


40-49 

50-59 


60-69 

Тугоухость 

50 – 70 % 

12 



14 

10 


Травмы уха 

5- 7% 







Отосклероз 

7 – 9 % 




Отит және басқада тҥрлері 



9 -  14 % 





Барлығы 

71 


12 

17 


19 

12 


11 

10 

4.  Чуднов.  Және. Шу  денсаулық    -  дҧшпаны. Және. Чуднов.  -  М.:  ғылым, 

2001. -170 . 

5.    Артамонова.  Кәсіпшілік  ауру  Г.  Артамонова  Г.,  Н.  Шаталов  Н.  -  М.: 

медицина, 1996.-147 . 

6. Шепелин туралы. П. урбанизация және денсаулық туралы. Шепелин П. - 

М.: ғылым 1991.-154 . 

7.    Қазынашы.  Адам  экология  проблемасы    П.  Қазынашылардың  П.  -  М.: 

медицина, 1986.-59 . 

 

 



УДК 502/504(574) 


Каталог: sites -> default -> files -> files -> nauka
nauka -> Сборник материалов международной научно-практической конференции
nauka -> Өскемен, 2016 Әож 94(574) (063)
nauka -> Сборник материалов международной научно-практической
nauka -> Сборник материалов международной научно-практической конференции
nauka -> Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары
nauka -> Сборник материалов региональной научно-практической конференции с международным участием
nauka -> Сборник материалов республиканской научно-практической конференции студентов и молодых ученых
nauka -> Сборник научных материалов студентов и молодых ученых

жүктеу 8.47 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   75




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет