Алматы облысының ӘКІМДІГІ алматы облысының МӘдениет, МҰРАҒаттар жәНЕ



жүктеу 43.01 Kb.
Pdf просмотр
бет27/29
Дата09.01.2017
өлшемі43.01 Kb.
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   29

   
№ 85
О СОЗДАНИИ ОБЛАСТНОЙ КОМИССИИ ПО ОРГАНИЗАЦИИ 
ПОДГОТОВКИ К ВСТРЕЧЕ ДЕМОБИЛИЗОВАННЫХ СТАРШИХ 
ВОЗРАСТОВ ДЕЙСТВУЮЩЕЙ АРМИИ 
Постановление исполкома Талды-Курганского облсовета депутатов 
трудящихся и бюро обкома КП/Б/ Казахстана
 20 июля 1945 года
В  соответствии  с  постановлением  Совета  Народных  Комисаров  Казахской 
ССР и бюро ЦК КП/б/ Казахстана от 3 июля 1945 г. «О мероприятиях по приему 
демобилизуемых старших возрастов личного состава действующей армии…
Для руководства подготовки и организации встречи демобилизуемых 
утвердить Областную комиссию в составе:
а/ Заместителя пред. ОблСовета депутатов трудящихся тов. Лапшина 
/председатель комиссии/.
б/ Секретаря Обкома КП/б/К по кадрам тов. Амандосова /заместитель председателя 
комиссии./
в/ Зав. Военным отделом Обкома КП/б/К тов. Шемова
г/ Облвоенкома тов. Рубанова.
д/ Начальника областного отдела НКВД т. Юдина.
е/ Областного прокурора тов. Федоренко
ж/ Нач. политотдела Облвоенкомата т. Дуспаев.
Обязать  областную  комиссию  разработать  план  мероприятия  по  выполнению 
постановления ОНК КазССР и ЦК КП/б/Казахстана от 3 июля 
1945 г. по вопросу приема демобилизуемых старших возрастов личного состава 
действующей армии.
3. Обязать райсоветов депутатов трудящихся и секретарей РК КП/б/К, организовать 
районные комиссии.
4.  Обязать  управляющего  союззаготтранс  тов.  Перец  выделить  для  перевоза 
демобилизуемых от железно-дорожных станций до райцентров 13 автомашин. Из 
них  4  автомашины  на  ст.  Лепсы,  для  обслуживания  Андреевского,  Алакульского, 
Дзержинского  районов.  На  ст.  Мулалы  4  автомашины  для  обслуживания 
Аксуйского, Саркандского, Капальского районов. На ст. Сары-Озек 4 автомашины 
для обслуживания Панфиловского, Октябрьского и им. 28 Гвардейцев района одна 
автомашина для гор. Талды-Курган.
Обязать председателей райсоветов депутатов трудящихся и секретарей
РК КП/б/К к 25 июля выслать представителей из членов райкомиссии агитаторов 

1945-2015
305
на железнодорожные станции для проведения подготовительной работы к встрече, 
запретив им выезд со станции до особого распоряжения Областной комиссии.
Обязать  областную  комиссию  немедленно  организовать  проверку  готовности 
железнодорожных станций к приему демобилизуемых. 
Зам. Пред. Исполкома Областного Совета
И. Лапшин 
Секретарь подпись/ А. Митянин
 
ТГА. Ф. 2187, оп. 1, д. 22, лл. 175-176. 
   
№ 86
ИЗ ТЕЛЕГРАММЫ ПОЛЬСКИХ ГРАЖДАН ПРАВИТЕЛЬСТВУ 
КАЗАХСКОЙ ССР С БЛАГОДАРНОСТЬЮ ЗА ТЕПЛЫЙ ПРИЕМ 
И ЗАБОТУ В ГОДЫ ВОЙНЫ
Конец 1945 года
Собравшиеся накануне реэвакуации на родину, на торжественном прощальном 
вечере в г. Алма-Ате польские граждане, проживающие в Алма-Атинской области, 
просят  Вас  и  в  Вашем  лице  народ  Казахской  ССР  принять  горячий  привет  и 
выражения искреннего уважения и глубокой благодарности. 
Заброшенные  военной  судьбой  [в  край],  далекий  от  родины,  мы  нашли  на 
земле  гостеприимного  казахского  народа  дружеский  прием,  братскую  опеку  и 
неограниченную возможность трудиться в годы войны в пользу победы над общим 
врагом наших народов.
Мы не можем без чувства искреннейшей благодарности вспоминать о том, что 
отношение к нашим соотечественникам на территории других советских республик, 
характеризовалось  дружбой,  равенством  и  доброжелательностью  и  было  овеяно 
тем  духом  благородных  принципов  подлинной  гуманности  и  последовательной 
демократии,  которые  являются  основой  отношений  между  народами  и  людьми 
великой  Страны  Советов.  Прощаясь  с  Вашей  прекрасной  и  процветающей 
республикой,  обещаем  Вам,  что  будем  считать  своим  долгом  чести  рассказать 
нашим соотечественникам то, чему мы были свидетелями в минувшие годы войны 
и месяцы мирного строительства: как народ Казахстана трудится на благо и славу 
Родины, как он повышает [и умножает] из года в год свою культуру и богатство, как 
он растет и процветает в счастливой семье народов.
На всю жизнь сохраним в благодарной памяти чувства восхищения и воспоминания 
пережитого и виденного нами в географически далеком, в сердцах же наших так 
близком  Казахстане.  Пусть  крепнет  и  процветает  прекрасная,  солнечная,  богатая 
страна  казахского  народа.  Да  здравствует  Казахская  Советская  Социалистическая 
республика!  Да  здравствует  Союз  Советских  Социалистических  Республик  – 
могучий оплот счастья и дружбы народов!..
Союз польских патриотов СССР 
ЦГА РК. Ф. 1109. Оп. 3. Д. 127. ЛЛ. 34-35. Заверенная печатью союза копия.

1945-2015
306
«Киров» атындағы крейсердің делегациясы Алматы облысында.
1943 жыл.
Кеңес Одағының Батыры 
И.В. Косенковтың 
анасы, қарындасы.

1945-2015
307
Қыздар әскерге сыйлық дайындауда. 
1942 жыл.
Мұнай өндірісіндегі әйелдер. 
1945 жыл.

1945-2015
308
Әйелдер ұстаханада. 
1945 жыл.
Әйелдер жерді өңдеуде. 
1945 жыл.

1945-2015
309
Әйелдер шахтада. 
1945 жыл.
1942 жылы Алматы қаласында құрастырылған КН-№ 34 паровоз 
колоннасының жүрген жолының картасы.

1945-2015
310
Жеңіс парады. 1945 жыл. 
Неміс тулары лақтырылды.

1945-2015
311
Актіге КСРО өкілі 
генерал Деревянко 
қол қоюда.
Жапонияның 
капитуляциясы 
туралы актіге 
қол қою. 
1945 жылдың 
1 қыркүйегі. 
Токио қаласы.
1942 жылы 
Алматыда 
құрастырылған 
паровоз 
колоннасының 
Берлиннен қайтып 
келуі. 
1946 жыл.

1945-2015

VІ  БӨЛІМ
ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫ 
ЖӘНЕ ЖЕТІСУЛЫҚ
Д А Ң Қ Т Ы   Т Ұ Л Ғ А Л А Р
1945-2015
Жамбыл Жабаев, Кенен Әзірбаев, Үмбетәлі Кәрібаев, Қалқа Жапсарбаев, 
Қуат Терібаев, Әбдіғали Сариев, Әбілхан Қастеев
Нұрмолда Алдабергенов, Дінмұхамед Қонаев, Николай Головацкий, 
Мұқан Төлебаев, Әсімхан Қосбасаров, Нұрғиса Тілендиев

1945-2015
314
ЖАМБЫЛ ЖАБАЕВ
Жамбыл  Жабаев  1846  жылдың  ақпан  айында  дүниеге 
келген.  Ата-бабалары  Ұлы  жүз,  Шапырашты,  Екей  деген 
елден тарайды.
Жамбылдың  әкесі  Жабай  (Жапа),  шешесі  Ұлдан 
баласының  атын  өздерінің  көшіп-қонып  жүрген  Жамбыл 
тауының атымен атаған. 
Жамбыл  он  төрт  жасынан  бастап  өлең  айтып,  он  бес 
жасында  атақты  Сүйінбай  ақыннан  бата  алған.  Бірнеше 
жыл Сүйінбайдың қасында жүріп, оның импровизаторлық 
мектебінен үйренген.
Жігіт  шағында  Жамбылдың  екі  өнері  ерекше  биік 
дәрежеге  көтеріледі:  біріншісі  –  айтыста  ешкімге  дес 
бермейді, Жамбыл айтыстың қанатты құсы аталады; екіншісі 
– ежелгі Шығыс пен қазақ, қырғыздардың ерлік, батырлық 
эпостарын  жатқа  айтады.  Мәселен,  бір  ғана  «Көрұғлы» 
деген дастанын он бес күн бойынша жырлаған. 
Ақын  Бөлек  қызымен,  Айкүміспен,  Бақтыбаймен, 
Сары  ақынмен,  Бөлтірікпен,  Шыбыл  шалмен,  Майкөтпен, 
Сарбаспен,  Құлманбетпен,  Досмағанбетпен,  Шашубаймен 
айтысқан.
Жамбыл  айтыс  ақыны  Шөжемен,  Әсет,  Сәтбай, 
Қайрақбай,  Қожамберді  секілді  шешен,  серілермен, 
Сарыарқадан Жетісуға серілікпен келген Балуан Шолақпен кездескен.
1919 жылы мамыр айында Ұлттар істері жөніндегі Жетісу облыстық бөлімінің 
(бастығы Ораз Жандосов) ұйымдастыруымен Жетісу облыстық халық ақындарының 
тұңғыш слеті өтеді. Слетке Жамбыл қатысып, жюридің ұйғарымы бойынша, бірнеше 
турда барлық ақындарды жеңгені үшін, бірінші бәйге, бағалы сыйлық алады. 
Жамбыл  ақын  ғана  емес,  қоғамда  болып  жатқан  барлық  құбылыстарға  етене 
араласып, жаңа дәуірді, жаңа өмірді насихаттаған.
1934  жылы  республика  үкіметінің  арнаулы  қаулысымен  Алматы  қаласында 
қазақ көркемөнер қайраткерлерінің бірінші слеті басталып, оған Алтай, Тарбағатай, 
Есіл, Ертіс, Маңғыстау, Жайық, Арал, Ақтөбе, Сыр, Қаратау, Балқаш, Іле, Алатау 
аймақтарынан  атақ-даңқын  ел  таныған  ақындар  мен  әншілер,  шешендер  мен 
күйшілер қатысады.
Аузымен  құс  тістеген  алғыр  ақындардың  айтысында  Жамбылдың  жұлдызы 
жанып,  мемлекеттік  бас  бәйгеге  ие  болады.  Жамбыл  88  жасында  кемеңгер  ақын 
атанып, мемлекет қамқорлығына (пенсия тағайындалады) бөленді.
1936 жылғы слетте болған жарыста да алып ақын озып шығып, Жамбыл шешендік 
пен импровизаторлық өнерде ерекше құбылыс деп танылады. 
1936 жылы Мәскеу қаласында өткен қазақ әдебиеті мен көркемөнерінің бірінші 
декадасына барады, осы жылы ақынға Еңбек Қызыл Ту ордені беріледі.
1937 жылы Шота Руставелидің «Жолбарыс терісін жамылған батыр» поэмасының 
750 жылдығына орай Грузияға барады, 
1938 жылы ақынның шығармашылық қызметіне 75 жыл толуына орай салтанатты 
мереке  өткізіледі,  ақын  Ленин  орденімен  наградталады,  Қазақ  ССР  Жоғарғы 
Советіне депутат болады, оның 1-ші сессиясын Жамбыл өлеңмен ашады, осы жылы 
3-ші рет Мәскеуге барады. 

1945-2015
315
1939 жылдың қаңтарында ақынға «Құрмет белгісі» ордені, ал 1941 жылы СССР 
Мемлекеттік сыйлығының лауреаты деген жоғары дәрежелі атақ беріледі. 
1941 жылы маусымда, Ұлы Отан соғысы басталған кезде, Жамбыл ақын үкімет 
ауруханасында жатқан еді. Ол туған жеріне оралады. Отанды қайткенде де қорғап 
қалуға шақырған жалынды өлеңдерін шығарады.
1943 жылғы желтоқсанда Отанды неміс-фашист басқыншыларынан қорғаудың 
алғашқы  жеңістерінің  құрметіне  арналған  халық  ақындарының  республикалық 
айтысы өтті.
Осы  айтыстың  салтанатты  мәжілісін  халық  поэзиясының  классигі  Жамбыл 
Жабаев ашты.
1945 жылы 22 маусымда Жамбыл Жабаев қайтыс болды. 23 маусым күні Қазақстан 
Компартиясы  Орталық  Комитеті,  Қазақ  ССР  Министрлер  Советі,  Қазақстанның 
халық  ақыны,  СССР  Мемлекеттік  сыйлығының  лауреаты,  Қазақ  ССР  Жоғарғы 
Советінің  депутаты,  «ХХ  ғасырдың  Гомері»  жүз  жасаған  Жамбыл  Жабаевтың 
қайтыс болғанын хабарлады.
1946 жылдың 8 шілдесінде Жамбыл музейі мен мавзолейі ашылды.
1949 жылы Әдебиет және көркемөнердегі үздік еңбектерге Абай және Жамбыл 
атындағы  сыйлық  тағайындау  турлы  Қазақ  ССР  Министрлер  Советінің  қаулысы 
қабылданды.
1972 жылы Жамбыл Жабаевтың туғанына 125 жыл толуына арналған одақтық 
мерекелік салтанаттар өткізілді.
Қазақ халқының ұлы ақыны Жамбыл Жабаевтың атында 1 облыс, бірнеше аудан, 
көптеген елді мекендер, мектептер аталады.
Ақынның  өлеңдері  мен  айтыс  дастандары  бірнеше  тілдерге  аударылды  және 
жарияланды. 
Жамбыл Жабаев творчествосында 1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысы тақырыбы 
айрықша орын алады.
Жамбыл Жабаев пен Дина Нүрпейісова.

1945-2015
316
Ақынның  осы  жылдары,  Қызыл  әскер  жауынгерлерін  ерлікке  жетелеген 
өлеңдері оларға жігер беріп, көңілдерін асқақтатып, бойларына қайрат берген. 
Ақын  жауынгерлерді  жігерлендіре  отырып,  олардың  қол  жеткізген  әрбір 
жетістіктерін, жеңістерін өлеңдерімен марапаттап отырған. 
Мысалы,  майдандағы  бір  топ  қазақ  жауынгерлерінің  Жамбылға  жазған 
хатында, олар былай дейді:
«Жоқ, қасық қанымыз қалғанша қазақ атын қорламаймыз! Берілмейміз жауға! 
Қиыншылықты жеңеміз. Егер біз ерлікпен қаза тапсақ, бұлбұлдай сайрап әнге 
қосатын,  жыр  ететін  ұлы  Жамбыл  атамыз  бар,  кітап  жазып  шығаратын  ақын 
жазушы ағаларымыз бар.
Сын сағатта, өлім мен өмір арпалысқан сағатта біздің бойымызды осы сезім 
биледі. Бұл біздің бойымызға сарқылмас күш берді. Жаумен батыл шайқасып, 
қоршауды бұзып шықтық. 
Жыр  алыбы  Жәке!  Біз  қазақ  халқына  берген  сертті  бір  минут  естен 
шығармаймыз. Жауды толық жеңгенше аянбай күресеміз. Жеңіспен қайтамыз! 
Біздегі күш, біздегі жігер, біздегі тілек – ел тілегі.
Отан  үшін,  гүлденген  Қазақстан  үшін  алға  басамыз.  Біздің  жігерімізді 
асытып, күш беретін асыл жырыңызды тасыта түсіңіз!» 
Жамбыл Жабаев пен Мәлік Ғабдуллин.

1945-2015
317
1941  жылы  күзде  фашистер  Ленинград  қаласына  қауіп  төндіргенде. 
«Ленинградтық  өрендерім»  атты  өлеңін  шығарады.  Бұл  өлеңі  плакат  болып 
шығарылып, майданға таратылып, Ленинград көшелеріне ілінген. Қайсарлыққа, 
шыдамдылыққа, төзімділікке, ерлікке шақырған осы өлеңнің тарихта алар орыны 
ерекше.
Ленинградты 
қорғаушы 
жауынгер-жазушы 
Всеволод 
Вишневский: 
«Плакаттардан  Жамбылдың  «Ленинградтық  өренім»  деген  өлеңін  оқығанда 
барлығымыз көзімізге жас алдық, жылап тұрып оқыдық. Сонда қазақ халқының 
достығы мен сүйіспеншілігіне риза болдық! » - деп жазған сөзі «Правда» газетінде 
жарияланған.
   
№ 87
«ЛЕНИНГРАДТЫҚ ӨРЕНДЕРІМ»             «ЛЕНИНГРАДЦЫ, ДЕТИ МОИ» 
5 сентября 1941 года
Ленинградтық өренім,
Мақтанышым сен едің!
Нева өзенін сүйкімді,
Бұлағымдай көренім.
Көпіріне қарасам,
Көмкерген су көлемін.
Өркеш-өркеш жарасқан,
Шоқылардай дер едім.
Сапырылған көк теңіз,
Шомылдырып кемерін!
Шамы күндей жайнаған,
Аспанға үйлер бойлаған,
Арқа тұтып алыста,
Айбыным деп ойлаған!
Жасағам жоқ өмірді,
Жау сойқанып көргелі.
Төккенім жоқ терімді,
Шер қылғалы кеудені.
Жасалған жоқ салтанат-
Жаудың болуға ермегі.
Жауда қалып Ленинград,
Жаралған жоқ көнгелі!
Жасағамын өмірді –
Жау біткенді жеңгелі.
Саудыратып сүйегін, 
Топыраққа көмгелі.
Қазақстан жерінен,
Тұтағандай ел кегі,
Жолды кернеп қол кетті,
Сендерге дем бергелі.
Нева алабын қорыңдар,
Ленинградтың ерлері.
Ленинградцы, дети мои!
Ленинградцы, гордость моя!
Мне в струе степного ручья
Виден отблеск невской струи,
Если вдоль снеговых хребтов
Взором старческих я скользну, -
Вижу своды ваших мостов,
Зорь балтийских голубизну,
Фонарей вечерних рои,
Золоченных крыш острия…
Ленинградцы, дети мои!
Ленинградцы, гордость моя!
Не затем я на свете жил,
Чтоб разбойничий чуять смрад;
Не затем вам, братья, служил,
Чтоб забрался ползучий гад
В город сказочный, в город-сад;
Не затем к себе Ленинград
 Взор Джамбула приворожил! – 
А затем я на свете жил,
Чтобы сброд фашистских громил,
Не успев отпрянуть назад,
Волчьи кости свои сложил
У священных ваших оград.

1945-2015
318
Ұрпаққа үлгі болыңдар,
Заманымның өрнегі!
Ата-бабаң баяғы-
Аян еді Жамбыл.
Құрсаулы қол, аяғы,
Аударылған ауылға.
Төрт патшадан теперіш,
Көргендерін білем мен.
Петербордан қара қүш,
Құласа деп тілеп ем.
Тілей-тілей өмір өтті.
Сақал, шашым ағарып,
Сонда бір күй тебірентті,
Балтық толқып дем алып,
Жаңғырығы құлақтан,
Кетпейтін бір күн еді.
Ел жүрегін қуантқан,
Ленин көсем үні еді!
Сөзі нұрдан жаралған,
Ленин ыстық күн еді!
Сол келген соң жоғалған,
Замананың түнегі!
Өмірімнің жұлдызы-
Енді сенсің дегенім.
Ленинград ұл, қызы,
Қайыспаңдар, өренім.
Сендерменен қашаннан,
Аға, інілі болғанмын.
Жоқ қой дегем Алматы,
Енді менің арманым.
Су қыраны секілді.
Балтықтағы ерлерім,
Сыйлық алып не түрлі,
Келгендерін көргемін.
Бірге тойлап тойымды,
Бірге көрген серуенім.
Немерем мен шөберем,
Бесігіңде сендердің,
Жастайынан үйренген,
Ғылым, білім өрнегін.
Бүгін Жамбыл тыңдаса,
Естиді жау келгенін.
Есігіңе таласып,
Созыпты обыр өнменін.
Естерінен адасып,
Жолына үйіп өлгенін.
Жеті басты жалмауыз,
Жайыпты қан шеңгелін.
Дегеніне жетпес ол,
Вот зачем на север бегут
Казахстанских рельс колеи,
Вот зачем Неву берегут
Ваших набережных края,
Ленинградцы, дети мои!
Ленинградцы, гордость моя!
Ваших дедов помнит Джамбул,
Ваших прадедов помнит он:
Их ссылали в его аул,
И кандальный он слышал звон,
Пережив четырех царей,
Испытал я свирепость их;
Я хотел, чтобы пала скорей
Петербургская крепость их;
Я под рокот моей струны
Воспевал, уже поседев.
Грозный ход балтийской волны,
Где бурлил всенародный гнев.
Это в ваших стройных домах
Проблеск ленинских слов-лучей
Заиграл впервые впотьмах!
Это ваш, и больше ничей, -
Первый натиск его речей
И руки его первый взмах!
Ваших лучших станков дары
Киров к нам привез неспроста:
Мы родня вам с давней поры,
Ближе брата, ближе сестры
Ленинграду Алма-Ата.
Не случайно Балтийский флот,
Славный мужеством двух веков,
Делегации моряков
В Казахстан ежегодно шлет.
И недаром своих сынов
С юных лет на выучку мы
Шлем к Неве, к основе основ,
Где, мужая, зреют умы.

1945-2015
319
Қақпа алдында қансырар,
Келген шығар айдап сор,
Жылан басы жаншылар.
Жау түнегі аршылар,
Тағы сайрар бұлбұлдар.
Тағы жайнар жұлдыздар,
Масайрасар, ұл, қыздар!
Ұлы халық өскен жер,
Бауыр басқан жасымнан.
Жау зақымын көрсеңдер,
Дауысың шығар ашынған.
Оқтар тиіп, өрт шалып,
Дүние-мүлік шашылған.
Қанішер жау жүр шауып,
Арандары ашылған.
Білем, бірақ, өмірі аз,
Сондықтан жау ентелер.
Ажалына асыққан,
Обырларды жұтар жер.
Қарсы аттанды жауға жұрт,
Көтерілді қалың ел.
Жау батпаны жатыр деп,
Қайысқан жоқ біздің бел.
Тірек болған еліме,
Туым едің сен алғаш.
Ленинградтың төріне,
Жау аяғын сала алмас!
Келген жауды түйіліп,
Жеңген едің бұрын да.
Жау сүйегі үйіліп-
Қалған өзен, қырында.
Патша қолы-құлдары,
Қырғын тауып бұлдағы.
Сонау соғыс кезінде,
Құмың болған «құндағы!»
Ленин шаhары қайратты,
Ол бір өткен күнінен.
Жауға қатал айбаты,
Аңғарылар түрінен.
Қамалына оқ дарымас,
Ол бір құрыш асыл тас.
Бақшасының қақпасы-
Жау қолыңда табылмас!
Қаласына Лениннің,
Жан-жағынан елімнің,
Ағытылған от арба.
Батырларын жіберген,
Ауыл, қыстақ, шаhар да.
Ел салмағы қорғасын,
 Что же слышит Джамбул теперь!
 К вам в стальную ломится дверь,
Словно вечность проголодав,
Обезумевший от потерь
Многоглавый жадный удав…
Сдохнет он у ваших застав!
Без зубов и без чешуи
Будет в корчах шипеть змея,
Будут снова петь соловьи,
Будет вольной наша семья.
Ленинградцы, дети мои!
Ленинградцы, гордость моя!
Как владычицу меж владык,
Почитать я землю привык.
Ныне страшный в ней выжжен след,
Причинен ей огромный вред,
Беспощадно ее грызет
Окровавленный людоед, -
Но последний близок расчет,
И земля – в преддверьи побед,
Вся страна идет на врага,
Подымается весь народ,
И не сломит наших свобод
Груз фашистского сапога,
Не коснется вражья нога
Вас, наследственный наш оплот,
Ленинградские берега!
Вы громили врага и встарь:
Не одна немецкая тварь
Свой могильный нашла покров
У прославленных островов.
К вам в разгар гражданской войны
Подбирался царский холоп, -
Вы его увидали в лоб,
Увидали и со спины.
Ленинград сильней и грозней,
Чем в любой из прежних годов:
Он отпор отразить готов!

1945-2015
320
Қорғағалы ордасын,
Құйып жатыр қалаға,
Деп жауымыз сорласын!
Қазақстан жерінен-
Мұнай да ағып тасыған.
Сұр қорғасын темірмен,
Сол тасқынға қосылған.
Қара көмір, қызыл мыс,
Секілденіп жалын күш,
Барып жатыр осыдан.
Сәт сағаты жеткенде,
Көсем жарлық еткенде,
Жаудың тілі байланар,
Солар сөйлеп кеткенде!
Оққа ұқсаған дәндерім,
Қызыл шырай алмалар.
Бал татытып дәмдерін,
Батыр жатыр бәрі де-
Жүйрік пенен жорғалар.
Соның бәрі көмегім,
Қанқұмарды жеңуге.
Желкесінен жегенін,
Сығып ала беруге!
Уа, каhарман, өренім,
Мақтанышым, беделім!
Сырда тұрып аңғарам,
Құтырған жау өрлерін
Торыққаннан ұлиды,
Торып қала көлемін,
Жамбыл тұрып тыңдаса,
Сараң тартқан құлағын,
Жаңғырығып тау-тасқа,
Күнде келер бір жаңа үн.
Жауға жұртты шақырған
Сайып қыран батырым,
Мектеп, завод, шахтыдан,
Жинаған ұл, қыздарын.
Сап-сап болып қол барар,
Қорғап сені ол қалар.
Қатты майдан алда бар,
Жанышталар айдаhар!
Жата алмайтын төсекте,
Жаным қалай жайланар!
Құс ұйқылы көнемін,
Қайтып ұйқы көремін!..
Жетсін деймін сендерге,
Жыл құсындай өлеңім!
Қаласындағы Лениннің
Сайып қыран, өренім! 
Не расколют его камней,
Не растопчут его садов, -
К Ленинграду со всех концов
Направляются поезда,
Провожают своих бойцов
Наши села и города.
Взор страны грозово-свинцов,
И готова уже узда
На зарвавшихся подлецов.
Из глубин казахской земли
Реки нефти к вам потекли,
Черный уголь, красная медь,
И свинец, что в срок и впопад
Песню смерти готов пропеть
Бандам, рвущимся в Ленинград.
Хлеб в тяжелом, как дробь, зерне
Со свинцом идет наравне,
Наших лучших коней приплод,
Груды яблок, сладких как мед, -
Это все должно вам помочь
Душегубов откинуть прочь.
Не бывать им в нашем жилье!
Не жиреть на нашем сырье!
Ленинградцы, дети мои!
Ленинградцы, гордость моя!..
 Перевод с казахского 
М. Тарловского, Газ. «Казахстанская 
правда», 5 сентября 1941 г.

1945-2015
321
   
№ 88
ПИСЬМО СНАЙПЕРА ЛЕНИНГРАДСКОГО ФРОНТА 
Д. ШЫНЫБЕКОВА НАРОДНОМУ АКЫНУ ДЖАМБУЛУ
21 ноября 1941 года
Мудрый и вдохновенный, слава народа моего, Джамбул, мир и привет тебе!
Пусть  долетит  до  тебя  письмо  воина-казаха,  защищающего  славный  город 
Ленина.
Я родился на берегах далекой Сыр-Дарьи, в небольшом Жувантюбинском ауле. 
Немного лет мне минуло, когда я впервые услышал слово «Ленинград». Маленький 
казахский мальчик Дуйсенбай закрывал глаза и думал: что за город это? Я видел 
много  юрт,  видел  улицы  широкие,  как  Сырь-Дарья,  много  тысяч  всадников  на 
прекрасных тонконогих конях. На самой большой юрте реял красный флаг. Так я 
представлял себе Ленинград.
Да, прекрасен и велик этот город. В этом городе 25 лет назад Ленин дал жизнь 
народом нашей страны. Я понял: Ленинград – это начало жизни, это – исток свободы.
К этому городу прорвался враг. Под стенами его меня дважды ранило. Раненого 
привезли меня в город, и на стенах домов я прочел слова твои, Джамбул…
Я читал твои слова, Джамбул, и они жгли мне сердце, и я рвался на поле битвы. В 
бою пуля фашиста сразила воина-казаха Юсупова. Он убил 50 немцев. У его могилы 
командир поднял винтовку, дал ее мне и сказал одно слово: «Мсти!»
170 немцев перестали жить благодаря мне, Джамбул! Они говорят – это много, 
другие говорят – это очень много, а я говорю: нет такого полного мешка, куда нельзя 
положить  еще  одно  зерно.  Всегда  найдется  у  меня  еще  одна  свинцовая  пуля  для 
презренного фашиста.
В 12 лет первый раз взял я в руки ружье. В тот день я убил хищную птицу. Я 
оттачивал свой глаз, чтобы бить без промаха. Я помню славного батыра казахского, 
борца  за  свободу  –  Амангельды.  Когда  грудь  героя  была  прострелена,  а  рука  его 
висела  плетью,  жена  подняла  эту  окровавленную  руку,  Амангельды  держал 
винтовку и целился в сердце врага… Прозвучал выстрел, пуля Амангельды прошила 
поганое сердце врага. Я убил подлых из подлейших, убил 170 немцев и ни разу не 
промахнулся.
И  я  учил  моих  друзей  –  киргиза  Шамирова,  татарина  Харутдинова,  украинца 
Матенко – ненавидеть и убивать немцев без промаха.
И вот пришел час, когда я сказал себе: и можешь теперь писать старому Джамбулу.
Спой же нам песню, грозную, как степной смерч, песню о месте страшную, как 
горный обвал, сильную, как гром на Памире, и пусть она волнует всем сердца, пусть 
не дает покоя, пусть зовет на смертный бой, пусть называется песня это:
Өлтір немісті! - Убей немца!
жүктеу 43.01 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   29




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет