Алматы экономика және статистика академиясы пәннің ОҚУ-Әдістемелік кешені



жүктеу 6.2 Kb.

бет7/11
Дата16.05.2017
өлшемі6.2 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

 
№10 Дәріс. Сахнаны жарықтандыру және бақылау
 
Жарықтандырушы түрлері 
Анықтама. Жарықтандырушы сахнаның жарықталуы кӛзінің нақты 
әрекетін еліктейтін арнаулы объект. Программа құрамына келесі 
жарықтандырғыштар кіреді: 

 
Сахнаға бекітілген екі жарықтандырғыш; 

 
Стандартты категориядағы сыртқы жарықтандырғыштардың сегіз типі: 
Target  Spot  (Кӛзделген  прожектор),  Free  Spot  (Еркін  прожектор),  Target 
Directional  (Кӛзделген  бағытталған),  Free  Directional(Еркін  бағытталған), 
Omni  (Жан-жақты  бағытталған),  Skylight  (Аспан  жарығы),  mr  Area  Omni 
(mental  ray  –  жан-жақты  бағытталған,  аудандық)  және    mr  Area  Spot 
(mental ray – аудандық жарық кӛзі). 
Фотометриялық  дәрежедегі  сыртқы  жарықтандырушылардың  11  типі: 
Target  Point  (нүктелік  кӛзделген),  Free  Point  (нүктелік  еркін),  Target  Linear 
(сызықтық  кӛзделген),  Free  Linear  (нүктелік  еркін),  Target  Area  (аудандық 
кӛзделген),  Free  Area  (аудандық  еркін),  IES  Sun  (Күн  еліктеуіші),  IES  Sky 
(Аспан еліктеуіші), mr Sky (mental ray – аспан еліктеуіші), mr Sun (mental ray 
– күн еліктеуіші), (-аспан порталы). 
Сыртқы    жарықтандырудың  екі  жүйесі:  Daylight  (Күндізгі  жарық), 
Sunlight  (Күннің  жарығы).  Бірде-бір  жарықтандырушы  құрылмағанша 
сахнадағы бір не екі енгізілген жарықтандырғыш бекітілген параметрлерге ие 
болып  әрекет  жасайды.  Сол  кезе  оның  ӛзімен  құрылған  кӛптеген  жарық 
эффектілері сахнаның визуалданған бейнелерінде ғана бейнеленеді. 
Стандартты  жарықтандырғыштар  тек  сахнаны  жарықтандырудың 
шыншыл  елесін  ғана  жасай  алады,  ал  жарық  сәулелерінің  таралуының 
деректі физикалық заңдылықтарын қамтамассыздандырмайды. Жарықталыну 
бетіне  дейінгі  арақашықтық  артқан  сайынғы  ӛшудің  жоқтығы  олар  үшін 
тұрақты режимде болады. 

70 
 
Фотометриялық  жарықтандырғыштар  кез-келген  типтегі  жарық 
кӛздеріне  еліктеп,  сахна  кеңістігінде  жарықтандыру  параметрлерін  дәл 
жаңғыртуды қамтамассыздардырады. 
Фотометриялық 
жарықтандырғыштан 
шыққан 
жарықтың 
ӛшуі 
арақашықтық  квадратына  кері  пропорционал  болады.  Сол  кезде  жарықтың 
сипаттамалары қолданбалы физикалық бірліктерде беріледі. Олар: 

 
Жарық  ағыны  –  уақыт  бірлігінде  жарқырайтын  жарық  энергиясы. 
Ӛлшем бірлігі Люмен (Lm). 

 
Жарық күші – кеңістіктің белгіленген облысына жарқырайтын жарық 
ағыны. Ӛлшем бірлігі Канделла (Cd). 

 
Жарықталыну – жарық ағынының жарықталынатын беттің ауданына 
қатынасы болып табылады. Ӛлшем бірлігі Люкс (Lx). 
Сахнадағы  орналасқан  геометриялық  денелерден  жарықтың  кӛптеген 
шағылуларын  ескере  отырып,  глобальді  жарықталынудың  есеп  алгоритмі 
косулы  кезіндегі  сахнаны  визуалдау  жоспарланғанда  фотометриялық 
жарықтандырғыштарды колдану ұсынылады. 
Жарықтандырғышты құрастыру. 
Жаңа  сахнаны  құрған  кезде  оның  ішінде  бір  не  екі  примитивті 
жарықтандырғыштар  болады.  Олардың  басты  кемшілігі  –  олар  сахна 
объектілерінің  кӛлеңкелерін  құра  алмайды,  сол  себепті  олар  арқылы 
құрастырылған  жарықталыну  шыншыл  бола  алмайды.  Олардың  міндеті  – 
сахнаны  тек  жаратылу  кезеңінде  жарықтандыру.  Сахнаның  визуалданған 
бейнелерінің  дерктілігін  арттыру  үшін  сыртқы  жарықтандырғыштарды 
пайдаланған  жӛн.  Сахнада  негізгі  жарықтық  дақтарды  жасайтын  бір  не  екі 
жарықтандырғыш негізгі және маңызды (Key Light), ал қалғандары косымша 
жарық кӛздері функциясын (Fill Light) атқарады. 
Сыртқы жарықтандырғыштарды құрудың негізгі құрама бӛлшектері: 

 
Create  (Құру)  мәзір  жолағының  Lights  (Жарықтандырғыштар) 
еңгізімінің 
18 
құралы– 
стандартты 
және 
фотометриялық 
жарықтандырушыларды құру (Standart, Photometric); 

 
Create (Құру) мәзір жолағының Systems (Жүйелер) еңгізімінің Sunlight 
(Күн  жарығы)  және  Daylight  (Күндізгі  жарық)  құралдары  –  бірдей  атты 
жарықтандыру жүйелерін құру. 

 
Views  (Кӛрініс)  менюінің  Add  Default  Light  to  Scene  (Сахнаға 
жарықтандырғышты қосу) командасы – басқаруға және жоюға қол жеткізуге 
болатын 
екі 
жарықтандырғышты 
қарапайым 
жалпы 
бағытталған 
жарықтағышқа меншіктеу; 

 
Create  (Құру)  менюінің  Lights  (Жарықтандырғыштар)  қосымша 
менюінің командалардың үш тобы:  
1.
 
Standart  Lights  (Стандартты  жарықтандырғыштар)  қосымша 
менюінің 8 командасы – стандартты 8 жарықтандырғышты құру; 

71 
 
         2.Photometric  Lights  (Фотометриялық  жарықтандырғыштар)  қосымша 
менюінің 20 командасы; 
2.
 
Daylight  System  (Күндізгі  жарық  жүйесі)  қосымша  менюінің  1 
командасы; 

 
Group  (Топ)  менюінің,  Assembly  (Жинақтау)  қосымша  менюінің, 
Assemblе (Жинау) командасы – жарықтандырылған жинақтауды құруға 
арналған. 
Жарықтандырылған жинақтауды құру. 
Жарықтандырылған  жинақтау  –  сахнаның  топтық  объекті.  Оны  құрама 
бӛлшектері: 

 
Жарық  сәулелерінің  түсі  мен  интенсивтілігін  синхронды  түрде 
басқаруды жаңғыртатын жарықтандырғыштар; 

 
Берілген  жарықтандырғыштар  орналасқан,  деректі  түрдегі  жарық 
кӛздеріне (жарық шамдары) еліктейтін геометриялық денелер. 

 
Белгіленген  жарықтандырушылардың  параметрлерін  басқаруын 
жаңғыртуын жүзеге асыратын Luminare атты құрастырудың басқарушы 
объектісі. 
Ереже: Жарықтандырушы құрастыруды басқару Modify (Ӛзгерту) мәзір 
жолағында жаңғыртылады. 
Сахнаның жалпы жарықтандырғыштар параметрлерін басқару.  
Жарықталудың глобальді параметрлерін бекіту. 
Жарықталудың глобальді параметрлері Environment and Effects (Сыртқы 
орта  және  эффекттер)  беймодальді  диалогтық  терезесінде  Environment 
(Сыртқы орта) еңгізілмесінде бекітіледі. Оларға қатысты: 

 
Барлық жарықтандырғыштар шығаратын жарық сәулелерінің түстері; 

 
Жарық сәулелерінің интенсивтілігінің ӛсуінің коэффициенті; 

 
Сахнаның қараңғыланған аумақтарындағы объектілердің түстері; 

 
Визуалданған сахнаның бейнелерінің тондық сипаттамаларын 
басқаратын экспозиция қисығы. 
Light Lister (жарықтандырғыштар тізімі) диалогтық терезесінің (басқаша 
атауы 
жарықтандырғыштарды 
басқару 
пульты) 
құрамында 
әр 
жарықтандырғыш  бойынша  ақпарат  бар.  Бұл  терезе  Tools  (Сервис)  менюі 
арқылы  ашылады.  Терезенің  құрамында  3  еңгізілім  бар:  All  Light  (Барлық 
жарықтандырғыштар),  Selected  Lights  (Ерекшеленген  жарықтандырғыштар), 
General Setting (Жалпы сипаттамалар). 
Анықтама 
Глобальді 
жарықтандырылым 
(Global 
illumination) 
жарықтандырғыштардан  шыққан  жарықтың  тікелей  сәулелері,  сондай-ақ 
түрлі  денелерден  шағылған  сәулелерден  құрылатын  үшӛлшемді  сахнаның 
объектілерінің жарықталынуларының қосындысы. 
Программаның  құрамына  глобальді  жарықталынудың  2  есеп  алгоритмі 
кіреді:  жарықтың  трассировщигі  және  сәулеленудің  тасымалы.  Осы 
алгоритмдерге  келсі  команалар  арқылы  жетуге  болады:  Rendering 

72 
 
(Визуалдау)  менюінің    Advanced  Lighting  (Жарықтандыруды  жақсарту) 
қосымша  менюінің    Light  Tracer  (Жарық  трассировщигі)  және  Radiosity 
(Сәулеленуді  тасымалдау)  командалары.  Осы  командаларының  әрқайсысы 
таңдалған алгоритмнің параметрлерінің пішімделуін атқаратын Render Scene 
(Сахнаны визуализациялау) диалогтық терезесін ашады. 
Камераларды бекіту және қолдану. 
Анықтама.  Камера  (Camera)  дегеніміз  деректі  камераның  әрекетін 
еліктеп  қайталайтын,  объективінен  үшӛлшемді  сахна  бақыланатын  арнайы 
объект. 
 Камералардың  басты  функцияларының  бірі  болып  табылатын  –  келешекте 
визуалданатын  сахнаның  түрлі  кӛріністерін  дамыту  және  сақтау.  Ал  басқа 
функцияларына: 

 
Сахнаның кӛрінісінің ӛзгеруінің анимациялық эффектісін құру: 

 
Анимациядағы екі келесі облыстарының  шектерін құру: 
1.Сахнаның визуалданатын объектілерінің кӛріністерінің облыстары; 
2. Атмосфералық эффектінің жұмыс атқару облысы; 

 
Камера арқылы сахнаны  бақылаудың оптикалық эффектілерін құруға 
қатысты: 
1.Камераның  фокус  аралығынан  тыс  орналасқан  шайылуы  үшӛлшемді 
сахнаның  объектілерінің    кӛріністерінің  кезіндегі  шапшаңдық  тереңдігі 
эффектісі (Depth of Field); 
2.Сахнаның қозғалмалы объектінің кӛрінісінің шайылуының эффектісі; 
Камераның  2  типі  қарастырылды:  кӛзделген  (Target  Camera)  жәене 
еркін(Free  Cameras).  Кӛзделген  камераның  (еркін  камерадан  гӛрі)  тышқан 
арқылы қол жеткізуге болатын нысанасы бар. Оптикалық ерекшеліктері: 

 
Кӛрініс  алаңы  (Field  of  View)  –  үшӛлшемді  сахнаның  кӛрінісінің 
облысын  анықтайтын  камераға  түсетін  желпуіш  жарық  сәулелерінің 
шеткі сәулелері арасындағы бұрыш болып табылады. 

 
Объективтің фокус аралығы (Lens length)  - кӛрініс алаңымен келесімен 
байланысты:  кӛрініс  алаңының  жарты  бұшының  тангенсі  объективтің 
шығыс саңылауының радиусы мен фокус аралығының қатынасына тең. 
Анықтама.  Кӛрініс  алаңының  шекаралары  экранда  кӛрініс  пирамидасы 
атты тікбұрышты негізі бар дұрыс пирамидамен сипатталады. Пирамиданың 
биіктігіне  камераның  объективі,  ал  табанының  ортасына  –  нысана 
орналасады.  Пирамиданың  тікбұрышты  табаны  камераның  проекциялау 
облысы  болып  табылады.  Пирамиданың  биіктігі  мен  табанының  центрін 
қосатын кесіндіні камераның бақылау осі деп атайды. 
Камераны құру. 

 
Құралдары  Target  (Кӛзделген),  Free  (Еркін)  Create  (Құру)  мәзір 
жолағының Camera (камера) еңгізбелері. 

 
Create  (Құру)  мәзір  жолағының  Camera  (Камера)  ішкі  менюінің  екі 
командасы: 

73 
 
1.Free  Camera  (Еркін  камера)  -  еркін  типтегі  камераларды  кұруының 
құралдарын іске қосаы. 
2.Target  Camera  (Кӛзделген  камера)  –  кӛзделген  типтегі  камераларды 
құруының құралдарын іске қосады. 

 
Create  (Құру)  мәзір  жолағының  View  (Кӛріністер)  менюінің  Camera 
(камера)  ішкі  менюінің  құралдарына  кіретін  Create  From  View  (Кӛріністен 
камераны  құру)  командасы  –  перспективадағы  кіріс  кӛрінісімен  сәйкес 
келетін  кӛріністі  ұсынып,  Perspective  белсенді  терезе  проекциясы  үшін 
кӛзделген типті камераны құрастырады. 
 
Әдебиеттер: 1 нег.,[187-195]; 7 қос.,[395-398], 2 нег, [197-201],[205-207] 
Бақылау сұрақтары: 
1.  Сахнаны  жарықтандыру  үшін  қандай  типті  жарықтандырғыштар 
ескерілген? 
2.  Фотометриялық  және  стандартты  жарықтандырғыштардың  қандай 
айырмашылықтары бар? 
3. Камера қалай сипатталады? 
4.  Стандартты  жарықтандырғыштарда  кӛлеікелердің  қандай  типтері 
ескеріледі? 
5.  Программада  жарықтандыруды  есептеудің  қандай  алгоритм  түрлері 
бар? 
 
№11 Дәріс.Сахнаны визуализациялау 
Визуализацияны басқару құралдары
Main Toolbar (Құралдардың негізгі жолағы) жолағының 4 құрылымы: 

 
Render  Scene  Dialog  (Диалогтық  терезесі  «Сахнаны  визуалдау»)  – 
құрылымына  сахнаны  визуалдаудың  параметрлерін  ӛзгертетін 
элементтері  бар,  Render  Scene  (Сахнаны  визуалдау)  диалогтық 
терезесін ашатын перне; 

 
Render  Type  (визуалдау  типі)  ашылатын  тізімі  –  келесі  келтірілген 
пункттардан  визуалдаудың  мүмкін  болатын  нұсқауларын  таңдауға 
арналған тізім: 

 
Quick  Render  (Production)  (Тез  арада  визуалдау  (Ақырғы))  –  бұрыңғы 
параметрлерді пайдаланып, сахнаның қорытынды визуалдану режимін 
қосатын перне. 

 
Quick  Render  (Active  Shade)  (Тез  арада  визуалдау  (Белсенді  бояу))  – 
белсенді  бояу  режиміндегі  сахнаның  ағымдағы  кадрын  визуалдау 
режимін қосатын перне. 
Визуалдауды кӛріп шығу құралдары. 
Rended  Frame  Window(Визуалданған  кадр  терезесі)  –  сахнаның 
таңдалған кадрларын рет-ретімен экранға шығару үшін және сол бейнелердің 
соңғысының статистикалық түрде сипаттау үшін қолданылады. 

74 
 
Active  Shade  (Белсенді  бояу)  –  визуалданған  кадр  терезесінде 
құрылымды,  тек  бір  ғана  айырмашылығы  –  онда  Copy  Bitmap  (Растрлі 
графиканы  кӛшіру)  пернесінің  жоқтығы.  Ол  сахнаның  таңдаулы 
визуалданған бейнелі экранға шығару үшін арналған. Қандай да бір сахнаның 
параметрлері ӛзгергеннің кезде ол да автоматты түрде ӛзгереді. 
Ram Player терезесі Rendering менюінің ұқсас командасымен ашылады. 
Ол файл дискінде бӛлек бейнелердің екі таңдаулы каналы арқылы жаңғырту 
үшін  керек.  Жаңғырту  терезесіндегі  екі  каналды  жаңғырту  синхронды 
режимде ӛтеді. 
Визуалдаудың нұсқаларын таңдау. 
Программада  визуалдаудың  8  түрі  келтірілген.  Әр  сол  нұсқа  сахна 
облысы  мен  объектілерді  анықтайды.  Солар  үшін  визуалданған  бейне 
қолданады.  Нұсқада  таңдау  Render  Type  (Визуалдау  типі)  ашылмалы,  мәзір 
жолағындағы  оң  жағынан  екінші  болып  орналасқан  тізім  арқылы  жүзеге 
асады. 
«Толық  кескін»  визуализациясы  түгелдей  сахнаның  визуалдануын 
қамтамассыз  етеді.  Кӛбінесе  ол  сахнаны  құрудың  ақырғы  файлдарда 
бейнелерді  сақтау  кезеңінде  қолданылады.  Одан  басқа  оны  сахнаны 
визуалдау уақыты шектеулі кездегі аралық кезеңдерде қолдану ұсынылады. 
«Ерекшеленген  объектілер»  визуализациясы  тек  ӛткендегіден  қалған 
бейненің  фонындағы  кадр  терезесінде  бейнеленетін  ерекшеленгенсахна 
объектілерінің  ғана  визуалдануын  қамтамассыз  етеді.  Ол  визуалдану 
уақытын үнемдеу мақсатымен жасаудың аралық кезеңдерінде қолданылады. 
Кӛбінесе сахнаның бӛлек геометриялық денелерін бақылау кезінде керек. 
«Шырпу» визуализациясы ешбір фонсыз, тап сол масштабта бейнеленген 
сахна  бейнесінің  ерекшеленген  тікбұрышты  облысының  визуалдануын 
қамтамассыздандырады.  Ол  уақытты  үнемдеу  мақсатымен  сахна  жасаудың 
аралық кезеңдерінде қолданылады. 
«Габаритті  контейнер»  визуализациясы  –  не  ерекшеленген  объектілер 
қамтылу облысы (ӛлшемдерінің пропорциялары сақталу шарт), не құрамында 
сол  объектілер  бар  облыс  (керісінше)  болып  табылғанда  ғана  сахна 
бейнесінің тікбұрышты визуалдануын қамтамассыздандырады. Ол сахнаның 
бӛлек облысының кӛрінісінің ӛзгерісін жете бақылау керек болған кезіндегі 
сахнаны құрудың аралық кезеңдерінде және сахнаның кеәбір объектілерінің 
масштабталған  бейнелерін  файлда  сақтау  қажет  болған  ақырғы  кезеңде 
қолданылады. 
Визауализация нәтижелерін кӛру 
Даярланған  сахнаны  бақылау  үшін  проекция  терезелерін  қолдану 
жеткіліксіз  болып  табылады,  ӛйткені  оның  кӛптеген  атрибуттары  онда 
кескінделмейді. Осындай атрибуттарға мыналар жатады: 
Сыртқы жарықтаушымен жарықтандырылған объектілер кӛлеңкесі; 
Текстуралы карталы материалдардың әртүрлі компоненттері; 
Визуализация эффектілерінің әрекеттерінің нәтижесі.  

75 
 
Визуализацияланған  кадрлар  терезесімен  жұмыс  (Rended  Frame 
Window)  сахнаның  толық  визуализация  үрдісінде  ашылады.  Осы  терезеде 
сахна кадрлар кескіні біртіндеп соңғы кадрдың визуализациясы аяқталғанша 
бірін  бірі  ауыстырады.  Сонымен  бірге  Rendering  (Визуализация)  диалогтік 
терезе  ашылады,  оның  кӛмегімен  визуализация  үрдісінің  жүргізілуін 
бақылауға  болады,  бұл  үрдісті  аяқтауға  болады  (Pause  батырмасы), 
қайтадан  жаңартуға  (Resume  батырмасы)  немесе  үзуге  (  Cancel 
батырмасы).Clone Rendered Frame Window батырмасына тышқанмен шертіп, 
бұл терезенің дубликатын құрамыз, онда соңғы  визуализацияланған кескінді 
бекітеміз.  Сӛйтіп,  кейбір  кадрларда  оның  визуализациясын  біртіндеп 
визуализацияланған  кадрлардыэкранға  дубликаттарын  шығару  арқылы 
сахнаны жӛндеуді орындайды. 
Кемшіліктері:  

 
Іске  қосудың  қажеттілігі  қайталау  визуализация  Сахналарының 
параметрлерінің  ӛзгерісі кезінде,  күрделі  сахна үшін ұзақ есептеулер  болуы 
мүмкін,ал  кӛлемін  кішірейту  үшін  визуализациялау  ауданына  шектеу 
қойылады ; 

 
Визуализациянған  кадрлар  анимирленген  сахналарының  ойнау 
процесін кӛру мүмкін емес. 
Активті  бояу  жұмыс  режимі  сахнаны  жӛндеу  үшін  қолданылады, 
сондықтан ол визуализацияланған кескін кадрларын файлда сақтамайды. Бұл 
режимде  құрылған  кескіндер  активті  терезе  проекциясында  немесе  диалог 
терезесінде ғана кӛрінеді. Команда ActiveShade→Views.  
Визуализация  параметрлерін  жӛндеудиалогтік  терезе  Render  Scene 
Dialog (Сахнаны визуализациялау) арналған. Ол түрлі әдіспен ашылады: 
1.
 
Render Scene Dialog (Сахнаны визуализациялау) батырмасымен. 
2.
 
Render меню  Renderingкомандасымен. 
Қосымша  бет  саны  және  олардың  құрамы  таңдалған  визуализация 
блогына байланысты, программада үш түрі бар: 

 
DefaultScanlineRenderer 
 
(тыныштық 
күйіндегі 
сканерлейтін 
визуализатор); 

 
VUE File Renderer (VUE  файлдықвизуализаторы ); 

 
Mental File Renderer(mental ray визуализаторы). 
Файлды форматтардың қолданылуы 
Барлық  файлды  форматтардың  ерекшелігі,  қолдануға  рұқсат  етіледі. 
Программада ол үш функционалдытопқа бӛлінуі мүмкін: 

 
Кіріс форматы, әртүрлі импорт мағлұматына арналған, сонымен қатар: 
1.текстурлы 
карталардың 
растрлыкескіндері,материалдар 
мен  
визуалданатын   фон Сахнасында қолданады; 
2.проекция терезесінде кӛрінетінсахнаның фонының қызметтік кескіні; 
3.кіріс  элементтер  жобасында  видеомонтаж,  диалогтік  терезеде 
құрылған VideoPost (Видеомонтаж); 

76 
 
4.аудиобейнелер,  Сахнаны  дауыстандыру  үшін  қолданылады  немесе 
оның объектілерін анимимациялайды; 

 
Шығыс  параметрлері,  шығыс  берілгендерін  сақтау  үшін  қолданады, 
электрондыжарияланымдарға  арналған, соның ішінде: 
1.
 
визуализация кӛрінісінің қорытындысы; 
2.
 
видеомонтаж орындалуының қорытындысы. 

 
Редакцияланатын форматтар,сахнаны сақтау үшін арналған, жобалар 
мен құжаттарды, рұқсат етілген арнайы программада редакторлеу. 
Ереже:біріктірілген  кіріс  және  шығыс  файлды  форматтар  топтарына: 
15  растрлы  форматтар,  екі  векторлы,  екі    текстті,  тӛрт  видеоформат, 
бірдауыстандырылған форматкіргізілген.  
Шығыс форматын таңдау кезінде келесі негізгі факторлар ескеріледі : 

 
Егер  құрастырылған  сахна  анимациясы  болса  және  ӛзіндік 
жарияланымға арналған болса, онда оны бір видеофайлда сақтаған дұрыс.  

 
Егер сахнада дауыстандырылған мағлұмат болса, онда оны AVIнемесе 
MOVформатты видеофайлда сақтау керек.  

 
Егерқұралған  ӛнімді  оның  кескінін  берілген  құжаттың  мазмұнына 
беттесетін жолмен басқа электронды құжатқа импорттауды ұсынатын болса, 
ондасахнаның    визуацияланған  кадрларында  мӛлдірлік  бӛлімшелердің  бар 
болуын  қамтамасыз  ету  қажет.  Ол  үшін  кадр  кескінін  альфа-каналдарды 
қолдайтын,  қосылған  режімінмен  сол  каналды  құру  сол  растрлы  форматта 
сериялы файлдасақтау керек. 

 
Егер  визуалданған  кескін  сахнасы,  мӛлдірге  алаң  кірсе,  басқа 
кескіндерді  видеомонтаж  режиміне  қою  ұсынылады,  сонымен  қатар 
олардыжекеальфа-  каналы  қосылған  режимде  сақтау  керек.  Сонымен  бірге 
кӛріністің ӛзінде фон қара түсті таңдалынуы керек. 
 
Әдебиеттер: 4 нег., [137-146]; 7 нег., [117-126]. 
Бақылау сұрақтары: 
 1. Сахнаны визуализациялауанықтамасы. 
 2. Визуализацияны кӛру құралдары. 
 3. Визуализация параметрлері қалай бапталады? 
 4. Сахна фонын іртүрлілігін сипаттаңыз. 
 5. Визуализация эффектілігін сипаттаңыз.  
 
№12 Дәріс. Сахна фонын қҧрастыру  
Сахна фонын құрастыру 
Сахна әрқашан фонға иемденеді. Ол  біртекті  және біртекті емес болуы 
мүмкін.  
Анықтама.Біртекті фон біртекті бояу ауданына арналған, тек қана түс 
сипаттамасы бойынша (үнсіздікте ол қара).  Біртекті емес фон ретінде кейбір  
текстурлық картақолданылады.  

77 
 
  3D  Max  2008-де  екі  әртүрлі  сахна  фонын  қолдану  қаратырылған: 
қызметтік  фон,  прекция  терезесінде  шығатын,  және  визуалды  фон,  соңғы 
Сахна кескінінде кӛрінеді.
 
Қызметтік  фонды  таңдау  диалогтік  Viewport  Background  (Проекция 
терезе  фоны)  терезеде  алынады.  Қызметтік  фонның  ерекшелігі,  ол  тек  қана 
тексттік бола алады.  
Визуалды  фонды  жасау    Environment  (Сыртқы  орта)  ӛосымша  бетіндегі 
диалогтік терезедегі Environment and Effects (Сыртқы орта және эффектілер) 
қолдану  арқылы  іске  асады.  Материалдарды  редакторлау  терезесі  келесі  екі 
жағдайда қолданылуы мүмкін: 
1.фон  үшін  таңдалған  бұрмалау  текстурлы  карта  кескіні  үшін  оларға 
проекциялық  координаталарды  әдеттегі  жазықтықтан  ӛзгеше  қолдану 
жолымен. 
2.берілген карта параметрлерін жӛндеу үшін. 
Сахнаны оның фонына қарай құру 
Текстуралык фонмен жұмыс істеу барысында оның астына ӛзінің фонын 
тұрғызу керек. Бұл Сахнада толық интеграция болуы үшін қажет, онде әсер 
жогалады,  кескін  фоны  жазық  болып  табылады,үшӛлшемді  болмайды. 
Сахнаны  оның  фонына  қарай  құру  әдетте  сахнаны  бақылау  ракурсының 
дұрыс таңдауына келтіріледі, сонымен бірге кӛлеңке құру, сахна объектілерін 
оның  фонына  лақтырады.  Мұндай  ішқұрылысекі  жағдайда  керек  болуы 
мүмкін: 

 
Кӛкжиек сызығы бар фон кескіні пейзажды болғандак; 

 
 Кейбір  сахнаның  түрі  бекітілгенде  фондық  кескін  фотографияны 
кӛрсететін  кезде  (нақты  немесе  модельденген)  айқын  эффектілерімен 
онда орналасқан болашағы зор объектілер үшін.  
Пейзаж фонды сахна ішқұрылысы  құрамы екі этаптан тұрады: 
1.
 
Кӛріністің түрі арнайы құрыған камера арқылы, камера горизонт 
сызығымен горизонт фон сызығын біріктіріп; 
2.
 
сахна  денелері  лақтырып  тастаған  фонның  тӛменгі  бӛлігінде 
кӛлеңке қалыптасады. 
Басқа  сахна  фотографиясының  сахна  ішқұрылысы    тек  сол  жағдайда 
орындалады  егер  фотографиялық  кескіндерді  сахна  фоны  сапасы  реттінде 
қолданылса, келесі үш шартты қанағаттандыратын болады: 

 
камерадан  аздаған  қашықтықтан  олардың  түсірулерінен  бұрмаланған 
пропорциялармен объектілер түсірілген болса; 

 
Бұл  объектілер  үшін  абсолютті  координаталарының  кем  дегенде  бес 
сипаттамалық  нүктесі  белгілі  болу  керек,  олар  бастапқы  кӛріністе  бір 
жазықтықта жатпауы керек; 

 
Берілген  суреттін  ӛлшемі  визуалды  кадрлар  кӛрінісінің  ауданына 
пропорционалды болу керек. 
Берілген операция екі этапта орындалады: 

78 
 
1.
 
Қосымша  CamPoint  (бестен  аз  емес)  типті  нүктелік  объектілер 
құрылады,олар  үшін  бастапқы  кӛріністің  сипаттамалық  координаталар 
нүктелері беріледі.  
2.
 
CameraMatch  (Камераны  келісімдеу)утилиты  қолданады,осының 
арқасында әрбір нүктелік объектӛзінің фон суретінің сипаттамалық нүктесіне 
орнатылады,  осыдан  кейін    талап  етілетін  камера  құрылып  кӛріністің  
ракурстіарқылы бақыланады. 
Визуализация эффектілерін құру 
Программа  мынадай  эффектілерді  құруға  мүмкіндік  береді,  сахнаның 
кескіндерінің визуальды қалыптасу  үрдісінде жүзеге асырылады, сондықтан, 
оларды  визуализацияэффектілері  деп  атайды.  Ӛзінің  пайда  болуы  мен  
қалыптасы  тәсілдері  мұндай    эффектілер    сыртқы  орта  эффектісі, 
фильтрация  эффектісі  және  (новый  в  3D  Max  2008  )  ореола  эффектісі 
болып бӛлінеді.  
Сыртқы  орта  эффектісі  визуализация  кӛрініс  терезесінің  перспетивті 
проекциясы  арқылы  орындалады.  Олар  әртүрлі  құбылыстарды  еліктетеді, 
табиғи орта қасиетіне ие.  
Барлық эффектілер тӛртеу: 

 
Fog (Туман)- Сахна кеңістігінде тұманды елестеді, объектіні біртіндеп 
жасырады  немесе  бақылаушыдан  оларды  жояды  (стандартты  типтің 
туманы), немесе биіктікті кішірейтеді (қабатты типтің туманы); 

 
Volume  Fog  (Кӛлемдік    туман)-  кеңістіктің  белгілі  бір  кӛлемдегі 
тұманды кӛрінісі, қолданушымен берілген; 

 
Volume  Light  (Кӛлемдік  жарық  )-  таңдалған  жарықтаушыыдан  жарық 
сәулелерін  тұманды  атмосферада  таралуын  имитациялайды,  осы 
сәулелермен  жарықтандырылған  кеңістік  аймағында  сәуле  тарату 
пайда болады
;
 

 
File Effect (Жану эффектісі)- оттың жануын, түтінді немесе  берілген 
кӛріністің жарылыс жарықтарын имитациялайды 
Ереже:  сыртқы  орта  эффектісін  құру  үшін      Environment    and  Effects  
(Сыртқы орта және эффектілер) диалогтік терезесі қолданылады.  
Фильтрация  эффекттілері  кӛркемдік  және  корректірлі  эффектілерді 
білдіреді, пикселді ӛндіру жолымен құрылатын  растрлы кескін. Фильтрация 
эффектісі визуалды сурет кӛрінісін ӛңдеу арқылы құрылады. Бірақ бір басты 
ӛзгешелік  бар,  мұндай  эффект  тұрғызған  кезде  әдетте    үшӛлшемді  сахна 
кеңістігінде  осы  эффект  жататын  объектілер  жағдайы  барлық  уақытта 
ескеріледі.
 

 
Lens  Flare  (Линза  эффектісі)-  жеті  оптикалаық  эффект,  которые 
имитируют  реальные  эффекты,  түсіру  камерасының  объективінде 
пайда болады; 
1. Ring (Сақина)- объектің айналасында түрлі-түсті сақина рефракциясы 
пайда болады; 

79 
 
2.Glow (Сәуле тарату) – бірқалыпты  жарқырау толық объек орналасқан 
кӛріністе туады; 
3.Ray  (Луч)-  объект  ортасынан  жан-  жаққа  жарық  сәулесі  шығады, 
объектінің ашықтығын жоғары бағалайды; 
4.Auto  Secondary  (Екінші  негізгі),  Manual  Secondary  (Екінші  қосымша)  – 
объектіден қосымша аудандардан сақина рефракция формасы шығады 
5.Star (Жұлдыз)- объект ортасына жан-жаққа бірдей бұрышқа сығылған 
жарық сызықтары шығады, жұлдыз формасына ұқсас; 
6.Streak (Жолақ)-. объект ортасына жарық сызықтары шығады; 
7.Blur  (Шайып  кету)  –  аралық  сахна  кескінін  шайып  кету.  Үш  мүмкін 
болатын  шайып  кету  пиксель  кескіннің  варианты  қарастырылған: 
бірқалыпты, бағытталған, радикалды. Радиалды шайып кету ортасы кейбір 
объект сағынасының орналасуымен біріктірілуі мүмкін. 
8.Brightness  and  Contast  (Жарықтылық  және  контрастылылық)-  сахна 
кескінінің аралық жарықтылығын және контрастылығын сахна фонын жоққа 
шығару мүмкіндігімен. 
9.Color  Balance  (Түстік  баланс)-  аралық  кескінде  оларда  түстік 
балансты реттейтін түстік коррекция орындалады. 
10.Depth  of  Field  (Айқындылық  тереңдігі)  –  камераның  фокусынан  тыс 
орналасқан сахна кескінінің аралық шайып кету орындалады. Фокус нүктесі 
сахна объектілерінің кейбңр таңдаулары арқылы беріледі. 
11.File Out (Шығатын файл)- сахнаның барлық  аралық кескінін файлда 
сақтайды  немесе  оның  берілген  құрамын  келесі  ауыстырулар  мақсатымен 
сахнаның аралық кескіндерін. 
12.Film  Grain  (Фотопленканың  дәнділігі)-  сахнаның  аралық  кескінінің 
аздаған біртекті еместігін имитациялайды; 
13.Motion  Blur  (Қозғалыспен  шайып  кету)-  сахна  анимациясының 
қозғалыстағы  объектісінің  кескінін  шайып  кету  ӛтеді  кӛрші  кадрлардың 
кескіндерінің бір біріне беттесуі арқылы. 
Ереже:  Фильтрация  эффектілігін  қалыптастыру  үшін    Environment  and 
Effects  диалогтік  терезенің  Effects  (Эффектілер)  қосымша  беті 
қолданылады.  
Ореол  эффектісі.  Бұл  эффектінің  ерекшелігі  оның    metntal  ray 
визуализаторымен бірге жүзеге асырылатындығында
                                    Видеомонтажды  орындау 
Сахна негізінде видеофильмді жасауға болады, осыған арналған арнайы 
программа  видеомонтаж  (типі  Adobe  Premiere).  Видеомонтаж  операциясы 
Video  Post  (Видеомонтаж)  диалогтік  терезесінде  орындалады.  Берілген 
терезе  бір  командамен  экранға  шақырылады  Rendering.Монтаж  жасау 
технологиясы келесілерден тұрады :  

 
 иерархиялық  тізім  әртүрлі  типтіоқиға  қалыптасады  (Events)
әрқайсысына  сәйкес  индекатор  қойылады,  горизонтальды  жазықтық 
түрі бар (RangeBar) .  

80 
 

 
бұлиндекатор  кӛмегіменберілген  оқиға  орындалатын  керекті  диапозон 
кадры кӛрсетіледі.  
Оқиға  тізімі  мен  индикаторвидеомонтаж  жобасын  құрайды,  ол 
ағымдағы Сахнаны фалда сақтайды, сонымен қатар жеке файлда сақталынуы 
мүмкін (VPX кеңейтілуімен). Индикаторлар ерекшелігі, уақыт бойынша жоба 
оқиғасының  тәртибін  суреттейді,  уақыт  диаграммасының  жобасын 
білдіреді.  
Оқиға тізімі: 

 
Сахна  (Scene)-кадрлар  Сахна  сериясын  білдіреді,  визуализацияланған 
терезе проекциясында таңдалған; 

 
Кіріс  кескін  (Imageinput)  –  жобаға  енгізілген  растрлықкескіні,  бір 
файлда  сақталатын  немесе  нӛмірленген  фалдар  сериясында;  оның 
кӛмегімен  кескінді  фильтрациялау  жүргізіледі,  берілген  оқиғаға 
байланысты; 

 
Фильтр  кескіні  (Imagefilter)-тоғыздан  бір  мүмкін  алгоритмдерінің 
таңдалған  оқиға типі  «Сахна» немесе  «кіріс кескіні»; 

 
Кескін  қабаты  (Imagelayer)  –  алтыдан  бір    мүмкін    алгоритмдерінің 
ӛндірудің екі таңдалған оқиға типі «Сахна» немесе «кіріс кескін», оның 
кӛмегімен  қою  немесе  кескінді  ауыстыру  орындалады,  берілген 
кескінге байланысты; 
 
Әдебиеттер: 3 нег., [137-146]; 7 нег., [117-126] 
 
Бақылау сұрақтары: 
1. Класстар шаблоны 
2. Функциялар шаблоны 
3. Ерекшелік 
4. Достастырылған функциялар 

1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал