Қайрат МӘМИ, Қр жоғарғы Cотының Төрағасы: Барлық құқық қорғау органдары ішінде ең жоғары тұрғаны



жүктеу 0.76 Mb.
Pdf просмотр
бет2/8
Дата06.05.2017
өлшемі0.76 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

В.М.ЛЕБЕДЕВ

Ресей Федерациясы 

Жоғарғы Сотының төрағасы

ҚАЗАҚСТАНДЫҚ 

СОТ РЕФОРМАСЫ 

СӘТТІ ІСКЕ 

АСЫРЫЛУДА

жұмыс тары жүргі зілді. Осы жұ мыс тардың 

нәтиже сінде соттардың өз ғима раттарының 

саны артып, 14 ғимаратты ақысыз, 3 ғима­

ратты ақылы жалға алудан бас тартылды. Осы 

рет те таяу жылдарға арнал ған рес публи калық 

бюджетте Қарағанды, Ақмола, Алматы және 

Жамбыл облыстарында төрт сот ғима ратын 

салу үшін тиісті қара жат көзделгенін атап 

өткен жөн.

Сот ғимараттарының эстетикалық келбеті 

ақпараттық қауіпсіздікті сақтау мақса тын да 

350­ден астам бақылау және қолжетім ді лікті 

басқару жүйесі және басқа да атқа ру техникасы 

сатып алынып, орнатылды. 

Мемлекет басшысы сот талқылауы хат та­

масының толықтығы мен сапасын қамта­

масыз  ету  мақсатында  сот  процестеріне 

электронды тіркеу жүйесін енгізуді талап 

еткен болатын. Осы мақсатта барлық сот 

отырысы залдары қазіргі заманғы аудио­бей-

нетіркеу  (АБТ)  құралдары мен  жарақтан­

дырылды. АБТ жүйесі аясында бейнебайла-

ныс  жүйесін  қолдану  мүмкіндігі  қарас­

тырылған.  Бұл  жүйе  тарап тардың  сот 

отырыс тарына  қашықтан  қаты суларына 

мүмкіндік береді. Жылдың соңына дейін 

АБТ­мен  барлық  сот  отырысы  залдары 

қамтамасыз етілетін болады.

Азаматтардың кең ауқымды бөлігінің сот 

төрелігіне қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін 

сот ғимараттарын әкімшілендіру бойын  ша 

жұмыстар жүргізілді. Сот ғима рат та рында арыз 

үлгілері, БАҚ өкілдеріне ар нал ған хабарландыру-

лар, телефон анық тама лары, шағым дар мен 

ұсыныстар жәшік тері, қол сөмкелер сақтайтын 

орындар, қа баттар дың сызбалары, эвакуация 

жос пары, бейне ба қылау камералары, істі тыңдау 

үшін теледи дарлар, су диспенсерлері, банкомат-

тар, көп құрамды соттарда төлем терминалдары 

орнатылған. 

Соттарды автокөлікпен қамтамасыз ету 

мәселесіне тиісті деңгейде көңіл бөлінуде. 

Соңғы үш жылда автопарк саны 50 пайызға 

жаңартылды. 

Судьяларды әлеуметтік қамтамасыз ету 

олардың мүлтіксіз жұмыс істеуінің маңызды 

алғышарты болып табылады. Лауазымына 

кіріскен күннен бастап алты ай мерзімнен 

кешіктірмей судьяға кезектен тыс тұрғын үй 

беру нормасы заңмен белгіленген. Соңғы үш 

жылда 200 тұрғын үй сатып алынды. Бұл 

жұмыс жергілікті атқарушы органдармен бір-

лесіп те жүргізілуде, оның қорытындысы 

бойынша 90 тұрғын үй сатып алынды.

Осылайша,  соттардың  материалдық­

техникалық базасын жақсарту жұмысы одан 

әрі жалғасуда және тұрақты түрде бақылауда 

екендігін атап өткен жөн.

Абай ТОҚСАБА,

ҚР Жоғарғы Соты жанындағы

Соттардың қызметін қамтамасыз ету 

департаментінің басшысы


2

№130 (2908)

21 қараша 2016

zangazet@mail.ru

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ СУДЬЯЛАРЫНЫҢ VII СЪЕЗI

Судьялардың қателігін 

Сот жюриі анықтайды

Қазылардың қамсыз жұмыс 

істеуіне жағдай жасалған

Осы ретте қайткенде судьялардың біліктілігі мен 

тәр   тібі талапқа сай болады? «Кемшілікке жол бер-

мес үшін қайтпек керек?» деген сауалға жауап іздеп 

көрсек.

Қазіргі уақытта кез келген адам Жоғарғы Сот­



тың жанынан құрылған Сот жюриіне судьялардың 

түрлі әрекеттеріне орай шағымдана алады. «Қазақ­

стан Республикасының сот жүйесі мен судьялары­

ның мәртебесі туралы» конституциялық заңның 

38­1­бабына сай, Сот жюриі қызмет істеп жүрген 

судьяның кәсіби біліктілігін, құқығын, оған қатысты 

тәртіптік іс жүргізу мәселесін қарайтын соттар 

қауымдастығының алқалы органы болып табылады. 

Осыған орай, Мемлекет басшысының Жарлығымен 

Сот жюриі туралы ереженің жаңа редакциясы 

бекітілді. Міне, енді Сот жюриі ағымдағы жылдың 

басынан талапқа сай жұмыс істеп келеді.

Жоғарғы Сот жанынан құрылған Сот жюриі  

біліктілік және тәртіптік комиссиядан тұрады. Білік-

тілік комиссиясының құрамына жеті адам, ал 

тәртіптік комиссияға тоғыз адам кіреді. Олар 

Жоғарғы Соттың, облыстық соттың судьялары, 

аудан дық соттың және отставкадағы судьялар. 

Атал ған қос комиссияның басын қосқанда оларды 

Сот жюриі деп атаймыз. Комиссия мүшелерін жа-

сырын дауыспен Жоғарғы Соттың жалпы отыры-

сында үш жылға сайлайды. 

Біліктілік комиссиясы бүгінгі күнге дейін Астана, 

Алматы қалаларының және көптеген облыстар дың 

соттарында болып, судьялардың біліктілігі мен 

тәртібіне негізделген сынақтарды өткізді. Республи-

ка бойынша соттарда қызмет істейтін 2600 судья бар. 

Олардың бәрінің бірдей біліктілігі тара зыға тартыл-

майды. Еңбек өтілі бес жылдан жиырма жылға дейін-

гі судьялар біліктілігі міндетті түрде тексеріледі. Ал, 

еңбек өтілі жиырма жылдан асқандарға мұндай 

сынақ көзделмеген. Өйткені, жиырма жыл қызмет 

еткен судьяның тәжірибесі де, білімі де талапқа сай 

келетіндігі айтпаса да түсі нікті. Сол сияқты, еңбек 

өтілі әлі бес жылға тола қоймаған жас судьялардың 

да бұл таразыға тартыл майтындығын айтқан жөн. 

Алайда, жаңа заң бойынша келесі жылдан бастап 

қызметке келген жас судьяның еңбек өтілі бір жылға 

толған да оның білімі сарапқа салынады. Бұл сынақ 

оның бес жылға дейін судья болып жұмыс істейтін-

дігін немесе істей алмайтындығын, жұмысына жа-

рамды, не жарам сыз дығын белгілеп береді. Бес 

жылдан соң тексеріс тағы қайталанады.

Біліктілігі тексерілген судьяның жарамсыздығы 

анықталса, Сот жюриі Жоғары Сот Кеңесіне ұсыныс 

тү сі реді. Онда нақты судьяның білім деңгейі мен бі лік­

Осы жұмыстағы басым бағыттардың бірі 

жаңа ғимараттар салу, қолданыстағы нысандар-

ды  жөндеу  және  олардың  ескі лерін  қайта 

қалпына келтіру болып табылады. Соңғы үш 

жылда әзірленген үлгілік жобалар негізінде 

Астана қала сында, Қызыл орда, Ақтөбе, Шығыс 

Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстарында 

халықаралық стандарттарға сәйкес келе тін 45 

мыңнан астам шаршы метрді құрай тын сегіз 

жаңа ғимарат жаңартылды.

Соттардың жаңа ғимараттарында сот төре­

лігін сапалы іске асыру үшін сот залдары, 

кеңесу  бөлмелері,  адвокаттардың,  про­

курорлардың,  медиаторлардың  жұмы сы на 

арналған бөлмелер, күту залдары және тағы 

басқа көптеген үй­жайлар көз делген.

Соттарды тиісті ғимараттармен қамта ма сыз 

ету мәселесі мүдделі мемлекеттік және жер-

гілікті  атқарушы  органдарымен  бір лесіп 

пысықталуда. Мәселен, Қоста най, Маңғыс  тау, 

Павлодар және Оңтүстік Қазақстан облыста-

рында сот ғимаратта рын жобалау мен құрылыс 

жұмыстарын жүргізу бойынша келісімдерге қол 

жеткізілді. Алматы қала сын да, Маңғыстау, 

Оңтүстік Қазақ стан, Қостанай, Батыс Қазақстан, 

Ақтөбе және Ақмола облыстарында сот тарға 

әкімшілік ғимараттарды беру және ауыстыру 

2013 жылғы 20 қарашада өткен Қазақстан Республикасы судьяла ры ның 

алтыншы съезінде Елбасы Н.Назарбаев соттар мен судья   лардың табысты қызмет 

етулері үшін оларды барлық қажетті лік термен қамтамасыз етуді тапсырған 

болатын. Осы тапсырманы іске асыру үшін Қазақстан Республика сы ның Жоғарғы 

Соты сот жүйесін материалдық-техникалық қамтамасыз ету және 

инфрақұрылымды дамыту бойынша кешенді жұмыстарды жүргізіп келеді. 

тілігі, одан әрі судья болып қызмет етуіне жара май ды 

деген қорытынды түйінделеді. Осыған байланысты 

Жоғары Сот Кеңесі сәйкесінше шешім шыға ра ды. 

Ал, судьялардың білімі мен біліктілігін анықтау  

әр судьяға билет беру арқылы жүргізіледі. Билетте 

негізінен төрт сұрақ жазылған. Үш сұрағы әр 

судьяның атқаратын қызмет саласына қатысты. Ал, 

төртіншісі жалпы сұрақ болып табылады. Онда 

судьяның бүгінгі өмір тынысынан қаншалық ты ха-

бардар екендігі назарға алынады. Осы сұрақ 

арқылы судьяның жан­жақты білімділігі, біліктілігі 

анықталады. Сол сияқты, емтихан қабылдау бары-

сында судьяның атқарған қызметінің үш жылдық 

нәтижесі қаралады. Онда жұмыс сапасы, тәртібі, 

істерді қарауы, үстінен түскен арыз­шағым дар т.б. 

сарапқа салынады. Осылайша, осындай таразылау 

арқылы кімнің кім екендігі айқын далып шығады. 

Сонымен қатар, жоғары лауазымға тағайын­

далатын, яғни, аудандық соттың судьясы аудандық 

соттың төрағалығына ауысуы үшін судьялардың 

барлығы Сот жюриі біліктілік комиссиясынан өтеді. 

Сот жюриі оның, яғни әлгі аталған судьяның 

аудандық сот төрағалығына лайықты ма, жоқ па 

дегендей, қабілетін жан­жақты тексеріп айтып бе-

реді. Облыстық соттың судьясы Жоғарғы Соттың 

судьялығына талпынса, оның да тиісті білімі мен 

біліктілігі тексеріледі. Бір сөзбен айтқанда, жаңа 

лауазымға ұмтылған судьяның бәрі Сот жюриінің 

елегінен өтеді. Дегенмен, осы Сот жюриінің 

шығарған әр шешімімен келіспеген судья Жоғары 

Сот Кеңесіне шағымдана алады. 

Қазіргі күнге дейін екі шағым түсіп, шағымдар 

бойынша Сот жюриінің шешімдерін Жоғары Сот 

Кеңесі өзгеріссіз қалдырды. 

Ал, Сот жюриінің тәртіптік комиссиясына ке-

летін болсақ, Конституциялық заңға сәйкес, судья ға 

қатысты материалды қарауға Жоғарғы Соттың не-

месе облыстық соттың жалпы отырысы ның шеші мі 

негіз бола алады. Сонымен қатар, егер жеке адамдар 

судьяның әрекетіне шағым жасаудың заңдылығын 

сақтаған болса, онда олардың да судьяға қатысты 

арыздары негізінде Сот жюриі өтініштерді қарайды. 

«Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен 

судьяларының мәртебесі туралы» Конституциялық 

заңның 39­бабына сәйкес, теріс қылық жасағаны, 

яғни, сот істерін қарау кезінде заңдылықты өрескел 

бұзғаны үшін, судья әдебіне қайшы келетін, атына 

кір келтіретін әдепсіздік жасағаны үшін және еңбек 

тәртібін бұзғаны үшін тартылуы әбден мүмкін. 

Бұған қоса барлық сот төрағалары, сот алқаларының 

төрағалары осы Конституциялық заңда көзделген 

лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны 

үшін де тәртіптік жауапкершілікке тартылады. Осы-

лайша,  судьяның  жасаған  теріс  қылығының 

деңгейіне, ауыртпалығына байланысты тиісті шара 

қолданылып, тіпті атқарып отырған лауазымынан 

босату да көзделеді.

Жыл басынан бері тәртіптік комиссияның 7 оты-

рысы өтіп, онда 28 судья тәртіптік жауапкершілікке 

тартылған. Бұған қоса 22 судьяның құрметті 

демалыс қа шығу құқығы расталған. Қазіргі таңда 

судья қабылдаған шешіммен келіспеген тараптар Сот 

жюриіне шағымдар түсіреді. Сондай арыздардың 

саны 244­ке жеткен. Бірақ, бұл арыз  дардың көпті гін 

білдірмейді. Судьяның үстінен жазылған арызда ғы 

деректер расталған жағдайда, яғни, судьяның әре­

кетінде Әдеп кодексінің нормалары бұзылғандығы 

анықталса, осы дәлелін тапқан фактілер бойынша 

судья тәртіптік жауапкершілікке тартылады.

Әрине, кез келген судья нақақтан­нақақ тәртіпік 

жауапкершілікке тартылмайды. Судьяны жауапкер-

шілікке тарту нәтижесі жалпы сот корпусын құқық­

тық және адамгершілік тұрғыдан нығайтуға себеп 

болуы керек. Судьяны жауапкершілікке тарта оты-

рып, заңдылықтың сақталуын, негізгі мақсат­мүд­

де нің орындалуын, әділеттілік пен адалдықтың 

сал та нат құруын қамтамасыз ету көзделеді. Бұл – 

теріс қылық жасағаны үшін Сот жюриі қолда натын 

тәртіптік шара. Ал, жасалған теріс қылық тың 

ауырлығына қарай тәртіптік шара қолдану судьяның 

болашақта өзінің атқаратын жұмысы мен әрекетін 

бақылауда ұстауына әсер етері анық. Міне, судьялар 

арасында тәртіптік жауапкершіліктің үс тем дік 

құруы деген судьялар арасында болуы ықтимал 

бірде­бір заң бұзуышылық жауапсыз қалмайтын­

дығын білдіреді. Судьялардың жауапкершілігін 

күшейту, жұмыс істеп жүрген судьялардың кәсіби 

қызметін бағалау, Сот жюриі арқылы шара қолдану 

– судьялардың тәртіпті сақтап, кәсіби қалыптасуына 

жол  ашып,  сот  төрелігі  сапасын  жақсартып, 

халықтың сотқа деген сенімін арттырары сөзсіз.



Моряк ШЕГЕНОВ, 

ҚР Жоғарғы Сотының судьясы, 

Сот жюриінің төрағасы

Антқа адалдық

Судьялардың жаңа Әдеп ко­

дексінің бірінші бабы үшінші билік 

өкілдерін  антқа  адал  болуға 

үндейді. Аталған бапта «судья 

лауазымының жоғары мәртебе­

сіне лайық болып, сот төрелігін 

іске асыруға, қоғамдық қызмет 

пен тұрмысқа байланысты кез 

келген  іс­әрекеттерді  жүзеге 

асырған  кезде  әдепсіз  жүріп­

тұрудың көріністеріне жол бер­

мей, әдеп нормаларын мүлтіксіз 

сақтауға тиіс» деп көрсетілген. 

Сондай­ақ, судья еліміздің Ұлт 

жоспарының  басты  мақсаты 

заңның үстемдігін қамтамасыз 

етуге, сот органдарының тәуелсіз­

дігі қағидаттарын қорғауға және 

жүзеге асыруға міндетті. Бірінші 

бапқа сай судья сот билігінің бе­

делін түсіруден, сот төрелігінің 

тәуелсіздігі мен объективтілігіне 

негізді күмәннің туындауына әкеп 

соғуы мүмкін кез келген іс­әре­

кеттерден аулақ болуға тиіс. 



Түсініктеме 

беру тәртібі

«Судья заңды күшіне енбеген 

сот шешімдерінің заңдылығына 

қатысты жария мәлімдемелерден 

тартынуға тиіс және сот жүйесінің 

абыройын түсіруі мен сот төрелігі­

нің мүдделеріне залал келтіруі 

мүмкін түсіндірмелерден тарты­

нуға тиіс». Бұл норма кодекстің 

3­бабында көрініс тапқан. Алайда, 

заңға сай, «Аталған ережелер су­

дьяны бірыңғай сот практикасын 

әзірлеу мақсатында сот шешім­

дерін құқықтық талдауда шекте­

мейді және оны істерді қарау нә­

тижелерінің жария пікірталасында 

шектемейді. 

ӘДЕП КОДЕКСІ



Адам сотқа әділдікті іздеп, үлкен сеніммен жүгінеді. Алайда, адам тағдырын шешетін 

судьялар арасында кемшілікке жол беретіндері де кездесетіні жасырын емес. 

мен  инженерлік  жүйе ле рін 

қалпына келтіру бағы тындағы 

жөндеу жұмыс тары жүргізі луде, 

атқару техникасы, судья лар дың, 

маман дар дың және сот залда ры­

ның жиһаз  дары уақ тылы жаңар­

тылуда. Елдегі барлық соттар 

компьютерлермен және атқа ру 

техникаларымен жаб дық  талған. 

2013­2016 жыл    дар аралы ғында 3 

мың  нан ас там компьютер, 1500 

көп  функцио нал дық құрыл ғылар 

сатып алынды. Сот органдарында 

жеке адамдар дың қауіпсіздігі мен 

Құрметті 

Қайрат Әбдіразақұлы!

Құрметті съезге қатысушылар!

Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан 

сот реформасы, сот саласын жетілдіру мен 

біртіндеп дамытудың үлгісі болып табыла-

ды. Ол құқықтық ой және құқық қорғау 

тәжірибесінің  үздік  дәстүрлеріне  не-

гізделген. Жүргізіліп отырған реформа­

лардың құқықтық мәде ниет ті арттыруға, 

адам  құқықтарының  сот  арқылы  қор  ға ­

луына кепілдік, әділдік пен гуманизм иде-

алдарын бекітуге бағытталуы ұлттық және 

халықаралық құқық тық қоғамдастық тара-

пынан жоғары бағаға ие болды.

Съезд сот жүйесінің реформасына тың 

серпін  береді  және  Қазақстан  Респуб­

ликасының  сот  жүйесі  алдында  тұрған 

өзекті міндеттерді анықтайтын болады. Сот 

саласын  дамытудағы  маңызды  уақиға, 

әрине,  Қазақстан  Республикасы  судья­

ларының Әдеп кодексін қабылдауы болады, 

ол  мемлекеттің  сот  жүйесіне  қоғам ның 

сенімін нығайта түседі.

Алдағы уақытта да Қазақстан Республи-

касы мен Ресей Федерациясы сот жүйе лері 

арасындағы жемісті ынтымақтастықтың 

қалыптасқан дәстүрі табысты дамиды және 

нығая түсетін болады деп сенемін.

Съезд  қатысушыларына  жұмыстары 

жемісті,  қоғам  мен  мемлекет  игілігі 

жолындағы  жауапты  істерінде  табысты 

болуына тілектеспін.

Қазақстан Республикасы Судьяларының 

VII съезіне қатысушы ларды Ресей Федера-

циясы  Жоғарғы  Сотының  атынан  құт­

тықтаймын.

В.М.ЛЕБЕДЕВ

Ресей Федерациясы 

Жоғарғы Сотының төрағасы

ҚАЗАҚСТАНДЫҚ 

СОТ РЕФОРМАСЫ 

СӘТТІ ІСКЕ 

АСЫРЫЛУДА

жұмыс тары жүргі зілді. Осы жұ мыс тардың 

нәтиже сінде соттардың өз ғима раттарының 

саны артып, 14 ғимаратты ақысыз, 3 ғима­

ратты ақылы жалға алудан бас тартылды. Осы 

рет те таяу жылдарға арнал ған рес публи калық 

бюджетте Қарағанды, Ақмола, Алматы және 

Жамбыл облыстарында төрт сот ғима ратын 

салу үшін тиісті қара жат көзделгенін атап 

өткен жөн.

Сот ғимараттарының эстетикалық келбеті 

ақпараттық қауіпсіздікті сақтау мақса тын да 

350­ден астам бақылау және қолжетім ді лікті 

басқару жүйесі және басқа да атқа ру техникасы 

сатып алынып, орнатылды. 

Мемлекет басшысы сот талқылауы хат та­

масының толықтығы мен сапасын қамта­

масыз  ету  мақсатында  сот  процестеріне 

электронды тіркеу жүйесін енгізуді талап 

еткен болатын. Осы мақсатта барлық сот 

отырысы залдары қазіргі заманғы аудио­бей-

нетіркеу  (АБТ)  құралдары мен  жарақтан­

дырылды. АБТ жүйесі аясында бейнебайла-

ныс  жүйесін  қолдану  мүмкіндігі  қарас­

тырылған.  Бұл  жүйе  тарап тардың  сот 

отырыс тарына  қашықтан  қаты суларына 

мүмкіндік береді. Жылдың соңына дейін 

АБТ­мен  барлық  сот  отырысы  залдары 

қамтамасыз етілетін болады.

Азаматтардың кең ауқымды бөлігінің сот 

төрелігіне қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін 

сот ғимараттарын әкімшілендіру бойын  ша 

жұмыстар жүргізілді. Сот ғима рат та рында арыз 

үлгілері, БАҚ өкілдеріне ар нал ған хабарландыру-

лар, телефон анық тама лары, шағым дар мен 

ұсыныстар жәшік тері, қол сөмкелер сақтайтын 

орындар, қа баттар дың сызбалары, эвакуация 

жос пары, бейне ба қылау камералары, істі тыңдау 

үшін теледи дарлар, су диспенсерлері, банкомат-

тар, көп құрамды соттарда төлем терминалдары 

орнатылған. 

Соттарды автокөлікпен қамтамасыз ету 

мәселесіне тиісті деңгейде көңіл бөлінуде. 

Соңғы үш жылда автопарк саны 50 пайызға 

жаңартылды. 

Судьяларды әлеуметтік қамтамасыз ету 

олардың мүлтіксіз жұмыс істеуінің маңызды 

алғышарты болып табылады. Лауазымына 

кіріскен күннен бастап алты ай мерзімнен 

кешіктірмей судьяға кезектен тыс тұрғын үй 

беру нормасы заңмен белгіленген. Соңғы үш 

жылда 200 тұрғын үй сатып алынды. Бұл 

жұмыс жергілікті атқарушы органдармен бір-

лесіп те жүргізілуде, оның қорытындысы 

бойынша 90 тұрғын үй сатып алынды.

Осылайша,  соттардың  материалдық­

техникалық базасын жақсарту жұмысы одан 

әрі жалғасуда және тұрақты түрде бақылауда 

екендігін атап өткен жөн.

Абай ТОҚСАБА,

ҚР Жоғарғы Соты жанындағы

Соттардың қызметін қамтамасыз ету 

департаментінің басшысы

№130 (2908)

21 қараша 2016

3

zangazet@mail.ru

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ СУДЬЯЛАРЫНЫҢ VII СЪЕЗI

Негізсіз 

сынға орын 

жоқ

Жаңа кодекстің 5-бабы-

на  көз  жүгіртсек,    судья 

заңдар мен басқа да нор-

мативтік  құқықтық  акті-

лерді жалпы лама, негіз-

дел меген  сынға  алудан 

тартынуға  тиіс.  Атал ған 

ереже судьяға құқық тық 

нормаларды түсін діруге, 

түсініксіздік, қарама-қай-

шы лық себептері бо йын ша 

немесе өзге де негіз  дер 

бойынша  оларды  ба ға-

лауға байланысты өзінің 

пікірін  жалпы  ғылыми-

прак тикалық  пікір талас-

тарға, конферен ция лар ға, 

дөңгелек үстел дерге, се-

минарларға немесе басқа 

да  ресми  іс-шара ларға 

қатысу арқылы, сондай-ақ, 

бұқаралық ақпарат құрал-

дарында білдіруге кедер  гі 

келтірмейді  деп  нақ ты-

ланған.   

Судья  өз  білімдерін 

кеңейту, практикалық тә-

жірибесі мен жеке қасиет-

терін жетілдіру үшін осы 

мақсаттарға үздіксіз оқыту 

мен өз бетінше білім алу 

құралдарын  пайдалана 

отырып, жүйелі түрде ша-

ралар  қолданғаны  жөн. 

Ұлттық заңнамамен қа тар, 

судья ратификациялан  ған 

конвенциялар  туралы, 

оның ішінде адам құ қық-

тары туралы басқа да негіз 

қалаушы халық аралық ак-

тілер  туралы  хабардар 

болуға тиіс. 

ӘДЕП КОДЕКСІ

Съезд – қоғам өміріндегі айтулы шара

– Бағлан Демесінұлы, Тәуелсіз­

дік тің 25 жылдығына нендей жетіс­

тікпен аяқ бастық, қол жеткізген 

биігі міз қайсы? 

– Тәуелсіздіктің ширек ғасырында 

мемлекетіміз биік белестерді бағын­

ды рып үлгерді. 2016 жыл егемен дігі­

міздің 25 жылдық мерекесімен ғана 

емес, Елбасы бастамасымен ел болып 

жұмыла жеткен жетістіктерді саралай­

тын, таразылайтын тарихи кезең ретін­

де қала ты ны даусыз. Экономика, сая­

сат, әлеу мет тік, халық ара лық қатынас­

тар және бас қа салаларда шынайы 

нәтижелерге  қол  жеткізе  алдық. 

Өткенге салауат айта отырып, болашақ 

бағыт­бағдарды бағамдау жолында 

нақты әрекеттер мен жүйелі жоспар­

лар жасалып әрі жүзеге асырылып ке­

леді. Сөзімізге дәлел сондай шаралар­

дың  шоқтығы  биігі  –  әрине,  Ұлт 

Жоспары.

Аталмыш жоспарды іске асыруға 

бағыт талған  «100  нақты  қадам  – 

барша ға арналған қазіргі заманғы 

мемлекет» бағдарламасында барлық 

сала қамтыл ған десек, оның ішінде 

«Заң  үстемдігін  қамтамасыз  ету» 

бағытында мемлекеті міз дің сот жүйе­

сін реформалау көз делген. 

– Биылғы жылдың еншісіндегі 

сот саласында жасалған айтулы 

өзгеріс деп қайсысын атар едіңіз?

– Сот төрелігінің сапасын арттыру 

мақсатында көптеген ілкімді істер мен 

өзгерістер жасалуда. Соның бірі ре­

тінде биыл 

Жалпы отырыстың маңызы зор

Жоғарғы Соттың жалпы отырысы бір кел­

кі сот практикасын қалып тас  т ыру және 

Қазақстан Республика сы ның Президенті 

Н.Назарбаевтың VІ съезде: «Ұлт тық сот жүйе­

сі қоғамдағы тұрақтылық тың, құқық үстемді­

гінің, қоғам мен мемлекет мүд делерін мүлтік­

сіз сақтаудың, қазақ стандық тар дың құқығы 

мен бостандық тарын қорғау  дың сенімді ке­

піліне айналуға тиіс», – деп қой  ған міндеттерін 

іске асыру үшін күш салуда.

Сот реформасының даму кезеңінде жалпы 

отырыс Жоғарғы Соттың органы ретінде 

бірқатар өзгерістерге ұшырады. 2015 жылғы 

1 қаңтардан бастап жалпы отырыс тың сот 

істерін қадағалау тәртібімен қарау өкілеттігіне 

қатысты заңның 22­бабының 3­1) тармақшасы 

алынып тасталды. Бұрын жалпы отырыс кей­

бір істер үшін мәні бойынша шешілетін 

соңғы саты болатын. Жалпы отырыс істі 

адамдардың өмiрi, денсаулығы не Қазақстан 

Республ икасының экономикасы мен қауiп­

сiздiгi үшiн орны толмас ауыр салдарларға 

әкеп соқтыруы мүмкiн екенi анық талған ерек­

ше жағдайларда Жоғарғы Сот Төрағасының 

ұсынуы не Бас Прокурордың наразылығы 

бойынша қарауы мүмкін еді.

Бүгінгі күні жоғарыда аталған конститу­

ция  лық заңның 22­бабына сәйкес, Жоғарғы 

Сот Төрағасының ұсынуы бойынша жалпы 

отырыс тиісті сот алқасының сандық және 

дербес құрамын белгілейді, жалпы отырыс­

тың хатшысын және ғылыми­консультативтік 

кеңестердiң құрамдарын бекiтедi, сондай­ақ, 

жасырын дауыспен Сот жюриiн сайлайды, 

оларды босату туралы мәселені шешеді. Сот 

практикасын зерделеу мен жинақтаудың 

қорытындылары  бойынша  республика 

соттарының сот төрелiгiн iске асыруы кезiнде 



Каталог: wp-content -> uploads -> 2015
2015 -> МазМұны. Содержание жоғары білім. Высшее образование
2015 -> Сұхбат 5-бетте) (Соңы 3-бетте) Ақпарат Бүгінгінің бас тақырыбы Ойталқы АҢдатпа
2015 -> Ажал ошағына айналды баспасөз — 2016 Мінбер
2015 -> АҢдатпа 6-бет 3-бет
2015 -> Соңы 8-бетте) (Соңы 3-бетте) Ақпарат Бүгінгінің бас тақырыбы АҢдатпа
2015 -> Сапасын дамыту жолдары
2015 -> Ж. Тәшенов Хрущев үшін неге ұялды?
2015 -> Ж. Бірегей тұлға Қапез Қожахметов, Мағжан Садыханұлы
2015 -> Л т т ы о а м д ы – с а я с и ж у р н а л журнал 1976 жылы Халықтар Достығы орденімен, 2002 жылы Қазақстан Журналистика Академиясының «Алтын Жұлдыз», 2008 жылы Қазақстан Журналистер Одағының сыйлығымен марапатталды

жүктеу 0.76 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет