АҢдатпа дедім-ай, ау! -бетте



жүктеу 2.07 Mb.
Pdf просмотр
бет3/18
Дата16.02.2017
өлшемі2.07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

ОРАЛМАНДАРДЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК 

СТАТУСЫ ӨЗГЕРЕДІ

Бұдан былай көші-қон бойынша алыстан 

атақонысын аңсап, елім деп келген қандас-

тарымызға азаматтықпен бірге әлеуметтік 

оралман мәртебесі берілмейтін болыпты. 

Сенатта еңбек көші-қонын реттейтін заң 

жобасының жай-жапсарын жеткізген эко-

номика және бюджеттік жоспарлау министрі 

Ерболат Досаев осыған қатысты біраз 

мәселенің шетін шығарды. «Заң жобасының 

негiзгi мақсаты көшiп-қонушы еңбекшілердi 

заңдастыру, жеке тұлғалардың еңбек қызметiн 

жүзеге асыруға көшiп-қонушы еңбекшілерге 

рұқсат беру тәртiбiн айқындау мақсатында 

көшi-қон процестерiн мемлекеттiк реттеудi 

жетiлдiру болып табылады», – деген министр 

атажұртқа оралғандарға азаматтық тек бес 

жылдан кейін ғана заң жүзінде берілетіндігін 

мәлімдеді. Ал бес жыл ішінде оған және 

отбасына мемлекет тарапынан тиісті көмек 

беріліп отырады. 

Сырттан келіп Қазақстанда құрылыста 

еңбек етіп, нәпақа табушыларға жаңа ере-

желер заңда қарастырылған. Министрдің 

сөзінде, «Көшi-қон туралы» Заңға «көшiп-

қонушы еңбекші» ұғымы енбек. Мысалы, 

Қазақстанға Өзбекстан, Қырғызстан және 

Тәжікстаннан жылына 100-300 мың 

аралығында мигранттар келетін көрінеді. 

Осыған байланысты оларға рұқсат көшiп 

келушiнiң өтiнiшiнде көрсетiлген мерзiмге 

берiліп, бiр-екi немесе үш ай мерзімге беріледі. 

Көшiп-қонушының өтiнiшi бойынша рұқсат 

бiрнеше рет өтiнiште көрсетiлген мерзiмге 

ұзартылады.

 Светлана ЖАЛМАҒАМБЕТОВА, 



ҚР Парламенті Сенатының депутаты: 

– Қазақстанға көшіп келгеннен кейін 

кейбір азамат ойынан айнып, кері қайтып 

кететін жайттар кездеседі. Сол үшін 

азаматтықты бес жылдан соң беру дұрыс. 

Бұрынғы тұрған елінде жағдай одан да 

жақсы болуы мүмкін. Соның барлығын 

Қазақстанда тұрған бес жыл ішінде әбден 

кесіп-пішіп ойлануы керек. Бес жыл ұзақ 

мерзім емес және ол уақыт аралығында 

жеңілдіктен тыс қалмайды. Тегін жер 

беріліп, ауыл шаруашылығымен айна-

лысуға мүмкіндік беріледі. Алайда қалада 

тұрам деушілерге еш жеңілдік қарас-

тырылмаған. Ал әлеуметтік оралман 

мәртебесін бұдан былай жергілікті 

әкімшілік беретін болады. Бұл шетелден 

келетін оралмандардың көшін азайт-

пайды. Себебі бұрын квотамен оралса, 

қазір ондай шектеу жоқ. Бұрын квотадан 

тыс келетіндерге жағдай жасалмайтын еді.

Астана 

Алматы туризм индустриясына 

басымдық береді

Әлиев 3-ші рет жеңіске жетті

САЙЛАУ


АҚОРДА

Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Алматы 

қаласының әкімі Ахметжан Есімовті қабылдады.

Әзірбайжан Республикасында өткен сайлауда қазіргі 

мемлекет басшысы Ильхам Әлиев өз бәсекелестерінен 

айтарлықтай артық дауыс жинап, жеңіске жетті. 

А.Есімов Алматының 9 айдағы 

әлеу меттік-экономикалық дамуы ту-

ралы баян дады.

Кездесу барысында Қазақстан 

Прези денті қала инфрақұрылымын 

жетілдіру жө 

ніндегі қызметті жал-

ғастыру қажеттігін атап өтті.

– Қала экологиялық ахуалды жақ-

сарту, қоғамдық көлікті газға көшіру, 

жолдарды жөндеу, көлік жолай-

рықтары құрылысы жұ 

мыстарын 

жүргізуде. Сондай-ақ мен Алматы 

төңірегінде айналма жолдар салу ды 

тапсырдым. Мұның бәрі халықтың 

тұр 


мысы мен қала экономикасын 

жақсартуға септігін тигізеді. Алматы 

еліміздің өңірлері арасында алда 

келеді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. 

Мемлекет басшысы Алматыда 

қала эко номикасының негізгі сала-

сының бірі болуға тиіс туризм ин-

дустриясын дамытуға баса назар 

аударды.

– Менің тапсырмам бойынша 

туризмді дамыту жөнінде біраз 

жұмыс жүргізілуде, сонын ішінде Ал-

маты тауларының әлеуетін пайдала-

нып, шаңғы спортын дамыту ма-

ңызды орын алады. Бұл жаңа жұмыс 

орын 


дарын ашуға да мүмкіндік 

береді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстан Президенті Велосипед-

ші 


лердің халықаралық одағы 

бастамасымен жақында болып өткен 

бірінші велоси педшілер жарысының 

Алматының халық аралық таныс ты-

рылымы үшін маңызы зор болғанын 

атап өтті. Сондай-ақ қазіргі кезде 

2017 жылы Бүкіләлемдік қысқы 

универсиада өткізуге дайындық 

жасалуда.

– Біз 2022 жылы Алматыда 

Қысқы Олимпиадалық ойындарды 

өткізу үшін өті 

ніш бердік. Мұндай 

маңызды жарысты өт 

кізу қалада 

спортты дамытуға оң әсер етіп, 

Алматы арқылы күллі әлемнің еліміз 

ту 


ралы көбірек білуіне мүмкіндік 

беруге тиіс, – деді Нұрсұлтан Назар-

баев.

Кездесуде А.Есімов 9 айдың 



қоры 

тындысы бойынша қала 

тіршілігінің бар 

лық саласында оң 

қарқын бар екенін мә лімдеді.

– Өткен жылдар ішінде барлығы 

40 білім беру нысаны, 18 денсаулық 

сақтау нысаны салынды, 1000 

шақырымнан ас там жолға жөндеу 

жұмысы жүргізілді, жа 

ңадан 214 

шақырымдық жол салынды. Спорт-

тық және мәдени іс-шаралар өткізу 

үшін пайдаланылатын спорт 

нысандары да қайта жөнделді, – деді 

Алматы қаласының әкімі.

А.Есімов Мемлекет басшысының 

тап сыр масына сәйкес Алматыны ірі 

туристік орталық ретінде дамыту 

жөнінде жұмыстар жүргізіліп 

жатқанына тоқталды.

– Біз Бүкіләлемдік Туристік 

орталық басшылығымен кеңес 

өткіздік. Бізге әлем нің барлық елінен 

қысқы спорт түр 

лері жөніндегі 

мамандар келді, пайдалы келіс сөздер 

өтті және олардың қолдауымен 

бірқатар іс-шаралар өткізу туралы 

уағда ластыққа қол жеткізілді, – деді 

Алматы қаласының әкімі.

Кездесу қорытындысында Мем-

лекет басшысы Алматының инфра-

құрылымын одан әрі дамыту және 

қала тұрғындарының әл-ауқатын 

арттыру жөнінде бірқатар нақты 

тапсырмалар берді.

Орталық сайлау комиссиясы 

таратқан ақпараттарға сүйенсек, 

Әзірбайжандағы сайлаушылардың 

99,53 пайызы сайлауға қатысқан. 

Дауыс беру қорытындысына сәйкес, 

Ильхам Әлиев 3 118 287 дауыс 

(84,59 пайыз) жинаған. Бұл жөнінде 

кеше Бакуда өткен баспасөз мәс-

лихатында ОСК төрағасы Мазахир 

Панахов хабарлады. Ол өз сөзінде: 

«Барлық округтер мен учаскелердің 

көрсеткіштері уақытында келіп түсті. 

Алайда әзірге мәжбүрлі түрде қоныс 

аударылғандар дауыс берген 26 

учаскенің хаттамасы алынған жоқ. 

Сондықтан қазіргі уақытта 5492 

учаскенің 5466-ның қорытындысы 

белгілі болды», – деді. М.Панаховтың 

сөзіне қарағанда, алынған мәлі-

меттерге сәйкес, басқа үміткерлердің 

жинаған дауыстары төмендегідей 

болды: Джамиль Гасанли – 5,54 

пайыз, Игбал Агазаде – 2,38 пайыз, 

Гудрат Гасангулиев – 1,98 пайыз, 

Захид Орудж – 1,45 пайыз, Ильяс 

Исмайлов – 1,07 пайыз, Араз Али-

заде – 0,86 пайыз, Фарадж Гулиев 

– 0,86 пайыз, Хафиз Гаджиев – 0,66 

пайыз, Сардар Джалалоглу – 0,61 

пайыз.

Сонымен қатар кеше Ильхам 



Әлиев 

тің Әзірбайжан Респуб-

ликасының Президенті лауазымына 

қайта сайлануына орай Қазақстан 

Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 

құттықтау жеделхатын жолдады. 

 

Жеделхатта Нұрсұлтан Назарбаев 



И.Әлиевтің ел Президенті лауа-

зымындағы қызметі Әзірбайжанды 

одан әрі жан-жақты дамытуға және 

гүлдендіруге мүмкіндік беретініне 

сенім білдірген. Нұрсұлтан Назарбаев 

сонымен бірге аталмыш хатта:  «Дос-

тық пен өзара құрмет дәстүрлеріне 

негізделген Қазақстан мен Әзір-

байжан арасындағы стратегиялық 

серіктестіктің аясы алдағы уақытта да 

кеңейіп, халықтарымыздың игілігі 

жолында нығая түсетін болады, – деп 

атап өтті. 

Қ.БІРЛІКҰЛЫ

Ливияның премьер-министрін 

ұрлап кетті

ШАРТАРАП


Кеше шетелдік ақпарат құралдары Ливияның премьер-

министрі Әли Мұхаммад Зейданды ұрлап кеткені жайлы хабар 

таратты.

Триполидағы қонақүйлердің 

бірінен ав то көлікпен шыққан пре-

мьер-министрдің соңынан белгісіз 

біреулер еріп отырып, ол тоқтаған 

кезде қарумен қорқытып, Үкімет 

басшысын белгісіз бағытқа алып 

кеткен. Куәгерлердің айтуынша, ше-

неу нікті ұрлағандар қару қолдан-

баған. Бұл жөнінде әуелі әлеуметтік 

желілерде талқыланып, артынша, 

Али Зейданның ұрланғаны жайлы 

фактіні премьер-министрдің баспа-

сөз қызметі растады. 

Сонымен қатар Ли 

вия 


ның ІІМ 

қылмыспен күрес басқар масының 

өкілі Әбдел Хәкім әл-Булязи Үкімет 

басшысын  ұр ла ғандар  қылмыстық 

кодекспен жаза ланатынын айта келе 

бұл қылмысты қаржылық және 

әкімшілік жем қорлыққа қатысы бар 

азаматтар жасауы мүмкін екенін 

білдірді. 

САЯСИ БЮРО





Ел

100 000 тұрғынға 

шақ  қанда  бас 

бостан дығынан 

айырылғандар саны 

Дереккөз

1

АҚШ



730

ICPS


2

Сент-Китс және Невис

649

ICPS


3

Сейшель аралдары 

641

CPS


4

Америкалық 

Виргин аралдары

539


ICPS

5

Руанда



527

ICPS


6

Грузия


514

ICPS


7

Куба


510

ICPS


8

Ресей


486

ICPS


9

Ангилья (Брит.)

480

ICPS


10

Британиялық 

Виргин аралдары

460


ICPS (~)

11

Белоруссия



438

ICPS


12

Сальвадор

425

ICPS


32

Қазақстан

316

ICPS


ОЙТҮР

ТКІ


Қанат БІРЛІКҰЛЫ

«Елдестірмек елшіден». 

Құдайға шүкір, қазір Тәуелсіз 

қазақ елінің әлем алдындағы 

абыройын асқақтатып, 

геосаясаттағы көшімізді өрге 

сүйреп жүрген дипломат-

тарымыз аз емес. Ресми дерекке 

сүйенсек, бүгінде әлемнің 45 

елінде Қазақстанның елшілігі ту 

тігіп, шет мемлекеттермен саяси 

қарым-қатынас жасап жатыр. 

Бірақ біз осыған дейін ғаламға 

Тәуелсіздігімізді мойындататын 

– қазақтың үні, қазақтың тілі 

екенін, Алаш елінің атынан 

сөйлейтін әр елші мемлекеттік 

тілді толық қолдануы қажеттігіне 

мән бермей келдік. Енді осы 

олқылықтың орнын қалай 

толтыруға болады? Ой елегінен 

өткізіп көрелікші.

ТҮЙІН

Жүсіп Баласағұн: «Елші ердің төрт құбыласы тең болсын, елде – кісі, сыртта бүтін ел 

болсын!» депті-міс. Сол бабамыз өзінің «Құтты білігінде» елшіге қойылатын талаптар жайлы 

егжей-тегжейлі сипаттап, «елші ерекше зерек, өзі көрікті, көп тіл білетін шешен, жақсы 

аңшы, құсбегі, жұлдызшы (астролог), түс жорушы, музыкант сияқты көптеген қасиеттерге 

ие жан болуы қажет» екенін айтыпты. Біз бүгінгі дипломаттарымызға Жүсіп Баласағұн 

қойған талаптарды міндеттеуден аулақпыз. Тек өз Отанының тілін білмейтін елші болмауы 

қажет екенін ғана аңғартқымыз келеді.

Басы 1-бетте

Мансұр ХАМИТ (фото)

№179 (1090) 

11.10.2013 жыл, 

жұма


www.alashainasy.kz

e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

СЕНАТ

Осы орыстарда Иванов, ағылшындарда Смит фамилиясы бар адамдардың саны көп деп айтылады.  Жалпы 

әлемде ең саны көп фамилия қайсы?

 Назерке, Алматы облысы

Қай елдерде 100 мың адам басына 

шаққанда түрмедегілер саны көп болып 

есептеледі?

Ер

жан, А

лматы 

об

лы

сы

 Түрмелерді зерттеу халықаралық орталығының 

(ICPS) мәліметі бойынша 100 мың  адамға шаққанда 

АҚШ абақтыға қамалғандар саны жөнінен алда тұр. 

Алпауыт елде 2,19 млн адам темір тордың ар жағында, 

яғ

ни



 б

ұл

 ә



ле

м бо


йы

нш

а 



түрмеге қамалғандардың

 2



пайызын құрайды. Төменде Түрмелерді зерттеу 

халықаралық орталығының (ICPS) деректері негізінде 

тізім келтірілген.

Дүние жүзі бойынша ең көп саналатын қыт

айлық Ли 

фамилиясы бар адамдар саны 100 миллионнан мол асады. 

Ли ныспысындағылар

 Қыт


ай

 хал


қыны

ң 

7,



па

йызын 



құрайды. Екінші орындағы

 Ч

жан ныс пысындағылар



 1

990 


жылдары ең көп таралған  фамилия саналып Гиннестің 

рекордтар кітабына енген болатын. Бұл  фамилияның 4 

мың жылдық тарихы бар. «Монарх», «король» мағынасын 

білдіретін Ван фамилиясын иеленгендер саны 93 миллион 

адам. Сондай-ақ Ван ныспысындағылар Кореяда, Вьетнам

 

жә



не

 Ж

ап



он

ияда


 кезде

седі. Қарасы 36 миллионнан аса

ты

н 

Нгуен фамилиясын еншілегендер Вьетнам жұртының 40



пайызына жеткен. Одан кейінгі тұғырдағы Гарсия ныспысы 

Солтүстік және Оңтүстік Америка, Филиппин, Испанияда 

10 миллионнан астам адамды құрайды. Испан халқының 

3,3 пайызы осы Г

ар

сиялар. Одан кейінгі орындағы 10 



миллиондық Гонсалест

ер

  И



спан

ия



Ар

ге

нт



ина, Чили, 

Венесуэла және

  П

арагва


й 

көп таралған ныспы болып 

саналады. Мексика, АҚШ, Чили, Испания, Кубадағы 

Эрнандестер қарасы 8 миллион екен. Қарасы 4 миллионнан 

асып жығылатын Смит фамилиясы бар адамдар Ұлы-

британия, Австралия, АҚШ, Канада, Ирландияда тұрады. 

Қара ормандай орыстың ішіндегі ең көп фамилия Иванов

 

ем



ес

Смир



нов екен

Ресейден 2,5 миллион Сми



рн

овты


 

табасыз. Германия, Швейцария мен Австрияда тұратын 

Мюллерлер саны миллионнан кем емес. 

ТА

РИ

ХТ

АН

 Т

АҒ

ЫЛЫМ

«Біз қазақ деген мал баққан елміз, бірақ 

ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз. 

Елімізден құт-береке қашпасын деп, жері-

міздің шетін жау баспасын деп, най заға үкі 

таққан елміз»... Біле, білген адамға бұл – би 

Қазыбектің емес, жоңғарға 

ел

ші



 л

ікке б


ар

ған 


елші Қазыбектің аталы 

сө

зі. Шыны



н 

ай

ту



 

керек, өткен тарихта осылай осып-осып 

сөйлейтін елшілеріміз болғаны рас. Бұл үрдіс 

қазақтың ресми «тұңғыш елшісі» атанған Нәзір 

Төреқұловқа дейін жалғасын тауып, ұлттық 

танымы мыздағы осы игі бастаманы онан 

кейінгі кезеңдерде қытайда елші қызметін 

атқа


рған

  М


ұр

ат Әуе


зо

в пен бірнеше елде 

дипломатиялық қызметтер атқарған Болатхан 

Тайжандар жалғай білді. Тәуелсіздік алған 

жылдары ең алғаш болып, бүкіл елшіліктің іс-

қағаздарын мемлекеттік тілге көшіруге 

тырысқан Болатхан Тайжанның ерен еңбегі –

соның айғағы. Болатхан Тай

жа

н ағамыз осы 



қадамы арқылы өзінің

  к


әсіби ел

ші

 екені



н 

барлық қырынан көрсетті. 



МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДЕ СӨЙЛЕУ ӘР

ЕЛШІНІҢ ПАРЫЗЫ БОЛУЫ КЕРЕК

Өткен тарих осымен тамам. Бүгінгі  күнге 

ор

ал

ай



ық

Қа



ра

пайы


м 

сө

збен айт қанда, елші 



де

геніміз – бір мемлекеттің 

екін

ші

  б



ір

 

мемлекетке арнайы жіберген өкі 



летті – 

дипломатиялық өкілі. Яғни ол бар ған  елінде 

сол мемлекеттің атынан сөй 

леуге, сол 

мемлекеттегі Қазақстан азамат 

та 


рының 

құқығын қорғауға, екі ел ара сындағы түйткілді 

мәселе

ле

рді шешуге құқ



ыл

ы. Мұнымен қоса, 

елші

нің 


әр

қа

й 



сы

сы

  ө



зі елші болы

п 

отырған



елмен мәде 

ни, саяси һәм экономикалық 

байланысты күшейтуге тиіс. Егер де сол елшіңіз 

өз елінің рәміздерін, өз елінің ұлттық 

мәдениетін,  ұлттық тілін құрметтей алмаса, 

мемлекеттік тілін білмесе, ол мемлекеттегі 

ми

ссиясын қалай орындамақ? Сондықт



ан д

а 

Қа



зақ 

стан


 тарапынан елшілікке тағайындалған 

кез келген дипломат барған елінде мүм-

кіндігінше қазақ тілінде сөйлеп, мемле кеттік 

тілдің мерейін үстем ету керек. Бұл шет 

мемлекеттерге біздің төл мем лекетіміз, төл 

тіліміз, төл саясатымыз бар екенін көр сетеді. 

Яғни, мемлекеттік тілдің өрісін ке 

ңей 


ту 

мәселесі


 ә

р 

елшіні



ң 

бо

ры



шына а

йн

алуы тиіс. 



Бірақ өкініштісі, бұл мәселеге келгенде әлем 

елдеріне жіберген 45 ел шілеріміз емес, алыс-

жақын өзге елден біз дің мемлекетке келген 

дипломаттар мен кейбір елшілердің 

мемлекеттік тілімізді шеміш кеше шағып, бізді 

ұялтатын жағ дайға жетті. 



АЩЫ САБАҚ

Мысалы, бір кездері Қазақстандағы 

Ұлыбританияның Төтенше және өкілетті елшісі 

Пол Браммел мырза Қазақстан Президентімен 

мемлекеттік тілімізде тіл қатысып, саяси санасы 

ояу халқ


ым

ыз

ды д



үр

 с

іл



кі

нт

кені



 е

сімізде. Бұл 

– бі

р.

 Е



кі

нш

і де



н,

 өткен айда Президентімі

зг

е 

сенім гра мо тасын  тапсырған Моңғолияның



жаңа елшісі Жагир Сухээ қазақ тілін ана 

тіліндей мүдірмей сөйлеп, таңдайымызды

қақ тырды. Ал Финляндияның аты нан келген 

өкілеттісі Илкка Унто Калерво Райсанен

қолындағы парағына қараған

ме

н, қазақ



тілінде әжептәуі

р 

тілін 



сы

нд

ыр



ғаны

н 

аң дат



ып

қалды. Ұлыбританияның Пол Брам мелі,

Моңғолияның Жагир Сухээсі, Фин ляндияның

Илкка Унто Калерво Рай са нен нен ащы сабақ 

алып, солар сөйлеген қазақ тілімен, біздің

елшілер тіл қатса, тонын ешкім шешіп алмасы 

хақ. Ш

ын д


ығ

ын

 мойындауымыз керек, бұған



де

йі

н бауы



рл

ас өзбек, қырғыздан басқа еш

бі

р 

елші қазақтың тілін білуге, сөйлеуге асықпаған



еді. Тек Жапония ел ші сі ғана дип ломатиялық 

қызметі барысында ар 

найы курстан өтіп, 

қазақ тілін меңгерген бо латын. 



Мұрат ӘУЕЗОВ, Төтенше және өкілетті елші: 

– Кез келген елші міндетті түрде мем-

лекеттік тілде

 с

өйле

уі

 керек. 

Бұ

л – 

ті

ке

ле

й 

мемлекеттің саясатын көрсететін  фактор.

Әр дипломаттың қасында аудармашылары

жүреді. Егер де біз «әр елші қазақ тілінде

сөйлесін» деген 

та

 л

ап

 қоя

р 

бо

лс

ақ, 

қазақтың мәде ни

ет

ін, қа

за

қт

ың

  ө

не

рін, 

қазақтың фи ло софиясын әлемге танытуға 

жол аша мыз. Кімде-кім бұған көңіл бөл-

месе, ол өз еркімен қызметтен кетуге тиіс. 

Шет мемлекетте қызмет істеген азаматтар 

жақсы біледі. Өз тілін біл меген маман, 

бі

ріншід

ен, 

қа

й ортада жүрсе де, беделі 

төмен болады. Екін шіден, өз тілін білмеген 

адамға сенім арту қиын. Олар ана тілін 

білмеуі арқылы біздің елді былай қойып, 

өзі қызмет етіп жүрген өзге елдің де сеніміне 

ие бола алмайды. Тілді білу деген – 

шынайы азамат екеніңні

ң 

көрсеткіші



НЕ ІСТЕМЕК КЕРЕК НЕМЕСЕ

ҮШІНШІ «КӨЗІР» 

«Елшінің қылышы – тіл». Қазақтың осы 

аталы сөзін еске ала отырып, енді не істеу 

ке

ректігіне то



қт

алайық. 


Бірі

ншіден,

 ш

ет



ел

ге

 с



ая

си мақсатта шыққан 

кез келген дипломат мемлекеттік тілде қарым-

қатынас жасауы қажет. 



Екіншіден, әр Елшіліктің ресми қағаз дары

мемлекеттік тілде жүргізілуі тиіс. Бұл 

мемлекеттік құпиялықтың жария бол мауына 

кепіл бола алады. 



Үшіншіден, мемле

кетт


ік

 тіл


ді

  б


іл

у ме


м-

лекеттің амбициясын білдіреді. Өзін құр мет-

теген ел, өзгенің құрметіне ие болады. 

Төртіншіден, елшінің ана тілімізде сөй леуі

мемлекеттің имиджін қалыптас тыруға септігін 

тигізеді. 

Шы

ны



н ай

ту к


ер

ек, 


қазір біздің елдің 

имид


жі

н 

би



ік

те

ті



п жү

рг

ен – Елбасымыз. 



Өйткені Президентіміз шет мемлекеттерге 

ресми іс-сапарларға барған кезде Ән-

ұранымыз шырқалып, қазақтың тілі,  қа зақ тың 

музыкасы әуелейді. Мұнан кейінгі кезекте бұл 

үнді спортшыларымыз ғаламға паш етіп жүр. 

Егер де бұл сапқа елшілеріміз де қосылып, 

шет мемлекет термен 

қа

рым-



қа

ты

на



с 

тілі


н 

қазақ тілі етсе, үшінші «көзі ріміз» күшіне 

мінер еді. Өйткені елшілердің өз тілінде 

сөйлеуі – ежелден қалыптасқан дәстүр.

Сө

йт

іп, Ұл



тт

ық бан


кт

ің

 жаңа төрағасы 



Сенаттан «бата» алып, Бірғаным Әйтімованың 

ақжарма пікірін естіп, конституциялық 

тәртіппен ресми қызметіне кірісті. 

Кешегі отырыста сенаторлар Қазақстан мен 

Корея арасындағы Балқаш жылу электр 

стансысын салу туралы келі

сі

мд

і 



қабы

лдағ


ан

 

болатын. Бақсақ, мұндай ке



лісі

мнің 


тиімділігімен қатар, машақаты да жеткілікті 

болып шықты. Қалаулылар алдында вице-

премьер – индустрия және жаңа технологиялар 

министрі Әсет Исекешевтің айтуынша, Балқаш 

ЖЭС-ін дамыту, қаржыландыру, жобалау, салу, 

па

йдалан



у 

ме

н 



техн

ик

алық



 қызмет көрсетуге 

өзгерістер енгізу туралы хаттамаға екі жыл 

бұрын қол қойылған. Келісімдегі қамтылған 

өзгеріске келсек, онда ел Үкіметінің электр 

энергиясының бағасын белгілеу  құқығы 

қарастырылған. Жобаның жақсы тұстары 

жеткілікті. Дегенмен станс

ы 

жұмысын бас-



тағаннан кейін Орта Азияда

ғы

  і



рі

  к


өл

  с


ана-

латын  Балқашқа экологиялық зардап 

тарттыратынын депутаттар да байқаған тәрізді. 

Бұған себеп Балқаш ЖЭС-і газбен емес, көмір 

отынымен жұмыс істейтін болады. Қазақстанда 

көмір жеткілікті болғанымен, ол үшін Екібастұз 

көмірі таңдалған. 

Се

на



т де

пу

та



ты Қ

ож

ахмет Баймаханов 



эк

ол

ог



ия

лық ти


імсі

зд

ікті



 мысалға алып, 

пайдалы жұмыс істеу керектігін алға тартты. 

Сондай-ақ министр  Мәжіліске заң жобасын 

арқалай барғанда «стансы 20 жыл істейді» 

десе, Сенаттағы комитет отырысында 

Индустрия және жаңа техногияла

р 

вице-


министрі «стансы 40 жыл 

жұ

мы



с істе

йд

і»



 деп 

мерзімін өзінше ұзартып тастаған секілді. Бір 

министрліктің өкілдерінің екі түрлі жауабы 

болғаны қызық, әрине. Дегенмен сенатор 

Қожахмет Баймахановтың айтуынша, стансы 

20 жыл жұмыс істегеннің өзінде 12 ай ішінде 

2,5 млн тонна 

кү

л шыға



ры

п, белгілі мерзім 

аяқт

ал

ға



нш

а 

он



ың

 мөл


ше

рі

 40 млн тоннаға 



жетеді екен. Егер Балқаш ЖЭС-і 40 жыл жұмыс 

істесе, одан шығатын күлдің көлемі 100 млн 

тоннадан асып кетеді-мыс. Бұл өте үлкен 

мөлшердегі қалдық. Алайда министрлік 

Парламентке берген құжатта жылына 1,3 млн

тонна күл шығады деп, залалды төмендетпек 

болғанға ұқсайды. «Сондай-ақ Балқаш 

стансысына қажетті Екібастұз көмір шахтасы 

жартылай «Самұрық Энергоға», жартылай

ресейлік «Русалға» тиесілі. Күні ертең Ресей 

компаниясы

 көм


ір бағ

ас

ын к



өт

еретін болса, 

тек Ек

іб

ас



тұз кө

мірі


н жағатын 

Ба

лқаш ЖЭС 



қиналып қалмай ма?» деген сенатор сөзінің 

жаны бар.

Бұдан бөлек, депутаттар Балқаш көлін 

жағалай теміржолмен оңтүстік өңірге күніне 

160 вагон көмір өтетінін, одан ұшатын шаң-

тоза


ң стансы іске қосылмай ж

ат

ып



көл 


тазалығына залалын тигізіп жатқанын алға 

тартты. Және бір өкініштісі, көмір орнына газ 

пайдаланудың еш мүмкіндігі қаралмаған. Бұл 

жайында жалпы отырысқа қатысқан қоршаған 

ортаны қорғау министрі Нұрлан Қаппаров: 

«Үкіметте ЖЭС-ке газ пайдала

ну

 мәселесін 



қарады

қ.

 Газ эко



номи

ка

  ж



ән

е 

эк



ол

огиялық 


жағынан өте тиімді. Бірақ газбен қамту үшін

20 жылға кепілдік керек. Мұнай және газ 

министрлігі кепілдік бере алмағандықтан, біз 

стансыда көмірді пайдалануды таңдап 

отырмыз», – деді. Сөйтіп, елдегі газ тап шы-

лығын алға тартатын басшылар, алпауыт 

елдердегі жылу электр стансыларында көмір 

пайдалану тәжірибесінің де бар екендігін 

көлденең ұстайды. Алайда экологиялық 

зардап шегуі, мүмкін, Балқаш көлі болжам 

бойынша 2045 ж

ылы 


60 пай

ыз

ға



  д

ейін 


тартылып қал

уы

 әбд



ен м

үм

кі



н.

 Т

іп



ті

 Қоршаған 

ортаны қорғау министрлігінің мәліметі 

бойынша, алдын алған жағдайда 30 пайыз 

бөлігінің тартылу қаупі басым екен. 


Каталог: userdata -> editions -> pdf
pdf -> Қазақтың Мұқағалиы туралы жұртшылық арасында әңгімелер
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ
pdf -> Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет
pdf -> Мен Абайдың ақындық мек тебі өз деңгейінде зерттеліп
pdf -> Бір тілде деп міндеттеген жоқ
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі
pdf -> Ерғожин ЕрлЕді Дәулет Ерғожиннің сөзіне сенсек, салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың дең­ гейі төмендеген. Құқық қорғау орган дарымен бірігіп жасаған жемқорлықтың

жүктеу 2.07 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет