Ќ71 Елена Чепилка Ќуаныш. Алматы: шыєыс сəулесі, 2005-148 бет



жүктеу 0.9 Mb.
Pdf просмотр
бет1/14
Дата11.09.2017
өлшемі0.9 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

ББК 84 Ќаз7-44

Ќ71


Ќ71 Елена Чепилка

Ќуаныш. -Алматы: ШЫЄЫС СƏУЛЕСІ, 2005-148 бет

ISBN 9965-9777-7-1  ББК 84 ќАЗ 7-44

Ќазаќ тіліне аударєан “ШЫЄЫС СƏУЛЕСІ” баспасы

Алматы ќаласы

Ќ  4702250201

     00 (05) -О5

© “ШЫЄЫС СƏУЛЕСІ”, 2005

ISBN 9965-9222-5-X

 


Мазмўны

Атайдыѕ сыйлыєы..................................................................................4

Туєан кїн................................................................................................11

Ќызыл алма...........................................................................................17

Аќмамыќ және оныѕ ќожайыны.........................................................19

Жабайы лаќ...........................................................................................29

Емханада................................................................................................35

Оля мен Надя........................................................................................42

“Естілмей” ќалєан дўєа.........................................................................45

Ґкіл әжей...............................................................................................46

Жаман сґз..............................................................................................55

Ќўрбылар..............................................................................................58

Тоты ќўс.................................................................................................65

Керме аєаш............................................................................................70

Достар....................................................................................................72

Екілік.......................................................................................................75

Сенуші болєым келмейді......................................................................79

Шыєармашылыќ бәйге.........................................................................80

Ќауышќан отбасы.................................................................................86

Исамен кездесу......................................................................................95

Арай........................................................................................................97

Ќўспазы балалар...................................................................................99

Ар-ўят..................................................................................................102

Кїшік....................................................................................................104

Ќарбалас...............................................................................................110

Антошканыѕ сырќаты........................................................................114

Коля аєайдыѕ әѕгімесі........................................................................117

Сїйкімді Ажар.....................................................................................124

Кїлпәш әжей.......................................................................................127

Вася – сыєан баласы...........................................................................130

Кішкентай ізгі хабаршы.......................................................................139

 


АТАЙДЫЅ СЫЙЛЫЄЫ

Демалыс кїні Айтбекке ауылдаєы атасы ќонаќќа келді. Айтбек атасын жанындай жаќсы кґретін. 

Əрдайым саєына кїтіп жїреді. Əжесі ертеректе ќайтыс болєан. Балалары болса бірініѕ артынан бірі 

ќалаєа ќоныс аударєан. Ќазір ауылдаєы їйінде атай жалєыз ґзі тўрады.

Ќарт анда-санда балалары мен немерелеріне ќонаќќа келіп тўрады. Ал жазєы демалыс кїндерінде 

балалары мен немерелерініѕ ауылдаєы їйіне ќонаќќа келгенінде мәре-сәре болып ќуанып ќалушы еді.

Немерелеріне барєанда оларєа неше тїрлі ойыншыќтар апарып беруді әдетке айналдырєан. Міне, 

бїгін де олар аталарыныѕ әкелген ойыншыќтарына риза болып, кґѕілдері жадырап жїр. Айтбекке 

шайыр исі аѕќыєан судай жаѕа доп таяќ пен шайбы добын әкеліпті. Ќарындасы Бота атасы сыйлаєан 

жаѕа ќуыршаєын ќўшаєына ќысып, томпиєан сїйкімді жїзі ќуаныштан бал-бўл жанады, кішкентай 

інісі Айдар ашыќ тїсті ала добын бґлменіѕ ішінде домалатып, ойын ќызыєына тїсіп жїр.

– Балалыќтыѕ балдырєан шаєында мейірлеріѕ ќанєанша ойнаѕдар. Осы ќызыќты кезеѕдеріѕ тез-аќ 

ґте шыєады, – деді ќарт бурыл саќалын анда-санда сипап ќойып.

Балалар їшін атасымен бірге болу зор єанибет. Айтбек пен Бота тўс-тўсынан шуылдап, оєан 

ґздерініѕ жаѕалыќтарын айтысып жатты. Айдар болса атасыныѕ тізесіне жайласып отырып алып, 

оныѕ бетіндегі әжімдерін сипап отыр. Балалар әсіресе атайдыѕ Киелі кітапты оќып беріп, тїрлі 

оќиєалар жайлы әѕгімелегенін ўнатады. Немерелері атасы мен ата-анасыныѕ Жаратушы Ќўдайєа 

деген шынайы сїйіспеншілігіне ќатты таѕырќайтын. Олар атайдыѕ Ќўдайєа сенгені їшін талай 

ќаєажу кґріп, жапа шеккенін папасы мен мамасыныѕ айтуынан білетін. Ал ќарт болса ґзі туралы 

әѕгіме етіп, сґз сабаќтауды ўнатпайтын. 

Айтбек ата-анасынан тїстен кейін мўз айдынына барып ойнауєа сўранды. Балалармен бірге барып 

хоккей ойнаєанша асыєып, таєаты таусылды. Балалардыѕ шайбасы бар. Жаѕа доп таяќты міндетті 

тїрде алып бармаќ. Мўндай доп таяќ ауладаєы балалардыѕ бірде-бірінде жоќ. Осы таяќќа ынтызар 

болып ќашаннан да армандап жїретін. Кейде ґз бґлмесінде отырып, ўйыќтар алдында Ќўдайєа 

сиынып, тілек ететін. Енді, міне, судай жаѕа доп таяєыныѕ сабын сипап отырып, Жаратушыєа тілегін 

ќабыл алєаны їшін алєыс сезімдерін білдіріп отыр.

Айтбек далаєа шыќты. Ауа райы тамылжып тўр екен. Ќар жамылєан кґшелерге кїнніѕ нўры шуаєын 

молынан тґгіп тўр. Ќытымыр аяз бетін ґбіп, мўрынын ќытыќтайды. Ќазір мўз айдынында ойынныѕ 

наєыз ќызєан шаєы. Айтбек кґрші подъезде тўратын Дәуіт деген досыныѕ їйіне кіріп кетті. Ол екеуі 

мектепке бірге баратын. Дәуіттіѕ одан бір жасќа їлкендігі бар. Жексенбі сайын ол екеуі Ќўдайєа 

ќўлшылыќ етуге бірге барып, ќатар отыратын. Айтбек келе салысымен Дәуіт оныѕ їгіттегенін 

кїтпестен-аќ жылдам-жылдам жинала бастады. Жалт-жўлт еткен жаѕа доп таяќты кґргенде 

ќуанєанынан ысќырып жіберді. Кґп ґтпей-аќ Дәуіт аула хоккейшісініѕ киімін киіп, ескі доп 

таяєын ўстаєан бойда досымен бірге далаєа шыќты. Мўз айдынындаєы тегеуірінді ойынєа шыдамай 

жараќаттанєан доп таяєын ол изолятор таспасымен тастай етіп орап тастапты. 

– Бәрекелді, мына доп таяєыѕ ќандай тамаша еді, – деп ќайта-ќайта айта берді Дәуіт  ќызыќќанын 

жасыра алмай. Сеніѕ атаѕ ќандай жаќсы адам, бәрін тїсінеді, – деді ол.

Айтбек ґзін шексіз баќытты сезінді. Əне-міне дегенше екі дос мўз айдынына келіп жетті. Бўл кезде 

балалар мўз айдынында доп ќуалап ойнап жїр екен. 

Əдетте бір ауланыѕ балалары екінші аула балаларына ќарсы команда болып ойнайтын. Ќайсар 

ќаќпашылар мўз алаѕындаєы ойын барысыныѕ бірде-бір сәтін ќалт жібермей, жіті баќылап тўрды.

Айтбек пен Дәуітті балалар ќуана ќарсы алды. Олар келгеннен соѕ екі командадаєы ойыншылар 

саны тепе-теѕ болды. Ендігі жерде ойынныѕ әділетті әрі әсерлі болатынына ешкімніѕ де кїдігі 

ќалмады. Айтбектіѕ жаѕа доп таяєы балалардыѕ барлыєына ўнады. Жаѕа доп таяќты бірінен соѕ 

бірі ќолдарына алма-кезектесе ўстап, шайбы добын ќуып ойнап кґріп жатты. Айтбек ешќашан 

ашкґз, сараѕ болєан емес. Дегенмен де доп таяєыныѕ ґзіне ќайта оралєанына ќуанды. Бїгінгі ойын 

кезінде ол әсіресе шираќ ќимылдап, шабыттана ойнады. Əне-міне дегенше ќарсыластар ќаќпасына 


екі допты енгізіп те жіберді. Бўл жерде доп таяќтыѕ ќатысы жоќ. Тек Айтбектіѕ кґѕіл-кїйі 

кґтеріѕкі болєан еді. Міне, таєы да бір допты ќарсыластар ќаќпасына тїсірді. Жанкїйерлер ќуана 

ќол шапалаќтап, ысќырып жатыр. Кейбіреулері мўз алаѕына жїгіріп шыєып, Айтбекті жеѕісімен 

ќўттыќтап жатты.

Ойын аяќталып, балалар їйлеріне ќайтуєа бет алєан сәтте Айтбектіѕ ќасына теѕселе басып Серік 

келді. Ол ќарсылас команданыѕ капитаны еді. 

– Не, жаѕа доп таяќ сатып алып, кґкірегіѕді кересіѕ бе? – деді ол тістене сґйлеп, – сен жаѕа доп 

таяєыѕ жоќ кезде осылайша шираќ ойнамайтынсыѕ. Кел, бәстесейік, жаѕа доп таяќсыз сен ќаќпаєа 

доп тїсіре алмас едіѕ.

– Не їшін таласып тўрсыѕ? Мен әділ ойнадым. Бәрі кґріп тўрды єой. Бәстесіп таласар жайым жоќ, 

– деді Айтбек.  

– Не, әлсізсіѕ бе? Əлде мамаѕа баруєа асыєып тўрсыѕ ба? Меніѕ ќолдан жасалєан ескі доп таяєыммен 

дәл осы жерде тўрып, меніѕ ќаќпама доп тїсіріп кґрші, кәне. Олай етпейінше мен сені ешќайда 

жібермеймін. Оєан кґнбесеѕ міне, саєан, – деп жўдырыєын кґрсетті. Олардыѕ кґшелерінде тўратын 

балалардыѕ басым кґпшілігі осы баладан именетін. Айтбек болса бўрын-соѕды біреумен тґбелесіп 

кґрмеген еді. Дегенмен де оныѕ алдында әлсіздік кґрсетіп, берілгісі келмеді. Ґз ауласыныѕ балалары 

Айтбекті ќаумалай ќоршап алып, оєан ќолдау кґрсетіп,  шуылдап тўрды. 

– Жаќсы. Мен ќаќпаєа доп соєамын. Біраќ сен меніѕ доп таяєыма тиіспе. Оны бїгін маєан атам тарту 

етті. Егер ќаќпаѕа доп тїсіре алмасам, саєан саєыз беремін. Жарай ма?

– Дўрыс айтасыѕ, Айтбек, – деп Дәуіт оныѕ сґзін ќолдады. 

Серік кекесінмен ыржиып кїлді де, ґзініѕ ќаќпасына ќарай жїгіре жґнелді. Айтбек ґзініѕ неліктен 

абыржып, ќиналєанын тїсінбеді. Жїгіріѕкіреп барды да, шайбы добын имек таяєымен ќарсыластар 

ќаќпасына ќарай баєыттап ўрып жіберді. Ойын сәтін баєдарлап тўрєан балалар тўс-тўстан 

шуылдап кетті. Тәсілќой Серік шираќ ќимылдап,  допты ќаќпаєа жеткізбей ќаєып алды.

– Немене, дәрменсізсіѕ бе? – деді ол ќарама-ќарсы келе жатќан Айтбекке кекесінді жїзбен ќарап.

–  Оќасы жоќ, бәрібір бїгінгі жеѕіс  біздікі, – деп Дәуіт досын жўбатып жатыр.

Біраќ Айтбек ґзін сондай ќолайсыз сезінді.

– Жарайды, Серік, мен онда ќазір саєан саєыз әкеліп берейін. Осы жерде кїте тўр.

– Айтарсыѕ. Кїт дейді. Ќазір кетерсіѕ де жым-жылас жоќ боларсыѕ. Сеніѕ айтќаныѕа сеніп тўрєан 

мен жоќ. Кепілдік ретінде доп таяєыѕды ќалдырып кет. Оны ќайтарып алу їшін ќайтып келеріѕ 

айдан аныќ.

Серік доп таяќты ќос-ќолдап ўстап, жармасќан кїйде Айтбекке кекесінмен тесіле ќарап ќалыпты. 

Айтбек ойланып ќалды. Кґрші ауладаєы їйлердіѕ бірінде тўратын осы бір сотќар баланы бўрыннан-

аќ ўнатпайтын. Бўрын-соѕды оєан ісі тїсіп кґрген емес. Дәл ќазір ќандай амал істеу керек екенін 

білмей дал болды. Серікті райынан ќайтару мїмкін емес екендігіне аныќ кґзі жетті.

– Жарайды, Серік, мен жылдам барып келемін, ќаласаѕ доп таяєыммен ойнай тўр. Мен дїкенге 

кеттім. 

 

Айтбек жїгірген бойда їйіне келді де, портфелініѕ ішіндегі ата-анасы мектепте тїскі ас 



ішу їшін берген аќшаны ала салып, далаєа жїгіріп шыќты. Атасы мен әке-шешесініѕ жай-жапсар 

сўраєанына тек: 

– Содан соѕ, – деп жауап берді де, келген ізімен ќайта жїгіріп кетті.

Баќытына орай дїкенде кезек кїтушілер жоќ екен. Кґп ўзамай-аќ ол сатып алєан саєызын ќалтасына 

салып алып, мўз алаѕына жїгіріп келді. 

Айтбек ґз кґзіне ґзі сенбеді. Бўл не деп ойларсыѕ? Ґз ауласыныѕ балалары бір жерге їйме-

жїйме болып жиналып, аласа орындыќтарда отыр. Кґрші ауланыѕ балалары кґрінбейді. Айтбек 

отырєандардыѕ арасынан Серікті іздеді. Ол із-тїзсіз жоєалыпты. 

Дәуіт жїгіргеннен ентігін баса алмай, алќынып тўрєан досыныѕ ќасына келіп:

– Ол кетіп ќалды, Айтбек, олардыѕ барлыєы да кетіп ќалды, – деді ўнжырєасы тїскен кїймен, – біз 

жібермеуге тырысып баќтыќ, біраќ олардыѕ саны біздегілерден артыќ, тїсінесіѕ бе?

Осы кезде Айтбек ґз достарыныѕ беті-бастарына кґзі тїсті. Олардыѕ барлыєыныѕ беті-ќолдары 

жараќаттаныпты. Болєан істі енді тїсінді. Бўл жай Айтбектіѕ жанын жабырќатты. Ол осы доп 

таяќты алєысы келіп армандаєанын, талай рет Ќўдайєа сиынып, тілек тілегенін, осы доп таяќты 

атасы сыйєа тартќанда ќуанышы ќойнына сыймай, ќуанєанын есіне алды. Ўнжырєасы тїсіп, 


їнсіз отырєан балаларєа алєыс сезіммен мейірлене ќарады. Осы балалардыѕ барлыєымен тай-

ќўлындай тебісіп, бірге ґсті, бірге ойнады. Біраќ Айтбектіѕ олармен ўќсас ќасиеттері аз. Мәсіхшілер 

отбасында тәрбиеленгендіктен Айтбектіѕ тәртібі, мінез-ќўлќы оларєа ќараєанда бґлекше. Дос 

балалары Айтбекке ґздерініѕ ќандай да бір ќўпия сырларын айтып, аќылдасатын. Одан кґмек 

сўрауєа да ќымсынбайтын. Айтбек болса балалардыѕ ќылыєын әжуалап, кїлкіге айналдырып, жасы 

кіші балаларды жәбірлеп кґрген емес. Сондыќтан да болар балалардыѕ барлыєы да оны ќатты 

сыйлайтын. Кґмектескілері келіп-аќ еді. Əттеѕ! Балалардыѕ барлыєы оєан жәрдемдескісі келген 

ниетпен біреуі Серікті кешкісін подъездіѕ алдынан ўстап алуды, екінші біреуі оныѕ їйіне барып ата-

анасына болєан жайды айтып беруді ўсынды.

– Ештеѕе істеудіѕ ќажеті жоќ. Сендерге рахмет, балалар. Мен онымен ґзім-аќ тїсінісе жатармын, 

– деді Айтбек тїсініксіз дауыспен міѕгірлеп.

Ол їнсіз бўрылды да, їйіне ќарай бет алды. Кґзінен тарам-тарам болып шыќќан жасы бетін жуды. 

Суыќ жел бетін тоѕазытып, кґз жасын кептіргендей. Ќасында Дәуіт келе жатыр. Ол їйге келе 

салысымен Айтбек їшін Ќўдайєа сиынып, дўєа-тілек баєыштаймын деп шешті ішінен.

Атасы кіре берісте кґзініѕ жасын әреѕ тиып, шешініп жатќан немересініѕ әр ќимылын ќалт 

жіберместен баєдарлап отырды. 

– Не болды, ќарєым, доп таяєыѕ ќайда? Сынып ќалды ма,әлде?

Атасыныѕ мейірімді кґзіне кґзі тїскені-аќ мўѕ екен, ол ґзін-ґзі ўстай алмай, еѕіреп жылап жіберді. 

Атасы мен әке-шешесі Айтбектіѕ айтќандарын тыѕдап, болєан істіѕ жай-жапсарын білгеннен соѕ, 

оєан басу айта бастады. Аќырында атасы Айтбектіѕ ќолынан жетектеп, балалардыѕ ўйыќтайтын 

бґлмесіне ертіп келді. Ол ґзініѕ Киелі кітабын алды да, немересіне осы кітаптан: «Кімде-кім сенімен 

соттасып, сеніѕ жейдеѕді алєысы келсе, сен оєан сырт киіміѕді ќоса бер», «Татуластырушылар 

баќытты. Себебі олар Ќўдайдыѕ рухани балалары деп атанатын болады», – деген жолдарды оќып 

берді. 


– Айтбек, саєан азап шеккен алєашќы мәсіхшілер туралы әѕгімелер ќатты ўнаушы еді єой.

– Ўнайтыны рас, ата. Біраќ оныѕ бўл іске ќатысы ќандай?

– Ќўлыным-ау, сен әркез олардыѕ бойында осыншама ќайсарлыќ, ґз нанымдарына деген тереѕ сенім, 

Ќўдайєа деген шынайы сїйіспеншілік ќайдан келген деп таѕырќаушы едіѕ єой. Міне, осындай 

ізгі ќасиет біздіѕ әрќайсымыздыѕ бойымызда ќалыптасады. Жаратушы бізді осындай сынаќтар 

арќылы Ќўдайєа деген адалдыєымызды, тґзімділігімізді сынайды. Жігерімізді шыѕдайды. Сенім 

жолындаєы ўлы ќаћармандыќ істерге даярлайды. Ќўдайдыѕ ўлдары тґзімді де ќайратты болуы тиіс. 

Осындай ізгі ќасиеттер біздіѕ бойымызда осындай сындарлы сәттер кезінде ќалыптасады. Исаныѕ 

ґсиеті бойынша іс-амал істесеѕ, ќуанышќа кенелесіѕ! Мәсіхшілік ґмірдіѕ кґркемдігін тїйсініп, жеѕіс 

ќуанышына бґленесіѕ!

– Оєан кешірім ет дейсіѕ, ата. Ќалай кешіремін?

– Оєан кешірім жасаєыѕ келсе, Жаратушы Ие саєан жеѕілдік жасайды. 

Бўл – Оныѕ ќўзырындаєы іс. Кґмектеседі. Ол Яћуданыѕ Гетсимандаєы сатќындыєы їшін оны 

жау санаєан жоќ, ќайта дос санады. Бўл ретте Ол монтансып, екі жїзділік танытќан жоќ. Біздіѕ 

Ќўдайымыз осындай. Ґзініѕ жолдан тайып, адасќан, кїнәєа белшесінен батќан шәкіртін аяєан. Егер 

Яћуда кешірім ґтінгенде, Иса оны ќуана-ќуана кешіріп, оєан сїйіспеншілік  сыйлар еді. 

Сол кеште есігі жабыќ бґлмеде отырып атасы мен немересі – мәсіхші екі жан ўзаќ әѕгімелесті. 

Олардыѕ бірі саќал-шашына аќ кірген, ґзініѕ сеніміне, нанымына берік, жасы жеткен ќария болса, 

екіншісі – ґзініѕ ґмір жолын жаѕа єана бастаєан, аузын ашса – кґмекейі кґрінетін аѕєал, аќжарќын, 

ќайырымды мінезді жасґспірім бала. Сол кеште Жаратушы осы екеуініѕ ыстыќ ыќыласты дўєа-

тілектерін ќабыл алып, екеуініѕ жїректерін шаттыќќа, мамыражай тыныштыќќа бґледі. 

 Балалар бґлмесінде отырып мәсіхші жасґспірім бала маѕызды шешім ќабылдады. Ол жедел киінді 

де, тысќа шыќты. Пәлтесініѕ ќалтасында әжептәуір салмаќты, ґзіне ерекше ќымбат зат бар. 

Пәтердіѕ ќоѕырауын басќан еді, есікті шаршаєандыќтан жїзі солєын тартќан мосќал әйел  ашты. 

Саєан не керек, бала? Сен де Серікке шаєым жасай келдіѕ бе? Меніѕ тілазар балам сені де сабады 

ма? Ол сотќарлыєы їшін жаѕа єана менен таяќ жеді. Саєан дейін де кґрші ауладан бірнеше адам 

келіп, оєан шаєым жасаєан. Əкесі кеткеннен бері әбден бетімен кетті бўл бала. Їйіѕе бара бер. Ќам 

жеме, сен їшін де жазалармын оны, – деді де жаѕаєы әйел Айтбектіѕ аузын ашып, сґз айтуына мўрша 

берместен зілдей есікті сарт еткізіп жаба салды. Бала алєашында не істерін білмей, сасып ќалды. 


Дегенмен таєы да ќоѕырауды басты.

– Саєан не керек? – деді таєы да есік ашќан жаѕаєы әйел, есік алдында тўрєан балаєа таѕырќай ќарап.

– Жоќ, апай, мен шаєымдануєа келгенім жоќ. Маѕызды бір шаруамен келіп едім. Кіруге рўќсат па?

– Шаєымданбаймын дейсіѕ бе? Онда меніѕ баламныѕ досы болдыѕ єой. Тїріѕе ќарасам, моп-

момаќан баласыѕ. Сен де ата-анаѕныѕ жїйкесін тоздырып болєан шыєарсыѕ. Əй, сотќарлар-ай!

Есік ќайтадан жабылды. Айтбек тосылєаннан желкесін ќасып:

– Əзәзіл меніѕ Киелі кітап бойынша амал істеуіме кедергі келтіруде. Біраќ мен де беріле ќоймаспын, 

– деді де, тас тїйін бекініп алып, есіктіѕ ќоѕырауын таєы басты. Серіктіѕ мамасы есікті ќатты 

серпінмен сілки ашќанда Айтбек кґзімді кґгертіп алар ма екенмін деп жасќанып ќалды. 

– Мен оєан сыйлыќ әкелдім. Мен ќазір кетемін. Шаќырып жіберіѕізші, ґтінемін сізден, – деп 

бастырмалата сґйледі Айтбек. 

Арєы бґлмеден тїрі жїнін жўлєан балапандай ўйпа-тўйпа болєан Серік кґрінді. Ол Айтбекке отты 

кґздерімен ажырая ќарап: 

– Саєан не керек? Келген ізіѕмен кері ќарай кет. Мама, мынаны ќуып жібер, – деді тіксіне сґйлеп.

– Əй, ґздеріѕ біліѕдерші! Серіктіѕ мамасы ќолын бір сілтеді де, ґз шаруасымен шўєылдана берді.

– Тоќтай тўр, Серік, мен сенен доп таяєымды алайын деп келгенім жоќ. Мен саєан мынаны әкелдім, 

– деп шайыр иісі аѕќыєан судай жаѕа шайбы добын ўсынды, – жалєыз доп таяќпен не бітіресіѕ? Не 

ары, не бері емес. Мўны менен сыйлыќ ретінде ќабыл ал.

Серік кекесінмен мырс етті.

– Келемеждеп тўрсыѕ ба? Ќазір кґрсетімін саєан.

– Жоќ, келемеждеп тўрєаным жоќ. Осыны саєан тарту етемін. Ал мына саєыз сенікі. Сен оны әділ 

тїрде ўтып алдыѕ.

Айтбек әкелген заттарын Серіктіѕ ќолына ўстата салды да, оныѕ жауабын кїтпестен баспалдаќпен 

тґмен ќарай шапшаѕдап тїсіп кете барды. Їйіне ќайтып келе жатып, жол бойы Исаєа сиынды:

– Тәѕір Ием, мен Сеніѕ ќалауыѕ бойынша бар амалымды істедім. Ќазір мен ќуаныштымын. Серікке 

батаѕды беріп, онымен ґзіѕ сґйлескейсіѕ! 

Атасы мен әке-шешесі Айтбектіѕ ґзімен ќастасќан баламен кездесудіѕ ќиын болєанын, аќырында ол 

ґз дегеніне жетіп, апарєан сыйлыєын оныѕ ќолына ўстатып кеткендігі туралы әѕгімесін зейін ќойып 

тыѕдады. Соѕында мамасы сәл кїрсінді де:

– Ол баланыѕ ґмірі ќиын кґрінеді. Мамасыныѕ басында да ауыртпалыќ бар сияќты. Əкесіз бала 

ґсіріп, тәрбиелеу оѕай емес-ау. Ќўдайдыѕ кґмегі ќажет-аќ. Серіктіѕ мамасымен танысу керек екен.

Сол кеште Серіктіѕ кґѕіл-кїйі, ішкі ой-сезімдері ќандай болєандыєын ешкім білмейді. Таѕертеѕгісін 

дїкенге барайын деп, Айтбектіѕ мамасы тысќа шыќќанда, есіктіѕ алдында жатќан жаѕа доп таяќты, 

шайбыны және саєызды тауып алды. Бўл – атасыныѕ немересіне берген тартулары. Бїп-бїтін, тїп-

тїгел кїйінде екен. Осы заттарды  Айтбектіѕ тґсегініѕ жанына апарып ќойды. Ол балбырап, тәтті 

ўйќыныѕ ќўшаєында жатыр екен. Кґп ґтпей-аќ ауланыѕ  балалары Серіктіѕ мінезінен айтулы 

ґзгерісті аѕєарды. Мўз айдынына да сирек келетін болды. Оныѕ ќойдан жуас момаќан болып 

ќалєанына ауланыѕ балалары ќатты таѕырќады. Айтбек болса жаѕа доп таяєы мен шайбы добын 

алып, жарќын кґѕілмен далаєа шыќты. Айтбек пен Серіктіѕ мамалары арасында ќыл ґтпестей 

достыќ ќарым-ќатынас ќалыптасќаны да кездейсоќ жай емес еді. Жазда Айтбектіѕ туєан кїні болды. 

Оєан бірінші болып Серік келді. Оныѕ бўл ќылыєына ешкім де таѕданєан жоќ. Ґйткені осындай 

кешірімділік, жаќсы ќарым-ќатынас мәсіхшілер арасында єана болады емес пе? Атасыныѕ берген 

сыйлыєы ма, әлде басќа да себеп тїрткі болды ма, Айтбек жаѕа дос тапты.                   

ТУЄАН КЇН

Бїгін Сайлаудыѕ туєан кїні. Мектептегі сабаќ ґте ўзаќ болєан сияќты. Мўєалімдер оєан жеѕілдік 

жасады: таќтаєа шаќырып, сабаќ сўраєан жоќ. Ќандай жаќсы. Міне, еѕ соѕєы ќоѕырау да соєылды. 

«Алаќай! Енді їйге ќайтуєа болады», – деді ол ќуанышы ќойнына сыймай. Даладаєы тамылжыєан 

табиєат жаныѕды жадыратып, кґѕіліѕе дем бергендей. Кґктемгі кїн нўры кґшелерге шуаєын 

молынан тґгіп тўр. Майда ќоѕыр жел бетіѕді ґбеді. Осынау кеѕ дїниеде ґмір сїру ќандай єанибет 

еді! Оныѕ їстіне ол бїгін кәп-кәдімгідей ержетіп, он жасќа толып отыр. 



Сайлау мектептен шыќќан бойда осындай кґтеріѕкі кґѕілмен бірде ысќырып, бірде әндетіп, жїгіре 

басып їйіне ќарай беттеді. 

 Мамасы туєан кїнге дайындыќ жасап әбігер болып жїр екен. Ўлы кґп-кґрім ержетіп ќалды. Бїгінгі 

кїн ол їшін аса әсерлі де ќуанышты болып ґтсін деп бар ниетін сала дайындалуда. Тїрлі-тїсті 

кремнен жасалєан райхан гїлдерімен безендірілген їлкен торт мерекелік дастарханєа кґрік беріп тўр. 

Ќазір ќонаќтар келеді. Сайлаудыѕ  ќуаныштан кґѕілі тасып, шаттанып жїр. 

– Алаќай! Мынаныѕ барлыєы маєан ба? Дастархан толып тўр єой! Осыныѕ бәрін  ќашан дайындап 

їлгергенсіѕ?!

– Бїгін сен он жасќа толдыѕ. Осындай ілтипат кґрсетуге лайыќсыѕ, – деді мамасы, – ал ќазір 

киіміѕді ауыстыр да, нанєа барып кел!

 Жїгіре басып ас їйден шыќќан Сайлау дәлізден ќарындасы Нўргїлді кґрді. Ол тґрт жаста еді. 

Бїлдіршіндей сїйкімді ќарындасын Сайлау жанындай жаќсы кґреді. Кґгілдір тїсті бўршаќтары 

бар аќ кґйлегі, жіѕішке бўрымындаєы їлпілдек банты оєан жарасып-аќ тўр. Нўргїл аєасына ќарап 

ќулана кїлімсіреп:

– Сайлау, саєан беретін сыйлыєым бар, – деді.

– Солай ма? Ол ќандай сыйлыќ?

– Айтпаймын. Сосын беремін. Ќусыѕ єой ґзіѕ.

Сайлау мейіріммен кїлімсіреді де, кішкене ќарындасыныѕ тосап жаєылєан томпаќ бетінен шґп 

еткізіп сїйіп алды. Бўл кезде жўмыстан ќайтќан әкесі мамасына дастархан мәзірін їстелге ќоюєа 

жәрдемдесіп жатты. Ќазір ќонаќтар да келіп ќалар. Шаќырылєандар кґп. Олардыѕ арасында атасы, 

әжесі, жексенбілік мектепке бірге барып жїрген достары, сыныптас досы Ќайсар бар. Бір аулада 

тўратын, футболды бірге ойнап жїрген достары да туєан кїнге келеміз деп уәде берген. Мен ќандай 

баќыттымын! – деп ойлады ол масаттана. 

Дїкенге барар жолда кіші-гірім гїл баєы, одан әріректе трамвай аялдамасы бар. Дїкен мен їйдіѕ 

арасы он бес минуттыќ жол. Гїл алаѕыныѕ жанынан ґтіп бара жатып Сайлау баланыѕ жылаєан 

дауысын естіді. Бўрылып ќараса, трамвай аялдамасыныѕ ќарама-ќарсысында ґзініѕ ќарындасы 

Нўргїлден сәл ересектеу бір бала жылап отыр екен. Сайлау ары ќарай ґтіп кете берейін деп те 


Каталог: books
books -> Бағдарламасы бойынша жарық көрді Жайлыбай F. Таңдамалы. Астана: Фолиант, 2014
books -> Орынбасар Дөңқабақ ДӘуір дүЛДҮлдері
books -> Бағдарламасы бойынша шығарылды Редакция алқасы: С. Абдрахманов, Н. Асқарбекова, Р. Асылбекқызы
books -> Бағдарламасы бойынша жарық көрді
books -> Ұлы дала тұЛҒалары қҰдайберген
books -> Редакция ал қ
books -> Ббк 84 Қаз-7 82 Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі Ақпарат және мұрағат комитеті «Әдебиеттің әлеуметтік маңызды түрлерін басып шығару»
books -> Анықтамалық Е. Тілешов, Д.Қамзабекұлы Алматы, 2014 «Сардар» Баспа үйі

жүктеу 0.9 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет