5В010800 – «Дене шынықтыру жəне спорт» мамандықтары бойынша кредиттік оқу жүйесінде оқитын студенттерге арналған



жүктеу 5.01 Kb.
Pdf просмотр
бет6/12
Дата23.04.2017
өлшемі5.01 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

№19 дəріс тақырыбы: Қазақстан Республикасының қазіргі мектептеріндегі білім 
мазмұны 
Жоспары: 
1. Білім беру мазмұны туралы түсінік жəне оның мəні.. 
2. Білім мазмұнын қалыптастырудың принциптері жəне ұстанымдары. 
3.  Қазақстан  Республикасының    «Білім  туралы»  заңы  жəне  білім  мазмұнына 
қойылатын жалпы талаптар. 
4. Оқу жоспары, бағдарламалары, оқулық жəне оқу құралы.  
5. Оқулыққа қойылатын талаптар. 
1.Білім (оқыту, оқу үрдісі) мазмұны – жас ұрпақты неге оқыту керек деген сұраққа нақты 
жауап болып табылады. Білім мазмұнын белгілі типті оқу мекемесінде арнайы оқытуға 
таңдалып алынған білім, біліктілік жəне дағдылардың нақты жүйесі деп түсіндіруге 
болады. Бұл жүйеге оқушылардың белгілі интеллектуалдық, əлеуметтік жəне рухани 
дамуын қамтамасыз ететін қоршаған орта, қазіргі заман өндірістері, мəдениет жəне өнер 
туралы білім; білім алудың интеллектуалдық жəне практикалық біліктіліктері мен оларды 
қолдану тəсілдері; танымдық іс-əрекет, теориялық жəне практикалық мəселелерді 
шығармашылықпен шешу дағдыларын меңгеру кіреді. Білім мазмұны категориясы 
адамдарға белгілі табиғат, адам, қоғам туралы білімдері, белгілі іс-əрекет тəсілдерін 
орындаудағы адамға тəн біліктіліктер туралы  алынған білімдері; қоғам алдында 
туындайтын жаңа мəселелерді шешу тəжірибесі; өмір, табиғат, қоршаған орта тағы 
басқалар туралы ойлары көрсетілген əлеуметтік тəжірибені бейнелейді. Кейде адамзаттың 
əлеуметтік тəжірибесін жалпы адамзат мəдениеті деп атайды. 
 
Сан мыңдаған даму тарихында адамзат өте көп білім жинақтады. Жасөспірім ұрпақ 
осы білімді игерген кезде ғана өркениет дамуы жүзеге асады. Бірақ жинақталған білімнің 
барлығын  адам  түгелдей  меңгере  алуы  мүмкін  емес.  Сондықтан  ең  маңызды,  негізгі 
білімдер мен біліктіліктерді таңдау мəселесінің орны ерекше. 
 
Əлеуметтік  тəжірибе  мектептегі  оқу  мазмұнында  түрлі  пəндерге  бөлініп  көрініс 
табады.  Оқу  пəні  бұл  –  нақты  белгілері  бойынша  ерекшеленген,  құбылыстардың  нақты 
класына  жататын  əлеуметтік  тəжірибенің  (адамзат  мəдениетінің)  бөлігі.  Оқу  пəндері 
белгілі  ғылымдардың  негіздерін  мектептердегі  оқыту  қажеттіліктеріне  бейімдейтін  білім 
мазмұнының арнайы  
 
Білімнің  мазмұны  –  оқыту  процесі  компоненттерінің  бірі.  Бұл  ғылыми  білімнің, 
іскерліктің  жəне  дағдының  жүйесі.  Осы  жүйенің  негізінде    оқушылардың  ақыл-ойы, 
қабілеті дамиды, ғылыми-материалистік көзқарасы, мінезі қалыптасады. 
 
Білім  мазмұны  бұл  –  бірінші,  алдыңғы  ұрпақтың  тəжірибесін  меңгеру  тəжірибесі, 
екінші  жеке  тұлға  мінез-құлқының  типологиялық  сапаларын  тəрбиелеу,  үшіншіден 
адамның  ақыл-ой  жəне  дене-күш  жағынан  дамуымен  сипатталатын  үш  біртұтас  үрдістің 
мазмұны. 
 
Білім мазмұны көптеген нормативті құжаттарда анықталған.  
 
  
Бақылау сұрақтары 
1. 
Білім жəне оның мазмұны туралы түсінік бер. 
2. 
Білім мазмұнының көздерін ата. 
3. 
Білім мазмұнына қойылатын жалпы талаптарды көрсет. 
4. 
Оқу жоспары дегеніміз не? 
5. 
Оқу бағдарламасы дегеніміз не? 

6. 
Оқулық дегеніміз не? 
7. 
Оқу құралы дегеніміз не? 
8. 
Оқулыққа қойылатын талаптарды ата. 
9. 
Оқу жоспары неше компоненттен тұрады? 
 
№20 дəріс тақырыбы: Оқыту процесінің мəні 
Жоспары: 
1. Оқыту процесінің мəні жəне оның функциялары. 
2. Оқытудың түрлері. 
3. Оқушылардың танымдық іс-əрекеінің ерекшеліктері. 
4. Оқыту процесінің құрылымы, негізгі сатылары. 
1.Оқыту  –  қоғамдық  қатынастарды,  қоғамдық  сананы,  мəдениетті  жəне  өнімді  еңбек 
тəжірибесін,  қоршаған  ортаны  белсенді  өзгерту  жəне  қорғау  туралы  білімді  ересектерің 
мақсатты  бағытталған,  ұйымдасқан,  жүйелі  түрде  беруі  жəне  оны  өсіп  келе  жатқан 
ұрпақтың  меңгеруі.  Ол  ұрпақтың  сабақтастығын,  қоғамның  толықтай  қызмет  етуін  жəне 
тұлғаның  дамуының  сəйкесті  деңгейін  қамтамасыз  етеді.  Оқыту  процесінде  оқушылар 
адамзаттың 
қоғамдық-тарихи 
тəжірибесінен 
белгілі 
бір 
жақтарын 
меңгереді: 
идеологияны,саясатты, ғылымды, мораль, еңбек, əдебиет жəне өнер, жалпы жəне денелік 
мəдениетті. Оқыту тұлғаның жан-жақты жəне үйлесімді дамуының негізін салады.  
Оқытудың  ғылыми  танымнан  айырмашылығы  бар.  Ғылыми  зерттеу  адамзатқа 
белгісіз  білімді  ашып  берсе,  оқушы  адамзатқа  белгілі тек  өзіне  белгісіз  білімдер  жүейсін 
меңгереді. 
 
Оқыту  мұғалім  мен  оқушының  бірлескен  іс-əрекеті  ретінде  екі  өзара  байланысты 
процеске бөлінеді: сабақ беру мұғалімнің іс-əрекеті ретінде жəне оқу оқушының іс-əрекеті 
ретінде.  Мұғалім  қоғамның  мүддесін  көздейді,  ол  оқушы  меңгеруге  тиісті  адамзаттың 
тəжірибесін  өзінде  алып  жүргенге  іспетті.  Сабақ  беру  бірнеше  жақтың  қосындысы 
болады: мұғалімнің өз пəнін білуі, оқыту-тəрбиелеу процесін ұйымдастыра білу іскерлігі, 
қазіргі  оқыту  əдістерін  білуі,  оқушының  танымдық  мүмкіншілігін,  оның  ақыл-ой 
дамуының  терең  түсінуін,  шəкірттің  тұлғалық  белгілерін  қалыптастырудың  жолдарын 
білуі.  Оқу  –  белсенді  танымдық  процесс,  онда  оқушының  ақыл-күштері,  мінезінің 
моральдық  жəне  еріктік  белгілері,  тұлғаның  белгілері  жəне  темпераменті  қалыптасып, 
көрініс табады.  
Бақылау сұрақтары 
1.  Оқыту дегеніміз не? 
2.  Оқыту процесінің мəні неде? 
3.  Оқыту процесінің функцияларын ата. 
4.  Оқушылардың танымдық іс-əрекетінің ерекшеліктерін ата. 
5.  Оқыту процесінің құрылымы, негізгі сатыларын сипатта. 
6.  Оқытудың қызметін атаңыз. 
7.  Оқыту түрлері, олардың кемшіліктері мен жетістіктерін атаңаыз. 
8.  Оқыту түрлерінің сипаттамасын жəне ерекшеліктерін атаңыз. 
 
№21 дəріс тақырыбы: Оқу мотивтері 
Жоспары: 
1. Оқу мотивтері туралы түсінік. 
2. Оқу əрекеті мотивтерін қалыптастыру. 
3. Оқуға мотивацияны арттыру шарттары. 
4. Оқушыларды оқуға ынталандыру. 
 

1.  Мотивтер /фр. motif, лат. moveo – қозғалтамын/ іс-əрекеттің түрткісі, олар субъектінің 
өмір  сүру  жағдайының  əсерімен  құрылады  жəне  оның  белсенділігінің  бағытталғандығын 
анықтайды. Мотив ролінде сұраныстары, қызығушылықтары, талпыныстары, эмоциялары, 
бағытталғандығы  жəне  мұраттары  болып  табылады.  Бала  мектепке  келгенде  мектепте 
болуға деген қызығушылықпен байланысты жəне қоғамдық өмірге белсенді қатыстырылу 
мотивтері  онда  басым  болады.  Өсе  келе  бұл  мотивтер  өзгеріске  түседі:  бір  жағдайларда 
жақсы  баға  алуға  деген  қызығушылық  пайда  болады,  екіншілерде  білімнің  өзіндік 
мазмұнына қызығушылық туады.  
 
Себептендіру  /мотив/  -  баланы  оқуға  ұмтылдыратын  күш.  Оқушының  оқу 
мотивтері – борыш сезімі, мұғалімнен мақтау алу ниеті, жазалаудан қорқуы, ересектердің 
талабын  орындау  əдеті,  танымдық  қызығушылық,  сыныпта  өз  орнын  табуға  деген 
ұмтылысы,  ата-аналарды  қуантуға  ниеті,  «бестік»  бағасын  алуға  талпынысы,  сыйлық 
алуға деген ұмтылысы.  
Бақылау сұрақтары 
1.  Мотив дегеніміз не? 
2.  Оқу мотивтерін ата. 
3.  Танымдық мотив дегеніміз не? 
4.  Оқу əрекеті мотивтерін қалыптастыру тəсілдерін ата. 
5.  Оқуға мотивацияны арттыру шарттарын көрсет. 
6.  Стимул дегеніміз не? 
 
№22 дəріс тақырыбы: Оқыту заңдылықтары жəне принциптері 
Жоспары: 
1. Оқытудың заңдылықтары жəне принциптері туралы жалпы түсінік. 
2. Оқытудың заңдылықтары. 
3. Оқытудың жеке /нақты/ заңдылықтары. 
4. Оқытудың принциптері /ұстанымдары/ мен ережелері. 
1.Оқыту  теориясының  негізгі  компоненттерінің  бірі  оның  заңдылықтары.  Олардан 
құбылыстар, үрдістер, оның нəтижелері арасындағы обьективті, тұрақты жəне қайталанып 
келіп отыратын байланыстар көрініс табады. 
 
 
Дидактикалық  принциптер  –  оқыту  процесінің  жалпы  мақсаттарына  жəне 
заңдылықтарына  сəйкесті  мазмұнды,  ұйымдастырушылық  формалар  мен  əдістерді 
анықтайтын базистік жағдайлар.  
 
Я.А.Коменский  педагогикалық  ойдың  тарихында  ең  бірінші  болып  оқыту  процесінің 
құрылыуын анықтайтын оқыту принциптерінің жүйесін жасады. Я.А.Коменскийдің оқыту 
табиғаттың  жəне  адамның  дамуының  жалпы  заңдылықтарына  бағынады  деген  идеясы 
«оқытудың  табиғатқа  сəйкестігі»  деген  атқа  ие  болды.  Ж.Ж.Руссо  оқыту  процесінің 
принципалдық  негізі  баланың  табиғатпен  тікелей  жанасуы  деп  есептеді.  И.Г.Песталоцци 
оқытудың мазмұнын көрнекілік принципінен шығарады. 
 
А.Дистервег  оқыту  жүйесін  нақты  ережелермен  толтырады.  Ол  оларды  оқыту 
мазмұнына, 
оқытушыларға, 
оқушыларға 
талаптар 
түрінде 
қарастырды. 
Оқыту 
прициптерін  жасауда  К.Д.Ушинский  үлкен  үлес  қосты.  Ол  мынадай  принциптерді  бөліп 
шығарды:  оқытудың  халықтық  идеясында  көрініс  табатын  оқытудың  тəрбиелеушілік 
сипаты;  оқытудың  жүйелігі,  шамаға  лайықтылығы  жəне  əлі  жетерлігі;  білімнің  беріктігі; 
оқытудың  саналылығы  жəне  белсенділігі;  оқытудың  көрнекілігі.  К.Д.Ушинский  осы 
принциптерге терең психологиялық негіздеме берді. 
 
 
  
Бақылау сұрақтары 
1)  Оқыту процесінің заңдылықтарына түсінік жəне оларға сипаттама бер. 
2)  Оқытудың заңдылықтарын ата. 
3)  Оқытудың жеке заңдылықтарын ата. 

4)  Оқыту принциптері дегеніміз не? 
5)  Я.А.Каменский, К.Д.Ушинский оқыту принциптерін қалай қарастырды? 
6)  Табиғатқа сəйкестілік принципінің мəні. 
7)  Саналылық жəне белсенділік принципінің мəні неде? 
8)  Көрнекілік принципінің принципінің мəні неде? 
9)  Ғылымилық принципінің мəні неде? 
№23 дəріс тақырыбы: Мектептегі оқыту əдістері 
Жоспары: 
 1. Оқыту əдістері  жəне олардың функциясы туралы түсінік. 
2. Оқыту əдістерін жіктеу немесе классификациялау. 
3. Танымдық іс-əрекеттің типіне қарай оқыту əдістерін классификациялау. 
1.   
Əдіс  дегеніміз  -    оқу-тəрбие  жұмыстарының  алдында  тұрған  міндеттерді  дұрыс 
орындау  үшін  мұғалім  мен  оқушылардың  бірлесіп  жұмыс  істеу  үшін  қолданатын 
тəсілдері.  
 
Əдіс  арқылы  мақсатқа  жету  үшін  істелетін  жұмыстар  ретке  келтіріледі.  Оқыту 
əдістері  –  бұл  мұғалім  мен  оқушылардың  оқу-тəрбие  жұмысының  міндеттерін  шешуге 
бағытталған  өзара  бірлескен  іс-əрекетінің  тəсілі.  Оқыту  əдістерінде  объективті 
/мұғалімнен тəуелсіз/ жəне субъективті /оған тəуелді/ бөлімдер болады.  
 
Оқыту  əдістері  танымға  қызығушылық  туғызу  керек.  Олар  оқушының  ақыл-ойын 
дамытады,  ізденуге,  жаңа  білімді  түсінуге  ықпал  етеді.  Оқытуда  ең  басты  нəрсе  – 
оқушылардың танымдық жұмыстары.  
 
Оқыту  əдістері  əр  түрлі  функцияларды  орындайды:  оқытушылық,  мотивациялық, 
дамытушылық, тəрбиелеушілік, ұйымдастырушылық.  
 
 
Бақылау сұрақтары 
1.  Оқыту əдісі дегеніміз не? 
2.   Əдіс құрылымынан қандай құрамдық бөліктерді бөліп көрсетуге болады?Əдістерді 
жіктеудің мəнін ашып көрсет 
3.  Оқыту функциялары қандай функцияларды орындайды? 
4.  Əңгіме əдісінің мазмұнын ашып көрсет. 
5.  Танымдық іс-əрекеттің типіне қарай оқыту əдістерін классификацияла. 
 
№24 дəріс тақырыбы:Оқыту əдістерінің түрлері. 
Жоспары: 
1. Ауызша баяндау əдістері. 
2.Оқытудың көрнекілік əдістері. 
3.Оқытудың практикалық əдістері. 
4. Оқытудың бағдарламаланған /программаланған/ əдістері. 
5. Оқу-танымдық іс-əрекетті ұйымдастыру. 
 
1.Ауызша  баяндау  əдістеріне  жататындар:  баяндау  /рассказ/,  түсіндіру,  əңгіме, 
дəріс, оқу пікірталасы. 
 
Баяндау /рассказ/ оқытудың сөздік əдісі, ол бойынша оқу материалының мазмұны 
ауызша  айтылған  күйде  беріледі.  Баяндауға  қойылатын  педагогикалық  талаптар:  сабақ 
берудің  идеялық  адамгершілік  бағытталғандығын  қамтамасыз  ету;  хабарланатын 
ақпараттың  дұрыстығы;  қойвлатын,  дəлелденетін  жағдайлардың  дұрыстығын  дəлелдеу 
үшін 
жарқын 
көз 
жеткізетін 
мысалдарды, 
фактілерді 
келтіру; 
баяндаудың 
эмоционалдығы; баяндау тілінің жатықтығы жəне түсініктілігі, беріліп жатқан фактілерді, 
деректерді бағалауда өзінің тұрғысын, көзқарасын көрсету. 

 
Бұл  əдістің  функциясы  –  оқытушылық.  Бұл  əдіс  көбінесе  бастауыш  сыныптарда 
қолданылды.  Мақсатына  қарай  баяндаудың  бірнеше  түрін  бөледі:  баяндау-кіріспе, 
баяндау – мазмұнын ашу, баяндау – қорытынды.  
 
Түсіндіру  –  оқытудың  сөздік  əдісі  заңдылықтарды,  оқылып  жатқан  объектілердің 
мəнді қасиеттерін, жекелеген ұғымдарды, фактілерді, табиғаттағы жəне қоғамдық өмірдегі 
құбылыстардағы  себеп  пен  салдарды  көрсету  болып  табылады.  Түсіндіруге  қойылатын 
педагогикалық  талаптар:  міндетті,  мəселенің,  сұрақтың  тұқ  етерін  дəл  жəне  анық  қою, 
себеп-салдар  байланыстарды,  аргументацияны  жəне  дəлелді  бірізділікпен  ашып  көрсету; 
салыстыру,  сəйкес  келтіру,  аналогия  тəсілдерін  қолдану;  жарқын  мысалдарды  келтіру; 
баяндаудың анық логикасын қамтамасыз ету.  
 
Түсіндіру барлық жастағы балаларды оқытуда қолданады.  
Бақылау сұрақтары 
1)  .Ауызша баяндау əдістері дегеніміз не, жəне оған қандай əдістер кіреді? 
2)  Оқытудың көрнекілік əдістері дегеніміз не, жəне оған қандай əдістер кіреді? 
3)  Оқытудың практикалық əдістері дегеніміз не, жəне оған қандай əдістер 
кіреді? 
4)  .Оқытудың бағдарламаланған /программаланған/ əдістері дегенді қалай 
түсінесің? 
№25 дəріс тақырыбы: Оқыту құралдары 
Жоспары: 
1.  Оқыту құралдары туралы түсінік жəне оның функциялары. 
2. Оқыту құралдарын класссификациялау. 
3. Аудивизуалдық оқыту құралдары. 
4. Əдістемелік ескертпелер. 
1.  Оқыту  құралдары  дегенде  оқушыларға  сенсомоторлық  стимул,  олардың  көру,  есту, 
и»с  сезу  жəне  т.б.  мүшелеріне  əсер  етіп,  шындық  дүниені  тікелей  жəне  жанама  түрде 
бейнелеуге көмектесетін «нəрселерді» түсінеміз. «Нəрсе» немесе «пəн»  ұғымын шындық 
дүниеге  қатысты  жəне  модельдік,  образдық,  сөздік немесе  символикалық    заттар  ретінде 
түсінуге болады.  
 
 
Оқыту құралдары оқыту процесінде төмендегідей функцияларды орындайды:  
-  оқушылардың шындық дүниенің фрагменттерін тікелей тануға көмектеседі (танымдық 
функция); 
-  оқушылардың  сезімдері  мен  ерік-жігерлерін,  танымдық  қабілеттерін  дамыту  құралы 
(қалыптастырушы функциясы); 
-  оқушылардың  меңгеретін  білімдері  мен  біліктіліктерінің  негізгі  көзі,  оқу  материалын 
бекіту,  болжамды  тексеру,  білімді  меңгеру  деңгейін  тексеру  жəне  т.б.тексеруді 
жеңілдетеді (дидактикалық функциясы). 
  
 
Аталған  оқыту  құралдарының  функциялары  өзара  байланысты  жəне  бірін-бірі 
толықтырады. Мысалы, оқушылар оқу материалымен танысқан кезде танымдық функция 
дидактикалық  жəне  қалыптастырушы  функциялармен  қатар  жүреді.Сол  сияқты 
қалыптастырушы  функция  дидактикалық  ,танымдық  функциялармен  байланысады. 
Мысалы, оқушылардың өз бетімен ойлауы жəне естің беріктігін дамыту үшін оған жағдай 
жасауымыз,  яғни,  есте  сақтау  əрекетін  немесе  мəселені  шешумен  байланыстыратын 
нəрсені анықтауымыз қажет.  
Құрал  –  оқу  үрдісіне  заттық  көмек.  Оқыту  құралдарына  педагогтың  даусы  (сөйлеуі), 
шеберлігі, сынып заттары т.б. жатады. 
 
  
Бақылау сұрақтары 
1. Оқыту құралдары дегеніміз не? 
2. Оқыту құралдарының функцияларын ата. 

3. Оқыту құралдарын ата. 
4. Оқыту əдістерін топтастыру немесе классификациялаудың жолдарын көрсет. 
5. Аудивизуалдық оқыту құралдары дегенді қалай түсінесің? 
6.  Аудивизуалдық оқыту құралдарының артықшылықтары неде? 
 
№26 дəріс тақырыбы: Мектепте оқытуды ұйымдастыру формалары 
Жоспары: 
 1. Оқытуды ұйымдастыру формалары жəне оларды классификациялау. 
2. Оқытуды ұйымдастырудың сыныптық-сабақтық формасы. 
3. Қазіргі сабаққа қойылатын жалпы талаптар. 
1. 
Оқытуды  ұйымдастырудың  формалары  –  белгілі  бір  тəртіпте  жəне  режимде 
жүзеге  асырылатын,  мұғалім  мен  оқушылардың  келісілген  іс-əрекетінің  сыртқы  көрінісі. 
Олар  əлеуметтік  шартталған,  дидактикалық  жүйелердің  дамуымен  байланысты  пайда 
болады жəне жетілдіріледі.  
 
Оқытудың 
ұйымдастыру 
формалары 
əр 
түрлі 
өлшемдер 
бойынша 
классификацияланады: 
-  оқушылардың санына қарай: бұқаралық, ұжымдық, топтық, шағын топтық, жекелік; 
-  оқу орнына қарай: мектептік жəне мектептен тыс формалар; 
-  мектептік  оқыту  формалары:  сабақтар,  шеберханада,  мектеп  жанындағы  тəжірибе 
участкісінде, лабораториядағы т.б. жұмыс; 
-  оқыту  уақытының ұзақтығына қарай; сыныптағы сабақ /45 минут/, қосарланған сабақ 
/90 минут/, əр түрлі ұзақтықтағы сабақтар. 
Мектептік  даму  тарихында  əр  түрлі  оқыту  жүйесінде  бір  басым  оқыту  формасы 
қолданылды:  жекелік-топтық  /орта  ғасыр  мектептерінде/,  өзара  оқыту  /Англиядағы 
белланкастер жүйесі/, оқушылардың қабілетіне қарай саралап оқыту /мангеймдік жүйе/, 
бригадалық  оқыту  /совет  мектебінің  20-шы  жылдары/,  американдық  «Трамп  жоспары», 
онда уақыттың 40% үлкен топтарда /100-150 адам/, 20% - кіші топтарда, жəне 40% дербес 
оқуға бөлінді.  
 
Дүние жүзінде ең көп тараған оқытудың сыныптық-сабақтық жүйе болды, ХҮІІғ. 
пайда  болып,  міне  үш  ғасыр  бойы  дамып  келе  жатыр.  Оның  контурын  неміс  педагогы 
И.Штурм  /1537-1582/  жасады  ал,  Я.А.Коменский  /1592-1670/  оның  теориялық  негізін 
салып, практикалық технологиясын жүзеге асырды.  
 
Оқыту жұмысын ұйымдастырудың қосымша формалары бар: 
-  лекция; 
-  семинар; 
-  пəндік үйірмелер; 
-  топсеруен; 
-  факультативтер; 
-  кеңес; 
-  қосымша сабақтар; 
-  үй тапсырмасы; 
- оқытудың жекелік формасы.  
Бақылау сұрақтары 
1.  Оқытуды ұйымдастыру формасы дегеніміз не? 
2.  Оқыту формаларын классификациялаудың негізі неде? 
3.  Оқытуды ұйымдастырудың сыныптық-сабақтық формасының ерекшелігі неде? 
4.  Қазіргі сабаққа қойылатын жалпы талаптар ата. 
5.  Оқытуды ұйымдастыру формалары жəне оларды классификациялау. 
6.  Оқу жұмысының формасын қандай белгілер сипаттайды? 
 

№27 дəріс тақырыбы:Мектептегі сабақ туралы түсінік. 
Жоспары: 
1. Мектептегі сабақтың типтері. 
2. Сабақтың құрылымы. 
3. Дəстүрлі емес сабақтар жəне оларды талдау. 
4. Мұғалімнің сабаққа даярлануы. 
1.Сабақты классификациялаудың негізіне оқу мақсаты, оны өткізудің əдісі немесе 
оқыту  процесінің  құрамдас  буындары  жатады.  Осыған  қарай  сабақтың  əр  түрлі  типтері 
ажыратылады.  
 
Танымдық  іс-əрекеттің кезеңдеріне қарай сабақтың типтері
-  кіріспе сабақтар 
-  материалмен бастапқы таныстырудың сабақтары 
-  ұғымдарды қалыптастырудың, заңдарды орнатудың сабақтары  
-  алған білімді практикада қолдану сабақтары  
-  дағдылар сабағы 
-  жалпылау жəне қорытындылау сабақтары  
-  бақылау сабақтары  
-  аралас сабақ  
Оқыту əдістеріне қарай сабақтардың типтері:  
-  сабақ-əңгіме  
-  сабақ-лекция 
-  кино сабағы 
-  лабораториялық сабақ 
-  іс-əрекеттің түр-түрімен сабақ 
Дидактикалық міндеттеріне қарай сабақтың типтері: 
-  оқушылардың жаңа білімді меңгеру сабағы 
-  іскерлікті жəне дағдыны қалыптастыру сабағы       
-  білімді жалпылау жəне жүйелік сабағы  
-  қайталау, бекіту немесе білімді, іскерлікті, дағдыны кешенді қолдану сабағы  
-  бақылау-тексеру сабағы  
-  аралас сабақ  
 
 
Бақылау сұрақтары 
1.  Оқу жұмысының формасын қандай белгілер сипаттайды? 
2.  Оқытуды ұйымдастыру формалары қандай өлшемдер бойынша анықталады? 
3.  Мектептердің  даму  тарихында  оқыту  ұйымдастырудың  қандай    формалары 
қалыптасты? 
4.  Оқытуды  ұйымдастырудың  сыныптық-сабақтық  жүйесі  қандай  ерекшеліктермен 
сипатталады? 
5.  Сабақ типтерге қандай ерекшеліктері бойынша жіктеледі? 
6.  Сабақтардың негізгі типтерін көрсет. 
 
№28 дəріс тақырыбы: Мектепте оқытуды ұйымдастыру формалары 
Жоспары:  
1. Қазіргі сабақ құрылымының моделі. 
2.  Сабақта саналы тəртіпті орнату мəселесі. 
3. Сабақты бақылаудың жəне оны талдаудың үлгі бағдарламасы. 
4. Үйдегі оқу жұмысы, оған қойылатын талаптар. 
 

1.Қазіргі сабақ құрылымының моделі. 
 
ІІ. Оқушылардың жаңа білімді игеру үрдісі: 
 
ІІІ. Түсіну үрдісі: 
 
ІҮ. Жаңа білімді ұғыну үрдісі: 
 
Ү. Жаңа білімді жалпылау жəне жаңа ұғымдарды бұрыңғы меңгерген жүйеге енгізу: 
 
ҮІ. Сабақта білімді бекіту жəне қолдану: 
 
ҮІІ. Сабақтың қорытынды бөлімі: оқушылар қызметінің мазмұндық жағын бақылау.  
3. Үй тапсырмасы жəне оның орындалуын түсіндіру.                                 
 
  
 Сабақты  əрбір  оқушы  іспен  айналысатындай  етіп  жүргізу  керек,  себебі  кідірістер,  бос 
отыру тəртіпсіздікке жағдай жасайды.  
Оқушылардың 
оқу-танымдық 
қызығушылығын 
оқу 
жадығатының 
мазмұнымен, 
проблемалық  жағдаятты  (ситуация)  құру  арқылы  туғызуға  болады.  Сабақтың  ырғағын 
қадағалаңыз,  нашар  оқушыларға  өз  күшін  тексеруге  жағдай  жасаңыз.  Бүкіл  сыныпты  өз 
зейін аяңызда ұстаңыз.  
 
І – кесте  
Сабақтың элементі 
Талаптардың мазмұны 


Мақсаттары 
1.Əрбір  сабақ  мақсатты  бағытталған  болуы  керек.  Олар 
оқушыға білім беруге, тəрбиелеуге жəне дамытуға тиісті. 
2. Сабақ өмірімен тығыз байланысты болуы керек. 
3. Сабақ пəнге қызығушылықты дамытуға тиісті. 
Мазмұны 
1.  Сабақтың  мазмұны  ғылыми  түрде  болып,  пəннің 
ғылыми  негіздерін  меңгеруді  қамтамасыз  етуп,  оның 
қазіргі мəселелерімен таныстыруға тиісті. 
2.  Сабақта  пəнді  оқытудың  барлық  ұстанымдары  өз 
көрінісін табуға тиісті. 
Оқушылардың оқу 
іс-əрекетінің 
əдістері 
Оқытудың əдістері мыналарды қамтамасыз ету керек: 
1.  Оқушылардың белсенді танымдық іс-əрекетін; 
2.  ой мен сезімнің бірлігін; 
3.  Оқытудағы проблемдік ыңғайды; 
4.  Сабақтың эмоционалдығын. 
Оқыту əдістері мыналарды есепке алады: 
1.Оқытудың қазіргі техникалық құралдарын пайдалану; 
2.Практикада  білімді  қолдануды  іске  асыратын  əр  түрлі 
тапсырмаларды пайдалану; 
3.Оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескеру, т.б. 
 

Сабақтың 
құрылымын 
ұйымдастыру 
1. Пəн сабағы: 
а) тақырыптың немесе бөлімнің логикалық бірлігі болу керек; 
ə)  жаңа  жадығатты  оқытудың,  білім  мен  іскерлікті  бекітудің 
түрлі тəсілдерін қолдануға тиісті; 
б)  білім  мен  іскерлікті  ағымдық  жəне  жалпылау  түрінде 
қайталауды қамтамасыз ету; 
в) сыныптың жас ерекшеліктерін ескеру. 
2.  Білімді,  іскерлік  пен  дағдыны  меңгеруін  жүйелі  түрде 
қадағалау қажет. 
3.  Сабақ  оқушылар  мен  мұғалімнің  еңбегін  ғылыми 
ұйымдастырудың талаптарына сай болу керек. 
 
Уақыт 
Өзара бірлескен əрекеті 
Сабақтың 
бағалануы 
 
Мұғалімнің ісі 
Оқушылардың ісі 
 
  
 
 
  
  
Ү
й
 
ж
ұ
м
ы
сы
 
Сынып бойынша сағат саны 
І 
ІІ 
ІІІ 
ІҮ 
Ү 
ҮІ 
ҮІІ 
ҮІІІ 
ІХ 
Х 
ХІ 

1,5 
1,5-2 
1,5-2 


2,5-3 
3-4 
3-4 
3-4 

 
Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Қазақ филологиясы кафедрасы
dmdocuments -> Айса байтабынов эпик жыршы
dmdocuments -> Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт
dmdocuments -> Көпбаева М. Р. ф.ғ. к., М. Әуезов атындағы Оңтүстік
dmdocuments -> Н. С. Тілеуханов
dmdocuments -> Т.ӘЛімқҰловтың «Қараой» ӘҢгімесіндегі махамбет тұЛҒасы акбулатова С. Б
dmdocuments -> Батыс қазақстандық КҮй дәСТҮрін әлемге мойындатқан қҰрманғазы рухы с. Ә. Күзембай
dmdocuments -> Кафедрасының отырысы шешімімен бекітілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. Орал, 2011

жүктеу 5.01 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет