5В010300 «Педагогика жəне психология»



жүктеу 1.13 Mb.
Pdf просмотр
бет9/13
Дата25.04.2017
өлшемі1.13 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

№ 24  дəріс 

Тақырып: Ақаулығы бар тұлғаларға көмек ету жəне оларды қолдау  

Дəріс мазмұны: 

1.Ақаулығы бар тұлғаларға көмек ету 

2.Мүмкіндіктері шектелген тұлғаларды қолдау сипаты 

Осы  тұлғадағылардың  ерекшелік  жағдайларына  мəн  беріле  отырып  ,қоғамысызоларды  əлеуметтік 

жағынан  қорғауға  жəне  оларды  əлеуметтік  ортаға  бейімдеу  жолына  үлкен  назар  аударуда  .Əлеуметтік 

жағынан  көмек  ете  білудең  тиімді  жолдарын  іздеструде  əлеуметтік  көмек-бұл  гуманитарлық  қызмет  ету 

комплексі ,экономикалық жағынан қамтамасыз етілмеген ,əлеуметтік жағынан əлсіз, психологиялық көмекті 

қажет ететін тұрғындар  тобының қабілеттілігін əлеуметтік тұрғыда жақсарту мақсатын  көздейді.Бұл белгілі 

ерекше  бойынша  кезеңді  (мерзімді)  жəне  бір  мезгілде  зейнетақыға  қосымша  жəне  жəрдем  ақы  төлеу 

сипатында  сонымен  бірге  ұзақ  уақытың  қызмет  көрсету  (медициналық.,  психологиялық.,  құқықтық,, 

педагогикалық, тұрмыстық т.б.) осындай тұрғындар тобына қиын кезде көмек ету,əлеуметтік-экономикалық 

қолайсыз  жағдай  сипатынан  құтқаруды  қамтиды.Қазіргі  таңда  əлеуметтік  тұрғыданкөмек  беру  мүгедектік 

тұлғалар меен өмірлік əрекетімен еңбек ету қаблеттілік жағдайларымен шектелген тұлғаларды көтермелеуге 

əлеуметтік  –педагогикалық  тұрғыдай  комек  ету  кеңтүрде  көлем  алып  келеді,əлеуметтік  –педагогикалық 

əрекет  мүмкіндігі  шектелген  тұлғаларды  көтермелеу  үсдінсіз  педагогикалық  мақсатты  ұйымдастырылған 

тəрбие үрдісіндегі жеке тулғаның даму ерекшелігінің өзіндік сиаптын  есепке ала  отырып əлеуметтік  көмек 

ету  жəне  барлық  тəрбие  субьектілерін  қамитиды,əлеуметтік  –  педагогикалық  қызмет  мүмкіндігі  шектелген 

тұлғаларды  көтермелеу  мақсатында  білім  беру  аймағында  құрылады  ,əлеуметтік  –педагогикалық  əрекет-

экономика,саясатпен,адам  өмірінің  жеке  тұлғалық  жағдаймен  тығыз  байланысты  .Ол  əртурлі    профильді 

мамандар  күшімен  қамтамасыз  етіледі  .Бірақта  бұл  жолда  ең  басты  маңызды  да,міндет  роль  əлеуметтік 

педагогика жүктеледі. 


Əлеуметтік  педагог  –арнайы  білім  беру  мекемесінің  қызметкері  (коррек-лық)барлық  əлеуметтік  

институт 

жетекшілерімен 

байланысты 

болады 

 

 



 

(педагог,психолог,дəрігер,əлеуметтік 

жұмысшы,қызметкер,құқық  қорғау  органдармен,еңбек  ұжымымен,ата-аналармен)  жеке  басқа  қызығушылық 

танытушы  тұлғалармен  əлеуметтік  педагог  негізі  міндеті  –көмек  қажет  ететін  тұлғаларға  əлеуметтік  өмірге 

бейімделу жағынан көтермелеу,жеке тұлғалық жағынан дамуына көмек ету. 

Мүгедектер  үлкейген  кезде  мағыналы  психологиялық  травмаларды  тасымалдайды,адам  ортасын  жиі 

өзгерту  сичқты-өмір  бейнесін,қарым-қатынас  ортасын  өзгертеді.Оның  қоршаған  ортаға  деген  тəуелділігі 

күшейеді.Еңбек  ету  əрекетін  міндетті  түрде  жиі  өзгертіп  отыру  керек,сонымен  қатар  материалды  жəне 

моральды зиянды байланыстарды. 

Компьютерлік  жүйедегі  мамандық  саны  мен  олардың  факторлық  еңбектерін  кодпен  хабарлауға  шек 

қойылады.Психологиялық  мүмкін  болатын  көрсеткіштер  сол  басқа  адамның  еңбек  ету  қабілеттілігіне  шек 

қоюмен  сəйкес  келеді,тізімге  кірітіндердің  психологиялық  талаптарына  сəйкес  келеді.Сəйкес  келетін  нақты 

жұмыс 

орны 


мен 

мамандықтарға 

ұқсастығы 

бағаланады-талаптармен,функция 

организмдердің 

көрсетуімен,зерттелушінің  психофизиологиялық  мүмкіндіктеріне  бағытталған  нақты  мамандықтың 

параметрлерімен жəне жұмыс орнын адам өзі дəл, дұрыс таңдаумен бағаланады жəне мүмкіндік береді,жүйе 

региондарындағы бос жұмыс орындарын толықтырады. 

Мінез-құлық  пен  күрделі  бұзылу  дəрежесіне    бағынатын  адамдардың  еңбек  ету  қабілетіне  шек  қоюы  

түрлерін  алуға  бастапқыдан  жоғары  кəсіпшілікке  дейін.Ақыл-оының  бір  қалыпты  болуы  туралы  оқытудың 

əртүрлі  мүмкіндіктерін айтуға болады,  еңбек ету қабілетіне шек қоятын  жоғары жəне орта  кəсіби білімді 

құруда.Қазіргі заманғы шетел практикасы  көрсетеді мүмкіндіктерін шектеу үшін ақыл-ойының  бір қалыпты, 

дұрыс арнайы  білімді талаптармен  арнайы тіршілік əрекет ортасын  құруға болады, бөгеулерді шешу үшін 

жəне мүмкіндігі шектелген адамдардың жоғары жəне орта арнайы білім алу үшін.Арнайы қала орталықтарын 

жабдықтауда  –транспорт,  архитектура,  тіршілік  əрекетін  қамтамасыз  ету  жəне  қала  талаптарыныз 

техникалық  жəне  басқа  да  көмектесу  орталықтары  мен  білім  процестері,  арнайы  түзету  жұмыстары  мен 

реабилитациялы   программалар, ассистенттердің болуы, аудармашылар жəне  тағы басқалары.Мүмкіндіктері 

шектелген    жағдайда  еңбек  ету  қызметі  басқа  білім  алу  мүмкіндіктері  еңбек  ету  əрекеттеріне    қарағанда 

шынындада  бірдей.Мүмкіндігі  шектелген  адамдармен  қарым-қатынастың  болмауы  еңбек  ету  қабілеттерінің 

сапасыз  жəне  мəндерінің  əлсіз  болуына  əкеледі.  Мүмкіндігі  шектелген  адамдар  еңбек  ету  қабілеті  студент 

сияқты  тең  міндеттерге  құқылы,  тең  құқық  алады  жəне  солардың  соңында  қызметкер  мекеме  істерін 

бастайды.Біздің елімізде мүмкіндігі шектелген адамдардың еңбек ету қабілеті бірдей болмайды. Біреулері өз 

мүмкіндіктерімен  жұмыс  жасаса,  ал  енді  біреулері  кəсіби  білім  алуда.Мұндай  оқиға  мыңдаған  студенттер 

арасында  кездеседі.  Ресейдің  жоғары  оқу  орындарында  қазіргі  білім  алып  жатырған  мүгедек  студенттердің 

саны тек мыңдаған адамдардан құралады. Көбінің  жоғары оқу орындарына түсуге  мүмкіндіктері болмайды, 

əсіресе  мектепте  сапасыз  білім  алған,  жоғары  оқы  орындарының  білім  талаптарымен  тіршілік  орта 

əрекеттеріне үйлесе алмай немесе шыдай алмай оқудан шығып жатады.Студенттердің мүмкіндігі шектелген 

тіршілік əрекетінде, арнайы жоғары оқу орындарында түрлі білім алу жайлап – жайлап дəстүрлі түрі ретінде 

қалыптасуда.  Москвалық  институт  –  интернаттағы  тірек-қимыл  аппараттары  бұзылған  мүгедектермен, 

əлеуметтік  реабилитациямен  Новосибирск  қаласындағы  мемлекеттік  техникалық  Ресей  университеті, 

мемлекеттік  арнайы  Ресейдің  мəдени  өнер  институты,  реабилитацияның  сыртай  оқу  институты  жалпы 

Ресейлік нашар көретін мүгедек қоғамдығын кəсіби дайындайды. Бұл оқу орындары тек қана кəсіби білімдегі 

тапсырмаларды  шешпейді,  сонымен  қатар  ол  əлеуметтік  –  экономикалық,  медицина  –  психологиялық 

жағынан  қамтамасыз  ете  отырып,  студенттерді  мүмкіндіктеріне  шектеу  қойған  тіршілік  əрекеттерінен 

қорғайды.  Осылардың  барлығы  топ  студенттерінің  тəжірибелерін  біріктіруде  пайда  болады.Мүмкіндігі 

шектеулі  жалпы  жоғарғы  оқу  орындарындағы  білім  тасқыны  бөлек  топтарда  немесе  факультет  түрінде 

өткізіледі.  Бұл  дəстүр  30-шы  жылдары  алғаш  СССР-дағы  жоғарғы  оқу  орнында  (МВТУ  Н.Э.Баумана 

атындағы)  құлағы  естімейтін  студенттер  оқығанда  салынған  болатын.  Қазір  Н.Э.Баумана  атындағы 

Москвалық  мемлекеттік  –  техникалық  университеті  арнайы  білімді  орта  организациялар  ішіндегі  мүгедек 

студенттер  үшін  жоғарғы  оқу  орындарының  лидері  болып  табылады.  Басқа  университет  студенттеріне 

қарағанда  мүгедек  студенттердің  бір  бағытта  білім  алу  мүмкіндіктерін  қамтамасыз  етеді.Құлағы  естімейтін 

жəне көрмейтін студент   топтарын қазіргі таңда  педагогикалық жоғары оқу орындарында оқытады. ( РГПУ 

А. И. Герцин атындағы, Санк-Петербург, М П Г У, Москва  )Осыдан он жыл бұрын жоғары оқу орындарында 

білім  алып  жатырған  көрмейтін  жəне  естімейтіндеге  эксперимент  жүргізілген  болатын:  сонда  бірнеше 

көрмейтін,  естімейтін  балалар    үйден  бітіріп,  содан  кейін  МТУ  –дағы    психологиялық    факультетке  түседі. 

Қазір  осы  топтың    түлектерінің    бірі-  А.  Суворов  психология    ғылымының  докторы,  профессор.Мүмкіндігі 

шектелген еңбек ету  қабілеттігінің  көп бөлігі  орта профессионалды білім алу  жүйесіне қол жеткізеді.Естуі 

бұзылғандар,  көруі  бұзылғандарға,  тірек  –қимыл  аппараттары  бұзылғандар    өз  еріктерімен  мамандық  

таңдайды.  Бұлар  техникалық      жағынан  мамандандырылады  жəне  мəдениет    пен  білім  алумен  

мамандандырылады.  Жастар    профессионалды  білім  алу    процесінде    ерекше  білімді    қажет  етеді,  арнайы 

психологиялық-педагогикалық  сүйемелеуде.  Мүмкіндігі  шектеулген  сол  немесе  басқа    топ  студенттеріне  

түзету  жұмыстарын жүргізгенде  белгілі бір  қажеттіліктер пайда болады. Белгілі  бір   бағыт  көрсету  көмегі 

арқылы    өзіне  керекті    тапсырмаларды  меңгеруде,  ерекшеліктерді  байланыстыруда  қиындау  болады. 

Сонымен құлағы естімейтін студенттер мамандандырылған сөздердің түсініктерінің  қиындықтарын сезінеді. 

Мұндайларға  арнайы    көмек  көрсету  үшін  қосымша    қолдау  жүйелеріқұрылады.  Сондай-ақ  қазіргі  


компьютерлік  технологияларда  қолдану  негізінде  құрылуда.Европа  елдерімен  салыстырғанда    Ресейде  

мамандық саны тез қысқарып кеткен. Сондықтанда мүмкіндігі шектелгендер еңбек ету қабілеттілігін  нақты 

меңгере алу мүмкін. Бұл дəстүр көптеген мектептерде ұсынылады, бұл сонымен қатар қазіргі заманғы еңбек  

базаларында да  сұранысқа ие болып отыр. Қазір Ресейде жалпы мүгедектер санының 11  пайыз  ғана жұмыс 

жасайды. Сондықтанда хабардар болған тəжірибелі мектеп жүйесі, бастауышта тəжірибелі дайындықта қайта 

жасалады.  Жаңа  модельдердің  ұйымдастырушылық  проформентацияларын  таба  отырып,  тəжірибелі 

дайынық  түлектерді  жұмыспен  қамтамасыз  етеді.  Қазіргі  заманғы  базарлық  талаптар,  базар  еңбектерін 

мамандықтары бойынша оқыта отырып, меңгере алады: шаштараз, массажист, жұмысшы типографиясы,  тіс 

техникасы,  программист,  флорист,  сантехник,  аяқ  киім  тігуші  жəне  тағы  басқалары.  Бұған  тек  арнайы 

мектептердегі жаңа модельдер қабілетті болады,олар өзін тек білімдімін деп қана есептемейді, сонымен қатар 

проферментационалды  структуралары  бар  бастапқы  тəжірибелі  білім  алуға  қатысушылар    бөліп  алуға,  ал 

кейде  оларды  жұмысқа  орналастыруға  қабілетті  болып  келеді.Осы  бағыт  даму  үшін  Ресейдің  түрлі 

педагогтарымен-практикаларының  көп  ақша  салуы  арқылы  жасалды.(Г.В.Васенков,              Ю.И.  Попов,  Е.И 

Капланский-Москва,  У.М.Муртузалиев-Махатчкала;              Т.П  Трубачевск,  Л.П.  Уфимцев-  Краснаярск,  Н.А. 

Плохов-Магадан)  Дамыған  елдерде  мүмкіндігі  шектелген  еңбек  ету  қабілеттерінің  түрлі  формаларымен 

дəрежесі  реалды  шындықты  пайдалануға,  толық  бағалы  тəжірибелі  біліммен  мүмкіндігі  шектелген  еңбек 

ететін  мүгедектердің  қызығушылықтарын  мамандық  түрлерінде  меңгертуге  болады.  Егер  адам  өз  күшіне 

сенбесе,  еңбектерін  жетілдіруде,  оған  үлкен  мүмкіндік  беріледі.  Ол  өзінің  қабілетімен  қызығушылық 

деңгейінде жұмыс жасайды.  

№25 дəріс  

Тақырып: Медициналық-əлеуметтік –педагогикалық патронаж 

Дəріс мазмұны: 

1. Медициналық-əлеуметтік –педагогикалық птаронаж 

2. Кешенді медициналық-əлеуметтік-педагогикалық патронаж  

3. Ерте көмек көрсету бағдарламалары 

Медициналық-əлеуметтік  –педагогикалық  птаронаж-  балаға,  оның  ата-анасына,  курделі  проблемаларды 

шешуде  мұғалімдерге,  емдау,  арнайы  оқыту  мен  тəрбиелеу,  əлеуметтендіру,  адамның  жеке  тұлға  ретінде 

қалыптасуындағы  ерекше  көмек  түрі  деп  түсіндіріледі.М-Ə-П-лық  паронаж  комплексті  ребалитациялық 

көмектің  кең  спектрін  болжайды.Ол  жанұядағы  баланың  дамуына  жəне  əртүрлі  профильді  мамандардың 

жұмысымен  бірге  жүзеге  асуына  бағытталған.  Ол  алғашқы  жоспарларды,  индивидуалды  реабилитациялық 

программаларды,  білім  беру  маршрутын  таңдауда  ақпаратты  ізденіс  бірлестіктерін  диагностикалауды 

анықтайды. 

Кешенді  медициналық-əлеуметтік-педагогикалық  патронаж  психолого-педагогикалық  медико-əлеуметтік 

мекемелермен,  мемлекеттік жұйе қалыптастырған əлеуметтік қорғаныс,сонымен қатар барлық мүмк»ндəкті 

қолға алған мемлекеттік емес секторлар қоғамдық бірлестіктер,ассоциацияла, қайырлымдық қорлары арқылы 

жүзеге  асырылады.  Мемлекеттік  құрылым  жұмысын  толықтыра  отырып,  олар  дамуы  шектелген  балаларға 

əлеуметтік  кеңістікті  ұйымдастырудағы  жаңа  қадамдарды  қалыптастырады  жəне  дисциплинарлық  негізде 

олардың  жанұяларына  əлеуметтік  көмек  етеді,  МƏП  патранажының  негізгі  базасы  болып  психо-

медициналық-педагогикалық кеңес  беру, психо-медициналық-əлеуметтік орталықтар,реабилитациялық  жəне 

диагностикалық орталықта, логопедиялық бөлімдер, ерте оқыту орталықтары табылады, МƏП- патронаждың 

жүйесі дамуы шектелген балалардың мумкіндіктерін жағдайларын жақсарту мақсатындағы арнцы білім беру 

жүйесінің  бөлімі  ретінде  қалыптасады.Кешенді  медициналық-əлеуметтік-педагогикалық  птронажөзінің 

əрекеті  ғылыми  методикалық  мекемелер  басқада  білім  беру  құрылымдарымен  сонемен  бірге  халықты 

əлеуметтік  қорғау  жəне  денсаулық  сақтау  жұйе  мекемелерімен  бірлесіп,  орындайды.МƏП-патронаж  жүйесі 

өзінің қызметін келес» бағыттары бойынша қалыптастырады. 

-мемлекеттік    жəне  мемлекеттік  емес  білім  беру  жүйесінің    құрылымын  ,  индивидуалды  білім  маршрутын 

таңдаудағы көмек 

-білім беру кеңістігінен тыс балалармен түзету-дамыту прогамма бойынша жұмыстарды қалыптастыру жəне 

өңдəу 


-ата-аналарды  оқыту  үшін  арнйы  программаларды  оларды  коррекциялы-педагогикалық  процеске  қосуды 

қалыптастыру 

-өзіндік компанентті болып табылатын кещендік бірлестік жүйесі бойынша баланы бөлек аспектілі көмектің 

негізінде жалпы əлеуметтендіру мен оқытуды қамтасыз ету 

-балаларды əлеуметтендіру жəне оқытуға бағытталған білім беру жүйесн дамыту 

-арнайы білім беру жүйесі бойынша жаңа педагогикалықпсихологияларды жүзеге асыру 

-баланың мүмкіндіктеріне сай еркін дамытуға бағытталған қоғамдвқ-педагогикалық инициативаны қолдау 

Елімізде  МƏП  патронаждың  қалыптасуы  арнайы  білім  беру  жүйесінің  дамуы,  жанұя  жағдайындағы 

мүмкіндігі шектелген балаларға жаңа кешенді модельді қолдап жүзеге асырудың белгісі 

МƏП патронаж жүйесінің негізгі тиімді əрекеті мынадай 

-ата-ана, педагог-бала жағынан патронаж көмегінің қажеттілігі 

-мамандандырылған көмекті қажет ететін проблемалардың өсуі. 

-баланың мүмкіндігі шектелген деңгейіне тəуелсіз даму көрсеткішінің сапалы өсуі. 

-ішкі жанұяның қатынастарды нормалау. 



-педагогтармен басқада мамандардың жаңа балалық жау проблемаларын шешудегі шеберліктерінің сапалық 

өсуі. 


2. Медициналық-əлеуметтік профилактика жəне ерте кешкенді көмек. 

МƏП патронаж процесінің негізі болып ерте диогностикамен ерте комплексті көмек болып табылады. ООН 

ассмблеясының  1993ж  20  желтоқсанда  қабылданған  мүгедектер  үйіне  мүмкіндіктерді  қамтамасыз  ету 

ережесінде мүгедектер профилактикасының комплексті құрылымын анықтау көзделген. 

Мүгедекті  алдын  алу  тек  медициналық  мінездемеге  алғашқы  медициналық-санитарлы  көмекке  тəн  емес, 

сонымен  қатар  бала  дамуын  ерте  қарастыру,  психо-физикалық  функцияларының  қалыптасуында  екінші 

ақаулықтың  пайда  болу  мақсаты  мен  профилактикалық  жұмыстарға  тəн.Бұл  программаның  негізгі 

теоритикалық  базасын  қалаған  Л.С.Выготскийдің  ойлау  процестерін  қалыптсатыруға  арналған  пркатикалық 

əрекет түсінігі туралы жұмыстары. Оның теориясындағы даму зонасы жəне екінші деффект профилактикасы 

арнайы білім берудегі жаңа зерттеулерге маңызды əсер етуде. 

3.  Ерте  көмек  көрсету  /прогаммалары.  Дүние  жұзі  практикасына  белгілі  ерте  көмек  көрсету 

пргаммалары.Коннектикуттық  тест  «Жаңа  туылғандармен  3  жасқа  дейінгі  балалардың  дамуын  зерттеу», 

/Туғаннан  5жасқа  дейінгі  балалар  үшін  Каролиндік  оқыту  жоспары,  Ерте  оқытудың,  Мюнхендік 

функциональдық  диогностика,  Ерте  даму  диогностикасының  «Тандем»  программалары,  Дамуы  шектелген 

балаларға  ерте  педагогикалық  көмек  программалары.егер  біздің  елімізде  ерте  диогностика  жəне  түзету 

жүйесі  даму  үстінде  болса,  онда  шет  елде  «ерте  ароаласу»  прогрммасы  бойынша    ғылыми  практикалық 

тəжіриебе  молаюда.Олар  жоғары  тиімді  нəтижені  шығарады.  Оған  куə  ең  алдымен  адамдардың  өмір 

деңгейінің өзгеру процесі. Отандық тəрізді шет елдік тəжіриебе көрсеткендей толық дамыған балаға арналған 

ситуация оның жанұя жағдайына келуі болып табылады. Мамандардың жанұяға белсенді қатысу процесінде 

бала жəне ата анамен арнайы сабақтар жүргізіледі. Біздің елімізде ерте диогностикалық жəне ерте комплексті 

көмек көрсету жүйесінің қалыптасуы медициналық –психологиялық-педагогикалық птронаж жүйесі арқылы 

жүріп,ПМС  орталықтарымен  ПМП  консультациялары  базасында  жүзеге  асады.Ресейдегі  ерте  диогностика 

жəне  ерте  көмек  көрсету  мекемелері  өте  аз.  Олар  жиі  экспериментальды  аймақтарда  ғанғ  жұмыс  жүргізеді, 

бірақ  олардың  шыңайы  нəтижелері  эксперименттен  əлеуметтік-педагогикалық  практика  өтетінін  болжайды. 

Жалпыресейлік  ерте  диогностикалау  жəне  комплексті  көмек  көрсету  жүйесі  жанұя  жағдайында  өңделіп 

сонымен  қатар  жаңа  программаларды  жүзеге  асырып,  мамандарды  дайындап,  білім  беру  мекемелеріндегі 

бірегей ақпаратты жүйені қалыптастырады. 

№26  дəріс  

Тақырып:Медициналық-педагогикалық-психологиялық комиссия қызметі  

Дəріс мазмұны: 

1.МППК-ның мақсаты мен міндеттері жəне оның ұйымдастыруы. 

2.МППК-ның əдістамалық негіздері. 

 

  МППК-ның  негізгі  қызметі  психиканың  немесе  денелік  дамуында  ауытқушылығы  бар  балаларды 

арнайы  мекемелерге  дифференцияланған  тұрғыдан  таңдау  жасауға  бағытталған.  МППК  балалардың  емдеу-

профилактикалық  мекемелерге  жолдама  бойынша  ұсыныс  береді,  сонымен  қатар  балаларды  əлеуметтік 

қамтамасыз  ету  мекмелеріне  жолдамалық  ұсыныс  береді,  өйткені  денсаулыұ  жəне  интеллект  жағдайына 

байланысты олар жалпы мектептерде оқи алмайды. 

         МППК-ның  міндетіне  дамуында  жеңіл  ауытқушылықтары  бар  балаларға  білім  беру,  тəрбиелеу,  емдеу 

мəселелері бойынша педагогтар мен ата-аналарға кеңес беру жатады.  

        Арнайы  мекемелерге  жолдаманы  тек  МППК  береді.  Комиссия  толықтай  медициналық-педагогикалық-

психологиялық жəне логопедиялық зерттеу жүргізіледі. Егер бала мектепке барып жүрген болса, МППК-ның 

келесі міндетіне үлгермеушіліктің себебін анықтау, дефект құрылымының сипаттамасын құру жатады. Егер 

бала  мектепке  əлі  бармаған  болса,  онда  мамандар  оның  оқуға  даярлығын  анықтайды.  Мұнда  оның 

физиологиялық жəне əлеуметтік жетілуін, интеллекттуальдық даму деңгейін,эмоциональды ерік сферасының 

ерекшелігі қарастырылады. 

    Балалардың  үлаендердің  көмегін  қалай  қабылдайды  жəне  берілген  тапсырмалар  бойынша  жаңа  білік  пен 

дағдыны қалай басынан кешіріп жатқанын анықтап алу маңызды. 

   Жолдама беріледі: 

1.  «дебильдік  деңгейдегі  олигофрения»  диогнозы  бар,  соның  ішінде  Дауна  ауруымен  ауратын 

балаларға; 

2.  бас  миының  инфекциялық,  интексикациялық  жəне  басқа  да  постнатальды  зақымдардың  əсеріне 

табиғи деменциясы бар балаларға; 

3.  бақылаудағы  балалардың  күндіз  немесе  түнде  жиі  құлап  қалу  жағдайында  көрінетін  эпилепсиялық 

деменциясы бар балаларға; 

4.  шизофрениялық деменциясы бар балаларға. 

МППК облыстық, қалалық білім беру бөлімінде ұйымдастырылады. Комиссия құрамына кіреді: 

• 

төрағасы  -    басты  міндеті  комиссияның  отырысын  жоспарлау  мен  ұйымдастыру  болып 



табылады; 

• 

балалар  психиатры,баланың  жағдайын  медицина  тұғысынан  қарайды,  бас  миы  орталық 

жүйке  жүйесінің  қабыну  көздері  мен  күрделі  ауруларды  жояды,  баланың  психикалық 

жағдайын зерттейді; 

• 

офтальмолог - баланың көру мүшелерін зерттеуші; 



• 

дефектолог  –  баланың  спихикалық  жəне  денелік  дамуында  аномалиясы  бар  жоғын 

анықтайды; 

• 

психолог  –  баланың  жеке  ерекшеліктерін  анықтап,  оның  тұлғасына  мотивациялық,  мінез-



құлқысына жəне интеллектуальдық деңгейіне мінездеме жазады; 

• 

логопед  –  баланың  артекуляция  мүшелерінің,  сөйлуінің,  сөздік  қорының  жағдайын 



зерттейді; 

• 

хатшы. 



МППК-ға  кіретін маманның алдына жеке міндеттер қойылады, бірақ зерттеу жалпы тексерудің нəтижесінің 

есебімен жүргізіледі. Жұмыс нəтижелі болу үшін МППК-ның мамандар құрамы тұрақты болу керек. МППК-

ның жұмысы нақты график бойынша жүргізіледі. Бір жылдың ішінде комиссия айына бір рет жиналады. 

МППК-ға балаларды қабылдау журналы жүргізіледі. Мұнда əр баланың тегі, туған жылы, баланың баратын 

мектебі  немесе  бала  бақшасы,  мекен-жайы,диагнозы  көрсетіледі.  Ары  қарай  журналға  комиссияның  қойған 

диагнозы, ұсынысы, сыныбы енгізіледі. 

Əр  балаға  хаттама  толтырылады.  Оған  бала  туралы  жалпы  мəлімет,  тəрбиелеу  жағдайы,  танымдық  іс-

əрекетінің  жағдайына  мінездеме,  логопедиялық,  педагогикалық  зерттеулердің  нəтижесінде  сипатама  м.ж.д. 

дамуы жазылады. Хаттама жеке іс-парағына тігіліп баланы жіберген бала бақшаға немесе мектепке жібереді. 

МППК міндетті түрде баланың арнайы мекемелерге барып жүргендігін қадағалау тиіс. 

Хаттаманы  білікті  маманданған  хатшы  жүргізеді.  Кейін  хаттама  баланың  жеке  іс-парағында  сақталады. 

Арнайы мектептің ұзтаздары баланың тұлғалық ерекшеліктерімен жəне психофизикалықдамуын, оқушының 

деңгейімен алдын-ала танысады. Сонымен қатар баланың даму динамикасын анықтауға көмектеседі.  

Психологиялық-педагогикалық диагностиканың əдістері басқа əдістермен тығыз байланысты жəне 4 бағыты 

бар. 

1.  Клиникалық  əдістер  (медициналық,  психиатриялық,  психоневрологиялық).  Клиникалық  əдістің 



құрамды  бөліктеріне  психологиялық  тексеру  жатады.  Нақты  мəліметтерді  дəрігер  жазбаша  түрде 

береді. 


2.  Психологиялық əдістердің – 3 түрі кездеседі: 

a.  бақылау  –  ұзақ  уақыт  жəне  қысқа  уақыт  мерзімді,  экспериметтік  əдіс  –  баланың  іс-əрекет 

нəтижесін  зерттеу  (еңбек,  ойын,  оқу),  анкеталау.  Əңгелесу  немесе  сұрақ-жауап  əдісі  де 

кеңінен қолданылады. 

b.  нақты  психологиялық  əдістемелер  –  нақты  қызмет  пен  процестерді  зерттеуге  бағыттарын 

психологиялық  əдістемелер.  Танымдық  іс-əрекетті  зерттеу  қабылдау,  ойлау,  ес,  сөйлеу  т.б. 

тексеруге арналған əдістеменің жинағымен жүргізеді. 

c.  баланың  қандай  да  бір  жеке  тұлғалық  қасиеттерін  зерттеуге  бағыттарын  жеке 

психологиялық əдістемелер. 

3.  Білім беру үрдісінде балаларды бақылауға бағытталған педагогикалық əдістамелер. Яғни бала жаңа 

білімді игеру барысымен қатар тексеріледі. 

4.  Сөйлеуді зерттеу əдістері – логопедиялық əдістер. 



Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Қазақ филологиясы кафедрасы
dmdocuments -> Айса байтабынов эпик жыршы
dmdocuments -> Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт
dmdocuments -> Көпбаева М. Р. ф.ғ. к., М. Әуезов атындағы Оңтүстік
dmdocuments -> Н. С. Тілеуханов
dmdocuments -> Т.ӘЛімқҰловтың «Қараой» ӘҢгімесіндегі махамбет тұЛҒасы акбулатова С. Б
dmdocuments -> Батыс қазақстандық КҮй дәСТҮрін әлемге мойындатқан қҰрманғазы рухы с. Ә. Күзембай
dmdocuments -> Кафедрасының отырысы шешімімен бекітілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. Орал, 2011

жүктеу 1.13 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет