1 ПЈнніѕ маќсаты мен міндеті жјНЕ



жүктеу 0.65 Mb.
бет6/44
Дата17.02.2022
өлшемі0.65 Mb.
#17322
түріКонспект
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   44
ФИКИ лекция
Пассивті инвестиция – активті инвестициядан айырмашылығы аз тәуекелді және тозған жабдықты, технологияны ауыстыру және жаңадан қабылданған қызметкерлерді дайындау, менеджментті тиісті деңгейде ұстау есебінен кәсіпорынның қаржы жағдайын ұстап тұруға (тұрақтандыруға) бағытталады.

Мәні және табиғаты жағынан бастапқы және бутто-инвестиция деп жіктеледі.



Бастапқы инвестиция кәсіпорынды құру немесе оны сатып алу кезіндегі қаржы салымдарынан тұрады. Әдебиеттерде оны нетто-инвестиция деп атайды.

Брутто-инвестиция – нетто-инвестиция мен реинвестицияны қамтиды.

Реинвестиция – еркін ақша қаражатынан тұрады (табыс, айналымнан тыс активтерді амортизациялау және т.б.). Экономикалық табиғаты жағынан активті-пассивті инвестицияға жуық. Себебі ол жаңа жабдық, ресурс үнемдеу технологиясын сатып алуға, өзіндік күшпен жаңа негізгі құрал (қор) құруға, ескірген жабдықты ауыстыруға, жаңартуға, сонымен қатар капиталды диверсификациялауға бағытталады. Ал өндірісті кеңейтуге және жаңа сату нарығын қамтуға, шығарылған (дайындалған) өнімді соңғы сатуды ұлғайтуға, басқа фирмаларға үстемдік алуға бағытталған инвестиция экстенсивті инвестиция деп аталады.

Интенсивті инвестиция – шикізат және материал шығынын азайтуға, еңбек өнімділігін арттыруға, өндірістік алаң мен сыйымдылыққа сұранысты азайтуға, энергия тұтынуды, қор шығынын азайтуға, яғни материалдық, еңбек және қаржы ресурстарына бағытталады.

Инвестицияландыру кезеңі бойынша:



  • қысқа мерзімді (1 жылға дейінгі салымдар);

  • ұзақ мерзімді (мерзімі 1 жылдан асатын салымдар).

Меншік түрлері бойынша :

- жеке;


- мемлекеттік;

- шетелдік;

- бірлескен.

Жеке инвестиция – азаматтар (тұрғындар) мен мемлекеттік емес меншіктегі кәсіпорын, яғни корпоративті меншік түрінің салымы.

Мемлекеттік инвестиция – экономикаға бюджеттен, бюджеттік емес қордан, заем қаржысынан, сонымен қатар мемлекеттік кәсіпорындардың кірісі мен амортизациялық жарна есебінен қаржы салу.

Шетелдік инвестиция салымы –шетел азаматтары, заңды тұлғалар мен мемлекеттің экономикаға салымы.

Бірлескен инвестиция – сол елдің және шетел мемлекетінің шаруашылық субъектілері жүзеге асыратын капитал салымы.

Аймақтық белгісі бойынша инвестиция ішкі және шетелдік болып бөлінеді.



Елдің ішкі инвестициясы – сол мемлекетте салынған инвестициялау объектілеріне қаржы салу.

Шетелдік инвестиция – басқа мемлекеттерге қаржы салу (шынайы инвестиция, шетелдің бағалы қағаздарын, облигация, акция және т.б. сатып алу).

Тәуекел дәрежесі бойынша:

- тәуекелсіз инвестициялар – оларға мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алу, мемлекеттік кәсіпорындардың үлескері болу, қысқа мерзімді мемлекеттік облигациялар сатып алу жатады. Әдетте мұндай салымдар бойынша төленетін сыйақы мөлшерлемелері төмен болады, бірақ қауіпсіз;

- тәуекелді инвестициялар – салынған ақша қаражаттарының өтелуі және қанша мерзімге екені тәуекел дәрежесі анықталады. Неғұрлым инвестициялық жоба бойынша күтілетін пайда жоғары болса, соғұрлым күтілетін пайданы ала алмау тәуекелі жоғары болады.

Жоғарыда қарастырылған инвестицияны жіктеу белгілері 1суретте берілген.
Кесте 1- Инвестицияны жіктеу белгілері


Инвестицияны жіктеу белгілері

Қаржы салу объектілері бойынша

Инвестициялауға қатысу сипаты жағынан

Инвестициялау кезеңі бойынша

Инвестиция ресурстарының меншік формасы бойынша

Аймақтық белгісі бойынша

Қаржылық инвестиция

Шынайы инвестиция

Тікелей инвестиция

Жанама инвестиция

Ұзақ мерзімді инвестиция

Қысқа мерзімді инвестиция

Шетелдік инвестиция

Мемлекеттік инвестиция

Жеке инвестиция

Шетелдегі инвестиция

Ел ішіндегі инвестиция

Инвестициялық даму капитал салымының бағыты мен сипатын анықтайтын көрсеткіштер жиынын көздейді.

Мұнда макроэкономикалық параметрдің инвестициялаудың институттық ортасымен үйлесуі маңызды.

Макроэкономикалық көрсеткіштерге мыналар жатады:



  • ЖІӨ өсу қарқыны;

  • Сақталған ақша өсімінің қарқыны;

  • Инвестиция өсімінің қарқыны;

  • Экспорт өсімінің қарқыны;

  • Импорт өсімінің қарқыны;

  • Шаруашылық жүргізу салаларының құрылымдық өзгерісі;

  • Жеке салаларды ұдайы өндіру деңгейі;

  • Аймақты ұдайы өндіру деңгейі.

Инвестициялаудың институттық ортасы мынадай параметрлермен сипатталады:

  • Қаржы жүйесінің дамуы;

  • Инвестицияны қаржыландыру көзінің дамуы;

  • Салааралық және аймақаралық капитал құйылымының дамуы.


жүктеу 0.65 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   44




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет