Қ 1 7 Қазақстан ресгп>’Б. Пикасының білім және еылым ш ш истрш гі с. Торайеыров аіъіндаеы павлодар мемлекеттпс унивғ. Рситеті № казак, тіаі



жүктеу 238.78 Kb.
Pdf просмотр
Дата03.03.2017
өлшемі238.78 Kb.

о   8 1 . 2 К а з ------------------------------------------------------------------------------------------------  

Қ 1 7

ҚАЗАҚСТАН РЕСГП>’Б.ПИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ЕЫЛЫМ Ш Ш ИСТРШ ГІ 

С. ТОРАЙЕЫРОВ АІЪІНДАЕЫ ПАВЛОДАР МЕМЛЕКЕТТПС УНИВҒ.РСИТЕТІ



КАЗАК,  ТІАІ

барлық мамандықтарға арналған 

эдістемелік нұсқаулар

П Н Е П Е Н и

11..—, 




АСПАСЫ§

Павлодар

^

8 1 , 

цм-

Қазақстан Республикасының Білім жэне ғылым министрлігі 

С.  Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті 

Г уманитарлық-педагогикалық факультеті 

Қазақ тілі кафедрасы

ҚАЗАҚ ТІЛІ

барлық мамандықтарға арналған 

әдістемелік нұсқаулар

Павлодар

Кереку

2014


ӘОЖ   811.512.122  (07)

К БЖ _ 81.2 К а з -  923 

Қ17

С. Т орайғы ров  атындағы  П авлодар  мемлекеттік университетінін 

гуманитарлы к-педагогикалы қ ф акультетінін  қ азақ т іл і 

каф едрасы ны ң оты ры сы нда  баспага  усы ны лды

П ікірсарапш ы

Б.  Ә. Ы сқақ — филология ғылы м дары ны ң кандидаты , доцент. 



Қ ұрасты руш ы   Ә.  Қ.  Қ опаева

Қ17  Қ азақ  тілі  :  барлык  маманды қтарга  арналган  әдістемелік 

нұсқаулар  /  кздзаст.  Ә.  Қ.  Қ опаева.  -  П авлодар  :  Кереку,  2014.  -  

25  б.


Қ азақ тілі  пәнінен  практикалы қ сабақтарға  арналған  әдістемелік 

нұсқаулар 

барлы қ 

м ам анды қты ң 

студенттеріне 

ұсынылады. 

Ә дістемелік  нұсқауда  мәтіндер,  тапсы рм алар  ж әне  ж атты ғуларларга 

сілтемелер  м ен  оны   орындау  туралы   м әлімет  берілген.  Ө дістемелік 

нұсқау  А 2  (\^аузІа§е  Іізег)  -   базалы қ  деңгей  жұм ы с  бағдарламасы на 

сэйкес әзірленді.

аты ндағы   ПМУ-дің 

ак ад ө м и к   С .Б ей сем б ае 



аты ндағы   ғылыми 

|

КІТА П ХА Н А ^



Ә О Ж   811.512.122 (07) 

К Б Ж 8 1 .2   К а з - 9 2 3

1 Қ опаева Ә.  Қ., 2014

1 С.  Торайғыров аты ндағы  ПМ У,  2014

Материалдың яүрыс болуына, грамматикалық жэне орфографиялық қателерге 

авторлар мен құрастырушылар жауапты



Алғысөз

С туденттердің  практикалы қ  сабақтарына  арналған 

әдістемелік 

нұсқаулық  қазақ  тілін 

оқытудың  талаптарын  анықтайтын  А 2 - 

базалық  деңгейдің  ж ұм ыс  бағдарламасы  негізінде  құрастырылды.  А2 

(\Уаузіа§е  № ег)  -   базалы к  деңгейде  студент  қарапайым  сөйлеу 

дағдыларының  төрт  түрін  білуғе  міндетті:  сейлеу,  тыңдау,  оқу  және 

жазу.

Оқу:  оқуды ң  негізгі  ереж елерін  білу,  дауы с  ырғағын  дұрыс 



келтіру,  сөздікпен  жэне  сөздіксіз  оқу;  қажетті  ақпаратты  табу, 

оқылған м әтіннің мазм ұны н түсіну;

Жазу:  ем ленің  негізгі  ережесін  білу,  ж азбаш а  жұмыстарды 

орындай білу;

Тындау:  лексикалы қ  минимум  келем інде  монологтік  және 

диалогтік сейлеуді меңгеру;

Сөйлеу:  ез  ойын,  пікірін  қазақ  тілінде  жеткізу,  сұрақтар  қоя  білу 

және оларға ж ауап қайтара білу.

Ж ұмыс 

бағдарламасы ндагы  



екінші 

семестрде 

оқылатын 

тақырыптар  бойы нш а  жиі  кездесетін  сәздер  мен  се з  тіркестерін 

меңгертуге,  сезд ік  қоры н  ж етілдіруге  арналған  тапсырмалар  мен 

жаттығулар  оқытудың 

сыни  ойлау,  мәселелік,  кейс-зіікіу,  жобалау 

сияқты эдістері  арқы лы  берілді.

Қорыта  айтқанда,  білім  беру  жүйесінде  жүргізіліп  жатқан 

реформаларга  сәйкес  мем лекеттік  тілді  езге  тілді  аудиторияларда 

оқыту  деңгейлік,  коммуникативтік-бағдарлы  оқыту  эдістемесіне 

негізделіп  отыр.  Сонды қтан  аталмыш   нүсқаулы қта  мемлекеттік  тілді 

оқытудың 

деңгейлік 

сипатын 

аны қтайтын 

тапсырмалардың 

тақырыптық,  м азм үнды қ үлгілері беріліп отыр.



1  Адам  келбеті

Тақырыпты  меңгерген  соң  студенттің  бойы нда  қалыптасатын 

құзыреттілік:

«адам  



келбеті» 

тақырыбьгаа  байланысты 

сөздік  қорын 

жетілдіреді;

-  әңгіме  болы п  отырған  нақты  затты,  жағдаят,  оқиға,  кейіпкерді 

сипаттай алалады;

сапалы қ 

ж эне 


қаты сты қ 

сын 


есім дерді, 

сы н 


есімнің 

шырайларын айы ра біледі;

-  мәселелі  жагдаяттарды   ш еш у  барысында  ж аңа  лексиканы 

пайдалана оты ры п  сойлеу дагды сы н қалыптастырады;

берілген 



багалау 

өлш ем дері 

арқылы 

өзінің 


орындаған 

жұмысына өзі  баға бере алады.

Ү сыны лған күзыреттш ікті игерудің ЗМ А КТ-мақсаты:  өзіне таныс 

емес  сөздің  м агы насы н  түсініп,  сын  есім  түрлерін  сөздік  минимуммен 

бірге сөйлем  құрауда қолдана алу.

8МАКЛГ-мақсат бірқатар талаптарга сай болүы  қаж ет

8ресійс (нақты)

ж аңа сөзден тұраты н тэрж ім алы қ жұмыс

МеазигаЫе

(өлшемді)

үйренген 

ж аңа 


сөздерін 

тақы ры пқа 

сий 

пайдалануы



Асһіе\'аЫе 

(қол жетерлік)

ж аңа  сөздің  лексикалық,  синтаксистік  кызметіи 

аж ырата білуіне ж атты гулар  орындай  алуы

Кеіеуапі (мәнді)

сөздік қоры ны ң молаюы

Тішесі/Тітегі- 

Ьоипсі 


(уақы ты  

анық)


екі  апта іш інде:  6  сағат практикалы қ  сабақ  жоис 

6  сагат СО Ө Ж

Сөздік  м инимум :  арық,  ақкұба,  бас,  бет,  бой,  бұйра,  бұрым,  егі і, 

ерін,  кекіл,  келбет,  көзілдірік,  көрікті,  кірпік,  қал,  қарақат көз,  кой  коз, 

қас,  қиғаш  қас,  қою  қас,  қараторы,  қүлақ,  қуш ы қ  бет,  қыр  мұрыи, 

гіұшық  м.ұрын,  м ең,  мойын,  мұрт,  реңді,  реңсіз,  сақал,  секпіл,  сопақ 

бет,  сұлу,  сы м батты ,  сұңғак  бойлы ,  толық,  том пақ,  тур-кескін,  ұзын 

бойлы,  [1 ,1 9 2  6.]

Ж аңа лексиканы   бекіту

1 -жаттыгу.  Ж аңа сәздерді  қолданы п кестені  толты рыңыз

Жана 

сөз / 


сез

тіркесі


Аудармасы

Мысалы


Синоним

Антоним


Омоним

Фрачеологизм

арык

худой


арык

адам


жүдеу

толық


арык,

канава


қабыргасынан 

күн  көрінді

4

Сөйлесім


2-жатгығу.  Кестедегі  сөздердің  м ағынасына  назар  аударып, 

сейлем қураңыз_________________________________ ____________________-

адам келбеті

бет-әлпеті

тұрпаты, түр-тұрпаты

түрі 


жүзі 

ажары


дене бітімі

3-жаттығу.  Үлгі  бойы нш а жаңа сөздермен  сөйлем  кұрастырыңыз. 

Орыс тіліне  аударыңыз

Үлгі:

Ол бұйра шашты, көк көзді.  —  Оның ш аш ы бұйра,  көзі көк.

Көзілдірікті жігіт. 

-   Көзілдірігі бар жігіт.

Мен ұзын бойлымын. 

-   Менің бойы м ұзын.

Қара пальтодағы қыз — Айман. — А йманның пальтосы қара,

Топтық жұмыс

4-жаттығу.  Бір  студент  аудиториядан  шығады,  ал  қалғаны  өз 

тобының  іш інен  бір  студенттің  есімін  жасырады.  Сырттағы  студент 

сұрақтар қою арқылы жасырылған студентті табуы  керек

5-жаттығу. 

Кез  келген 

адамды  (досыңызды, 

туысыңызды, 

танысыңызды,  әріптесіңізді,  сүйікті  әртісіңізді,  т.б.)  сипатгап  сұхбат 

құрыңыз

Үлгі:

-

  Демалыс  күні  мен  ж аңа  фильм  көрдім.  Саған  да  барып  көруді 

ұсынамын.

- Басты рөлде кім ойнайды?

- Аты кім еді? Ш аш ы қара,  караторы, сұңғақ бойлы.

- Көзі қара ма?

- Жоқ,  қой көзді.

- Берік А йтжанов па?

- Иә, иә, сол.

Өлшемдер


Балл

Топтық жұмыс  істеу  қабілеттері

20

Сөйлеу қабілеттері



20

Ж аңа сөздер ж эне соз тіркестерінің мағынасын 

білуі

10

Ж аңа сөздер және сөз тіркестерін дұрыс қолдану



10

Мәселені  ш еш у қабілеттері

20

Пікірталасу



20

Барлығы:


100

5


Грамматиканы   кайталау

Сын  есім   қазақ  тілінде  м ағынасына қарай сапалы қ (негізгі)  және 

қатыстық  болы п  бөлінеді.  С апалы қ  сын  есімдер  затты ң  сапасы  м ен 

сынын  білдіреді_____________________________________________________

Затгьщ сапасы 

мен сыны


Мысалдар

Тус


ак «белый», кара «черный», кызыл «красный», сары «желтый», 

көк «синий», жасыл «зеленый», коныр  «коричневый, сұр 

«серьій»

Келем, мөлшер ұлкен «большой», кішкене «маленький», кең «широкий», тар 

«узкий», биік «высокий»,  кыска «короткий»

Мінез-құлық, 

адам касиеті

жуас «смирный», тентек «озорной», сұлу «красивый», жалқау 

«ленивый», катты «твердый»

Дәм


ащы «горький», тәтті «сладкий», дәмді «вкусный», тұщы 

«пресный», қьппқыл «кислый»

Форма

домалак «круглый», жалпақ «плоский», томпак «вьшуклый», 



кисык «кривой», түзу «ровный», сопак «продолговатый», кырлы 

«граненный», дөңгелек «круглый»

Қ аты сты қ  (туы нды )  сын  есім дер  келесі  ж ұрнақтар  арқылы 

жасалады


Жұрнақтары мен мағынасы

Негізгі тубір

Туьшды сын есімдер

-лы/-лі, 

-ды/-ді, 

-ты/-ті 


указывает 

на 


отношение 

одного предмета к другому

тау «гора» 

күш «сила» 

ен «ширина»

тау-лы «горный» 

күш-ті  «сильный» 

ен-ді «широкий»

-дай/-дей, -тай/-тей указывает 

на  качество  предмета  от- 

носительно другого предмета

бала  «ребенок»  сут 

«молоко» 

кыз 


«девушка»

бала-дай «как ребенок» 

сүт-тей «как молоко» 

кыз-дай «как девушка»

льщ/-лік, 

-Д Ы Қ /-Д ІК ,  -Т Ы Қ /-Т ІК  

образует прилагательные от 

слов, заимствованных из 

русского языка

инженер  компьютер 

математика

инженер-лік  «инженерный» 

компьтер-лік 

«компьюгерньй» 

математика-лык  «математи- 

ческий»


-СЫ З/-С ІЗ

образует отрицательные 

нрилагательные

бұлт «облако» 

су «вода» 

тіс «зуб»

бұлт-сыз «безоблачный» 

су-сыз  «безводный» 

тіс-сіз «беззубый»

-кы/-кі,  -ғы/-гі  указывает  на 

отношение во времени

күз «осень» 

жаз «лето» 

қыс «зима»

күз-гі «осенний» 

жаз-ғы «летний» 

кыс-қы «зимний»

6-ж аггы ғу.  М ақал-м әтелдерді  оқыңыз  ж әне  сы н  есімнің  жасалу 

тәсілін  көрсетіңіз

1.  Бай -  бір  жұрттык, баты р -  бір оқтық.  2.  Ойлы,  арлы  адамга бір 

еоі  де  жетеді,  ойсы з,  арсы з  адам га  мың  сөз  де  жетпейді.  3.  Туған 

жсрдей  ж ер  болм ас,  туған  елдей  ел  болмас.  4.  О тансыз  адам  -

6

ормансыз  бұлбұл.  5.  Бейнетсіз  рақат  жоқ.  6.  Еңбек  ерлікке  жеткізер, 



ерлік  елдікке  жеткізер.  7.  Ж уйелі  сөз  жүйесін  табар,  жүйесіз  сөз  иесін 

табар.  8.  Т іл  буынсыз,  ой  түпсіз.  9.  Ү ндемеген  үйдей  пәледен 

құтылады.  10.  О қусыз  білім  жоқ,  білімсіз  күнің  жоқ.  11.  Білімді  өлсе, 

қағазда  аты  қалар,  ұста  өлсе,  істеген  заты  қалар.  12.  Өнерлі  өрге 

жүзеді.  13. А ш  адам ұрысқақ,  ақсақ қой тырысқақ.

7-жаттығу.  -лы/-лі,  -ды/-ді,  -ты/-ті  жүрнактары н  пайдаланып 

адамдардың  кескін-келбетін сипаттап жазыңыз

Ш ырай  дегеніміз  -   бір  сынды  әртүрлі  дәреж еде  керсету  арқылы 

заттардың  бір-бірінен  не  артық,  не  кем  екендігін  білдіретін  сапалық 

көрсеткіш.  Ол  салы сты рм алы  және күшейтпелі деп болінеді

Салыстырмалы шырай

Жұрнақгар

Мысалдар

-тау/-теу

-лау/-леу

-дау/-деу

биік-теу,  суык-тау,  бос-тау,  шикі-леу,  сары-лау,  қара-лау, 

нашар-лау,  ку-лау,  боз-дау,  қызыл-дау,  кең-деу,  жуан-дау, 

жасыл-дау

-рак/-рек;

-ырақ/-ірек

үлкен-ірек,  аласа-рақ,  кіші-рек,  биіг-ірек,  жақсы-рак,  жиі- 

рек, әдемі-рек

К үш ейтпелі  шырай

Жасалу жолы

Сөздер


Мысалдар

1) путем сочетания 

положительной 

степени 


с наречиями

өте «очень» 

аса «наиболее» 

тым «слишком» 

ең «самый»  и др.

ете жаксы «очень хорошо» 

аса қара «слишком черный» 

тым биік «слишком высокий» 

ең әдемі «самый красивый»

2) путем удвоения первого 

слога  прилагательного  и 

добавления 

соединительного-п

-п

кап-кара 



сап-сары 

кып-кызыл 

аппак, көкпеңбек

8-жаттығу. Қ азақ тіліне аударыңыз

молодой 

молож е


старый 

старш е


новый 

новее


красивый 

красивее


сильный 

сильнее


м ягкий 

мягче


самы и  молодои 

очень старый 

самы й новый 

очень красивый 

самы й сильный 

очень мягкий

9-жаттығу.  М ы на  сы н  есімдерге  қарама-қарсы   мәнді  сын  есім 

тауып, екеуін де салы сты рм алы  ж әне  асырмалы ш ы райларға қойыңыз:

1)  кір,  ащ ы ,  алыс,  кеп,  биік,  ақ,  суық,  үлкен,  ж ақсы,  кең,  қисық, 

ауыр, жалпақ,  арық;

2)  жаман,  ж ақын,  аз,  кіш і,  ыстық,  түщ ы,  тар,  аласа,  қара,  таза, 

түзу, ж іңіш ке,  жеңіл,  семіз.

7


Сабақты  багалау өлшемдері

Балл


Ө лш емдер

1 0 0 - 9 0

Тақырыпқа байланысты ойын толы ғы м ен  жеткізіп, 

пікірін айтады,  байланы сты ра сейлейді, тілі  сауатты

8 9 - 7 5

С ездік қоры толық,  пікірлесе алады,  ойы н анық 

жеткізу деңгейі төм енірек

7 4 - 5 0

С ездік қоры ж еткіліксіз,  грамматикалық қателер 

ж асайды


4 9 - 0

С үрақтарға қы сқа жауап береді, тілі  сараң, 

байланыссы з,  бір-біріне деген  сы й-қүрм ет деңгейі 

тем ен


СӨЖ О м азм уны  мен орындау  кестесі

Тақырып


СӨЖтүрі

Есеп беру 

формасы, 

бақылау түрі

Орында

У

мерзімі


2-семестр

Адам


келбеті

№1  СӨЖО


Сөздік минимумды жаттау [1,192 б.] 

¥сьгоылған суреттегі адамнын 

келбетін сипатгап беріңіз.

Сөздік


(ауызша)

Өнгімелеу

(ауызша)

1-апта


Адам

келбеті


№2  СӨЖО

Лексикалык 

тақырып 

бойынша 


эңгіме 

қүрастыру 



(досыцызды 

суреттеп,  әңгімепеңіз). 

Грамматикалык 

жачтьпуды 

орындаңыз (9-жаттыгу).

Монолог

(ауызша)


Грамматикан 

ы қайталау

2-апта

2  Үй. П әтер

Бұл  тақы ры пты   меңгерген  соң  студенттің  бойы нда  қалыптасатын 

кұзыреттілік:

-  «Үй.  П әтер»  (тұрмы сты қ  техника,  төсек-оры н  жабдықтары, 

ыдыс-аяқ,  ж алға  алу,  ж алға  беру)  тақы ры бы на  байланысты  сөздік 

қорын жетілдіреді;

-  тақы рып  аясы нда  ауы зш а  ж әне  ж азбаш а  қатысымды  жүзеге 

асыра алады;

-  ж аңа  лексиканы   пайдаланып  өз  пәтері,  белмесі  жайлы  еркін 

әңгімелей  алады;

- естігені, оқығаны, кергені бойынш а м элімет бере  алады;

-  есім ш енің  жасалу  жолдарын  меңгеріп,  сөйлесімде  дүрыс 

қолдана алады;

- топпен  белсенді жүм ы с ж асай  алады.

Үсыны лған  қүзыреттілікті  игерудің  8МАК.Т-мақсаты:  студент 

«Үй.  П әтер»  тақы ры бы на  байланысты  таныс  емес  сөздің  магынасын 

түсініп,  комм уникативтік-ақпаратгы қ  және  ақпараттық-сипатгамалық 

ниеттерін білдіре алады.

8М А К Т -м ақсат бірқатар талаптарға сай болуы қажет.  Олар:

8  -   студент  ж аңа  сездердің  магыналарын  жақсы  түсініп, 

сөйлеуде, ж азуда еркін қолдана алуы тиіс;

М   -   студент  есім ш енің  жасалу  ж олы на  қаты сты  жаттығу 

ж үмыстарын оңай оры ндай алады,  сездіктермен ж үм ыс жасай  біледі;

А  -   ж аңа  сездерді  өз  лексиконы нда  еркін  қолдану  үшін  студент 

сабақта алған ақпаратты  үнем і  іштей бекітіп  отыруы тиіс;

К  -   м ақсатқа  жету  үш ін  студенттің  үйренуге  деген  қүлшынысы, 

сөздіктер, тиісті  ақпарат кездері  болу  керек;

Т -  студент тапсы рм аны  2 апта ішінде өткізуі  тиіс.

С ездік  минимум:  баспана,  аспалы  шам,  асүй,  әжетхана,  дәліз, 

еден,  ж аты н  белм е,  ж ер  телімі,  ж ертеле,  жиһаз,  жуы наты н  белме, 

кереует, кілем,  кіреберіс, қабырга, қонақ белм е, орындық,  перде, саты, 

терезе,  төбе,  үстел,  ш ам,  шатыр,  ақжайма,  ас  қасық,  жастық,  кесе 

керпе,  пыш ақ,  табақ,  тәрелке,  тоңазытқыш ,  төсек,  төсек-орын, 

түрмыстық техника,  ш ай  қасық,  ш аңышқы,  ш аңсоргыш ,  ыдыс,  ыдыс- 

аяқ  [1,  194 б.].

Ж аңа лексиканьі бекіту

1-жаттыгу. Ж аңа сәздерді  қолданып кестені толтырыңыз

Түрмы сты қ техника

Тесек-оры н

Ы дыс-аяқ

9


2-жаттығу.  Төмендегі  сөйлемдерге  назар  аудары ңыз,  орыс  тіліне 

аударыңыз:

1)  Б іздің  пәтеріміз  5-қабатта  орналасқан.  Б іздің  пәтеріміз  5 

кабатты үйде  орналасқан.

2) М ен  2 бөлмелі  пәтерде тұрамын. М ен 2-бөлм еде тұрамын.

3) М енің бөлм емле екі  есікті  ш каф түр.

Оқылым

3-жаттығу. М әтінді оқыңыз



Біздің үйіміз

Біздің 


үй 

А лматы  

каласында,  А бай  данғы лы нда.  Нөмірі 

алтыншы,  тоғы з  қабатты  үй  -   біздің  үй.  Ол  ж еке  м енш ік  үй  емес, 

қазыналық  үй.  Біздің  пәтеріміз  тертінш і  қабатта.  П әтерім іздің  үш 

бөлмесі бар.

К іреберісте  кең,  үлкен  дэліз  бар.  Бірінші  ж әне  ең  үлкен  бөлме  -  

төргі  (қонақ)  бөлме.  Төргі  бөлм енің  үлкен  бір  терезесі  бар.  Терезеде 

әдемі  перде  ілулі  тұр.  Төргі  белменін оң ж ағы нда  екі  кресло,  бүрышта 

теледидар тұр. Қ абы рғада кілем ілулі түр.

Төргі  бөлм енің  сол  ж ағы нда  диван  ж әне  ж орнал  үстелі  тұр. 

Қабырға  ж иһазы   д а  осында.  Қабы рға  ж иһазы нда  кітаптар  және 

қымбат  ы ды с-аяқтар  тұр.  Қ абы рға  жиһазының  үстінде  үстел  йагаты 

тұр.  Төргі  бөлм енің  едені  -  паркет.  П аркеттің  үстінде  әдемі  кілем 

жатыр.  О ртада үлкен дөңгелек үстел,  сегіз оры нды қ тұр.

Екінші  бөлм е  -   әке-ш еш емдікі.  Ол  ж ататы н  бөлме.  Мұнда  екі 

кереует,  тум ба,  үлкен  үш   есікті  ш ифоньер  және  үлкен  айна  (трюмо) 

тұр.


Үш інш і  бөлме  -   менікі.  Бөлмемде  екі  кереует,  гардероб,  жазу 

үстелі,  бір  оры нды қ  бар.  Ү стелде  калькулятор,  өш іргіш ,  калам, 

қарындаш тар,  кітап  және  дәптерлер  жатыр.  Ком пью тер,  кітап  сөресі 

де осында.  О н да оқулы қтар,  көркем  әдебиеттер тұр.

А сүйде  асүй  ж иһазы  бар.  О нда  ы дыс-аяқтар  тұр.  Тоңазытқыш, 

мұздатқыш та осында.

Ж уы наты н  бөлмесі,  әж етханасы   бөлек.  Бөлм елер  оңаша,  өте 

колайлы.  Т елеф оны м ы з д а бар.

А ғам ны ң  үйі  -   жеке  м енш ік үй.  Үйі  -   екі  қабатты,  сегіз  бөлмелі. 

Аулалары  кең.  Гараж ы,  м онш асы ,  алма  бағы  д а  бар.  Ж азда  өте 

қолайлы  [2,  134 б.].

4-ж аттығу.  М әтін  негізінде  өз  үйіңіздің  ж обасы н  (үстінен 

қарағандағы суретін) салыңыз

5-жаттығу.  Қ асы ңы зда  оты рған  студенттің  салған  суреті  (үйдің 

жобасы) бойы нш а үйін сипаттап беріңіз

10

Сөйлесім



6-жатгығу.  Топтасы ңы зға  сұрақ  қойыңыз.  Сұрақтар  оның  үйі 

(пәтері,  бөлмесі)  жайлы  болсын.  Болаш ақта  қандай  үйде  тұрғыңыз 

келетіні жайлы  әңгімелесіңіз

6-жаттығу.  Сіз жалға пәтер  іздеп  жүрсіз.  Осы  жагдаят төңірегінде

сұхбат құрыңыз

Сұхбатты  бағадау  елш емдері

Балл

Өлш емдер



1 0 0 - 9 0

Тақырыпқа байланысты ойын толығым ен  жеткізіп, 

пікірін айтады, байланыстыра сөйлейді, тілі  сауатты

8 9 - 7 5

Сөздік қоры толық,  пікірлесе алады, ойын анық жеткізу 

деңгейі төменірек

7 4 - 5 0

С ездік қоры жеткіліксіз,  грамматикалық қателер 

ж асайды

4 9 - 0


Сұрақтарға қысқа жауап  береді, тілі  сараң, 

байланыссы з, бір-біріне деген  сы й-құрмет денгейі 

тем ен

Ж азылым (топты қ жұмыс)



7-жаттығу.  С із екі-үш   гоптасыңызбен бірге қонақ үйлер желісінде 

қызмет  етесіз.  Сіздердің  міндетіңіз  -   қонақ  үйлеріңіз  немесе  жалга 

берілетін  пәтер  мен  үйлеріңіз  жайлы  у/еһзііе-тың  басты  бетін 

дайындау.  О ны ң  атауы,  белім дері,  суреттері  қандай  болатыны  туралы 

ой белісіңіздер.  С оңы нда ж оба ретінде шеЬзііе-тың басты  бетін жасап, 

тұсаукесер  іс-ш арасын ұйымдастырыңыз.

Ж обаны бағалау өлш емдері

Критерийлер

балл

О рындау м ерзім ін сақтау



5

Ж обаны құру  кұрылымы н сақтау

15

Ж оба м азмұны (дұрыстығы, логикалы қ қисыны, 



тапсырманы ң ш ы ғармаш ы лы қ тұрғыдан 

орьіндалуы)

25

П резентацияны  қорғау  (баяндам а жасаудағы 



сөйлеу  қабілеті, тіл м әдениеті)

25

Топ м үш елерінің түгел жұмы с істеуі



10

Әр  студенттің топта ж ұм ы с істей  алуы

5

Әр студенттің тақы ры пты  меңгеруі (ж аңа 



лексиканы дұры с қолдануы)

15

Барлығы:



100

11


Грамматиканы   қайталау

Есімш е  —  етістіктің  бір  түрі,  Есімш е  эрі  есім  сөздер,  эрі  етістік 

қызметінде ж ұмсалады.

П ричастия  сочетаю т  в  себе  грамматические  признаки  имени  и 

глагола, в  казахском язы ке образую тся  3  способами:

1)  ған/-ген,  -қан/-кен.  М ысалы,  бас-қан  «ступивш ий»,  жет-кен 

«достигший»,  қара-ган «смотревш ий»,  күл-ген  «смеявш ийся».

2) ар/-ер/-р.  М ысалы,  қайт-ар  «обратный»,  кір-ер  «входной» төле- 

р «оплачиваемый».

3)  атын/-етін,  -йтын/-йтін.  М ысалы,  төле-йтін  «оплачивавший», 

қара-йтын, бас-аты н, т.б.

8-жаттығу.  С ез  тіркестерін  оқып,  орыс  тіліне  аудары ңыз.  Сөйлем 

кұрастырыңыз:

1)  Кірер  есік,  істер ж ұмыс,  бір  киер  киім,  келер  қонақ,  ұш ар  қүс, 

шабар  шөп,  қояр орын, келер қонақ.

2)  А йтқан  адам ,  айтылган  сез,  қүрылган  жиһаз,  сатылган  зат, 

сынган  ыдыс,  ж алга  берілген  үй,  өткен  заман,  қалған  жұмыс,  ілінген 

сурет,  келген  адам дар, жөндеу жасалған үй.

3) С аты латы н жиһаз, ж уы наты н бөлме, үш аты н уақыт, танысатын 

адам,  билейтін ж ер, жуатын көйлек, таусы лм айты н жүмыс.

9-жаттығу.  М ы на етістіктерге есімш енің ж үрнағы н жалғаңыз

Ж үру,  бару,  ж азу,  көру,  аш у,  ж абу,  кету,  алу,  беру,  жату,  болу,

еткізу, жету,  көрсету.

10-жаттығу.  Е тістіктерден  есім ш е ж асаңы з  ж эне  септік жалғауын 

жалғап сөйлем  қүраңыз.  О ры с тіліне аударыңыз

Ж үру,  бару,  жазу,  көру,  ашу,  жабу,  кету,  алу,  беру,  жату,  болу, 

өткізу, жету, көрсету.

11-жаттығу. 

Етістіктерден 

есім ш е  ж асаңы з 

және  тәуелдік 

жалғауын ж алғап сөйлем  қүраңыз.  О рыс тіліне  аударыңыз

Ж үру,  бару,  жазу,  көру,  ашу,  жабу,  кету,  алу,  беру,  жату,  болу, 

өткізу, жету,  көрсету.

12-жаттыгу.  Етістіктерден  есім ш е жасаңыз  жэне  көптік  жалғауын 

жалғап сөйлем  қүраңыз.  О рыс тіліне аудары ңыз

Ж үру,  бару,  жазу,  көру,  ашу,  жабу,  кету,  алу,  беру,  жату,  болу, 

өткізу, жету,  көрсету.

13-жаттыгу. 

М ы на 


сөйлемдерді 

оры с 


тіліне 

аударыңыз. 

Есімш елерді тауы п,  қай сөйлем  мүш есінің қызметін атқары п түрғаньш 

атаныз:


1) 

А йтаты ны м   жоқ.  О л  саган  айтатын.  М ен  саған  айтатынымды 

айттым.  А йтаты н адамды тапқан  екенсің.

12

2)  А йтқаны ң  дүрыс.  М ен  саған  айтқанмын.  Сен  айтқанымды 



түсіндің бе? М үны  айтқан адам  осы нда отыр.

3)  Саган  айтарым  осы.  Ертең  ол  айтар.  М ен  айтарымды  айттым.

Айтар сөзім осы.

СӨЖ О м азм үны мен орындау  кестесі

Тақырып

СӨЖтүрі


Есеп беру 

формасы, 

бакылау түрі

Орындау


мерзімі

2-семесто

Үй. Пәтер.

№3  СӨЖО


С өздік 

минимумды   ж аттау  [1] 

194-бет.

Үйдегі 


бір  бөлмені  бейнелейтін 

коллаж 


жасаңыз. 

Тұрмыстык 

техникаға, 

төсек-орын 

жабдықтарына,  ыдыс-аяққа  қатысты 

лексиканы қолданыңыз.

Ауызша

сөздік


Монолог

(ауызша)


3-апта

Үй. Пәтер.

№4  СӨЖО

Лексикалық тақьгрып бойынша 

диалог құрау (пәтерді жалға алу 

туралы телефонмен сөйлесу ) 

Грамматикалық 

жаттығуды 

орындаңыз (10-жатгыгу).

Диалог

*

Жазбаша



конспект

4-апта


13

3 М енің  елім

Такырыпты  меңгерген  соң  студенттің  бойы нда  қалыптасатын 

құзыретгілік:

-  «М енін  елім»  (ел,  қала,  адамдар:  тарихы,  географ иясы ,  табиги 

ресурстары,  әкім ш ілік  бөлінуі,  халқы ,  м ем лекеттік  кұры лы сы ,  саяси 

жағдайы, 

сы ртқы  

саясат, 


қогам, 

эконом икасы , 

энергетикасы , 

мәдениеті, 

білім 

беру 


жүйесі. 

Ел 


астанасы, 

қаланы ң  жалпы 

сипаттамасы ,  м әселелері)  тақы ры бы на  байланы сты   сөздік  қорын 

жетілдіру;

-  тақы ры п  аясы нда  ауы зш а  ж әне  ж азбаш а  қаты сымды  жүзеге 

асыра алу;

- тақы рып бойы нш а ойын ж еткізе  алу, әң гім ел есу , эссе жазу;

-  сөйлемдегі  сөздердің  орын  тәртібін,  қазақ  тілі  сейлемдеріндегі 

баяндауыш тың сөйлем  соңы нда түру заңдьш ыгы н игеру.

¥ сы н ы л ган  

кұзыреттілікті 

игерудің 

ЗМАЕ.Т-мақсаты: 

эңгімелесуш імен  комм уникацияга  түсіп,  оны  қолдауга  багытталіған 

ниеггерді білу.

5М А К Т-мақсат б ірқатар талаптарга сай болу қаж ет

Зресійс  (нақты)

ж аңа сөзден түраты н тэрж ім алы к жүмыс

МеазигаЫе

(өлшемді)

үйренген 

ж аңа 


сездерін 

тақы ры пқа 

сай 

пайдалануы



АсһіеуаЫе 

(қол 


жетерлік)

ж аңа  сөздің  лексикалық,  синтаксистік  қызметін 

аж ы рата білуіне ж атты гулар орындай алуы

Кеіеуапі (мэнді)

М енің 

елім 


тақы ры бьіна 

қаты сты 

сөздік 

қоры ны ң молаю ы



ТітесІЛГітесІ- 

Ьоипсі 


(уақыты 

анық)


үш  апта  ішінде: 

10  сағат  практикалы қ  сабақ 

ж әне  10 сагат СӨ Ж О

Сөздік  минимум:  Қ азақ  халқы,  қазақ  үлты ,  тэуелсіз,  егемен, 

біздің  ел,  ж ер  келем і,  тауарлар,  езен-көлдер,  теңіздер,  шөл  дала, 

жазық  дала,  азам атты қ,  туган  жер,  бас  қала,  елорда,  А стана  қаласы, 

орталық, 

Е уразия 

кіндігі, 

көркем, 


сәнді 

көш елер, 

саябақтар, 

гимараттар,  сәулет  өнерінің  дам уы ,  мемлекеттік  мекем елер,  бүрынгы 

Ақмола,  бүлақ,  корық,  орман,  сапарга  ш ы гу,  саяхат  жасау,  су 

қоймасы,  табигат,  тарихи,  ш ипаж ай,  атамекен,  дала,  кеш ен,  керікті, 

қор, 

мекен 


ету, 

мүхитаралы, 

ойы н-сауы к 

орталыгы, 

табиги, 

таңгажайьга,  а й м ақ [1 ,  195  б.].

14

С ейлесім



] -жаттыгу,  Ж аңа  сөздерді  қолдана  отырып,  «Туган  жерім», 

немесе  «Туган  ауылым»  тақы рыптары  бойы нш а  қы сқа  сүхбат 

қүрыңыз,  әңгімеяесіңіз

2-жаттыгу.  Ж аңа  сөздерді  қолдана  оты рып,  «Біздің  қаламыз» 

тақырыптары бойы нш а ақпарат ж инап әңгімелесіңіз

Ж азылым


3-жаттыгу.  О қулықтагы  «Данияр  Өтекеш евтің  блогі»  мэтіні 

негізінде  «П авлодарға  қош   келдің!»  атты  блогтің  ж обасы н  жасаңыз. 

Блогте  аймақтағы  қызықты  нысан  атауы,  ол  туралы   қы сқаш а ақпарат, 

фото  суреті,  қалай  жетуге  болатыны  туралы  ж эне  қандай  жагдай 

жасалып,  қы змет көрсетілетіні туралы  ақпарат қамтылсы н

Г рамматиканы қайталау

4-жаттыгу.  М әтінді  дэптеріңізге  кеш іріп  ж азыңыз,  сөйлем 

мүшелерінің  астын  сызыңыз.  Сейлемдегі  сөздердің  оры н  тэртібіне 

кеңіл беліңіз

Кеш е  біз  үлкен  жиналы с  өткіздік.  С туденттер  көп  жиналды. 

Дәрістің  іш інде  мүғалімдер  де,  студенттер  де  отырды.  Ж иналыс  өте 

қызықты  етті.  Қызықты  тақы рыптар  талқыланды.  Еш кімнін  кеткісі 

келмеді.  Ж иналы с  кеш  аяқталды.  Ж атақханаға  бэріміз  бірге  келдік, 

үлкен  бөлмеде  отырып,  көп  әңгімелестік.  Келесі  айда  тағы   жиналыс 

болады.  О ган  міндетті түрде  қатысуымьіз керек  [2, 465  б.].

5-жаттыгу.  С ы збаларды ң  орны на  керекті  сездерді  қою  арқылы 

сейлем күраңыз:

2 ) - . - - - . -  

.............. 

................. —

.

3) 


 

 

.................



4   )  

 

................. =======



О кы лы м

6-жаттыгу. М әтінді  оқыңыз.  О рыс тіліне аудары ңыз 

Елордасы -  Астана 

А стана 


(бүры нғы  

А қм ола) 

Қ азакстан 

Республикасы 

П резидентінің  1997  ж ы лғы  20  қазандагы Ж арлы гы мен ж эне Қазақстан 

Республикасы 

П арлам ентінің 

мақүлдауы мен 

1997 

жылғы 


10

15


желтоқсаннан  бастап  Қазақстан  Республикасыны ң  астанасы  болып 

жарияланды.

Қазақстанны ң 

ж аңа 


елордасы 

-   А стананы ң 

халы қаралық 

тұсаукесері  1998  ж ы лғы  10 м аусы мда өткізілді.

1920  ж ы лдан  бастап  Қазақстанның  тұңғы ш   астанасы  Орынбор 

қаласы 


(қазір 

Ресей 


Ф едерациясында) 

болды. 


1925 

жылы 


Қ азақстанның  астанасы  Қ ы зы лорда  қаласына  кеш ірілді.  Түрксіб 

құрылысы  астананы   А лматы ға  көш іруде  басты  себеп  болды.  Бұл  заң 

жүзінде  1927  жылғы  3  сәуірде,  іс  жүзінде  1929  жылы  жүзеге 

асырылды.  А стананы ң  аумағы  710,2  ш арш ы  километр,  тұргындардың 

саны 2007  ж ы лды ң  1  м аусы мы нда -  584,8 м ың адамды қүрады.

А стана  халы қаралы қ  іскерлік  және  мәдени  орталыққа  айналып 

келеді.  Қ алада  әкімш ілік,  іскерлік,  әлеуметтік-мәдени,  ғылыми-білім 

беру  және  бизнес-орталы қтарды ң,  тұрғын  уй  кеш ендерінің,  алдыңғы 

қатарлы  м емлекеттер  астаналары ны ң  стандарттары на  сай  келетін 

елордалық  инф рақұры лы м   ны сандарының  құрылысы  жанданып,  бой 

кетерілуде. 

Ә кімш ілік 

орталы қ 

аймағында 

ҚР 

П резидентінің 



резиденциясы,  ҚР  Парламенті  мен  Ү кіметінің ғимраттары  орналасқан. 

Елорданың  іскерлік  орталы ғы нда  кеңселер  мен  компаниялар,  сауда 

орталықтары,  м ейрам ханалар,  ал  әлеуметтік-мәдени  орталыгында 

театрлар, м ұраж айлар, дем алы с орындары,  спорт залдары,  ойын-сауық 

орталықтары 

орналасады. 

А станадағы 

терең 


эрі 

кең  көлемді 

өзгерістер  әлем дік  үйы м дар  назарынан  ты с  қалмады.  1999  жы лдың 

шілде  айы нда  елордамыз  Ю Н ЕС КО -ны ң  «Әлем  қаласы»  сыйлы гы на 

ие болды.

А стананы ң  болаш ағы   әлі  алда.  Ол  Еуразиядағы  ең  әсем,  сүлу, 

әйгілі  қала болмақ.

А стана 


— 

Қазақстан 

Республикасы ны ң 

саяси, 


әкімшілік, 

экономикалық, мәдени  орталығы, бас қала  [2, 444 б.]

7-жаттығу. М әтінді  пайдаланы п,  сүрақтарға жауап беріңіз

1.  Қ азақстан  Р еспубликасы ны ң  ең  алғаш қы  астанасы  қай  қала 

болды?  2,О дан  кейін  қай  қала  астана  болды?  З.Алматы  қай  кездерде 

Қазақстан  Республикасы ны ң  астанасы  болды?  4.1997  жы лы  Қазақстан 

Республикасы ны ң  Елбасы   қандай  ж арлы ққа  қол  қойды?  5.  Қай  кезде 

Ақмола  қаласы   А стана  қаласы  болып  аталды?  6.  А стана  қаласы 

қандай  қалаға  айналды ?  7.  А стана  қаласы нда  қандай  көрікті  жерлер 

бар?


8-жаттыгу.  М әтін  бойы нш а  және  қосы м ш а  ақпарат  көздерін 

пайдалана 

оты ры п  «Елордасы   -   А стана» 

тақы ры бы   аясында 

әңгмелесіңіз

16

9-жаттығу.  Астана  қаласының  көрікті  орындары  туралы   ақпарат 



жинап, портфолио жасаңыз

Грамматиканы қайталау

10-жаттығу.  Сөйлемдерді  дәптеріңізге  кеш іріп  жазыныз.  Үлгі 

бойынша талдау жасаңыз

1-сөйлем:

а)  айтылу  м ақсатына  қарай:  хабарлы,  сұраулы,  лепті,  бұйрықты 

сөйлем;

ә) құрамына қарай:  жай,  кұрмалас сөйлем;



2-жай сөйлем:

а) тұрлаулы м үш елердің қаты сы на қарай:  жақты,  жақсыз;

ә) тұрлаусыз мүш елердің қаты сы на қарай:  ж алаң, жайылма;

б)  айты латы н  ойды ң  қаты сы на  қарай:  толым ды ,  толымсыз 

сөйлем;

3-сөйлем мүш елерінің астын сызу.



Тауы 

шагылды. 

Ж олдары 

болмады. 

Ү рпектен 

келген 


жолауш ылар түнде  түнімен  абақты  алдын  күзетіп  ш ықты.  Түк  өнбеді. 

Ізденушілер  ылғи осылай сары лум ен қажыды.  (Сәрсекеев Қ.)

Ө мірдің  қызығы  мен  ш ыж ығы  көп  болады  екён.  Бейбіт  заманда 

оны  кім  ойлаған?  Тұрмы сты ң  анау-мынау  кем -кетігін  елемейсің. 

(Омаров С.)

Омардың  қонақ  үйі  сы рттан  келгендерге  кең  көрінеді.  Ат 

шаптырымдай  жасаулы  бөлм е  дүниеге  сіресіп-ақ  тұр.  Кебі  қазақ 

ғұрпында  кездесе  бермейтін  сирек  кездесетін  ж иһаздар  —  ағаш,  тас. 

Еденге  теселген,  қабы рғаға  сы қай  ілінген  кілемдер  еңкей  бір  түсті, 

түгі көздің ж ауын аларлы қ әш екейлі. (Сәрсекеев Қ.)

СӨЖ  м азм ұны  мен оры ндау кестесі

Такырып


СӨЖ түрі

Есеп беру 

формасы, 

бакылау түрі

Орындау

мсрзімі


2-семестр

Менің елім

№5  СӨЖО

1.  С өздік  минимумды   жаттау[1] 

195- бет.

2.  Лексикалык  тақырып  (ел,  қала: 



тарихы, 

географиясы, 

табиги 

ресурстары, 

зкімшілік 

бөлінуі, 

халцы, 

мемлекеттік 

күрылысы, 

саяси  эісагдайы,  сыртқы  саясат, 

қогам,  экономикасы,  энергетикасы, 

мәдениеті,  білім  беру  жүйесі.  Ел

Ауызша


сөздік

Портфолио

қорғау

5-апта


астанасы, 

қаланың 

ж 

сипаттамасы,  мәселелері)  бойь 

портфолио жасаү



алпы

лнша


а

С .Т о р ай ғы р  

ы н д ағы   ПМ

эв

Г-ДІҢ 



1

17

ака^



а

К І


е м и к   ь .ь е и с е м о і '  % 

т ы н д а ғы   ғы лы м и  

і{

Т А П Х А Н Д Г ' -  



!

Менің елім

№б  СӨЖО


Лексикалық 

такырып 


бойынша 

эңгіме 


кұрастыру: 

Менің 


елім- 

Қазакстан. Елордасы — Астана.

Монолог

(ауызша)


6-апта

Менің елім

І~№7  СӨЖО

Тақырып бойьшша портфолио жасау: 

¥лы  адамдар өмірінен

Реферат


7-апта

Ж обаны  багалау өлш емдері

1 Бағалау критерийлері

Балл


!  Орындау м ерзім ін  сақтау

10

Ж оба мазмұны,  тақы ры пты ң толы қ ашылуы



25

П резентацияның эстетикалы қ жағы.  Ж обаны 

кұру құры лы мы н сақтауы.

10

П резентаңияны қорғауы (жүйелілігі,  жоспарга 



сәйкес баяндама жасауы, түсінікті  болуы)

25

Тақырыпқа қатысты  ж аңа лексиканы ң 



меңгерілуі,  дұры с  қолданы луы

15

Берілген  сұрақтарға ж ауабы  (толық,  нақты)



15

Барлығы:


100

18

4 Қ огамды қ орындарда

Бүл тақы ры пты   меңгерген соң  студенттің бойы нда қалыптасатын 

кұзыреттілік:

-  «Қогамдық  орындарда»  (асхана,  дэмхана,  мейрамхана;  дүкен, 

касса,  базар;  әуежай,  вокзал;  пошта;  банк,  валю та  айырбастау  пункті, 

салық  инспекциясы,  мемлекеттік  автоинспекция;  қонақүй,  жатақхана; 

сағат,  телерадиоаппараттар  жөндеу,  аяқкиім  жөндеу,  киім  тігу, 

химиялық тазалау ш еберханалары;  кітапхана,  оқу залы;  жүмыс,  сабақ, 

курс;  қала,  көше,  көлік;  театр,  кинотеатр,  мұражай,  корме,  саяхат; 

емхана, дэріхана.) тақы ры бы на байланысты сөздік қорын жетілдіру;

-  тақырып  аясында  ауы зш а  ж әне  ж азбаш а  қатысымды  жүзеге 

асыра алу;

- диалогтерге, әңгімелесулерге қатысу.

¥ сы н ы лган   құзыреттілікті игерудін  ЗМ А КТ-мақсаты:  өзіне таныс 

емес  сәздің  м ағынасын  түсініп,  білу.  Қ азақ  тілінде  сөйлем  құрауда 

қолдана алуы.

5М А К Т-м ақсат бірқатар талаптарға сай болу қаж ет

ВресіГю (нақты)

жаңа сезден тұраты н тэрж ім алы к жұмыс

МеазигаЫе

(өлшемді)

үйренген 

ж аңа 


сөздерін 

тақы ры пқа 

сай 

пайдалануы,  комм уникацияға қосылу.



Асһіе\'аЫе 

(қол 


жетерлік)

ж аңа  сөздің  лексикалық,  синтаксистік  қызметін 

аж ы рата білуіне жатты гулар  орындай алуы

Яеіеуапі (мәнді)

сөздік қоры ны ң молаюы

Тішесі/Тітесі- 

Ьоипсі 

(уақыты 


анық)

төрт  апта  ішінде: 

12  сағат  практикалық  сабак 

және  12  сағат СӨЖ О



4.1  К өш еде.  Көлікте

Сөздік  минимум:  көше,  аялдама,  жаяу,  көлікпен,  осы  жерден, 

көшелердің  қиылысы ,  бүры ш ,  алы с  емес,  Кутузов  даңғылы,  Сәтбаев 

пен  Торайғы ров  көш елерінің  қиылысы,  М айра  кош есіне  дейін,  түзу, 

шыгу,  кіру,  отыру,  сыйлау,  жол  беру,  өткізіп  жіберу,  күте  тұру, 

бәрекелді,  қап,  әттеген-ай т.б.

1-жаттығу.  Берілген  сөйлесім  үлгілері  бойы нш а  ж аңа  сәздерді 

пайдаланып  әңгімелесіңіз:

- Кеш іріңіз,  бұл автобус стадионға дейін бара ма?

- Ж оқ, барм айды ,  53-автобус барады.

- Ж олақы сы   қанш а тұрады ?

-  50 теңге.

- Келесі  қандай  аялдама?

19


- 4-ем хана аялдамасы.

- Неше аялдамадан соң түсуім  керек?

- Үш аялдамадан  соң түсесіз.

2-ж атты гу.  Бейтаны с  адамнан  көшеде  ж ен  сүраңыз  немесе 

автобус кондукторы м ен сүхбат қүрыңыз

4.2  А сханада (Дәмханада. М ейрамханада)

Сөздік  м инимум:  ет,  сорпа,  қуырылған  картоп,  түш пара,  мэнті, 

бүрыш,  түз,  пияз,  көк  пияз,  асқабақ,  сәбіз,  қияр,  қызылш а,  сүт 

қосылган шай,  қаймақ, кофе, сусын,  шырын, жеміс,  көкөніс, дастарқан 

мәзірі, тагам,  дэмді.

3-жаттыгу.  Берілген  сөйлесім  үлгілері  бойы нш а  ж аңа  сөздерді 

пайдаланып әңгімелесіңіз

- Таңертенгі асқа не аласың?

-  Нан  м ен м ай,  екі  ж үм ы ртқа  жэне  бір  ш ы ны -аяқ кофе алмақпын. 

Сен ше?


- М ен бір стақан сүт алмақш ымын.

4-жаттығу. 

Ө зіңіздің  мейрамханаңы зды ң  дастарқан  мәзірін 

жасаңыз


5-ж аттығу.  Досы ңыз  құрастырған  ас мәзіріне  қарап,  қандай тамақ 

алмақ ойыңыз  бары н  айтыңыз



4.3 Д үкенде.  Базарда

Сөздік  м инимум :  Ә мбебап  дүкені,  эртүрлі,  белім дер,  сатушылар, 

касса,  қызмет  ету,  сатып  алу,  бага,  сапалы,  сапасыз,  нашар,  тура,  дәл, 

үлкен, тар, ш ақ,  әдем і, орап  беру, алгы с айту.

6-жаттығу.  Берілген  сөйлесім   үлгілері  бойы нш а  ж аңа  сөздерді 

пайдаланып  эңгімелесіңіз

- С әлем етсіз бе? Көкөніс, ж еміс-жидек сатасы з ба?

- Сатамын.  Келіңіз,  алыңыз.

- Картопты ң,  пияздың, сәбіздің бағасы қанш а?

- Картоп -  80 теңге,  сәбіз — 70  теңге, пияз -  бОтеңге.

-  Қы мбат екен.  Арзандау  бермейсіз бе?

- Көбірек алсаңыз, багасы н түсіремін.

-  Азамат, 

м енікін  алыңыз. 

М ен  арзандау  берейін.  Неше 

килограмм  аласы з?

- Сіздікі  өте ұсақ екен.  Ірілеу ж оқ па?

7-жаттығу.  С атуш ы  ж әне  саты п  алуш ы,  екі  сатып  алушы,  екі 

сатушы арасы ндагы  сүхбат қүрастырыңыз

20

4.4  Емханада. А уруханада

Сөздік  минимум:  емхана,  кабинет,  дэрігер,  дэрі,  қан  қысымы, 

дене қызуы, емдеу, тексерілу,  айығу, тэуір болу.

8-жаттығу.  Берілген  сөйлесім  үлгілері  бойы нш а  ж аңа  сөздерді 

пайдаланып эңгімелесіңіз

- Сэлеметсіз бе?  Қай ж еріңіз ауырады?

- Кеш еден бері  асқазаным  мазалап келеді.

- Ж өтеліңіз, тұмауы ңы з бар ма?

- Ж өтелемін де, түш кірем ін де, тұмауы м да бар.

-  Сізге  қатты  суық  тиген  екен.  М ына  дәріні  дәріханадан  алып, 

күніне үш р ет ішу керек.

- Түсіндім. Рақмет.

- С әлеметсіз бе, бүгін дәрігер қабылдай ма?

- Қай дәрігер?

- Терапевт.

- Ол қазір  қабылдап жатыр.  Он  бесінші  бөлм еге барыңыз.

9-жаттығу.  Д эрігер  ж эне  науқас,  екі  дәрігер,  кезекте  отырган  екі 

науқас,  дэріхана  қызметкері  мен  саты п  алушы  арасы ндағы   болатын 

сөйлесулерді құрастырыңыз



4.5 М ұраж айда

Сөздік  минимум:  мұражай,  көркемсурет  мұраж айы ,  тарихи- 

өлкетану  м ұраж айы ,  мұрагат,  естелік,  ескерткіш ,  пайдаланылған 

заттар,  өмірбаян,  сирек  кездесетін,  көшірме,  түпнүсқа,  жәдігер, 

бүйымдар,  қүралдар,  портреттер

10-жаттыгу.  Сіз  жэне  м ұраж ай  қызметкері  арасындағы  сұхбат 

қүрыңыз.

- С элеметсіз бе? Біздің мұраж айға хош  келдіңіз!

-  Сәлеметсіз  бе?  Мен  Бұқар  жы рау  ж айлы  ақпарат  жинап  жүр 

едім.  Сіз көмектесе аласыз ба?

- Бұл құж атты ң көш ірмесін алуға бола ма?

- Б асқарм аны ң рұқсатмен ғана ала аласыз.

-  Қазіргі  кезде  мұражай  қорында  5500  экспонат  сақталған.  Жыл 

сайын  м ұраж ай 

15-тен  аса  экспозиция  қойылады.  М ұражайда 

көркемсурет,  графика,  м үсін,  сәндік-қолданбалы   өнерінің  үлкен 

жинагы көрсетілген.

-  3 м ы ңнан  астам құнды ж эдігер табылды.

-  Э кспозиция  9  залға  орналасты рылған:  табиғат,  археология, 

этнография,  Х У -Х ІХ   ғасы рлардағы  Ертіс  ж анындағы  тарих залы,  XIX 

ғасыр  со ң ы -Х Х   ғасыр  басы ндағы   Ертіс  ж аны  экономикасы  мен 

мәдениетінің  даму  тарихы   залы,  көтеріліс  пен  азам атты қ  соғыс  залы,

21


¥ л ы   Отан  соғы сы   залы,  П авлодар  облы сының  тарихы  мен  қазіргі 

дамуы залы.

11-жаттығу.  Сіз  өлкетану  м ұраж айы на  барды ңыз,  алған  әсеріңіз 

жайлы әңгім е  қурастырыңыз



4.6 К ітапханада

Сөздік  минимум:  Кітапхана,  оқу  залы,  тіркелу,  құжаттар, 

оқырман,  оқы рм ан  билеті,  кітап,  окулық,  әдебиеттер,  библиография, 

тұрақты  оқы рман,  үйге  кітап  алу,  мерзімді  баепасөз,  каталогтер 

жүйесі

12-жаттығу.  Сіз  және кітапханаш ы  тақы ры бы на сүхбат қүрыңыз.



4.7 С аябақта

Сөздік  минимум:  Саябақ,  ты ны ш тық,  таза  ауа,  демалыс  сәті, 

серуендеу,  кітап  оқу,  балм үздақ 

жеу,  әңгімелеу,  ойын  түрлері, 

шахмат, дой б ы  ойнау.

13-жаттығу.  Д осы ңы збен  дем алы с  орны на  бару  туралы  сүхбат 

кұрыңыз

4.8 Театрда

Сөздік  минимум:  Д рам атургия,  сахна,  актер,  режиссер,  балет, 

опера,  үлкен  зал,  кіші  зал,  билет  кассасы,  ж оғары  төлем,  алдыңғы 

қатар,  оры ндар,  алыс,  жақын,  үзіліс,  гүл  ш оғын  үсы ну,  репертуар, 

колайлы уақы т,  қойылым.

14-жаттығу.  Т еатрға  қойылымға  бару  туралы  және  алған 

әсерлеріңіз  ж айлы  әңгіме күру

22

5 Коммуникативтік  ниеттерін  білдіру к ү р а л д а р ы

Студент 

екі 


апта 

ішінде 


қатысымның 

элеуметтік 

және 

коммуникативтік  жағдаяттарында  езінің  комм уникативтік  ниеттерін 



білдіруді үйренеді.

Студенттің бойы нда қалыптасатын  күзыреттілік:

- сөзді  бастауға қаты сты тілдік кұралдарды меңгеру;

-  ойын,  пікірін  одан  әрі  жалғастыру  үш ін  пайдаланылаты н тілдік 

кұралдарды  меңгеру;

-  афоризмдерді,  нақылдарды  пайдаланып  айту  үш ін  қажетті 

тілдік кұралдарды меңгеру;

ойын, 


пікірін 

қорытындылау 

үш ін 

пайдаланатын 



байланыстырушы тілдік құралдарды үйрену.

1-жаттығу.  М әтінді  б ерілген   құры лы м   бой ы н ш а талдаңы з:

1)  М әтін  тақы рыбы (бүл  м этіннің  атауы  ...,  бұл  м әтінде  ...  сияқты 

тақырыптар  қарастыры лған,  осы тақы ры п казіргі  кезде  ...)

2) Н егізгі  ақпаратгы көрсететін сөздерден бір-біріне сүрақ қою;

3)  Сөзді  баста>та  қаты сты  тілдік  қ ү р а л д а р   (меніңше,  менің 

ойымша,  біздіңше,  бірінш іден,  екінш іден)  арқылы  м этіннің  мағынасын 

бір оймен жалпылау;

4)  Ойын,  пікірін  одан  әрі  ж алғастыру  ү ш ін   п а й д а л а н ы л а т ы н  

т ія д ік   қ ү р а л д а р   (сондай-ақ,  дегенмен,  ал,  әйтсе  де,  алайда,  шынын 

айтқанда,  ж алпы   айтқанда,  қысқасын  айтқанда,  сонымен  қатар, 

сонымен,  оның  үстіне,  ақикатқа  жүгінсек,  қысқартатын  болсақ, 

турасына  көшсек)  арқьшы  бір  ой-пікірмен  әр  абзаңты ң  мағынасын 

көрсету;


5)  А ф о р и з м д е р д і,  н а қ ы л д а р д ы   пайдаланып  айту  үш ін  қажетті 

тілдік  қүралдарды   (Елбасы  айтқандай,  А бай  айтқандай,  халық 

айтпақшы, бабаларымыз айтпақшы, әкемнің айтуы нш а)  қолдану;

6) 


Ойын, 

пікірін 


қорытындылау 

үш ін 


п а й д а л а н а т ы н  

б а й л а н ы с т ы р у ш ы  

тілдік  күралдармен 

(қоры ты нды лай  келе, 

қортындыласақ,  тоқсан   ауы з  сө зд ің   тоб ы қтай   тү й ін і,  соны м ен,  тоқ 

етерін  ай тқан да)  м әтінді  қоры ты нды лау.

2-жаттығу.  М ерзім ді  басы лы м   б еттер ін ен   ү н аған   мақаланы  

берілген ж о сп ар   бойы нш а  қ ы ск аш а түсін д ір ің із

23


Ә дебиеттер

1  Д осм ам бетова  Г.  Қ.  ж әне  т.б.  Қ азақ  тілін  оқы туға  арналған 

типтік  оқу  әдістем елік  кеш ен.  Б азалы қ  деңгей  А2.  -   Астана,  2012.  -  

210


 

6

.

2  Бектұров  Ш .  К.,  Бектұрова  А.  Ш .  Казахский  язы к  для  всех.  -  

Алматы  :  А там ұра, 2004. -  720  б.

3  Қ азақ 

тілін 


базалы қ 

деңгейде 

м еңгерудің 

тақырыптық 

лексикалық  минимумы.  — А стана  :  ¥ л т т ы қ  тестілеу  орталығы,  2011.  -  

54 б.


24

М азмұны

А лғысөз 

4



Адам  келбеті



2  Үй. П әтер 

14



М енің елім 

^ ^


4  Қ оғамды қ орындарда

Ком м уникативтік  ниетгерін  білдіру кұралдары 



^

 

Ә дебиеттер



_  а

і  8 


О   )з

ОО  Р


"  

43

3   2



в  §

О

Р



43

я

и  

л>

 

я 



» 

3. 

§  *  

2  я 


о  ю 

а

  л


«   О

*  я  

0\  н


* •   3

р

н *


о

"Й  т  


ЬЭ  »-П

Кс  т


3   Е2

е

  Я



чз  <<

О 

со

СО



н 

Е 

33

£5 



р

 

э



р

тз

1



Е

о\

8

я



р

н

01



вв

о

я

р

5  Е


ё   °

°   оо


н

№  £іі


§ і  

и>  5 


о<

 

§  



Е 

и> 


о  

о

й

я

р

Я

Ё

*

*  3

4^  Д


ю  н 

- •"<

о н

-е- я 


й  « 

3  “



э

р

ю

оо

©

(-л

к)

о

£



*

р

я

н



Е

х

і

Н

П)



X

I

8

Я

I

43

о>



ь

р

I



01

р °


Я

V!

43

о

*

я

я

р



§

п>

£  

Н

Г1

 

?■*

1+і

>

к

н

Р



§

я

р

га

о



р

*

ея

н

р



н

Я

Ө

»

го

я

1

В

О



43

04

ё



р

п>

ш

ю



о

к>

о



4^

*

*



N

01

р

43

ІЯ

2

3

р

£

£

§

§



р

43

э 



р  ^  

«   8 


я  *° 

р



ч

р

я



Й.

о '



ч

о

2

I

р



Я

вә

и



»

Я

Н

Е

?;

р

•ө-


л

й

43

&



ә

п

т

•и

ю

о

3

2

-5

Е

2

Р

о



я

£

о

03

р


жүктеу 238.78 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет