Знаменательных и памятных дат республики казахстан



жүктеу 1.57 Mb.

бет4/16
Дата08.01.2017
өлшемі1.57 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16

МЕРЕИТОИЛЫҚ  КҮНДЕРГЕ  ҚЫСҚАША 
АНЫҚТАМА  ЖӘНЕ  ӘДЕБИЕТТЕР  ТІЗІМІ
5 қаңтар 
НҮСШЖАН  НҮРҒАЛИ
Туганына 80 жыл (1937)
Әнші  (лирикалық  тенор),  Қазақстанның  халық  артнсі, 
Қазақстан  жастар  Одағы  сыилығының,  Қырғыздьщ  Абылас 
Молдабаев  атындагы  халықаралық  сыйлықтарының  иегері, 
Өзбекстан 
республикасының 
еңбек 
сіңірген 
мэдениет
қызметкері.
1964  жылы  Құрманғазы 
атындағы 
Қазақ  ұлтгық 
консерваториясынның  вокалдық  бөлімін  (Н.Н.  Самышина- 
ньщкласы  бойынша)  бітірген.  1964-1967  жылдары  Абай 
атындагы  Қазақ  мемлекеттік  академиялық  опера  және  балет 
театрында  әнші,  1967-1976  жылдары  Қазақ  телевизиясы  мен 
радио  хабарларын  тарататын 
мемлекетгік 
комитетінде 
музыкалық хабарлар редакторы,  1976-1986 жылдары Қазақгың 
мемлекеттік  Құрмангазы  атындағы  академиялық  халық 
аспаптары 
оркестрінде 
жетекші 
энші, 
1986 
жылдан 
«Қазақконцерт»  бірлестігі  жанынан  құрылған  «Жазнра»  атты 
аспаптық 
ансамблінің 
эншісі, 
көркемдік 
жетекшісі. 
Реперіуарында  қазақ  композиторларының  әндері  Н.  Тілен- 
дневтің  «Саржайлау»,  «Ақ  құсым»,  «Балдызым»,  «Куә  бол», 
«Әкеме»,  «Әжеме»,  «Жетісуым»,  «Қагапағай»,  «Келе  жатыр 
құс қаитьш»,  М. Маңғытаевтың  «Сағыныш», Ә. Бейсеуовтың 
«Айнашым»,  «Мұңайма»,  «Аспан  қызы»,  Қ.  Қуатбаевтың 
«Қарындас»,  «Шолпаным»,  Т.  Базарбаевтың  «Қаздар  қайт- 
қанда»  сияқты  көптеген  эндерін  сахнаға  алып  шықты. 
Концерттік  сапармен  ТМД-нің  көптеген  қалаларында,  шет
елдерде  (Монголия,  Франция,  Ангола,  Сирия,  Югославия, 
Ауганстан, Йемен, Португалия, Грекия) болды.

ш
ш
ш
НҮСШЖАНОВ  Н.  Өз  елім:  мақалалар,  сүхбаттар 
/ Н. Нүсіпжанов.- Алматы: Дәуір, 2007.-  360 б.
НҮСШЖАНОВ  Н.  Өз  елім /  Н.  Нүсілжанов/  сөзі:
М.  Мақатаев,  Н.  Әлімқүлов,  Т.  Молдағалиев  ж.6.;  әні:
Н.  Тілеңциев,  Ә.  Бейсеуов,  Ш.  Қалдаяқов  ж.б.-  [Алматыі:
БТА 
ИПОТЕКА, 
[2009].-  1 
электрон. 
опт. 
диск 
(СВ-К.ОМ)  Муз. компакт-диск
НҮСШЖАНОВ  Н. «Аманат  арқалап  жүрген  адам-
мын» / Н. Нүсіпжанов / әнг. Ы. Дэбей // Астана ақшамы.-2015 - 
11  сәуір.- 6,7 б.
Қазақстанның Халық артисімен сүхбат.
//гг 
н -  Құстар,  құстар.../   Н.  Нүсіпжанов
// Қазақ әдебиеті.- 2015.- 20 - 26 наурыз (№>  \ і)._ 7 б.
Ақын Тұманбай Молдағалиев туралы. 
^
/   у
 у
 
у
 у
 
•  
.   .  
^

оркениетгілік  өлшемі 
/ Н. Нусіпжанов // Аиа тілі.-2015.- 24 желтоқсан (№ 52).- 3 б
Мэдени 
дәстүрді 
сақгау 
мэселесі, 
маңыздылыгы
НҮСШЖАН  НҮРҒАЛИ  //  Қазақстан:  ұлттық  энцикло­
педия  /  бас  ред.  Б.Аяған.-  Алматы,  2005.-  Т.7.-  96  б.; 
Қазак 
мәдениеті:  энциклопедиялық  аиықтамалық 
/   бас  ред
И.Н. Тасмағамбетов.-Алматы, 2005.-487 б.
Қысқаша омірбаяны берілген.
/ к  к  БАІ АУБ^ ЕлВА 
Б-  «Сагындырған, 
Саржайлауым!..»
/ Б. Балаубаева // Ана тші.-2013. - 4-10 сәуір (№  н ) . -  1,6 б.
Әиші Нұрғапи Нүсіпжанов туралы.
•  / Т
Р™
БАИ  Ө' 
Құсты  энменен  оралтқан
^ фгь1збай  11  Алматы  ақшамы.-2007.-  13  ақпан
1
 0^.-1 I  О. у
Халық  артисі  Н.  Нүсіпжановпеи  кездесу  кеші  болып
туралы.
116.

11  қацтар 
СЫҒАИ ӘШ ІРБЕК ТӨ РЕБА И ¥Л Ы
Туганына 70 жыл (1947-2014)
Театр  сыншысы, 
профессор, 
Қаз ақстанны ң  еңбек 
сіңірген өнер қайраткері,  Қазақстан М емлекеттік сыйлығының
иегері.
1969  жылы  Алматы  консерваториясының  (қазіргі  Қазақ 
ұлттық  консетваториясы)  актерлік  бөлімін  (проф.  X.  Бөкеева- 
ның 
шеберханасы), 
1979 
жылы 
М әскеу 
театр 
өнері 
институтының  аспирантурасын  бітірген.  1974-1978  жылдары 
Қазақстанның  Мәдениет  министрлігінде  театр  бөлімінің 
бастыгы, 
1978-1979 
жылдары 
Алматы 
қалалық 
өнер 
басқармасының  бастьпы, 
1979-1983  жылдары  Қазақстан 
Компартиясы 
Орталық 
Комитеті 
мэдениет 
бөлімінің 
нұсқаушысы,  1983-1989  жылдары  Қазақстанның  М эдениет 
министрінің  орынбасары,  1989-1991  жылдары  Алматы  театр 
жэне  көркемсурет  институтының  ректоры,  1991-1994  жыл­
дары  Қазақстан  Мэдениет  министрінің  бірінші  орынбасары, 
1994-2003  жылдары Т. Жүргенов атындагы  Қазақ ұлттық өнер 
академиясы  өнертану  факультетінің  профессоры,  2003-2011 
жылдары  Мэдениет,  туризм  жэне  спорт  министрлігінің 
Алматы  қаласындагы  окілі,  2011  жылдан  өмірінің  соңына 
дейін Қазақ ұлттық өнер университет! өнертану  кафедрасының 
профессоры болып қызмет атқарды.
«Іңкэр шақ», «Сыр сандық»,  «Сахнага сапар»,  «Ж арнама 
алдындагы  ой»,  «Сахна  санлақтары»,  «Театр  тағлымы», 
«Қазақстан  театр  өнері»,  «Толғам»,  «Талдықорған  театры», 
«Театр  поэзиясын  пір  тұгқан»,  «Сәбира  Майқанова»,  «Ой 
төрінде  —  театр»,  «Театр  сардары»,  «Ән  —  тағдыр»,  «Актер 
әлемі»,  «Сахна  элемі»,  «Райымбек  Сейтмет»,  «Таңғажайып 
театр»  тағы  басқа  зерттеу  еңбектерінсн  құралған  18  кітап 
баспа жүзінен жарық көрді.  Жан  М ольердің  «Еріксіз  үйлену», 
К. Гольдонидің  «Күлкілі  оқига»,  О.  Иоселианидің  «Арбаның 
ізімен»,  Ш. Роквидің  «Мазасыз  әжей»,  В.  Ежовтың  «Бұлбұл- 
дар  түні»,  А.  Шайкевичтің  «Әлем  алақанымызда»,  Б. Жэкиев- 
тің  «Ж үрейік  жүрек  ауыртпай»  жэне  тагы  басқа  танымал 
драматургтардың  пьесаларын  аударған.  Олар  республика 
театрларында  қойылды.  Республикалық,  халықаралық  жэне

отандық  театр  фестивальдерінде  сарапшылар  алқасының 
төрағасы, мүшесі ретінде азаматтық міндеттер атқарды.
Кентау,  Түркістан  қалаларының,  Ощ устік  Қазақстан 
облысының «Құрметті азаматы». ҚР-ньщ «Құрмет» орденімен, 
медальдармен марапатталған. «Әшірбек Сығай - сын сардары» 
атгы дерекгі фильм түсірілген.
ш  
ш  
ы
1
СЫҒАИ 
Ә.  Жансарай:  сыр-сұхбатгар /   Ә.  Сығай.- 
Алматы: Ана тілі, 2015.-  432 б.
СЫҒАЙ  Ә.  «Қаллеки»  театры /  Ә.  С ы ғай/  жоб. 
жетекшлері:  С.  Сраилов,  Б.  Ұзақов;  бас  ред.  Ә.  ТI ІяпяіһрлчЬі 
Астана: Фолиант, 2014.-  304 6.
СЫҒАИ  Ә.  Ой  төрінде  -  театр:  сахна  сырлары 
/ Ә. Сығай.- Алматы: Қаз Ақпарат, 2008.- 330 б.
СЫҒАИ  Ә.  Таңғажайып  театр:  эссеяер/  Ә.  Сығай - 
Алматы: Ана тілі, 2014.-  480 б.
СЫҒАИ  Ә.  Театр тағлымы / Ә.  Сығай / ред. Асабаев 3 - 
Алматы: Парасат, 2003.-  320 б.
СЫҒАИ  Ә.  Толғам: театр туралы толғаныс / Ә. Сығай.- 
Алматы: Парасат, 2004.-  392 б.
*
*
*
*
*
СЫҒАИ  ӘІШРБЕК  ТӨРЕБАИҮЛЫ  //  Қазақ  мәдениеті:
энциклопедиялық  анықгамалық  /  бас  ред.  И.Н.  Тасмағам- 
бетов.- Алматы, 2005.- 563 б.
Қысқаша өмірбаяны берілген.
БҰҚАРҚЫЗЫ X.  Сыннан сыр түйген шебер  /  X. Бұқар- 
қызы // Айқьһ*.- 2015.- 24 қаңтар (№ 14).. 5 б.
Театр  сыншысы  Ә.Сығайды  еске 
алу  кеші  өткені 
туралы.
ИСАБЕКОВ  Д.  Театр  элемінің  тарланбозы  едің:  эссе 
/  Д.  Исабеков //  Қазақ  әдебиеті.-2015.-  23  -  29  қазан  (№  41) .
1,7  б.;  Мәдениет.-2015,- №  11.- 9-14  б.;  Парасат.-2015 - № 11-
2-3,9-10 6.
Әшірбек Сығай туралы естелік.

ИСЛӘМБЕК  А. Сын  сардары 

Әшірбек  Сығай 
/ А. Ислэмбек // Ана тілі.- 2015.-  15-21  қацгар (№ 2).- 7 б.
Театр  сыншысы  Әшірбек  Сығайга  арналған  деректі 
фильмнің тұсаукесері өтті.
ОРАЗБАИ  С.  Театр  өнері  туралы  18  кітап  жазып  еді 
/  С.  Оразбай //  Алматы  ақшамы.-  2014.-  29  қараша  (№  148).-
15 6.
ТЕМЕНОВ  Т. Сағым  боп  кеткен  салт  атты... /  Т.  Теме- 
нов // Айқын.-201 5 1 0  қангтар (№  4).- 5 б.
Сыншы Ә.Сыгай туралы естелік.
21 ақпан 
БӨКЕЕВА ХАДИША
Туганына 100 жыл (1917-2011)
Актриса,  КСРО  жэне  Қазақстанның  халық  артисі, 
профессор.
Алгашқы 
сахналық 
қадамын 
көркемөнерпаздар 
үйірмесінен  бастады.  1932-1934  жылдары  Алматы  медицина- 
лык  институтының  даярлық  курсында  оқып  жүріп,  Қазақ
радиокомитетшде  әнші  болды.  1938  жылы  Ленинградтың 
мемлекетпк  сахна  өнері  техникумының  (қазіргі  Санкт- 
Петербургтың  Театр,  музыка  жэне  кинематография  инсти­
туты)  қазақ студиясын  бітірді.  Мунда ол  атакты  актерлер  мен 
режиссерлар  В.  Мейерхольд,  Л.  Вивьен,  В.  Меркурьевтен 
тәл ім-тәрбие 
алды. 
Кәсіби 
шығармашылық 
қызметі 
1938  жылы  Шымкент  облыстық  қазақ  драма  театрынан 
(қазіргі  Ж.  Шанин  атыңдағы  облыстык  казак  драма  театры) 
басталды.  1942  жылы  Алматыдағы  Қазақтың  мемлекеттік 
академиялык  драма  театры на  (қазіргі  М.  Эуезов  атындагы 
Қазақ  мемлекетпк  академиялык  драма  театры)  ауысып, 
өмірінің  соңына дейін  үздіксіз  қызмет етті.  Қазақ  сахнасында 
У.Шекспирдің  «Укрощение  строптивого»  атты  спектаклінде 
Катарина  рөлін  ойнаган  тұңгыш  актриса.  Ол  ойнаган 
У.Ш екепирдің 
«Асауга 
тусауында», 
«Ричард 
Ш-де»,
«Отеллода»  -  Катарина,  Королева  Маргарита,  Эмилия, 
М.  Әуезовтің  «Қара  қ ьтш ақ   Қобыланды-сында»  -  Қарлыға!

Ғ.  Мүсіреповтің  «Ақан  сері  -  Ақтоқтысында»  -  Ақгоқгы, 
Ә.  Әбішевтің  «Достық  пен  махаббатында»  -  Сәуле, 
А.  Островскийдің  «Найзағайыңца»  -  Катерина,  Қ.  Мұхамед- 
жанов пен Ш. Айтматовтың «Көктөбедегі кездесуівде» - АІ 
апай,  Т.  Ахтановтың  «Сэулесінде»  -  Сэуле  және  басқа  да 
көптеген рөлдерді сомдады.  Әлемдік драматургия  классиктері 
Лопе 
де 
Вега, 
Шиллер, 
Мольер, 
Мегерл 
шығармаларындағы  кейіпкерлерді  сомдаған  образдары  сол 
кейіпкердің  ш ю   сезімін  терең  ашып  корсету  мен  және 
шынайы бейнелеуімен ерекшеленеді.  Ол көркемсоз оқудың да 
хас  шебері  болды.  1940  жылдан  бастап  киноға түсе  бастады. 
Ұлтгық  кино  өнерінде  «Райхан»  (1940  ж.),  «Асау  Ертіс 
жағасында» 
(1959 
ж.), 
«Тұлпардың 
ізі» 
(1964 
ж.) 
фильмдеріңдегі  ролдерді  орындады.  1958  жылы  Москва 
қаласында  откен  қазақ  онері  мен  әдебиетінің  онкүндігіне 
қатысты  1965 жылдан бастап ұстаздық қызмет атқарды.  1965- 
1978 
жылдары 
Алматы 
онер 
инстиіугының 
театр 
факультетінде,  1978 жылдан театр-көркемсурег институгьщда
дэріс  берді.  Бірнеше  буын  қазақстандық  әртістерді  тәрбиелеп 
шығарды.
ҚР-ның «Оган» орденімен, КСРО-ның «Құрмет белгісі» 
«Ленин»,  «Еңбек Қызыл  Ту»  ордендерімен 
және  медаль-
дармен  марапатгалған.  Туған  жеріңде  мүражай  ашылған, 
көшеге есімі 
берілген.
с э  
Ш  
ш
БӨКЕЕВА X.  Айналайын Нұрмұхан  // Аңызға айналған 
актер / ред. I . Жұмагалиева.-Ақтөбе, 2004.- 70-76 б.
Актер Нұрмұхан Жантөрин жайлы естелік
БӨКЕЕВА
ақкөңіл  азамат
онеР  ,а Р  заманның  тарланы  /   Ш.  Мусин
Ш -223 6 
ШДЫҚ’  Ғ  Ә нес'   2-ші  бас.-Алматы,  2013.-
Театр қайраткері Шахан Мусии жайлы естелік. 
БӨКЕЕВАХ.  Театрды жан - тәнімен сүйегін / X.  Бөке-
Шэкен  АймановтыҢ  100  жылдығына 
арналады.- Алматы: Раритет, 2014.-118-119 б.
КСРО Халық артисі Ш. Айманов жайлы естелік.

БӨКЕЕВА  ХАДИША  //  Қазақстан:  ұлттық  энциклопе­
дия  / бас  ред.  Э.Нысанбаев.-  Алматы,  1999.-  Т.2.-  399-400  б.;
Қазак  мәдениеті:  энцтслопедиялық  аныктамалық  /  бас  ред. 
И.Н. Тасмағамбетов.- Алматы, 2005.-  161  б.
Қысқаша өмірбаяны берілген.
ЛАТИЕВА  С.  Хадиша  Бөкеева:  деректі  повесть-эссе.- 
Астана:  Елорда, 2002.- 224 б.
ӘСПЕТОВА  Г.  Текті  жан  болатын 
/  Г.  Эспетова 
// Егемен Қазақстан.- 2011.- 2 ақпан (№ 33/34).- 8 б.
Актриса Х.Бөкеева туралы.
ЖАМАНҚҮЛОВ 
Т. 
Мәуелі  бэйтеректей  саяладық 
/  Т.  Жаманқұлов  //  Егемен  Қазақстан.-  2011.-  2  ақпан 
(№ 33/34).- 8 6.
Актриса Х.Бөкеева туралы.
ӨТЕУЛІҮЛЫ  Ө.  Хадиша  Бөкееваны  шэкірттері  еске 
алды /  Ө.  Ө теуліұлы //  Алматы  ақшамы,-  2012.  -  31  қацгар 
(№  15).- 8 б.
Актриса  X.  Бөкееваға  шәкірттері  құран  бағыштап,  еске
апды.
3 наурыз 
АЙБЕРГЕНОВ ТӨЛЕГЕН
Туганына 80 жыл (1937-1967)
Ақын, Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегері. 
1959  жылы  Ташкент  педагогикалық  инстигутын  бітір- 
ген.  1959-1962 жылдары  Қоңырат ауданындағы орта мектепте 
мұгалім,  1962-1965  жылдары Ш ымкент облысының Сарыагаш 
ауданындағы  кешкі  жастар  мекгебінде  директор,  1965-1967
жылдары  Қазақстан  Жазушылар  одағы  жанындағы  эдебиетті 
насихатгау бюросында қызмет атқарды.
1957 
жылдан 
алғашқы 
өлеңдері 
республикалық 
баспасөзде  жарияланды.  1961  жылы  шыққан  «Жас  дэурен»
атты  ұжымдық  жинақта  туған  жерге  деген  албырт  сағыныш
пен  мөлдір  махаббатқа толы  бір  топ  өлеңдері  басылды.  Қазақ 
поэзиясына  өзіндік  жаңа  ырғақ,  тегеурінді  екпін  экелген 
поэтикалық  жыр  кітаптары:  «Арман  сапары»  (1963),  «Өмірге

саяхат»  (1965),  «Құмдағы  мунаралар»  (1968),  «Мен  саган 
ғашық едім» (1970), «Аманат» (1975),  «Бір тойым бар» (1981), 
балаларга  арналган  «Бақшаға  саяхат»  сурет-кітапшасы  (1985) 
жарық көрді.  Сондай-ақ  орыс тілінде  «Мир  созвездия»  (1987) 
деген атпен таңцамалы апеңдері аударылып басылды. «Ақерке 
Жаиық» 
«Жаңғырған  Маңгыстау», 
«Қазақстан», 
«Сені 
оиладым», «Мені ойла»,  «Ақ қайыңцар»,  «Бір тойым бар»  т б 
өлеңцерше  жазылған  әндер  ел  арасына  кеңінен  танымал.
жылы  акьгнньщ  «Таңдамапы  өлеңдер»  жинағы  мен  ол 
туралы  жазылған  «Біргемін  мен  сеңцермен»  атты  естелік 
ютап,  2001  жылы  «Бір  тойым  бар»  атга  жыр  кітабы  жарық
көрді. 
Ш 
г 
14
Жастарға  арналган  Т.  Айбергенов  атындагы  әдеби 
сыилық  бар.  2007  жылы  Астана  қаласының  %   16  орта 
мектебшде  мұражай  ашылды,  Шымкент  қаласында  ақын
1  өлеген  Айбергенов  атындагы  көшеге  ақынның  сурегі 
салынган 
ескерпсіш 
іақга 
орнатъшды, 
Жаңаөзенде 
Т.Аибергенов аіъша көше берілді. Өмірі мен шыгармашылыгы 
жөнівде  «Айбергенов  әлемі»  аггы  деректі  фильм  түсірілген. 
«Айбергенов  әлемі»  атгы  республикалық  әдеби-мәдени
(
Б
а
с
 

 
-
 
с

Ш  
ш  
ш
а й б е р г е н о в
Атамекен:  өлеқцер
күраст. С ^^^б ергеи ова,- Алматы: Атамұра, 2014.- 208 б.
Т 
сеіі: 
влевдер  жинагы
тВ 
жауаіпы шыгарушы
..Сафар.- Алматы. Олжас ютапханасы, 2012,-  160 б.
АЙБЕРГЕНОВ Т. Шыгармалары  / жауапты ред., қураст
• Аибергенова.-Алматы: 
Қазақ 
энциклопедиясы, 2013
1-ші том .-320 6.
2-ші том.- 336 б.
3-ші том.- 320 6. 
*
4-ші том.- 320 б

АИБЕРГЕНОВ ТӨЛЕГЕН // Қазақстан:  ұлттық энцикло­
педия  /  бас  ред.  Ә.  Нысанбаев.-  Алматы,  1998.-  Т.1.-  125  б.; 
Қазак  әдебиеті:  энциклопедиялық  анықтамалық  /  бас  ред. 
И.Н. Тасмағамбетов,- Алматы, 2005.-  16 6 .
Қысқаша өмірбаяны берілген.
АЯПБЕРГЕНОВ  Р.  Төлеген  Айбергеновтың  ақындық 
мұрасы:  филол.  ғыл.  канд.  ...  дис.. /  Р.  Аяпбергенов /  Әл- 
Фараби  атын.  Қазақ  мемлекеттік  ұлттық  ун-ті;  ғыл.  жет.
З.Қабдолов. - Алматы:  1996.-  172 б.-Библиогр.:  160-172  б.
БЕРЛ1БЕКОВА  Д.  Т.  Айбергенов  поэзиясының  образ- 
дык-бейнелілік  сипаты / Д.  Берлібекова,  Ә.Қ.  Ж ақан // Жастар 
және  қазіргі  замандағы  әлемдік  мэселелер:  респ.  ғыл.-практ. 
конф. материалдары.-Қарағанды, 2013.-3 т.- 34-39 б.
ЖАН  ЕДЩ   ӨЛЕҢ  ҮТІГГН  ДАРА  ТУҒАН:  Төлеген 
Айбергенов  туралы  естеліктер  /  құраст.  С.  А йбергенова.- 
Алматы:  Біпім, 2007.- 271  б.
ЖОЛАМАНОВА  Т.М.  Т.  Айбергенов  шыгармашылы- 
ғының  лирикалық-танымдық  ерекшелігі /  Т.М.  Жоламанова 
//  Наука  и  время:  междунар.  науч.-практ.  конф.  (7  ноября 
2014 г.).- Көкшетау, 2014.-31-36 б.
9 наурыз 
ЕЛУБАЙ С М А Ғ¥Л
Туғанына 70 жыл (1947)
Т  9
Жазушы.
1961  жылы Қазақстанға қоныс 
аударған.  1971 
жылы
ҚазМУ-ды  (қазіргі  эл-Фараби  атындагы  Қазақ 
Үлтгық 
университет)),  1975  жылы  М әскеудегі  сценаристер  дайын- 
дайтын 
жоғарғы 
курсты 
бітірген. 
1976-  1992 жылдары
"Қазақфильм"  киностудия с ында  қызмет  жасаган,  1992-1995 
жылдары  республикалық  «Мәдениет  және  тұрмыс»  (қазіргі 
«Парасат»)  журналыньщ  бас  редакторы,  1995-2004  жылдары 
Прага қаласында Американың «Азаттық  радиосында»  қызмет 
атқарған.  Қазіргі  уақытга  «Қазақфильм»  киностудиясының 
бас редакторы, Қазақстан ПЕН-клубының вице-президенті.

«Ойсыл-Қара»  (1972),  «Сатгар  соқпағы»  1974),  «Жарық 
дүние»  (1978),  «Білте  шамның  жарығы»,  «Ақ  боз  үй»  (1989) 
«Мінәжат»  (1994),  «Жалған  дүние»  (2001)  кітаітгары  жарық 
көрген. Бірнеше кітабы орыс тіліңце жарияланған. «Ақ боз үй»
романы 
бойынша Қазақфильм 
киностудиясы 
«Сұрапыл
Офжекеи» ею сериялы көркем суретгі фильм (реж. Д. Манаев.
10014 

■ 
* *---- . 
ШОПОСІ)
ппі 
^ Р Д 1*  «Сұрапыл  Сұржекей»  1992 жылы  Ашгабад
жылы Анкарада өткен  кинофестивальдың  бас  жүд,
алды.  Жазушының  сценариі  бойынша  «Қызьш  отау» 
(С.  Нарымбетовпен  бірге  жазылған,  реж.  Қ.  Қасым- 
беков,  1989),  «Ай  астындағы  үй»  (реж.  Б.  Омаров, 1983), 
«Өтелмеген  парыз»  (Төлен  Әбдіковтің  «Қыз  Бәтіщ  пен  Ер 
Сеигг  хикаясы»  бойынша,  реж.  С.  Жармұхамедов,  1983) 
«Батыр  Баян»  (М.  Жұмабаев  поэмасы  бойынша,  реж!
С.Тэуекелов,  1992),  т.б.  толық  метражды  коркем  сурегп 
фильмдер түсірілген.
ҚР-ның «Құрмет» орденімен марапатпшған.
Ш  
ш  
ш
ЕЛУБАЙ  С.  Ақ  боз  үй:  роман  /  С.  Елубай /  Ақпарат 
жэне  мұрағат  комитеті;  «Әдебиетгің  элеуметгік  маңызды
түрлерш  басып  шығару»  бағд.;  жоб.  жет.  Р.  Нұргали-
ред.  алқа:  Ә.  Аскаров,  Р.  Бердібаев,  Е.  Дүйсенбайұльі
ж.б,- Алматы: Жазушы, 2011.-  376 6.
ЕЛУБАЙ С.  Жалған дүние: роман-ойтолғау /С. Елубай - 
Алматы: Қазыгұрт, 2003.-  158 6.
ЕЛУБАЙ  С.  Қиямет-қайым  ғасыры  (Күмән  келтіруші- 
леР  У™1*  жазылған  кітап) =  Век  страшного  суда  (Книга  для
сомневающихся) / С. Елубай.- Алматы: Мереке, 2012.-  472 6.- 
Қазақ, орыс тілдерінде.
ЕЛУБАЙ  С.  Ойсылқара:  эңгімелер  мен  хикаятгар
* £ £  2„оГ 2 4 ^   ЭДебИетІ  '  С
*
*
*
*
*
ЕЛУБАЙ СМАҒҰЛ  // Қазақ адебиеті: 
. .
аныкгамалық  / бас ред.  И.Н.  Тасмагамбетов,- Алматы,  2005,-
52

179 
б.,  Қазақстан  жазушылары:  анықтамалық  /  қүраст 
С. 
Қамшыгер, Қ. Жұмашева.- Алматы, 
2009.-  137 
б.
Қысқаша өмірбаяны беоілген.
ӘБДЕЗҮЛЫ  Қ.  Үлт  тағдыры  және  «Ақ  боз  үй» 
романы / Қ.  Әбдезұлы // Әбдезұлы Қ.  Семсер.- Алматы ■
  Аоыс
2012.-  105-115 6. 
'  Р  ’
Жазушы Смағұл Елубайдың шығармасы жайлы.
БЕИСЕНОВА  Г.  Әдебиетте де,  кинодраматургияда де
танылған  қапамгер  /  Г.  Бейсенова  //  Алашшыл  жас -  2013 - 
№ 3/4. - 55-59 6.
САРБАЛАҮЛЫ  Б.  Смағұл  соқпағы/  Б.  Сарбалаүлы 
// Сын.- 2009.- №  1/2.- 57-66 6.
Жазушы С.Елубайдың шығармашылығы туралы.
ШЬШЫБЕКОВ 
Ж   « Ақ  боз  үй» 
Президент  баға 
берген  кітап/  Ж.  Шыныбеков  //  Алматы  ақшамы,-  2015.- 
27 қаңтар (№ 9).-  10 б ..
Қаламгер С. Елубайдың «Ақ боз үй» роман - трилогиясы
туралы.
10 наурыз 
ҚАСЕЙГНОВ  ДҮЙСЕН  ҚОРАБАЙҮЛЫ
Туганына 70 жыл (1947)
Скрипкашы,  Қазақстанның  еңбек  сіңірген  өнер  қайрат- 
кері, профессор, Тәуелсіз «Тарлан» сыйлыгының иегері.
1966 жылы  Алматы консерваториясын (қазіргі  Құрман- 
ғазы  атындагы  ұлтгық  консерваториясы)  бітірген.  Еңбек 
жолын  Қазақ  радиосы  мен  телевизиясы  камералық  оркестірі- 
нің артисі болып бастады.  1970-1972 жылдары Мәскеу консер- 
ваториясында  тәжірибе  жинақгаудан  өтеді.  1972  жылдан 
Құрманғазы  атындагы  Алматы 
консерваториясының  аға 
оқытушысы,  1981-1984  жылдары  скрипка  кафедрасының 
меңгерушісі, 1978-1981  жылдары Мехико қаласында (Мексика)
филармония оркестрі  құрамында  артист,  1984-1987 жылдары 
Қазақстан  Компартиясы  ОК  мәдениет  бөліміңде  нұсқаушы, 
1987-1997 жылдары  Құрмангазы атындагы Алматы консерва- 
ториясының  ректоры,  1997-2002  жылдары 
ҚР  білім  және

мэдениет  министрлігіңде  мэдениет  департаментінің  дирек­
торы,  Білім,  мэдениет жэне  денсаулық  сакгау  министрлігінде 
мэдениет  комитетінің  төрағасы,  Мэдениет,  ақпарат  жэне
қоғамдық  келісім  министрлігіңде  мэдениет  комитегінің 
төрағасы,  вице-министрі,  2002-2003  жыддары  «Дегдар» 
гуманитарлық  қорының  президенті,  2003-2004  жылдары  ҚР 
Мэдениет  министрі,  2004-2008  жылдары  ҚР  СІМ  ерекше 
тапсырмапар  жөніндегі  елшісі,  2008  жылдан  Халықаралық 
түркі  мәдениеті  мен  өнерін  бірлесіп  дамыту  (ТҮРКСОЙ) 
ұйымының Бас хатшысы  қызметгерін атқарып келеді.
ҚР-ның  «Құрмет»,  «Парасат»,  Ресейдің  «Достык»
Польшаньщ  «Поляк  мэдениетіне  сіңірген  еңбегі  үшін»
ордендерімен, 
Башқұртстанның 
«Халықтар 
Достығы»,
Әзірбайжанньщ  «Дослуг»  ордеңдерімен жэне  медальдармен
марапатталған. «Қарқаралы» ауданыньщ «Құрмеггі азаматы».
ҚАСЕИШОВ  Д. 
Әлемдік  мэдени  урдістерден  түркі- 
лер Де лайықгы  орьш алуы  тиіс / Д.  Қасейінов / эңг.  Т.  Тәше- 
нов // Айқын.-2011.-21  мамыр (№ 90). -3 6 .
ТҮРКСОЙ  Хапықаралық  Ұйымының  жобалары,  түркі 
халықтарының мәдениетін дамыту жайында срсбат
ҚАСЕШНОВ  Д.  Менталитета  өзгертпей  болмай
Қасейінов /  эңг.  Р.  Төленқызы //  Астана  ақ амы
желтоқсан
Халықаралық  Түрксой  ұйымының  Бас 
менталитет, рухани мэдениет жайында сұхбат.
хатшысымен
ҚАСЁЙШОВ  д .  і үоі  оір  түркіге  бірлік  керек /  Д.  Қа-
сеиінов  // Ана тілі.-2009. -  11-17 маусым (№ 23). - 3 6.
КДСЕЙШОВ  Д.  Түркі  халықтары  мэдениетінің  алтын
 9ҢГ'  Ө‘  Қьцяызбай // Алматы  ақшамы.-
2013. - 28 

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал