Зияткерлік мектептерді Ұбт-дан босату дұрыс па? Олимпиадаға қатысу үшін ғана Қазақстан азаматтығын алатындарға тосқауыл бола ма?



жүктеу 0.71 Mb.

бет1/6
Дата21.01.2017
өлшемі0.71 Mb.
  1   2   3   4   5   6

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

МӘСЕЛЕ


Дін жолын ұстанатын 600 адам вакцинадан бас 

тартатындары туралы арызды Мемлекеттік сани-

тарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің 

Ақтөбе облысы бойынша департаментіне әкеліп 

тапсырған. Аталмыш департаменттің бастығы Жайдар 

Құрма 


новтың айтуынша, вакцинадан бас тартып 

отырған дардың 237-сі баласына бірде-бір рет ине 

салдыртып көрмеген. Айтатын уәждері – оған ислам 

қарсы. ДСҰ-ның мәліметіне қарағанда, Еуропа 

аумағында қызылша дерті өршіп, эпидемиологиялық 

жағдай ушыға түсуде. Еуропада соңғы екі-үш айда 30 

мыңнан астам адам қызылшаны жұқтырған. 

Еуропалық дәрі герлер инфекциялық аурудың бұлайша 

тез таралуына профилактикалық екпелерден бас тарту 

себеп болып отыр деп санайды. 

Осыған орай сәуір айының 21-і мен 27-сі ара-

лығында Еуропа елдерінде, сонымен қатар Қазақ-

станда Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 

бастауымен иммундау апталығы өткізіледі. Қазақ-

станда вакцина ция ақысыз жүргізіледі. Кез келген 

азамат тір 

келген жеріне қарамастан, өзі қалаған 

емханаға барып, вакцина алуға құқылы.



Жаңагүл НИЯЗМАҒАНБЕТОВА, 

Ақтөбе

600 тұрғын балаларына 

вакцина салдыруға 

қарсы

ОЙ-КӨКПАР



Зияткерлік мектептерді ҰБТ-дан босату дұрыс па?

Олимпиадаға қатысу үшін ғана Қазақстан 

азаматтығын алатындарға тосқауыл бола ма?

Тұманды Альбиондағы дүбірлі дода-

ның алтынынан үмітті жандарда шек 

жоқ. Ал Қазақстан құрамасының негізгі 

күшті ауыр атлеттерге салып отырғаны 

айтпаса да түсінікті. Яғни Талғат мырза 

меңзеп отырған үш алтынның біреуін 

боксқа телісек, қалған екеуі зілтемірдің 

қос дөңгелегінен келуі мүмкін. Алайда 

толағайлар сайысында алтын алып беруі 

мүмкін ауыр атлеттердің ішіндегі өзіміз-

дің «өнім» – Илья Ильин ғана. Отандық 

жанкүйерлер ойша Олим пиада чемпио-

ны етіп қойған Светлана Подо бедова, 

Майя Манеза, Зүлфия Чиншанло секілді 

қайсар қыздардың біздің елдің абы-

ройын асқақтатып жүргендері үшін 

шексіз алғыс білдірсек те, өзімізден 

тумаған соң, медальды да өзімсіне 

алмайтын шығармыз...

Әңгіменің төркіні – ұлан-байтақ же-

рі  міздің намысын қорғайтындар жат 

елдік спортшылар екенін түсінген болар-

сыздар. Әрине, бүгінге дейін бізге ме-

даль әпер ген шетелдік спортшылар шаш 

етектен болмаса да, екі қолдың сау-

сағынан асып түсер. Бәлкім, «Манеза 

мен Чиншанлоның және Подобедова 

мен басқаларының кел 

гендері кеше 

емес, бүгін неге соны көпсітіп отырсың» 

деп жазғырып отырған жанкүйерлер де 

бар шығар. Түсінеміз. Бірақ біздің 

айтпағымыз басқа...

Тәуелсіз Қазақстанды жер-жаһанға 

паш еткен Олимпиада чемпиондары 

мен жүлдегерлерін еске алып көрелікші. 

Тұғырда қасқайып тұрған Қазақстан 

спортшыларын көз алдымызға әкелсек, 

Владимир Смирнов, Ермахан Ыбы-

райымов, Болат Жұмаділов, Бекзат Сат-

тарханов, Василий Жиров, Ольга 

Шишигина, Анатолий Храпатый, Мәу-

лен Мамыров, Болат Ниязымбетов, 

Мұх  тархан  Ділдәбеков,  Сергей  Беляев, 

Владимир Вохмянин, Сергей Фили-

монов, Александр Винокуров, Бақтияр 

Артаев, Нұрбақыт Теңізбаев, Дмитрий 

Карпов, Геннадий Головкин, Бақыт 

Сәрсекбаев, Серік Елеуов, Еркебұлан 

Шыналиев, Әсет Мәмбетов, Асхат Жіт-

кеев, Арман Шылманов сынды саңлақ-

тарымыздың тізіле жөнелері хақ. Әрбір 

жанкүйерге Олимпиададан жүлде 

әперген спортшыларымыз қане деп сұ-

рақ қойсаң, жоғарыда аталған батыр-

ларымызды біртіндеп санамалай 

бастайды. 

ҚЫЖЫЛ

Жалғасы 7-бетте 

Гүлжан КӨШЕРОВА

Алматы


 

+26 +29


о

+10+12


о

+24+28


о

+10..+12


о

Астана


АҢДАТПА

ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

дедім-ай, ау!

ИƏ

ЖОҚ

– Алдымен, мынаны ажыратып ала-

йық, ҰБТ-дан босатылған мектептер ол 

қандай мектептер? Тестілеуден боса ты-

лып отырған мектептер – зияткерлік 

мек тептер. Ал ол жеке білім заңымен 

жұмыс істейтін білім беру ұйымдары

яғни автономды мектептер болып табы-

лады. Өздеріңіз білесіздер, автономды 

білім мекемелері туралы арнайы заң 

осыдан бірнеше жыл бұрын жарық 

көрген болатын. Сол заңға сүйенсек, 

мұндай мектептердің жалпы ережелері 

қолданыста бұрыннан келе жатқан ҚР 

«Білім туралы» Заңынан өзгерек, яғни 

еліміздің жалпы білім беру туралы 

заңына бағынбайды. Ондай мектеп-

тердің жұмыс істеу тәртібі өздерінің 

заңдарының аясында жүзеге асады.  

– Мектеп түлектерінің қандай жағ-

дайда ҰБТ тапсырудан босатылатыны 

туралы құзырлы министрлік ресми 

түрде жариялаған-ды. Негізі, бұрын-

дары қолданыстағы заңда жоғары оқу 

орындарына түсетіндер үшін ешқандай 

жеңілдік қарасты 

рылмаған болатын. 

Биыл үш бірдей санат енгізіліп отыр. 

Айта кетерлігі, ҰБТ тапсыра алмаған бұл 

түлектер кешенді тестілеуге жіберілмек. 

Бұл, әлбетте, құптарлық шешім. Әрине, 

әртүрлі жағдай болады. Біреу ауырып 

қалып, енді біреудің жақын туыстары 

қайтыс болуы мүмкін. Министрдің 

айтқанынан ұққанымыз – жақын туыс-

тарға ата-анасы, туған аға-іні не әпке-

қарындастары жатпақ. Бұлардың бәріне 

қосыламын. Жөн делік. 

Қоғамдық 

телеарна біреудің 

қолжаулығы бола 

алмайды


Мағжан өлімінің 

шындығынан 

Кеңестің өтірігі 

қымбат па? 

Мешін –

тауық жұты



-бетте

-бетте

-бетте

2

4



5

ДАТ!

ҚР Қарулы Күштерін

құру мен дамытуды 

толық саралау – 

тарихшылар еншісінде

147,64

193,19

23,42

13032,75

1217,25

1639,60

5,00

1,31

1608,63

119,05

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Виктор АНПИЛОВ, 



«Еңбекшіл Ресей» партиясының 

жетекшісі: 

– Данышпан Архимед: «Маған 

заттың тірегі болатын тұсын беріңіз, 

сонда мен әлемді төңкеремін», – 

деген екен. Мен айтар едім, ал маған 

телеарна беріңдер!



(www.aif.ru caйтынан)

Астана уақытымен сағат 18.00 бойынша

Қали ӘБДИЕВ, 

ҚР Білім және ғылым 

министрлігі Ұлттық тестілеу 

орталығының директоры:

Ерұлан ЖИЕНБАЕВ, 

дарынды балаларға арналған 

№92 мамандандырылған 

мектеп-лицей директоры:

-бетте

3

Еліміздегі реформаға ең «бай» сала – білім жүйесі. Соның 



бірі – ҰБТ десек, оның «үстемдік» етіп келе жатқанына он 

жылға жуықтап қалыпты. Сол ҰБТ-ның өзі басынан не 

өткермеді десеңізші? Мақталып та, датталып та 

жатты. Білім – болашақ бастауы, білім – дамып-

жетілудің кепілі. Сондықтан да білім беру жүйесінде 

еш қателікке жол беруге болмайды. Мүлт кеттің 

бе, орны толмас өкініш сонда болады. ҰБТ-ға 

қатысты соңғы жаңалық жұртты елең еткізді, 

яғни зияткерлік мектептер ҰБТ-дан 

босатылмақ. Оның дұрыс, бұрыстығын, 

әлбетте, уақыт көрсете жатар. Десек те, 

«темірді қызғанда соқ» демекші, 

кейбір мамандар пікірлерін қазірден 

айтып жатыр. 

бетте

6

Ақтөбе облысының 600 тұрғыны баласына 



вакцина салдырудан бас тартып отыр. Санитар-

эпидемиологтердің айтуынша, олардың 80-90 

пайызы – радикалды исламды ұстанушылар.

№67 (749) 

20 сәуір, жұма

2012 жыл


Мұрат МАЙКЕЕВ:

С.БОНДАРЕНК

О, Б.О

ТАРБ


АЕВ (фо

то)


Үкімет селектрі 

жиынында сөз 

сөйлеген ҚР 

спорт және дене 

шынықтыру ісі 

жөніндегі агенттіктің 

төрағасы Талғат 

Ермегияев Лондон 

Олимпиадасында 

спортшыларға 

13 медаль алу 

міндеттеліп 

отырғанын, оның 

ішінде үшеуі саф 

алтыннан болса 

деген тілек барын 

жеткізді.

Б

АЙЛАНЫС



Осы ретте газетіміз «Оқырман сауалына жауап 

іздейміз» атты жаңа айдар ашпақ. Бұл айдарда қо-

ғамдық өмірдің сан алуан саласындағы сауалдарға 

жа уап табуға болады. Айталық, сіз көлікті техникалық 

байқаудан өткізгелі жүріп, өзіңізге түсініксіз сұрақ-

тарға жолықтыңыз немесе азаматтық хал актілері 

жағ дайларын тіркеуде қиындықтарға кезіктіңіз делік. 

Мамандардан тиісті жауаптың бәрін толық ала ал-

мадыңыз. Демек, сіздің «Алаш айнасына» хабар-

ласып, ақпараттық көмек сұрауға мүмкіндігіңіз бар. 

Сонымен бірге әлеуметтік сала, төтенше жағдай, 

спорт пен мәдениет, шоу-бизнес мәселелері, қоғам-

дағы түрлі оқиғаларға қатысты пікір-көзқарастардың 

дұрыс-бұрыстығы немесе тылсым құбылыстар 

туралы да сұрауыңызға болады.

Оқырман сауалына 

жауап іздейміз

«Алаш айнасы» газеті – жарық көрген сәтінен 

бастап өз оқырмандарымен тығыз байланыста. 

Жас пен жасамысты, қараша мен бақуаттыны 

толғандырған кез келген сауалға басылым 

қызметкерлері жауап табуға әзір. Бүгінгі өмірде сіз 

кезіккен барлық түйткілді білуге біз де мүдделіміз. 

Жауап таппаған сауалыңызды бізге жолдаңыз.

Редакцияның байланыс теле фоны:

 

8 (727) 3 88 80 60,



  

электронды пошта мыз:  

info@alashainasy.kz.

Ең бірінші – білікті маманның жоқ-

тығы. Дәрі-дәрмек жетіспеушілігі. Қа-

жет ті дәрі бағасының удай қымбаттығы. 

Тізе берсең, тәспінің тасындай тізбек-

теліп кете береді. Ең бастыларына тоқ-

талып өтсек. Дәрігерлер гемофи лия-

ның, негізінен, тұқым қуалайтын ауру 

екенін айтады. Сондай-ақ ол сирек ауру 

түріне жатады. Мамандардың айтуын-

ша, қан ның ұйымай қалуы – қауіптің 

басы ғана. Негізгі көрсеткіші – қанақ-

қыштық, яғни қанның ұйымауы сал-

дары нан  нау қас тардың  мұрнынан, 

тісінен апталап, тіпті айлап қан тоқтамай 

ағады. Бастары ай на лып, жүрегі айнып, 

қан қысымы әдеттегіден анағұрлым жо-

ғары лап кете ді. Медицина ғылы мында 

қанаққыштық дерті кеселдің ауыр түріне 

жатады. Егер жазатайым бір жерін кесіп 

алса, қан мүл дем тоқтамай, кей жағ-

дайда қан сырап ажал құшуы да ғажап 

емес. Ар найы препараттар бол маса, 

аққан қан ды тоқтату мүмкін емес екен. 

Қажетті де қымбат дәрілердің арқасында 

қан тоқ тап, науқас өзін еркін сезіне 

алады. Ал сол қажетті дәріге қол жеткізу 

қиын. Осы дертке тұсалғандарға «Иму-

нат» дәрісі ауадан да қажет. Оның бір 

құтысы 24 мың теңге тұрады. Қан ның 

қою ла нып, бірқалыпты жүйеге келуін 

реттейтін басқа да дәрілердің бағасы 

шамамен 32-36 мың теңге шамасында 

болса, ал дерттің ингибиторлық түріне 

шалдық қан дарды  емдейтін  дәрі  160 

мың тең ге ден асады. Енді салыстырып 

көріңіз. Науқастарға берілетін жәрдем-

ақы – не бәрі 12 мың теңгенің ар жақ, 

бер жа ғында. Сонда науқас дертін ем-

дей ме, жоқ, әлде басқа да қажеттілігіне 

жарата ма – түсі ніксіз. Тіпті осы аурудың 

сал да рынан мүгедек боп қалып, жұмыс 

істей алмай отырғандар қаншама? 

Жәрдем ақының өзіне жаутаңдап, қол 

жеткізе алмай жүргендер де жетерлік. 

Мектеп жасындағы балаларға тіптен 

қиын. Үнемі дәрігердің бақылауында 

болып, аптасына үш рет дәрісін салғызып 

тұруға тиіс болғандықтан, оларды орта 

мек тептер кейде қабылдамайды. Ата-

аналар ақылы түр де оқытуға мәжбүр. 

Ал дәл осы диаг нозы бар дертті бала-

ларға арналған мамандандырыл 

ған 


арнайы оқу орын дары жоқтың қа сы. Ол 

түгіл, оларды емдейтін орталық та 

жоқ.

Қан ауруы қан қақсатып тұр...

Аурудың адам 

таңдамайтыны 

белгілі. Дегенмен 

жалпақ тілде 

«ханзадалар ауруы» 

деп аталып кеткен 

гемофилия кеселінің 

бүгінде белең алып 

бара жатқанына 

дәрігерлер дабыл 

қаға бастады. Дерті 

дендеген науқастар 

шағымын айтып, 

мұңын шаққанымен, 

әзірге тыңдар құлақ 

табылар емес. 

Себебі... Оның себебі 

көп...

Жалғасы 3-бетте 


№67 (749) 

20.04.2012 жыл, 

жұма


www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

САЯСИ БЮРО

 

Адам өміріне қауіпті жиырма ел



Таяу Шығыс елдерінде үнемі террорлық шаралар, жарылыстар орын 

алып жатады. Жалпы, адам өміріне ең қауіпті елдердің қатарына қай 

мемлекеттер жатады?

Сәния ҚАСЫМ, Алматы

Британиялық Maplecroft институты 

дайындаған зерттеуге сәйкес, әлемде 

бейбіт тұрғындармен туристердің 

өміріне барынша қауіп төндіретін 20 

елді атауға болады. Аталған тізімді 

радикалды экстремистік күштер 

жайлаған Сомали мемлекеті бастап тұр. 

Бұл елге екі жыл қатарынан «әлемдегі 

ең терроршы ел» статусы таңылды. 

Сондай-ақ террорлық елдердің алғаш-

қы бестігіне Пәкістан, Ирак, Ауғанстан 

және ең жас мемлекет атанған Оңтүстік 

Судан енді. Ең қауіпті 20 елдің қатарына 

сондай-ақ Конго Рес пуб ликасы, Орта-

лық Африка Респуб ликасы, Колумбия, 

Алжир, Таиланд, Филиппин елдері енді. 

Бір қызығы, бұл тізімге 14-інші болып 

Ресей де еніпті. Одан кейінгі кезекте 

Судан, Иран, Бурунди, Үндістан, Ни-

герия және Израиль елдері тіркелген. 

Қауіптің көлемін болжау елдегі бір жыл 

ішінде орын алған террорлық шара-

лармен адам өліміне, текетірестерге 

қатысты жасалды. 

Қысқасы, Қазақстанның да 

қоғамдық телеарна құратын 

уақыты келді. Ол үшін билік 

өкілдерінің саяси шешімі керек. 

Қазақстанда қоғамдық арна 

құрылатын болса, ол мемлекеттік 

арнаға қарағанда тәуелсіз болуы 

керектігі сөзсіз. Алайда оның еш 

уақытта билікке ашық қарсы 

бағытталған оппозициялық 

арнаға айналып кетпейтіні 

белгілі. Әлемдік тәжірибеге 

сүйенсек, ешбір елде қоғамдық 

арна оппозициялық болған емес. 

Оның мемлекеттік арнадан басты 

ерекшелігі: әр іске қатысты 

балама пікірлер айтылады. Тіпті 

оппозициялық бағытқа 

икемделген күннің өзінде ол елді 

радикалды оппозициядан құтқара 

алады.

ҚХДР капитализмге көше ме?



 Солтүстік Корея мемлекеті коммунистік басқару жүйесінен бас 

тартып, капиталистік жүйені қабылдағалы жатқаны рас па?

Қазыбек, Алматы

Коммунистік Кореяның капи та-

лизмді қабылдауы жөнінде ресми 

ақпарат болған емес. Алайда жуыр-

да Солтүстік Кореяның жаңа бас-

шысы Ким Чен Ын қарамағын дағы-

ларға экономикалық реформаларға 

байланысты мәселелерді талқылауға 

салу  жөнінде тапсырма берді. Атал-

ған мәселені қарастыру барысында 

капиталистік басқару жолдарын да 

негізге алудан қорықпауды ескертті. 

Ол Солтүстік Кореяның экономикалық 

ахуалын көтеретін кез келген тиімді 

әдістерге баруға дайын екенін жет-

кізген еді. Осыған байланысты әлем-

дік БАҚ өкілдері КХДР-дың жуық 

арада капиталистік ерек шеліктерді 

қабылдайтынын болжап отыр. Бұған 

дейін КХДР-дың ғалым 

дары мен 

экономистері саяси қуғын далудан 

қорқып, капиталистік бас қару жолын 

сөз етпеген болатын.

ТҮРКІ ӘЛЕМІ

Қоғамдық телеарна біреудің 

қолжаулығы бола алмайды

Сәкен КӨКЕНОВ

Естеріңізде болса, қоғамдық телеарна 

құру мәселесі Қазақстанда да талай рет 

көтеріліп, мемлекеттік деңгейдегі ше-

неуніктердің де аузында сан мәрте сөз 

болған еді. Бұл ақпарат құралының қандай 

тақырыптармен айналысатыны, қандай 

мәселелерді көтеретіні, тіпті қай бюд-

жеттен қаржыландырылатыны жөнінде де 

көптеген ұсыныс тасталды. Алайда «Мә-

дениет», «Балапан» телеарналары секілді 

жобалардан кейін қоғамдық телеарна 

тақырыбы назардан тыс қалды. Алайда 

мұндай салалық телеарналардың ешбірі 

қоғамдық арнаны алмастыра алмайды. 

Себебі оның бағыт-бағдары да, атқаратын 

функциясы да мүлде бөлек. Қоғамдық 

телеарнаның елді алаңдатып отырған 

алуан түрлі мәселелердің әрбіріне қатысты 

әр 


түрлі көзқарастарды беру арқылы 

қоғам 


ның алға жылжуына себеп бола 

алары анық. 

Бұрынғы Кеңес Одағының құрамында 

болған мемлекеттерді алып қарайтын 

болсақ, Балтық жағалауы елдерінде қо-

ғамдық телеарналар жақсы жұмыс істеп 

тұрғанына көз жеткіземіз. Эстония, Латвия 

және Литва, Грузия мемлекеттерінде тәуел-

сіз телеарналар жұмыс істеп тұр. Көптеген 

елдің тәжірибесіне сүйенсек, қоғамдық 

арналардың басына ғалым дардан, зиялы 

қауым өкілдерінен, мәдени қайрат-

керлерден құралған бір топ кеңесші, яки 

комиссия өкілдері сайланады. Олар 

телеарна өнімдерінің мазмұнына бағыт-

бағдар беруге араласқанымен, демо-

кратиялық ұстанымдарға нұқсан келтіріп, 

цензура қоюға тиіс емес. 

Жалпы, кез келген телеарнаның тәуелсіз 

болуы оның қаржыландырылу жүйесіне 

байланысты екені белгілі. Ал қоғамдық 

телеарнаның қаржыландырылу жүйесі 

қалай болуы керектігі – жиі талқыланатын 

Осы аптада Ресей 

Президенті Дмитрий 

Медведев қоғамдық 

телеарна құру туралы 

Жарлыққа қол қойды. Бұл 

жоба 2013 жылдың 1 

қаңтарынан бастап іске 

қосылады. Ресейдің 

оппозициялық партия 

өкілдері де бұл жаңалыққа оң 

баға беріп, қоғамдық 

телеарнаның көрермендерге 

шынайы, еркін және 

плюралистік ақпарат ұсынып

Ресейдегі демократияны 

орнықтыруға түрткі боларына 

сенім білдіріп отыр. Бұған 

дейін Ресейде қоғамдық 

телеарна құру мәселесі жиі 

көтеріліп, Дума 

депутаттарының да қызу 

пікірталасына тақырып 

болған еді. Көрші Ресей сол 

пікірталастан нәтиже 

шығарып, елдегі жағдайды 

объективті суреттеп, 

халықтың сөзін сөйлейтін 

қоғамдық телеарна жобасын 

іске қосып отыр.

дің қоры мол. Татарстанның жер қойнауын-

дағы болжанған мұнай қоры 1 млрд тон-

надан асып жығылады. 127 мұ най кеніші 

бар татар елінде қоры жөнінен Ресейде 

екінші орын алатын Ромашкинское мұнай 

кеніші бар. 

Ал азат алты түрік елінің өзара бірлігі 

қуантарлықтай емес. Сол геосаяси, эконо-

ми 


калық қуаты, энергетикалық әлеуеті 

орасан зор алты түркі елі өз мүмкіндіктерін 

толық пайдалана алмай отыр. Мәселен, 

тәуелсіз түркітектес алты елдің жиынтық 

жалпы ішкі өнім көлемі 1 триллион 430 

млрд доллардан асып жығылады. Осы 

алты елдің халқының жиынтығы 111 243 

000 адамнан асады. Бұл – біле-білсек, өте 

үлкен геосаяси күш. 

ТҮРКІЛЕРДІҢ БІРІГУІНЕ 

НЕ КЕДЕРГІ?

Түрікшілдік идеясы бұрын отаршыл-

дыққа қарсы ағартушылық сарында сипат 

алған болса, қазіргі кезде бұл идея ортақ 

интеграцияға қызмет етеді. Демек, игілікті 

көздейтін түркі идеясы қандай да бір 

кедергілерге кез болуы тиіс емес. Алайда 

біз түркілік интеграцияға үлкен тал пы-

ныстар барысында қиындықтарға тап 

болып жүрміз. Ең бастысы, түркі бірлігіне 

бірқатар батыл қадамдар жасалғанын 

айтуымыз керек. 2009 жылдың 3 қаза-

нында Нахичеванда Түркітектес елдердің 

кеңесі құрылды. Қазіргі кезде ТҮРКСОЙ, 

Түркітілдес елдердің парламенттік ассам-

блеясы,  Астанадағы Түркі акаде миясы, 

оның жанынан ашылған түркі әлемінің 

мұражайы жұмыс істеп тұр. Осындай 

жетістіктерге Елбасының ерік-жігері арқа-

сында қол жеткіздік. Алайда Түркі кеңесіне 

түркі елдерінің төртеуі ғана Қазақстан

Түркия, Әзірбайжан және Қыр ғыз елі еніп 

отыр. Ал беймарал Өзбекстан мен бей-

тарап Түрікменстан Түркі кеңесіне атса-

лысқан жоқ. Түркі кеңесі саяси одақ емес, 

оның үлгісі Британдық ұлттар қауым-

дастығына, Араб мемле кеттерінің Лига-

сына ұқсас келеді. Сондықтан бұл – қатып 

қалған саяси ұйым емес, ортақ мүдделерді 

тоғыстыратын еркін алаң. 1993 жылы 12 

шілдеде құрылған ТҮРК 

СОЙ-дың қыз-

метіне бүгінде 14 түркі елі белсене арала-

сады. Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, 

Әзірбайжан, Түрікменстан, Түркия, тәуел-

сіздігі танылмаған Солтүстік Кипр Түрік 

Республикасы және басқа елдің террито-

риясындағы федералдық субъекті немесе 

автономды аймақ болып саналатын Алтай 

Республикасы, Башқұртстан, Ғағаузия, 

Хакасия, Саха, Тыва, Татарстан ТҮРКСОЙ 

ұйымының шаңырағын көтеріп келеді. 

Өкінішке қарай, түркі елдерінің интег-

рациясына кедергі келтіретін жайттар аз 

емес. Көгілдір отынға бай Түрікменстан 

мен Өзбекстанды Түркі кеңесінен көре 

алмай отырмыз. Одан бөлек, түркі әлемі 

тарыдай шашырап орналасқан. Орталы қ-

азиялық түркі елдерінен Әзірбайжан мен 

Түркияның шекарасы алшақ орналасқан. 

Түркі елдерінің бірі латын әліпбиін, енді 

бірі кириллицаны қолданады. Қазақ-

станның түркі елдерімен тауар айналымы 

мәз емес. 2009 жылы бұл көлем 3,7 млрд 




  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал