«Ұят пен Ар қымбат » Бір шаңырақ астында



жүктеу 0.9 Mb.

бет5/9
Дата15.09.2017
өлшемі0.9 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Қуат ҚАЙРАНБАЕВ 

Алматы облысы

Нысандарды 

аралады


ӨҢІР ТЫНЫСЫ

 Күн санап тұрғындар саны ар-

тып келе жатқан Қарасай ауданын-

да балаларды бір ауысымдағы мек-

тептермен қамтамасыз ету –  зекті 

мәселелердің бірі. Осы орайда,  ткен 

жылдың шілде айында басталған 

мектеп құрылысы бүгіндері аяқталуға 

жақын. Жаңа оқу жылы қарсаңында 

пайдалануға берілетін білім шаңырағы 

ауыл тұрғындары үшін шын мәнінде 

үлкен сый болмақ.

Маңызды нысан құрылысын «Тех-

ноСнаб – 2002» ЖШС жүргізуде.  

Кәсіпорынның бас инженері  лихан 

Толымбековтің айтуынша, жер асты 

суларының жақын болуына байланыс-

ты құрылыс алаңын дайындау к п 

уақыт алған. Атап айтқанда, топырақ 

тасу жұмыстарына 22 арнайы техни-

ка тартылып, мектеп ғимаратының 

орны 4,5 метрге к терілген. Бүгінде 

құрылыс нысанында 10 техника, 120 

адам еңбек етуде.

Үш гектар аумаққа орналасқан 

мектеп ғимаратын аралай жүріп 

А м а н г е л д і   А й д а р ұ л ы   а у ы л д а ғ ы 

т ұ р ғ ы н д а р   с а н ы н ,   х а л ы қ т ы ң 

табиғи  сімі мен балаларға сапа-

лы білім беруге қажетті жайлар-

ды сұрап білді. Бұл жерде жаңадан 

бой к терген білім шаңырағы елді 

мекендегі оқушылардың қатынап оқу 

және үш ауысымды оқу мәселесін 

толықтай шешетінін айта кету ке-

рек. Екі үш қабатты және жеті екі 

қабатты блоктардан тұратын мектеп 

жайлы әрі еңселі қалпымен к зге 

жылы ұшырайды. Мұнда бастауыш  

пен жоғары сынып оқушыларына 

арналған екі спорт, мәжіліс залдары,  

асхана, еңбек шеберханалары мен 

сынып б лмелері қарастырылған.  Ал 

далада үлкен стадион  салынбақ. 

Оқу жылының басталуына дейін 

құрылыс жұмысын толық аяқтауды 

А . К е н ж е т і л е у ұ л ы н ы ң   а й -

туы бойынша, Бәтет  зімханқызы 

Ырғызбай ауылына келін болып 

түседі. Бұрынғының салты бойынша, 

ағайын-туыс кезектесіп, есік к рсету 

үшін жас келінді қонаққа шақырып 

отырған. Сонда  йгерім келін болып 

түскен Бәтетті  з үйінен дәм татты-

рып, соңында осы қобдишаны сыйға 

тартқан. Онысы – «қуыс үйден құр 

шықпасын», игілікке бастаған ырым 

болсын дегені. 

А . К е н ж е т і л е у ұ л ы н ы ң   а н а с ы 

Ақлия – Бәтет  зімханқызының 

туған сіңлісі. 1967 жылы Бәтет апамыз 

қобдишаны А.Кенжетілеуұлының 

әйелі Бақытқа берген. Міне, осылай-

ша, А.Кенжетілеуұлы   йгерім сыйға 

тартқан қобдишаны енді музей қорына 

тапсырды. 

К ненің к зі болған қобдиша му-

зей қорында сақталып,  жуық арада 

жұрт назарына ұсынылады. 

Нұркен ЖАНД УЛЕТҰЛЫ


АНА ТІЛІ

7

№31 (1393)



3 – 9 тамыз

2017 жыл


с ұ л у ғ а   а р н а л ы п   с а л ы н ғ а н д ы ғ ы . 

Қ а з а қ т а р   о л   қ а л а н ы   б е р г і   к е з г е 

дейін «Қыз қала» деп келді, демек 

қызға арнап салды дегенді мегзейді» 

(«Ежелгі жыр, аңыздар», 196-197 

беттер. «Жазушы» баспасы, 1985 жыл 

деп жазды. Ғұлама осы қаладағы 

К ккесене күмбезіне Гүлбаршынның 

жерленгенін де ескертеді. Алпамыс 

батыр кезінде қалыңдығын осы жер-

ден тапқан. Жоғарыда осы Оғыз 

мемлекетінің негізін Хорасан патша 

қалағанын айтып  ттік қой. Бұған 

қосарымыз таяуда  мірден  ткен 

белгілі балалар жазушысы  Адырбек 

С о п ы б е к о в   2 0 0 8   ж ы л ы   ж а р ы қ 

к рген «Жаңақорған» атты тарихна-

ма еңбегінде Гүлбаршынның әкесі 

Қармыс байдың қазіргі Жаңақорған 

қ ы с т а ғ ы н ы ң   т ү б і н д е г і   «

з г е н т » 

қаласында тіршілік еткенін жазса, 

ткен жылы Баршынкенттің « згент» 

қаласының маңына орналасқан ескі 

тарихи картасын тауып, баспас з 

бетінде сүйіншіледі.

Соңғы дерек 2007 жылы қараша 

айында жаңартылып қалпына келген 

«Хорасан Ата» кесенесінің қайта ашы-

лу рәсімі  тіп, тағы да үлкен ас берілді. 

Аудандық мәдениет үйінде «Орта 

Азия мен Қазақстанға Исламның 

келуі және ондағы Хорасанның р лі» 

деген тақырыпта аймақтық ғылыми-

теориялық конференция  тті. Асқа 

шарықтап тұр. Солай бола тұра, 

осыншалықты қазынаны қалтасына 

б а с ы п   о т ы р ғ а н   к о м п а  н и я л а р   –

абайласаң пайда, абайламасаң апат 

келтірер, жұрт үрейін тудырып отырған 

бұл кеніштерден – ел қазынасына 

не түсіп жатқаны түгілі жәбір к ріп 

о т ы р ғ а н   ж е р г і л і к т і   т ұ р ғ ы н д а р ғ а 

экологиялық зардаптан басқа не пай-

да түсіріп отырғанын ешкім толық 

білмейді. Аталынған д кей мекемелер 

орталығы мен  Хорасан әулие кесенесі 

орналасқан жердің аралығы небәрі 

7-8 шақырым. Қазір уран  ндіру үшін 

жердің қалың қыртысына енетін бұрғы 

осы әулие шекарасына да түсіп кетіпті. 

Соның салдарынан уран тасымалдай-

тын ауыр салмақты есепсіз автомаши-

налар қимылымен кеніш орналасқан 

жақтан келетін қара жол бұл күнде 

жеңіл машиналар аттап қадам баса ал-

мас «тозақы жолға» айналған. Кезінде 

урандаы игеруге байланысты осы 

 Хорасан кеніші жанындағы «Бай-

кенже» елді мекенін тұтастай к шіру 

мәселесі к теріліп, оған қаншама 

қаржы қажеттігі талқыға салынған. 

С о л   м ә с е л е   б ү г і н д е   с з   к ү й і н д е 

қалды. Жергілікті тұрғындардың 

момындығын пайдаланып, ел де 

к шірілмеді, б лінетін қаржы да ізім-

қайым жоғалды. Тірлік сықпаттары 

жер қойнауындағы байлықты апыл-

ғұпыл тонап күні ертең басқа жаққа 

кетіп қалатындардың қимылы сияқты. 

Ен далада ірі  ндіріс қаласын салу 

ниеттері байқалмайды. 

2 0 0 4   ж ы л д а н   б а с т а п   е л і м і з д е 

осындай уран  ндірісімен айналы-

сатын кәсіпорындардың әлеуметтік 

мәселесімен айналысатын «Демеу» 

қоры құрылған. Осы қормен жергілікті 

билік дұрыс жұмыс жасай білсе күні 

бүгінге дейін кеніш жанындағы елді 

мекен түгілі, аудан к леміндегі біраз 

әлеуметтік мәселені шешіп алған болар 

еді. Жергілікті аудан басшыларының 

дәрменсіздігінен ондай қимыл к рініп 

отырған жоқ. Сондықтан әулиенің 

аты мен қойнындағы қазынасын 

пайдаланып отырған мекеме есебінен 

Хорасан Ата кесенесі басына ел 

ықыласы ауар, к рші Қармақшы 

ауданындағы «Батыс Қытай – Батыс 

Еуропа» үлкен трассасы бойында 

Қорқыт Атаға салынған жаңа кешен-

дей к рікті  ғимарат салуды міндеттеу 

керек. Бұл кешенде еліміз үшін осы 

күнге дейін қолға алынбаған мешіттер 

мен әулиелер тарихын зерттейтін 

«Дін тарихы орталығы» музейін ашу 

зінен- зі сұранып тұр. Және 1980 

жылы әдейі  ртетіп жіберген мешітті 

қайта салып беру де иманды тірлік 

болар еді.  улие маңынан Меккеге са-

пар түзеген керуеншілер ескерткішін 

орнатса тіптен Алланың разылығына 

б ленер еді. Бұлай жасау  ткен тарих-

ты нақтыландыру ғой.  

Мұны айтып отырғанымыз мақала 

басында айтып  ткеніміздей осы 

Хорасанмен бір түзудің  бойында 

Қаратаудың етегінде  «Дамбы Ата-

да» Қазақстанға Ислам дінін алғаш 

жеткізуші  Құттықожа сахабаның 

м ү р д е с і   ж а т ы р .   С а х а б а   б а с ы -

на алматылық бизнесмен  Майра 

 М а ж и т о в а   д е г е н   қ а р ы н д а с ы м ы з 

жарқыраған мрамордан үйлестіріп 

белгі к теріпті. Иманды қыз әруақтың 

рахымына б ленсін деп тілейік. 

С

ахаба – Мұхаммед (с.ғ.с) 



пайғамбарымыздан кейінгі 

діни тұлғаға берілетін атақ. 

Екі аралыққа бас аяғы 10 шақырым 

жерге қосымша асфальт т селсе бұл 

жол аудан орталығын кесіп  тер 

даңғылмен ұштасып Құттықожа са-

хаба – Хорасан баб, жолай Алпамыс 

батыр ескерткіші үстімен  тетін тари-

хи кешеннің  басын біріктіретін имани 

жол болғалы тұр. Бұл орайда Қазақстан 

мұсылмандары діни басқармасы бас-

шылары да осы ұсынысымызға  з 

тараптарынан қолдау к рсетер деп 

ойлаймыз. 

Иә, қазір «Хорасан Ата» әулиенің 

жаны кішігірім  ндірістік қалашыққа 

а й н а л а   б а с т а д ы .   А л л а   а б ы р о й 

беріп, әруақтар рухы қолдап жат-

са, кешегі қазақ даласындағы тоты 

құстай таранып «Тотықұс» қаласы 

атанған  Хорасан Ата –  бдіжалил 

бабтың сүйегі жатқан аралдың қайта 

дәуірлеу заманы басталып отырған 

сияқты. Киелі жер бұрынғы има-

ни абыройы на б ленер сәт қашық 

емес. Сол қаланың рухани орталығы 

бүгіннен бастап қолға алынып жат-

са еш артықтығы болмас. «Хорасан 

әулиеге» қолымызды созып, қолдау 

к рсетейік! 



Бақтыбай АЙНАБЕКОВ,

жазушы

арғы жағы Ақт бе, бергі жағы Семей-

ден мың қаралы жан бас қосты. Осы 

басқосуда ғалымдар Хорасан бабаның 

еліміздің ортағасырлық тарихындағы 

орны мен р лі туралы деректерді 

нақтыландыру, сол ғасырдан к здің 

қарашығындай болып жеткен тари-

хи жәдігер әулие басындағы Қағба 

к шірмесін келер ұрпаққа аманттап 

тапсыру туралы нақтылы ұсыныстар 

айтқан.


Бұлай айтып отырғаным осы соңғы 

с зге орай ортаға салар  зекті әңгіме 

бар. Бұл с здің шетін осыдан үш жыл 

бұрынғы бас қосуда, Түркістанда 

зірет Сұлтан кесенесінде к п жылдар 

қызмет жасап, зейнеткерлікке шыққан 

Саян Шерментайұлы деген қария 

әулие зираты маңында к з алдымызда 

тұрған Қағбаның жәдігер к шірмесін 

т нген қауіптен қорғауға байланысты 

үнпарақ таратып, алаңдаушылығын 

білдірген. 

Одан соң ентелей шығып с з 

тізгінін алған аудан әкімшілігінің 

ішкі саясат б лімінің меңгерушісі 

.Т легенов: «...Қазір елімізде Дін 

агенттігі ашылған. Облыстарда сол 

агенттіктің б лімшелері жұмыс жа-

сайды. Аудан осы басқару орын-

дарымен тығыз байланыста. Бізге 

солардан арнайы тапсырма болады. 

Таяуда ғаламтор сайтының бірінде 

жарияланған: «Ислам әлемінде бір 

ғана Қағба бар, екінші Қағба болуы 

тиіс емес» деген сынға байланысты 

жоғары орындарға жауап беруіміз 

керек. Осындағы тұрған Қағбаның 

к шірмесін бұзып тастамасақ та, 

тым болмағанда түрін  згертуіміз 

керек! Жиынға ауданның бас има-

мы Сейдулланы әдейі ертіп келдім» 

деді. Сол кезде  аудан әкімшілігі аты-

нан келіп с йлеген азаматтың бұл 

с зі баяғы отызыншы жылдардағы 

«асыра сілтеу болмасын, аша тұяқ 

қалмасын!» ұранын к терген шолақ 

белсенділердің с зіндей к пшілік 

к ңіліне қатты қаяу салған-ды. 

Н е с і н   ж а с ы р а м ы з ,   ә у л и е   ж а -

нында тұрған тарихи жәдігер Қағба 

к шірмесіне діни басқарма тарапынан 

бақылау болмағандықтан, қазіргі кез-

де бақылаусыз кеткен бақсы к ріпкел-

құшынаштар осында келіп  здерінше 

жасырын қажылық рәсімдер  ткізуге 

үгіттеп  жүрген де болар. Оған тоқтау 

салу пәлендей қиын шаруа емес қой. 

Тіпті к не жәдігерді к зден таса 

етпеу үшін жанындағы сыңсыған 

қалың сексеуілден ашып, «бұл жерде 

жасалған қажылық қабыл болмай-

ды» деп ескерту жазып қойса, жа-

сырын рәсім-тірлік жасаушыларға 

оп оңай тоқтау салынбай ма? Оның 

үстіне қазір біздің елімізде қажылық 

жұмыс оңды жолға қойылған. Ол 

жерге есі дұрыс адам барып қажылық 

парызын  темейді. Осылай сыпайы 

ғана түсіндіру орнына «шаш ал десе 

бас алатын» кейбір діндарлар «осы 

мешіттің бұлай тұруы шірік» деп пәтуа 

айтатын к рінеді. Бұл – дүмшелік. 

Шірік с зі Құранда Аллаға теңеу 

қоспау үшін ғана айтылады. Алла 

– жалғыз, Алла – хақ! Меккедегі 

діңгегінде діні барлар, дін жанашыр-

лары. Мұнда зиярат етіп келетіндер 

бұл үйді ескіден жеткен тарихи жәдігер 

ретінде қызықтайды. Бұндай жәдігерді 

ұлт болып, ел болып сақтауымыз ке-

рек қой. 

Асқа жиналғандар мен соңынан 

бас қосқан ақсақалдар әкімшілік 

маманының бұл түсінбестігіне жабыла 

басу айтты: «...Қазір – кейбір бетімен 

кеткен бейәдеп жандар ғаламторлық 

желілер де не жазбай жатыр. Мұндай 

негізсіз жазылған хабарға жауап жазу 

міндет те емес. Иманды сабырлылыққа 

салып, айтысып бет жыртыспай-ақ 

ғаламторды к рмеген болайық та, бұл 

мәселені бұдан былай жылы жауып 

қоя салайық...» деген пәтуаға келіскен. 

Бірақ бұл мәселе аталынған азамат та-

рапынан одан әрі жалғасын тауып жа-

тыр деген соң, «Тарт қолыңды «Хора-

сан Ата» жанындағы Қағба к шірмесі 

тарихи жәдігерінен» деген менің БАҚ 

беттерінде  жарық к рген мақалам 

сол кезде облыс әкімі атына жолда-

нып, содан бір сәт сабыр тапқандай 

болған. Осы мәселе кешегі кездесуден 

кейін сол азамат тарапынан үлкен 

жиындарда: «Қағба жәдігеріне бай-

ланысты менің айтқан ұсынысымды 

ешкім қолдамай отыр» деп тағы да 

к терілгенін естідім. Бұл енді ұят 

тірлік қой. Менің білетінім Елбасының 

тікелей жарлығымен құрылған «Дін 

істері және азаматтық қоғам туралы 

министрлігі» де дінге және оның ішкі 

жұмысына аралас пайтын – елдегі тари-

хи жәдігерлерді жою емес, оны к здің 

қарашығындай сақтап қалуға мемлекет 

тарапынан қолдау жасап отыратын 

орын. Бұл  бастама Елбасының: «...Енді 

Ислам тарапынан болатын мифтік 

қауіп-қатер туралы емес, Исламның 

зін нақты қорғаудың қажеттілігін с з 

ететін кез келді» деуінен туындаған. 

Ал пайымы аз мына азамат аузынан 

шыққан мұндай қаңқу с зге уақтылы 

тоқтау салмаса, аяғы насырға шабуы 

мүмкін ғой. Бұлай айтып отырғаным 

ә у л и е   а р у а қ т ы   а ш ы н д ы р у   а я ғ ы 

ешқашан жақсылыққа соққан емес. 

Осы Хорасанның басында бұрын 

 зияраттаушылар намаз оқитын  к не 

мешіт болатын. Сол мешітті 1980 жылы 

аудан басшыларының қолшоқпары 

болып  тапсырыспен   ртеткен сол 

кездегі ферма және ауылдық кеңес 

басшыларының тағдыры қандай қиын 

жағдайға ұшырағанын жергілікті 

тұрғындар әлі күнге қиналып еске 

алады. 


Біз қазір  з егемендігін алған 

м ұ с ы л м а н   м е м л е к е т і м і з .   Д і н   – 

аруақ жоқ деп айтпайды. Аруақ  та 

зіміз сияқты күні кеше тіршілік 

жасап   мірден  ткен адам. Құранда 

айтылғандай аруақтың да алдында, 

артында қалған жазуы бар. Алдындағы 

жазуы деген Алланың жазып қойған 

зі кешкен тағдыры болса, «артында 

қалған» деген с з тіршілікте істеген 

қылықтарына байланысты  лгеннен 

соң да дәптеріне жазылып жатқан жа-

зулары. Демек, аруақ тек жатқан жоқ,  

аруақ тірі сияқты, бірақ қызметі басқа. 

Олар – алмай бере алмайды. Алатыны 

– бізден дұға, беретіні – бізді жебеу. 

Аллаһ аруаққа «нәрді тірі арқылы 

беремін» деген. Тәңірге табынатын 

тірі бізбіз, барар жеріміз – Құран. 

Жер қойнауындағы байлығымыздың 

жер бетіне қопарылып к рініп шығып 

жатуының  зі содан, ол Құдайдың 

белгісі. «Қазына бітті» деп жатса 

патшаң  з с зінде, ол қазына қазына 

емес, ол жиналатын дүние ғана. 

Аруағың шығып кетсе ештеңе жинай 

алмайсың деген с з айтылады дінде. 

О

сы жерде «әулиенің сырттай 



шырақшысының бірімін» 

д е г е н   с з і м д і   д ә л е л д е й 

т ү с е й і н .   О с ы д а н   2 0   ж ы л   б ұ р ы н , 

кезінде «Ақбаян» әнімен халықтың 

ыстық ықыласына б ленген аяулы до-

сым, марқұм Бексұлтан Байкенжеев-

ты ертіп осы «Хорасан әулие» жайлы 

арнайы телехабар дайындаған кезімде, 

бүгінде басы дауға түсіп отырған, 

осындағы Меккедегі Қағбаның шағын 

к шірмесі орнында сыңсыған қалың 

сексеуіл құшағында жасырынған, 

т р т   б ұ р ы ш т ы   д у а л д ы ң   т о з ы п 

құлаған үйіндісі жатқан еді. «Хора-

сан Ата» тақырыбы мен түсірілген 

сол хабардың к шірмесі әлі күнге 

мұрағатымда сақтаулы тұр. Сол кезде 

лауха иесі Берден қария осы жәдігер 

Қағба к шірмесі кесенесінің құлаған 

үйінді топырағының  зін қызғыштай 

қорып, тарихи топырақтың әулиеге 

з и я р а т   е т і п   к е л у ш і л е р д і ң   а л ы п 

кетуімен таусылуға айналғанын, 

жәдігерді демеуші  тауып ертерек 

қалпына келтіріп, қалған топырағын 

ішінде қалдыру керектігін шырылдап 

құлаққа сіңер әдемі иманды әңгіме 

етіп айтып берген еді. Ақсақалдың 

айтуы – осы Мауараннахр жерінде 

алғаш Ислам мемлекеттік дін бо-

л ы п   қ а б ы л д а н ғ а н н а н   к е й і н , 

мұсылмандықтың бесінші парызы 

қажылыққа баратындарға: «Қағба 

деген қандай қасиетті орын, ол қайда 

орналасқан, оған кімдер және қандай 

дайындықтармен бару керек?»  деген 

сауалға нақтылы түсіндірме беру үшін, 

бұрынғы заманда дін орталығы болған 

осы бір киелі жерге қажылық сапар ал-

дында соғып, шағын жәдігер маңында 

дайындық сабақтарын  ткізген және 

қажылық сапарға да к біне осы жерден 

аттанатын болған. Біз тарихын білетін 

кешегі Құнанбай сұлтан да 1874-76 

жылы осындағы Қоңырат руының 

діндары Алысаймен бірге ниет етіп 

Меккеге қажылыққа осы жерден 

аттанған. Бұл бір дәйек болса, екінші 

дәлел Ясауидің жоғарыда келтірген 

ғазалында «Каабайи Мәккәні алдыңда 

к рдім» деген жол бұл жәдігердің 

зірет Сұлтан  заманынан да бұрын 

келе жатқанын айтып тұрған жоқ па? 

Сондықтан  ткен тарихтан жеткен 

мұндай санаулы жәдігерлерімізді 

к зіміздің қарашығындай сақтау 

баршаның абыройлы борышы екенін 

есте сақтағанымыз ж н. 

Ендігі айтылар с з 2007 жыл-

д а н    б а с т а п   о с ы   ә у л и е н і ң   а т ы 

м е н   қ о й н ы н д а ғ ы   б а й л ы ғ ы н   з 

білгендерінше пайдаланып жатқан 

«Қызылқұм», «Солтүстік Хорасан», 

«Хорасан-2» уран кен орындарында 

түпкі  нім саналатын «Сары кек» 

а л ы п ,   о н ы   у р а н   т о т ы ғ ы   –   ш а л а 

т о т ы ғ ы н а   а й н а л д ы р у   ж о б а с ы н 

жүзеге асыруда. Құрылтайшылары: 

« Қ а з а т о м н е р к ә с і п »   Ұ А К »   А Қ , 

Energy Asia (B.V. I.) Limited (жапон 

энергетикалық компанияларының 

к о н с о р ц и у м ы ) ,   U r   A s i a   L o n d o n 

Limited (канадалық Uranium one 

кәсіпорнының еншілес компания-

сы). Уран  ндірісінің пайдасы мен 

зиянын бізден г рі жақсы білетін 

ғалымдарымыз кезінде  нім  ндіруі 

те қауіпті бұл саланы қолға алған 

жағдайда мемлекет қатаң бақылауда 

жұмыс жасауы керектігін ескерт-

кен болатын. Аттарынан ат үркетін 

құрылтайшыларға қарап-ақ бұл кен 

орындары қазір кімнің еншісінде 

кеткенін ұғынуға болар. Аталынған 

кеніш орындары қазіргі уақытта жы-

лына 5000 тонна уран алатын жобаға 

шығып отыр. Қазір құны жиі ауытқып 

тұрғанмен, бағасы артпаса кемімейтін 

уранның әлемдік нарықтағы құны 

– Қағбаның  зі мешіт. Оған жабы-

латын жыл сайынғы алтын жіппен 

рнектелген жамылғы «кисва» кейінгі 

жылдары ғана Қағбаға құрмет есебінде 

дін жанашырларының мақұлдауымен 

қалыптасқан. «Бұрын ондай болмаған, 

мынау кейіннен қосылған, шірік» 

деп  осыған қарсыласып жатқан 

мұсылман бар ма? Тіпті  Араб елшісі  з 

патшасының атынан осындай «кисва-

ны» тарту етіп әкеліп президентімізге 

тартқанда  Елбасымыз да, еліміздің 

халқы да үлкен мақтаныш, зор құрмет 

есебінде  қабыл алған жоқ па. Осы 

к рініс қай Құранға жазылыпты. 

Бірақ бұл тарту заман ағымына сай  з 

жарасымдылығымен ел есінде қалар 

абырой болды. Алла Қағбаны салу 

арқылы «Жер әлемде мұсылмандар 

осындай мешіттер салып, оны таза 

ұстап, сол мешітте жамағат  болып 

намаз оқысын» дегенді айтқан. Алла 

Тағала: «Ей, Мұхаммед!» деп Құранды 

түсіргенде, «Сенің міндетің – ескерт, 

зіңе түскен Құранды насихаттау. 

Қалған жұмыс, айтқандарыңның 

қалай іске асуы – ол Жаратушының 

тірлігі» деп ескерткен емес пе. Он-

дай болса дін қожасы болып жүрген 

діндарларымыздың бұл дүмшелігі 

дінге жарасымсыз қимыл ма? Діннің 

иесі Алла болса, қожасы – «руым 

қожа, мен діннің қожасымын» деп 

ж ү р г е н д е р   е м е с ,   м ұ с ы л м а н д а р ,  

Мемлекет және қоғам қайраткері, әдебиет пен өнердің жанашыры, Атырау 

облысының әкімі Нұрлан НОҒАЕВҚА арналады

Алғысымен халықтың

көгересің, көктейсің...

ЛЕБІЗ


Нұрекем менің берекем, елуге келдің еңселі,

Жанымен жаным жарасқан бауыр деймін мен сені,

«Қайырымды, текті, биязы, бекзат, білімді,

Жаны да жомарт жігіт!» деп мадақтайды ел сені.

Рас с з бұл!

Асыл әке – Асқар ағам к зісің!

Зиялының сүйсініп айтар с зісің,

Қайраткерсің қай биікке де жарасар,

Кемел ойлы кемеңгердің  зісің!

Нұрлан бауырым, Асқарұлы Ноғаев,

Сен басқарған облыс шыға келер нығайып.

Ақылы асқан, қайраты тасқан асылға

Қандай мадақ айтсаңдағы лайық.

Алғысымен халықтың к гересің, к ктейсің,

Осы абыройыңмен 60-қа аман жеткейсің.

70, 80, 90-да да к ш бастап, бауырым,

Жолбарыстай жүзді де жарып  ткейсің!

Елбасыдай тұлғалы, кең кеуделі иықтым,

Алаштың аяулы арыстарындай сүйіктім.

Жолың сенің ізгіліктің ақ жолы,

Сен шығатын асулар алда ол биік тым.

Таңғы шықтай таза менің жүрегім,

зіңе айтар ағалық ақ тілегім:

«Сақта  зіңді, ел мен ерге керексің!»

Сен жүдесең халқыңды ойлап жүдедің.

мір бойы нұры жаусын Алланың,

Қызығын к р жарық дүние жалғанның.

Бақытыңа сүйсінсін халқың және де,

Бала-шағаң, дос, туыс пен жан жарың!

Ағалық ақ тілекпен

Сәбит ДОСАНОВ

БАС ЖҮЛДЕ ИЕГЕРІ – 

«ОРАЛМАН»

ӨНЕР


«Оралман» фильмі туған жерінен 

кетуге мәжбүр болған, алайда ондаған 

жылдар  ткен соң Ауғанстаннан еліне 

қайта оралған қандастарымыз жайлы 

баяндайды. Фильмге Дулыға Ақмолда, 

Есім Сегізбаев, Ержан Түсіпов,  Шынар 

Асқарова, Баян Қажынабиева сын-

ды қазақстандық танымал актерлер 

түскен. 

– «Еуразия» кинофестивалі елі-

міздегі ғана емес, жалпы Орталық 

Азия аумағындағы ең үлкен киноалаң. 

Сондықтан да бұл кинофестивальдің 

ең басты жүлдесін жеңіп алу мен 

үшін абырой. Осы орайда түсірілім 

тобын жеңісімізбен құттықтағым 

келіп отыр,  йткені олар болмаса мен 

бұл жүлдені ұтып алмас едім, – дейді 

Сәбит Құрманбеков. – Фильм кино-

фестивальдерде зор бағаланып жа-

тыр. Иранда  ткен кинофестивальде 

басты жүлдеге ие болды. Мен бұған 

қуанам. Алайда мен үшін ең бастысы 

бұл фильмді қарапайым к рермендерге 

к рсету. Осы Астанадағы к рсетілімде 

к р е р м е н д е р   ф и л ь м д і   ж а қ с ы 

қабылдады және ирандық аудитория 

да, оның ішінде этникалық қазақтар 

қызыға к рген болатын. 

Негізі 1998 жылы қаланған Халық-

ара лық «Еуразия» кинофести валі 

Орталық Азиядағы ең үлкен кино-

форум болып табылады. Биылғы 

жылы фестиваль аясында бар лық 

конкурстық және конкурстан тыс 

бағдарламаларға қатысқан толық-

метрлі және қысқаметрлі, автор-

лық және жанрлық фильмдердің 

рекорд тық к рсеткіші – 296 картина 

к рсетілді. Негізгі конкурстық бағ-

дар ламада 13 толықметрлі және қыс-

қаметрлі фильмдер конкурсында 30 

кар тина  қатысты. 

К и н о ф е с т и в а л ь   т а р и х ы н -

д а   а л ғ а ш   р е т   Т М Д   е л д е р і   ж ә н е 

Қытай, Үндістан, Оңтүстік Корея, 

АҚШ және Еуропа елдерінен кел-

ген дистрибьютерлердің қатысуымен 

Eurasia Film Market  кинонарығы  тті. 

Ал Eurasia Spotlight бизнес алаңы 

әдеттегідей киножобалардың қызықты 

питчингтерін, кино саласы маңындағы 

т ү р л і   т а қ ы р ы п т а р ғ а   н е г і з д е л г е н 

д ң г е л е к   ү с т е л д е р д і ,   б а с п а с з -

к о н ф е р е н ц и я л а р ы н ,   ш е б е р л і к -

сыныптарын және киноиндустрияның 

үздік мамандары қатысқан арнайы 

іс-шараларды ұсынды. 

Ш.Айманов атындағы «Қазақ-

ф и л ь м »   к и н о с т у д и я с ы   т ү с і р г е н 

фильмдер әр жылдары «Еуразия» 

кинофестивалінің түрлі жүлделерін 

ж ә н е   Г р а н - п р и і н   ж е ң і п   а л ғ а н . 

М ә с е л е н ,   Д а н и я р   С а л а м а т т ы ң 

« кем екеуміз» картинасы, Серік 

Апрымовтың «Бауыры» және  Нариман 

Т ребаевтың «Шуақты күндері» үздік 

режиссура жүлдесін иемденсе, Жаңабек 

Жетіруовтың «Дүние жарық»  және 

Абай Құлбайдың «Стриж» фильмдері 

«Үздік Азия фильмі» атанған, ал Ардақ 

мірқұловтың «Қош бол, Гүлсары» 

картинасы Гран-приге лайық деп 

танылған. 

Естеріңізге сала кетейік, үсті міз дегі 

жылдың сәуір айында Иранның астана-

сы Тегеранда  ткен 35-ші Халықаралық 

Фаджр кинофестивалінде режиссер 

Сәбит Құрманбековтың «Оралман» 

фильмі шетелдік фильмдер арасынан 

топ жарып, Бас жүлдені – «Азияның 

үздік фильмі» жүлдесін жеңіп алған 

болатын.



1   2   3   4   5   6   7   8   9


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал