В этом дипломном проекте были расмотренны энергообеспечение



жүктеу 1.07 Mb.

бет8/8
Дата03.04.2017
өлшемі1.07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

7.3 Картоптың энергия сыйымдылығын анықтау  

 

Картоптың  энергия  сыйымдылығын  анықтау  үшін,  алдымен  электр, 

жылу энергиясының және сұйық отынға кететін шығындарды есептеу керек. 

а) Электр энергиясының шығындары: 

 

 

  



   

   


   , тг,                                              (7.15) 

 

мұндағы



 

   


 – бір жылдағы электр энергиясының шығыны, кВт·сағ.  

Электр  энергиясы  зертхана,  жылыжай,  сыртқы  жарықтандыруға  және 

күштік жабдықтарға жұмсалады: Р

жар.ж


=77 кВт; Р

жар.с


=4,5 кВт; Р

жар.з


=12,78 кВт; 

Р

орн.к



=165,75  кВт.  Жалпы  электрлік  тұтыну  260  мың  кВт-ты  құрады.  Бұл 

мәліметтер дипломдық жобаның негізгі бөлімінде есептелініп алынған. 

  – электр энергия тарифі, тг/кВт·сағ. 

 

 



  

                                 

 

ә) Жылу энергиясының шығыны: 



 

 

 



   

 

   



 

, тг,                                              (7.16) 



81 

 

 



мұндағы

 

 



 – жылу энергиясының өздік құны, тг/Гкал; 

 

 



 – жылудың жылдық шығыны, Гкал/жыл. 

 

 



 

                              

 

Энергетикалық  құрауыштардың  басым  бөлігін  тракторларда,  картоп 



жинайтын  комбайндарда,  автокөліктерде  қолданылатын  сұйық  (мотор) 

отындар  құрайды.  Картоп  өндіру  технологиясы  сұйық  отынды  тұтынатын 

трактор және комбайннан қатысатын жұмыстардың толық кешенін ұсынады. 

Әдебиеттік  деректерге  сай,  сұйық  отынды  пайдаланатын  жерді  өңдеуге 

қажетті технологиялық үрдістер тізімі ұсынылды (7.3 кесте). 

 

7.3 кесте – Жерді өңдеуге қажетті технологиялық үрдістер 



Үрдістер 

С.О. шығыны, кг/га 

Жерді жырту 

15 


Қопсытқыш 

5,62 


Дискілік тырма 

3,8 


Топырақты дискілік жырту 

5,9 


Трактор 

5,6 


Дискілеу 

4,4 


Шабықтағыш 

Егу алды өңдеу 



 

Шабықтау – аудару кезінде 20 – 40 см тереңдікте топырақты қопсытуға 



мүмкіндік беретін жерді өңдеу түрі.  

 

∑  



    

                                                           

 

б) Сұйық отын шығыны мына өрнекпен анықталады: 



 

 

   



   

   


   , тг,                                           (7.17) 

 

мұндағы



 

   


 – дизельдік отын шығыны, кг; 

  – 1 кг дизель отынының бағасы,  =88 тг/кг. 

 

 

   



  ∑  

    


   

  

, кг,                                           (7.18) 



 

мұндағы


 

  

 – егістік жер ауданы, 



 

  

     га. 



 

 

   



                          

 


82 

 

Есептелінген  мәндерді  қолдана  отырып,  сұйық  отын  шығынын 



есептейміз: 

 

 



   

                              

 

Электр  энергиясының,  жылу  энергиясының  және  дизельдік  отынның 



шығындарының қосындысынан энергия шығынын аламыз: 

 

 



 

   


  

   


 

   


   

, тг,                                    (7.19) 

 

 

 



                                       

 

Институт жылына 900 – 1000 т жоғары репродукциялы картоп тұқымын 



шығарады,  олар  элиталық  тұқым  өсіру,  тұқым  өсіру  және  тауарлы 

шаруашылықтарға сатылады.   

Картоп  өндіруге  қажетті  технологиялық  үрдістерді  энергиямен 

қамтамасыз  етуге  жұмсалатын  жалпы  шығынның  1  т  алынатын  өнімге 

қатынысы: 

 

 



  

 

          



   

      


  

 

            



 

Тауарлы шаруашылыққа арналған элиталы картоп тұқымының бағасын, 

шамамен, 80 – 100 тг/кг деп қабылдауға болады. 

Сәйкесінше картоптың энергия сыйымдылығы мынаған тең: 

 

 

 



 

   


   

  

   



  

                             

 

Қорытынды: Экономикалық көрсеткіштерді есептеу негізінде элиталық 



картоп  тұқымының  энергия  сыйымдылығы  анықталды,  оның  энергия 

сыйымдылығы 6,5 - 8%-ды құрады. 

 

 

 



 

 

 



83 

 

А қосымшасы 



 

Қазақстанның облыс орталықтары мен қалалары бойынша жылыту кезеңіндегі ауа-райы туралы мәліметтер (СНиП 

2.01.01 – 82 және СНиП 2.04.05 – 86) 

Облыс 


орталығы не 

қала 


Есептік температура, 

  

 , 



кПа 

 , 


  

 , 


м/с 

Жел 


бағыты 

 

 



 , 

тәулік 


Жылыту кезеңіндегі сыртқы ауаның орташа 

температуралы тәулік саны 

    , тең не төмен 

 

    



 

 

  



 

 

    



 

 

  



 

-30 


-25 

-20 


-15 

-10 


-5 

+8 



Ақтөбе 

-37 


-31 

-21 


-7,3 

99,0 


78 

7,4 


О-Ш 

203 


1,83 

6,4 


16,4 

24,7 


30,2 

35,5 


34,97 

53 


Алматы 

-28 


-25 

-10 


-2,1 

93,0 


68 

1,9 


О-Ш 

166 


0,06 

0,42 


1,8 

6,8 


16,2 

30,74  45,84  64,14 

Арқалық 

-37 


-32 

-21 


-8,6 

99,0 


78 

6,2 


О-Б 

213 


4,03 

9,7 


20,43 

28,6 


34,0 

35,14 


34,5 

48,6 


Атырау 

-30 


-26 

-12 


-3,8 

101,0 


81 

7,8 


О-Ш 

182 


0,24 

0,93 


4,93 

12,2 


19,9 

32,4 


45,9 

65,5 


Жамбыл 

-32 


-26 

-9 


-1,1 

101,0 


68 

5,7 


О-Ш 

167 


0,28 

0,5 


2,0 

5,2 


11,4 

21,72 


40,6 

85,3 


Жезқазған 

-34 


-31 

-20 


-7,5 

97,8 


76 

5,7 


Ш 

194 


0,14 

0,7 


3,9 

15,8 


28,3 

36,0 


42,4 

66,76 


Қарағанды 

-36 


-32 

-20 


-7,5 

95,0 


77 

7,7 


О-Б 

212 


2,05 

6,44 


14,2 

27,93 


34,6 

38,7 


34,72  53,36 

Қызылорда 

-28 

-24 


-12 

-3,4 


99,0 

72 


6,5 

С-Ш 


168 

0,13 


1,01 

4,5 


11,3 

18,51  29,13 

41,8 

61,62 


Көкшетау 

-39 


-36 

-21 


-7,9 

97,0 


76 

9,5 


О-Б 

214 


3,06 

7,5 


16,7 

28,42 


36,2 

37,32 


33,8 

51,0 


Қостанай

 

-40 



-35 

-22 


-8,7 

99,0 


79 

5,8 


О 

213 


4,24 

10,8 


19,4 

28,6 


32,9 

34,4 


31,8 

50,86 


Павлодар 

-40 


-37 

-23 


-9 

99,0 


82 

6,7 


О-Б 

209 


6,4 

10,6 


20,5 

26,1 


32,5 

32,7 


30,2 

50,0 


Петропавл 

-40 


-36 

-24 


-9 

99,0 


80 

6,9 


О-Б 

221 


5,5 

10,8 


21,4 

29,6 


35,1 

34,2 


33,5 

50,9 


Семей 

-40 


-33 

-22 


-8,2 

97,0 


73 

4,3 


Ш 

209 


6,42 

9,3 


17,02  25,24 

30,0 


35,62 

34,4 


51,0 

Талдықорған  -33 

-30 

-16 


-4,4 

93,0 


67 

4,4 


С-Б 

176 


0,3 

2,7 


7,2 

14,3 


22,2 

23,7 


38,8 

57,8 


Орал 

-35 


-31 

-18 


-6,5 

101,0 


82 

6,6 


О 

199 


1,02 

5,02 


12,0 

20,3 


29,3 

34,8 


41,6 

54,96 


Өскемен 

-42 


-39 

-18 


-7,8 

97,0 


71 

5,7 


О-Ш 

204 


10,2 

9,7 


14,4 

19,2 


24,2 

29,34  36,54  60,68 

Астана 

-39 


-35 

-22 


-8,7 

97,0 


80 

7,7 


О-Б 

215 


4,03 

9,7 


20,43 

28,6 


34,0 

35,14 


34,5 

48,6 


Ақтау 

-30 


-26 

-12 


-3,8 

101,0 


81 

8,7 


О-Ш 

182 


0,24 

0,93 


4,98 

12,2 


19,9 

32,4 


45,9 

65,5 


Шымкент 

-22 


-17 

-6 


+1,1 

95,4 


67 

2,8 


Ш 

147 


0,28 



1,9 

5,5 


15,02 

30,7 


93,65 

Ескерту.  Кестетеде  қолданылған  белгілер: 

 

    


  –  ең  салқын  тәуліктердің  орташа  температурасы; 

 

  



  –  сыртқы  ауаның  қысқы  есептік 

температурасы  (ең  салқын  бескүндіктің  орташа  температурасы); 

 

    


  –  қысқы  есептік  желдеткіш  температурасы  (ең  салқын  мерзімнің 

орташа  температурасы); 

 

  

  –  жылыту  кезеңінің  орташа  температурасы; 



   –  есептік  барометрлік  қысым;     –  сыртқы  ауаның 

салыстырмалы ылғалдығы; 

  – қаңтар айындағы желдің орташа жылдамдығы;  

 

 – жылыту кезеңінің ұзақтығы. 



 

83

 



 

 


84 

 

Б қосымшасы 



 

Үй-жай қоршамдары ішкі жақтауларының жылу қабылдауға кедеpгісі 

Қopшам элементтері 

 

 



   

 

       



Еденінің  1  м

2

  ауданына  түсетін  салмақ  80  кг-нан  артық 



болатын үй-жайдың ішкі қабырғалары 

0,086 


Еденінің 1  м

2

  ауданына  түсетін  салмақ  80  кг,  не  одан  аз 



болатын үй-жайдың ішкі қабырғалары 

0,115 


Шатырлы жабындар 

0,115 


 

С қосымшасы 

 

Құрылыс материалдарының жылу өткізгіштік 

  коэффициенттері 

Материалдар 

               

Темірбетон 

1,98 

Қиыршық тастан жасалған бетон 



1,80 

Шлакбетон (

             

 



0,70 

Қарапайым кірпіштен қаланғанқалама 

0,76 

Силикат кірпіштен қаланған қалама 



0,81 

Цементтенқұм қоспасынан жасалған сылақ 

0,84 

Ақ балшықпен құм қоспасынан жасалған сылақ 



0,76 

Асфальтбетон 

1,05 

Aғаш 


0,16 

Терезе шынысы 

0,76 

Асбест-цемент табақтары 



0,49 

Рубероид, пергамин, таль 

0,17 

Мұнайбитумы 



0,27 

Минерал-мақталы төсемдер 

0,07 

Ағаш үгінділері 



0,09 

Отын шлагы (

             

 



0,29 

Керамзит (

             

 



0,41 

Керамзит бетон (

            

 



0,20 

 

Д қосымшасы 



 

  коэффициенттің мәндері 

Қоршамдар 

  

Сыртқы  қабырғалар,  шатырсыз  жабындар,  сиректелген  тор  үстіне  төселген 



болаттан,  қыштан  немесе  асбест-цементтен  жасалған  жабындылардан  жасалған 

шатырлы жабындар, жерге төселген едендер 

1,0 

Сыртқы  ауамен  байланысты  салқын  қамба  (подвал)  жабындылары,  рулонды 



материалдардан жасалған шатырлы жабындар 

0,9 


Қабырғаларында  жарықтық  тесіктері  бар  жылытылмайтын  қамба  (подвал) 

жабындылары 

0,75 

Жылытылатын  бөлмелерді  жылытылмайтын  бөлмелерден  бөлетін  сыртқы 



ауамен байланыссыз қоршамдар 

0,40 


 

85 

 

Қорытынды 



 

Технологиялық  жабдықтарды  есептеу  және  таңдап  алу,  жылыжайдағы 

технологиялық  процестерге  сәйкес  жасалды.  Сонымен  қатар  жылыжайда 

жұмыстарды  механикаландыру  үшін,  арнайы  электр  жетекші  машиналар 

таңдап  алынды.  Бұл  жұмыс  қосып  азайтып,  оларға  жұмсалатын  еңбек  ақы 

үнемделіп,  арнайы  машиналарда  жұмыс  істейтін  квалификациясы  жоғары 

жұмыскерлердің еңбек ақысын өсіреді. 

Жылыжайдағы  негізгі  де,  басты  көкөніс  дақылдары  картоптардың 

нормалды 

өсіп 


жетілуі 

үшін 


қажетті 

жарықтандырғыштармен, 

сәулелендіргіштермен  жабдықталады.  Жарықтық  техникалық  есептеулерден 

кейін,  қуаты  250Вт  ДРЛ  шамымен  жарықтандырғыш,  маркасы  ГХР-250-2М 

таңдап алынды. 

Жылыжайдағы  ауа  бу  қазандарынан  келетін  ыстық  су  калорифері 

арқылы    жылытылады.  Калорифер  қондырғысында  орнатылған  электр 

қозғалтқыштың  көмегімен  жылу  алмасу  процесі  жүргізіледі.  Жылыжайды 

жылытуға  жұмсалатын  жалпы  жылу  қуатының  66,7%-і  су  жылытқыштармен 

ауа жылытуға, ал топырақтағы қыздырғыш элементтердің қуаты жалпы жылу 

қуатының  33,3%-і  топырақ  жылытуға  жұмсалады.  Топырақты  жылыту  үшін 

ПОСХВ  қыздыру  сымдары  қолданылады.  Топырақ  бетінің  температурасын 

бір  қалыпты  ұстап  тұру  үшін,  автоматтандырылған  температуралық  режимі 

жасалынды. 

Дипломдық жобаның арнайы бөлімінде вирустан сауықтырылған картоп 

өсімдігін 

көбейтуге 

арналған 

биотехнологиялық 

зертхана 

жарықтандырғыштармен  жабдықталды.  Люминесценттік  шамдар  таңдалып 

алынды. Зертханадағы ауаны жылыту үшін, оны ыстық сумен қамтамасыз ету 

және желдету жүйесі үшін қазандықтар мен сорғыштар және оларға жетектер 

таңдалып 

алынды. 

Таңдалып 

алынған 

жабдықтардың 

автоматты 

ажыратқыштары мен өткізгіш сымдарына есептеулер жүргізілді және осылар 

бойынша күштік тораптар, яғни күштік қалқандар таңдалып алынды.  

Соңында  барлық  күштік  тораптар  мен  күштік  жабдықтардың  жалпы 

орнатылған  қуаттары  бойынша  тұтынушы  трансформаторлық  қосалқы  бекет 

таңдалып алынды. 

Өмір  тіршілік  қауіпсіздігі  бөлімінде  зертхананың  өрт  қауіпсіздігі 

бойынша  Д  категориясына  және  өрт  жарылыс  қауіпсіздігі  бойыншаВ-ІІа 

классына  жататыны  анықталды.  Сонымен  қатар  автоматты  өрт  сөндіру 

жүйесіне және зертханадағы ауа алмасу жүйесіне есептеулер жүргізілді. 

Экономика 

бөлімінде 

элиталық 

картоп 


тұқымының 

энергия 


сыйымдылығына  есептеу  жүргізіліп,  энергия  сыйымдылығы  6,5  -  8%-ды 

құрайтыны анықталды [25]. 

 

 

 



 

86 

 

Әдебиеттер тізімі 



 

1 Александров К.К, Кузмина Е.Г. Электротехнические чертижи и схемы 

– М: Энергоатомиздат, 1990 – 288 с.: ил. 

2  Баев  В.И.  Практикум  по  электрическому  освещению  и  облучению.  – 

М.: Агропромиздат, 1991. – 175 с., ил. 

3 Басов А.М. и др. Электротехнология – М.: Агромиздат 1985. 

4 Бодин А.П., Московкин. Электрооборудование для сельскохозяйства – 

М: Россельхозиздат, 1981. 

5 Будзко И.А., Зуль Н.М. Электроснабжение сельского хозяйства  – М.: 

Агропромиздат, 1990 – 496 с. :ил. 

6 Живописцев Е.Н., Косицын О.А. Электротехнология и электрическое 

освещение – М.: Агропромиздат, 1990 – 303 с.: ил. 

7 Жилинский Ю.М, Кулин В.Д. Электрические освещения и облучения 

– М.: Колос 1982. 

8  Живчиков  Н.И,  Моргунов  А.Т.  Технология  и  организация 

возделования овощных культур и картофеля – М.: Высшая школа, 1977 – 311 

с. 

9  Захаров  А.А.  Применение  теплоты  в  сельском  хозяйстве  М.: 



Агропромиздат, 1986, 288 с. 

10  Захаров  А.А.  Практикум  по  применению  теплоты  в  сельском 

хозяйстве М. Агропромиздат, 1985, 175 с. 

11 Зуев В.П, Шкрабак В.С. Применение тепла в сельском хозяйстве – Л.: 

Колос, 1976 – 232 с.: ил. 

12  Каганов  И.Л.  Курсовое  и  дипломное  проектирование  –  М.: 

Агропромиздат 1990 – 351 с. 

13  Айзенберг  Ю.  Б.  Справочная  книга  по  светотехнике.  –  М.: 

Энергоатомиздат, 1983, гл. 13

14 Захаров А.А. Применение тепла в сельском хозяйстве 

15  Каталоги  оборудования:  Насосы  для  чистой  воды, Выпуск  2,  Раздел 

1. –М.: ОАО “ЦНИИЭП инженерного оборудования”, 1999. 

16 Неклепаев Б.Н., Крючков И.П. Электрическая часть электростанций и 

подстанций:  Справочные  материалы  для  курсового  и  дипломного 

проектирования:  Учеб.  пособие  для  вузов.  –  4-е  изд.,  перераб.  и  доп.  –  М.: 

Энергоатомиздат, 1989. -608 с.: ил. 

17  Роддатис  К.  Ф.,  Полтарецкий  А.  Н.  Справочник  по  котельным 

установкам  малой  производительности  /  Под  ред.  К.  Ф.  Роддатиса.  –  М: 

Энергоатомиздат, 1989. – 488 с.: ил. 

18  Драганов  Б.  Х.,  Есин  В.  В.,  Зуев  В.  П.  Применение  теплоты  в 

сельском  хозяйстве:  Учеб.пособие/  Под.  ред.  Б.  Х.  Драганов.  –  2-е  изд., 

перераб. и доп. – К.:Высшая школа, 1990. – 319 с.: ил. 

19  Папаев  С.  Т.  Охрана  труда:  Учебное  пособие.  –  М.:  Издательство 

стандартов, 1988. – 240 с. 



87 

 

20  Папаев  С.  Т.  Охрана  труда.  –  М.:  Издательство  стандартов,  2003.  – 



400 с. 

21 Установки автоматической пожарной защиты: У 79 Учебное пособие 

для пожарно-техн. училищ / Н. Ф. Бубырь, А. Ф. Иванов, В.П. Бабуров, В. И. 

Мангасаров. – М.: Стройиздат, 1979. - 176 с., ил. 

22Амиров  Б.М.Қазақ  картоп  және  көкөніс  шаруашылығы  ғылыми-

зерттеу институты. – А.: Қайнар, 2011. – 81 б. 

23 В.И. Григорьев, Э.А. Киреева, Г.Ф. Быстрицкий, А.Г. Харитон,  

А.Н. Чохонелидзе. Справочник энергетика/ Под ред. А.Н. Чохонелидзе. – М.: 

Колос, 2006. – 488 с. 

24 А.Д. Смирнов, К.М. Антипов. Справочная книжка энергетика. – 5-е 

изд., - М.: Энергоатомиздат. 1987. – 568 с. 

25  Парамонов  С.Г.  Методические  указания  к  выполнению  расчетно-

графических 

работ 


для 

студентов 

специальности 

5В081200 

– 

Энергообеспечение сельского хозяйства. – Алматы: АУЭС, 2013. – 30 с. 



26  Лигай  Г.Л.  Амантаев  Б.О.,Садыков  Ж.А.    Сорта  картофеля  для  Юга 

Казахстана // Современное состояние картофелеводства и овощеводства и их 

научное обепечение. Село Кайнар, НИИКОХ, Алматы, 2006, С.. 294-296. 

27  Драганов  Б.X.,  Кухнецов  А.В.,  Рудобашта  С.  П.  Теплотехника  и 

применение теплоты в сельском хозяйстве. -М.:Агропромиздат, 1990 – 463 с. 

28  Драганов  Б.Х.  и  др.  Курсовое  проектированиепо  теплотехнике 

применению теплоты в сельском хозяйстве. – М.: Агропромиздат,1991 – 176 с. 

29  Жабо  В.В.,  Лебедев  Д.П.,  Морозов  В.  П.  и  др.  Справочник 



потеплоснабжению селъскохозяйственных предприятий. –М.: Колос,1983- 319 

с. 


1   2   3   4   5   6   7   8


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал