В этом дипломном проекте были расмотренны энергообеспечение



жүктеу 1.07 Mb.

бет6/8
Дата03.04.2017
өлшемі1.07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

4.4 Суық сумен қамтамасыз ету есебi 

 

Зертхананы  суықсумен  жабдықтау  СНиП  П-30-76,  СНиП  П  2.04.02-84, 

СНиП  2.04.03-85,  СН  245-71  бойынша  жүзеге  асырылады.  Зертханада  суды 

тұрмыстық  –  техникалық,  өндiрiстiк  –  технологиялық  және  өндiрiстiк  –

техникалық мақсатта, сонымен қатар өрт сөндiру шараларында қолданады. 

Технологиялық  қажеттiлiкке керек су,  сонымен қоса,iшуге де жарамды 

болуы шарт сол себептi де ол МЕМСТ 287–54-ке сәйкес келуi қажет. 

Судың тәулiктiк шығыны: 

 

 

      



   

 

   



 

   


 

   


  

                                 (4.34) 

 

мұндағы: 



 

 

–бiр адамтұтынатын су мөлшерi – 0,03-0,05 м



3

/тәу; 


 

 

- жұмысшылар саны,



 

 

– 32 адам; 



 

 

  -  бiр  құтыға  тәулiгiне  жұмсалатын  су  мөлшерi, 



 

 

 200  мл/тәу  = 



0,0002 м

3

/тәу; 



 

 

 – құты саны, 



 

 

      . 



 

 

      



                                 

 

 



   

  

 



Бiр сағаттағы судыңмаксималды шығыны: 

 

 



       

 

 



   

  

   



  

   


 

   


  

                                         (4.35) 

 

 

       



 

               

        

      


 

 

   



  

 

Бiр секундтағы су шығыны: 



 

 

   



 

 

       



    

   


   

                                       (4.36) 

 

мұндағы 


 

   


- өрт сөндiруге қолданылатын қосымша су шығыны 2,5·10

-

3



м

3

/сек 



 

 

   



 

    


    

              

 

      


 

Толық есептiк арынды анықтаймын: 

 

 

 



   

   


   

     


   

   


                                 (4.37) 

 


61 

 

мұндағыН



сор 

- сору биiктiгi, м; Н

сор

 = 5м, 


Н

ұлғ 


- ұлғаю биiктiгi, м Н

ұлғ


 = 15 м. 

Н

шығ 



-  арынның  шығыны,  нивелирлiк  биiктiктiң  10 -на  тең  деп 

қабылдаймыз. 

 

 

   



                        

 

 



   

                     

 

Су  сорғыштың  маркасын  судың  сағаттық  шығыны  Q



сағ

мен  арыны  Н 

арқылытаңдап аламын. 

Etanorm  32-250.1  маркалы  су  сорғышын  таңдап  аламын:берiлiсi 

Q

сағ


=2м

3

/сағ, арыны



 

 

=22м, қуаты Р



н.с

=1,1кВт, айналу жиiлiгi n=1450айн/мин. 

Су сорғыштың жетегiне арналған қозғалтқыштың есептiк қуаты келесi 

формуламен анықталады: 

 

 

     



 

 

    



      

     


,                                           (4.38) 

 

 



     

 

                         



         

           

 

Су  сорғыш  басқару  үшiн  автоматикалық  станцияны  таңдап 



аламын:АОЛ2-31-2У3  –  қуаты  Р

н.қ


=1,5  кВт;  n=1000  айн/мин;  η=87,5%; 

cosφ=0,88 [17]. 



 

4.5 Ыстық сумен қамтамасыз ету есебi 

 

Зетханаларда ыстық суды әртүрлi арналымдағы ыдыстарды, құтыларды, 

сантехникалық  құрылғыларды  жууға  және  жұмысшылардың  жеке  немесе 

жалпы  жуынуы  үшiн  қажеттi  қолжуғыштар  мен  душтарда  қолданады.  Әр 

нысан үшiн ыстық су мөлшерi әр түрлi анықталады. 

65  °С  температура  кезiндегi  ыстық  суды  қолданудың  нормалық 

көрсеткiшiзертхана  үшiн  80  –  100  л/(адам·тәу)  құрайды;  жылу  шығыны 

мөлшерi - 20,1...25,2 МДж. 

Ыстық  суды  тұтынудың  сағаттық  бiркелкi  еместiк  коэффициентi  үй-

жайдағы  жұмысшылар  санына  тәуелдi.  Жалпы  жұмысшылар  сан  орта 

есеппен50-ге тең, сәйкесiнше К

= 4,5. 



Үй-жайды  ыстық  сумен  қамтамасыз  етуге  кететiн  орташа  жылу 

шығыны: 


 

 

 



    

            

 

 

   



  

  

 



  

 

      



   

 

  



    

  

                    (4.39) 



 

62 

 

мұндағы 



 - жұмысшылар саны,       ; 

К



= 4,5 сағаттық бiркелкi еместiктiң коэффициентi; 

 

  



- ыстық судың нормалық шығыны

 

  



                    ; 

 

   



–қыс мезгiлiндегiсуық су температурасы, 

 

   



    ; 

 

 



 - судың меншiктi жылу сыйымдылығы, 

 

 



                      ; 

 

 



 – ыстық су тығыздығы, 

 

 



           

 



      –        -ты Вт-қа айналдыратын коэффициент. 

 

 



           

 

 деп қабылдап, келесi өрнектi аламыз: 



 

 

 



    

            

 

 

   



  

  

 



      

   


 

  

                            (4.40) 



 

Жуынаты  бөлмелерде  ыстық  су  шығыны  келесi  формуламен 

анықталады: 

 

 



 

    


          

 

 



  

  

  



 

      


   

   


 

 

   



                        (4.41) 

 

мұндағы: 



 

 

-  жуынатын  кабиналардың  бiр  тәулiкте  жұмыс  iстейтiн 



уақыты, 

 

 



      сағ; 

 

   



–ыстық  сумен  қамтамасыз  ету  жүйесiндегi  аккумулятор  багының 

зарятталу  уақыты,  өндiрiстiк  мекемелер  үшiн  жуыну  кабиналар  саны  5-тен 

кем болса 

 

   



=1сағ; 6-20 аралығында 

 

   



=2сағ. 

 

 



– жуынатын бөлмелердегi кабинкалар саны, 

 

 



    ; 

 

 



 

    


          

                              

 

             



 

Жуынатын  және  су  алатын  шүмектер  арқылы  болатын  ыстық  шу 

шығыны: 

 

 



 

    


              

                      

 

             



 

Зертхананы  ыстық  сумен  қамтамасыз  етуге  кететiн  толық  жылу 

шығыны: 

 

 



 

    


                             

 

Есептелiнiп  алынған  мәлiметтер  бойынша  зертхананы  ыстық  сумен 



қамтамасыз  ету  үшiн  КЧМ-2М-4  маркалы  қазандық  таңдап  аламын: 

Р

н.қ



=55кВт; η=90% [18]. 

 

4.6 Зертхананың күштiк электр желiлерiн жобалау 



63 

 

 



1) Ажыратқыштарды таңдау 

Ажыратқыш  –  тiзбектi  кез  келген  режiмде  ажыратуға  қолданылатын 

коммутациялық  аппарат.  Жоғары  кернеулi  ажыратқыштар  асқын  кернеудегi 

электр  тiзбегiн  қосып  -  ажыратуға,  сондай  –  ақ  қысқа  тұйықталу  кезiнде 

ажыратуға  қолданылады.  Ол  аз  уақыт  аралығында  ажыратып  және  жұмысы 

сенiмдi  болуы  керек.  Ажыратқыштар  өртке  қауiпсiз,  құрылымы  қарапайым, 

өлшемi мен салмағы аз және шағын болғаны дұрыс. 

 

4.7 кесте– Күштiк жабдықтардың сипаттамалары 



Қондырғының атауы 

Р

ном



, кВт 

η, % 


сosφ 

 

    



 

“Vitogas 100-F” қазандығы 

60 

92 


0,99 

“КЧМ-2М-4” қазандығы 



55 

90 


0,99 

АО52-6 калорифер жетегi 



4,5 

68 


0,96 

АОЛ2-31-2УЗ сорғыш жетегi 



1,5 

87,5 


0,88 

 



а) Есептiк токты анықтау: 

 

 



    

 

 



   

  

 



√   

 

       



                                             (4.42) 

 

 



     

 

     



 

√               

       ; 

 

 



     

 

     



 

√              

        ; 

 

 



     

 

        



 

√                     

           

 

 



     

 

        



 

√                      

          

 

ә) Жiберу тогын анықтау: 



 

 

    



   

    


   

    


                                           (4.43) 

 

 



     

                   

 

 

     



                      

 

 



     

                      

 

 

     



                      

64 

 

 



б) Ажыратқыштарды келесi шарттар бойынша таңдап аламыз: 

 

 



    

   


    

 



 

      


   

    


  

 

 



       

          

    

  

 



4.8 кесте– Автоматты ажыратқыштар сипаттамасы 

Қондырғы 

атауы 

 

    



,

А 

1,25·



I

п 

Автоматты 



ажыратқыш түрi 

 

    



, А 

 

      



А 

 



       

А 



“Vitogas  100-F” 

қазандығы 

100 

875 


ВА-57-31 

100 


100 

1200 


“КЧМ-2М-4” 

қазандығы 

93,8 

820,7


ВА-57-31 

100 

100 


1200 

АО52-6 


калорифер 

жетегi 


10,47 

91,6  ВА-57-31 

100 

16 


400 

АОЛ2-31-2УЗ 

сорғыш жетегi 

2,96 


25,9  ВА-57-31 

100 


16 

400 


 

2) Өткiзгiштiк сымынтаңдау шарттары: 

 

 

       



   

     


 

 

 



    

   


 

   


 

 



 

 

      



 

   


         

 

 



4.9 кесте–Өткiзгiш сымның сипаттамасы 

Қондырғы атауы 

 

    


,А 

 

      



    

Сым маркасы 

 

       


    

“Vitogas 

100-F” 

қазандығы 



100 

100 


АПВ(3×16) 

120 


“КЧМ-2М-4” 

қазандығы 

93,8 

100 


АПВ(3×16) 

120 


АО52-6 

калорифер 

жетегi 

10,47 


16 

АПВ(3×6) 

70 

АОЛ2-31-2УЗ 



сорғыш жетегi 

2,96 


16 

АПВ(3×6) 

70 

 

 



3) Күштiк таратқыш шкафты таңдау 

65 

 

Жоғарыда  қаралған  қазандықтарды  және  калорифер  мен  сорғыштытың 



жетектерiн бiр  таратқыш шкафқа бiрiктiремiн: 

 

       



 

∑  


√        

                                               (4.44) 

 

 

       



 

        


 

√              

           

 

4.10кесте– Күштiк тарату шкафының сипаттамасы 



Параметр 

ШРА74 


Номиналды кернеуi, В  

Номинал ток, А 

Фазаға бағытталған активтi кедергiсi, Ом/км 

Фазаға арналған реактивтi кедергiсi, Ом/км 

Фазаға арналған шиналар өлшемi, мм 

380/220 


400 

0,15 


0,20 

50х5 


 

4) Кабель таңдау есебi 

Күштiк шкафтарға кабель келесi шарттар арқылытаңдалынып алынады: 

 

 



          

 

 



   

 

 



  

 

 



          

 

 



 

   


 

 

 



  

 

ШРА74 үшiн кабель маркасы: 



 

                  

 

                



 

ПВВ маркалы қимасы 240 мм

2

болатын кабель. 



Қалған барлық күштiк шкафтар үшiн есептеулер осы үлгiде жүргiзiледi. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 Тұтынушы трансформаторлық қосалқы бекетті таңдап алу 

66 

 

 



Есептік толық қуат: 

 

∑  



    

                                                          

 

Орнатылған толық қуат: 



 

∑  


   

                                                        

 

Есептік  қуаттың  орнатылған  қуатқа  қатынасы  арқылы  алынған 



коэффициент бойынша қуат коэффициентін cosφ анықтаймыз [12]: 

 

∑  



    

∑  


   

 

      



      

        


 

Сонда сosφ = 0,99. 

Трансформатордың толық қуаты: 

 

   



∑  

   


    

                                                          (5.1) 

 

   


           

 

    



           

 

Арнайы қосымшалардан трансформатор таңдап алынады.  



 

Кесте 5.1 – Трансформатордың сипаттамасы 

Трансформа

тор маркасы 

Р

н

, МВА  Бірінші 



ретті 

кернеуі, 

кВ 

Екінші 


ретті 

кернеуі, 

кВ 

Қысқаша 


тұйықтал

у кернеуі, 

Бос 


жүріс 

тогы, 


Өлшемдер


і 

Массас


ы, т 

ТМ-1000/10 

10;6 


0,4;0,69 

5,5 


1750×1275

×2150 



 



 

 

 



 

 

 



 

 

6 Өмір тіршілік қауіпсіздігі бөлімі 



67 

 

 



6.1  Зертхананың  өрт  қауіпсіздігі  бойынша  категориясын  және  өрт 

жарылыс қауіпсіздігі бойынша классын анықтау 

 

Өндіріс жарылғыштығы, өрт қауіпсіздігі бойынша алты түрге бөлінеді: 

А,  Б,  В,  Г,  Д,  Е  (ҚНжЕ  ІІ-90-81).  Мұндай  түрлерге  бөлу  өндірісте  пайда 

болатын  заттар  мен  материалдардың  құрамы  мен  күйіне  байланысты  өрт 

немесе  жарылыстың  шығу  мүмкіндігін  анықтайтын  салыстырмалы 

көрсеткіштерге негізделген. 

А  категориясына  (өртжарылысқауіпті)  жарылғыштықтың  ең  төменгі 

концентрациялық  шегіндегі  10%  жанғыш  газдар  және  осыдан  азырақ 

көлемдегі ауа, егер аталған газдар мен сұйықтықтардың ішінде бөлмедегі ауа 

көлемінен  5  %  -ға  асатын  жарылғыш  қоспалар  түзетін  болса  тұтану 

температурасы  28 

0

С-ге  дейінгі  сұйықтықтар  қолданатын  өндірістер  жатады, 



сонымен  қатар,  бір-бірімен,  ауа  қышқылымен,  сумен  байланысқанда  жанып, 

жарылатын  заттар.  А  категориясына  мысалы,  сутегті  және  ацетиленді 

стансалар,  көміртегі,  этил  спирті,  сығылған  және  сұйытылғангаздардың 

қоймалары жатады.  

Б  категориясына  жарылғыштықтың  ең  төменгі  концентрациялық 

шегіндегі  ауа  көлемінен  10%  жоғары  жанғыш  газдар,  өндіріс  шарттарында 

тұтану  температурасына  дейін  және  одан  жоғары  температураға  дейін 

қыздырылатын  тұтану  температурасы  28-61 

0

С  болатын  сұйықтықтар, 



жарылғыштықтың  төменгі  шегі  65  г/м

3

  және  одан  төмен  болатын  жанғыш 



шаңдар мен  талшықтар қолданатын  өндіріс  жатады.  Мұндай  топтарға  мысал 

ретінде  аммиакты  холодильник  цехтарының  компрессор  бөлімдері,  будың 

сәйкес  температурсынан  сұйықтықты  сорып  алу  кезіндегі  сорғы  бөлімдері, 

алюмин және магний шаңдары бар цехтар жатады.  

В категориясына тұтану температурасы 61 

0

С–ден жоғары сұйықтықтар, 



65  г/м

3

-тен  жоғары  жарылғыштықтың  ең  төменгі  шегі  бар  талшықтар  мен 



жанғыш  шаңдар,  қатты  жанғыш  заттар  мен  материалдар,  сонымен  қатар, 

сумен,  ауамен  және  бір-бірімен  байланысқанда  тек  қана  жанатын  заттарды  

қолданатын  өндірістер  жатады,  мысалы,  ағаш  өңдейтін  цехтар,  минералды 

майлар қоймасы, гараждар, трансформатор қоймаалары және т.б. 

Г  категориясына  ыстық,  қызған,  ерітілген  күйдегі  жанбайтын 

материалдар  және  заттармен  жұмыс  жасайтын  өндіріс  жатады,  бұлардың 

өңдеу  құбылыстары    сәулелі  жылу,  ұшқын  және  жалын  бөлумен  жүреді. 

Сонымен  қатар,  отын  ретінде  қолданатын  (құю,  соғу  және  дәнекерлеу 

цехтарында,  металлды  термиялық  өңдеу  бөлімдерінде,  қазандықтарды  және 

т.б.)  сұйықтықтар  мен  газдардың  қатты  заттарын  сұйылту  немесе  жоюмен 

байланысты өндірістер жатады. 

Д  категориясына  сұйық  күйдегі  жанбайтын  заттар  мен  материалдарды 

өңдеумен  байланысты  өндіріс  жатады,  мысалы,  аспап,  жинайтын  цехтар, 

дайындама  және  металл  заттар  қоймасы,  металлды  кесіп  өңдейтін 



68 

 

механикалық  цехтар,  жанбайтын  сұйықтықтарды  соратын  механикалық 



цехтар. 

Е  категориясына  ауа  көлемінен  5%  жоғары  жарылғыш  қоспа  түзетін 

жарылғыш  шаңдар  мен  сұйық  фазасы  жоқ  жанғыш  газдарды  қолданатын 

өндіріс  жатады,  сонымен  қатар,  сумен,  ауамен  және  бір-бірімен 

байланысқанда жарылатын заттарды қолданатын өндірістер жатады. 

Электрқондырғылардың 

(ПУЭ-76) 

құрылғыларына 

байланысты 

технологиялық  құбылыстың  нәтижесінде  өрт  және  жарылғыш  сұйықтықтар 

мен  қатты,  бу  немесе  газ  тәрізді  заттар  мен  материалдар  түзетін,  өңделетін, 

сақталатын және электр көздерінен өрт, жарылыс шығу қауіпіне байланысты 

бөлмелер де әртүрлі топтарға бөлінеді.  

Электрқондырғыларын  таңдау  мен  орнату  осы  ережелерге  сәйкес  өрт 

және  жарылғыштық  қауіпті  аймақтарының  түрлерінің  негізінде  жүзеге 

асырылады.  

Өртке  қауіпті  аймақтар,  яғни  жанғыш  заттары  бар  кеңістік,  қалыпты 

және  қалыпсыз  жағдайдағы  технологиялық  құбылыстар  кезінде  келесі 

кластарға бөлінеді: П-І; П-ІІ; П-ІІа; П-ІІІ. 

П-І класстағы аймаққа – жанғыш заттары бар бөлмелер жатады (ЖЗ); 

П-ІІ  класстағы  аймаққа  –  технологиялық  құбылыстар  нәтижесінде 

тұтанудың төменгі концентрациялық шегі 65 г/м

3

–тен жоғары жанғыш шаңдар 



түзетін бөлмелер жатады; 

П-ІІа  класстағы  аймаққа  –  салмақтылық  күйіне  өте  алмайтын  қатты 

жанғыш заттары бар бөлме жатады; 

П-ІІІ  класстағы  аймаққа  –  құрамында  қатты  жанғыш  заттары  немесе 

жанғыш сұйықтықтары бар сыртқы қондырғылар жатады.   

Жарылғышқа қауіпті аймақтар В-І, В-Іа, В-1б, В-ІІ, В-ІІа    кластарына 

бөлінеді  және  өрт  пен  жарылғыштықты  азайту  мақсатында  электр 

қондырғыларының жұмысына шектеулер қойылатын тұрақты немесе кенеттен 

пайда  болатын  жарылысқа  қауіпті  газ,  бу  және  шаң  тәріздес  қоспалары  бар 

аймақты сипаттайды. 

В-І класс аймағы – будың және газдың ауамен байланысқан жарылысқа 

қауіпті қосылысы қалыпты жұмыс режимінде пайда болатын аймақ. 

В-Іа  класс  аймағы  –  жарылысқа  қауіпті  қоспалар  апаттық  жағдайларда 

немесе  технологиялық  құрылғының  дұрыс  жұмыс  жасамауынан  түзілуі 

мүмкін аймақ. 

В-1б  класс  аймағы  –  бұл  класс  аймағының  келесі  ерекшелікке  ие: 

тұтанудың  ең  төменгі  концентрациялық  шегіндегі  ауа  көлемінен  10  %-ға 

жоғары  жанғыш  газдар  мен  булар  болу  немесе  жарылысқа  қауіпті  қоспалар 

шекті көлемінде пайда болуы мүмкін (аймақ көлемінің 5%-нан көп емес). 

В-Іг  класс  аймағына  құрамында  жарылғыш  газдар,  булар  және  жеңіл 

тұтанатын сұйықтықтары бар сыртқы қондырғылар жатады.   

В-ІІ  класс  аймағы  –  ауамен  жарылысқа  қауіпті  қоспа  түзетін  жанғыш 

шаң мен талшықтардың түзілуі қалыпты жұмыс жағдайында болатын аймақ. 


69 

 

В-ІІа  класс  аймағы  –  жарылысқа  қауіпті  шаңдық  қосылыстар  апаттық 



немесе  технологиялық  құрылғының  дұрыс  жұмыс  жасамауы  жағдайында 

түзілуі мүмкін аймақ [19, 20]. 

Үй-жайдың  категориясы  мен  классын  берілген  анықтамалық 

мәліметтерді қолдана отырып анықтаймын. 

 

6.1  кесте  –  Үй-жайдың  өрт  қауіпсіздігі  бойынша  категориясы  және  өрт 



жарылыс қауіпсіздігі бойынша классы 

Үй-жайдың 

аталуы 

Үй-жайдың 



жарылғыштығы  және 

өрт 


қауіпсіздігі 

бойынша категориясы 

Үй-жайдың 

жарылғыштығы  және 

өрт 

қауіпсіздігі 



бойынша классы 

Өртке 


қауіпті 

аймақ 


классы 

Зертхана 

Д 

В-ІІа 


П-ІІІ 

 



1   2   3   4   5   6   7   8


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал