Урок «Қазақ хандығының ұлы адамдары»



жүктеу 90.7 Kb.

Дата14.05.2017
өлшемі90.7 Kb.
түріУрок

 

Тарих сабағы - Исторический урок 

«Қазақ хандығының ұлы адамдары»-«Великие люди казахского ханства»

 

 

(Слайд  №  1)    1  жүргізуші:  Биылғы  жылдың  еліміздің  тарихындағы,  халқымыздың 

тағдырындағы  алатын  орны  ерекше.  Биыл  біздің  мемлекетіміздің,  яғни  Қазақ  хандығының 

құрылғанына 550 жыл. 

(нажать пробел) /Қ. Р. Гимні орындалады./  

 

(Слайд  №  2)    Қазақ  халқының  түрлі  мемлекеттік  бірлестіктерге  бытырап,  саяси  бӛлшектенуін 



жоюға әрекет жасау Жошы ұрпақтары - Керей мен Жәнібектің үлесіне тиді.  

(Слайд № 3)  Қазақ жеріндегі саяси бытыраңқылық әсіресе Әбілқайырдың билігі тұсында ӛзінің 

шарықтау  шегіне  жетті.  Мұхаммед  бен  Уәли  былай  дейді:  «Әбілқайыр  хан  Дешті  Қыпшақ 

аймағында ӛз жауларының балаларын жеңіп шыққан кезде Жошы ханның ұлы Тоқа Темір хан 

ұрпақтарының  кейбіреулері,  мысалы  Керей  мен  Жәнібек  бағыну  мен  мойынсыну  шеңберінен 

шығып, отанынан кетіп қалғанды жӛн кӛрді. Олар бабаларынан мұраға алған елден бас тартып 

жат жерге апаратын жолға шықты. Мойындауға лайықты адамдар тобымен олар Моғолстанға 

апаратын жолды таңдап алды». 

 

(Слайд  №  4)    2  ведущий:  Казахстанские  ученые-историки  на  основании  трудов  Мирза 



Мухаммада  Хайдара  Дулати  «Тарих-и-Рашиди»  получили  заключение,  что  1465  год  можно 

считать официальной датой создания казахского ханства.  

(Слайд  №  5)    В  2015  году  Казахстан  празднует  знаменательную  дату:  отмечается  550-летие 

образования  Казахского  ханства.  Это  является  исторически  важным  моментом  возникновения 

Казахского  ханства  при  первых  ханах  Жанибеке  и  Керее.  Обоснование  нового  казахского 

государства открыло первую страницу истории Казахстана как государства. Но это не значит, 

что  история  Казахстана  начинается  с  этой  даты,  нет,  история  Казахстана  имеет  богатую 

историю,  берущую  свое  начало  от  саков,  гуннов,  тюрков,  Золотой  Орды.  Но  благодаря 

откочевке  ханов  Жанибека  и  Керея  сформировалось  современное  название  казахской 

народности и поэтому это дата для нас крайнее важна. 

 

(Слайд  №  6)    1  жүргізуші:  М.  Х.  Дулати:  «Сол  уақытта  Дешті  Қыпшақты  Әбілқайыр  хан 



биледі.  Ол  Жошы  әулетінен  шыққан  сұлтандарды  кӛп  мазалады.  Жәнібек  пен  Керей  одан 

Моғолстанға қашып кетті.  

(Слайд  №  7)    Есен  Бұға  оларды  шын  ықыласпен  қарсы  алып,  Моғолстанның  батыс  шебін 

құрайтын  Шу  мен  Қозыбасы  округін  берді.  Әбілқайыр  ӛлген  соң  Ӛзбек  ұлысы  бұзылып  сала 

берді.  Онда  үлкен  шатақтар  басталды.  Оның  кӛп  бӛлігі  Керей  мен  Жәнібек  хандарға  кӛшіп 

кетті,  сӛйтіп  олардың  тӛңірегіне  жиналғандардың  саны  200  мыңға  жетті.  Олар  енді  ӛзбек  – 

бқазақтар  деп  аталатын  болды.  Қазақ  сұлтандарының  билігі  870  жылдан  басталады.  Бәрін  де 

Алла біледі. 870 жыл қазіргі біздің жыл санауымыздың 1465 - 1466 жылдары. 



 

(Слайд  №  8)    2  ведущий:  Президент  Казахстана  Нурсултан  Назарбаев  сказал:  «Керей  и 

Жанибек в 1465 году создали первое ханство, и государственность казахов ведет историю с тех 

времен.  Возможно,  оно  не  было  государством  в  современном  понимании  этого  термина,  в 

нынешних границах, с такой известностью и авторитетом во всем мире.  

(Слайд  №  9)    Но  важно,  что  тогда  была  заложена  основа,  и  мы  –  продолжатели  великих  дел 

наших  предков.  Сегодня  наша  страна  сохраняет  традиции  многовековой  дружбы  и  мирного 

соседства со всеми ближними государствами. Эти отношения нам следует всегда беречь». 



 

 

(Слайд № 10)  Оқушы: 

Рухы мен тілін жанындай сүйген, 

Адамдар неге санаулы? 

Ұлт үшін дәуір отына күйген, 

Аталар болды алаулы. 

Армандай асқар, 

Жолдарға бастар, 

Ісіңнен ұрпақ от алар. 

Қалмайсың кӛштен, 

Шықпайсың естен, 

Тағдыры шыншыл аталар. 

 

(Слайд № 11)  1 жүргізуші: 1465 - 1466 жылдары Керей мен Жәнібектің Батыс Жетісуды құтты 

мекен  етіп,  Шудағы  Қозыбасыдағы  қазақ  хандығының  ұлттық  туын  тігіп,  Орда  құруы  ең 

алдымен, кӛшпелі қазақтардың ел болып, еңсе кӛтерсек деген ынта - үмітін жүзеге асырды.  

(Слайд  №  12)    Екіншіден,  суы  мол,  топырағы  құнарлы,  жер  жаннаты  Жетісу  жері  қалың 

қазақтың  мақтанышына  айналды.  Жерұйықты  іздеген  Асан  Қайғы  бабамыз  Жетісуда  болған 

кезде:  «Жетісудың  ағашының  басы  жеміс  екен»  десе,  екі  сұлтан  келіп  орналасқан  жер  Шу 

туралы:  «Ей,  Шу,  атыңды  теріс  қойыпты.  Мына  ну  қамысың  елді  ешбір  жұтқа  бере  қоймас» 

деген екен. 

 

(Слайд  №  13)    2  ведущий:  В  15  веке  на  территории  Казахстана заметную  роль  играли  только 

два государства:  ханство Абулхаира и Могулистан. В это время началась борьба за власть, за 

ханский  престол.  Султаны,  потомки  Чингис-хана  хотели  единолично  управлять  страной. 

Каждый считал, что только он достоин быть верховным ханом. Это привело к междоусобным 

войнам.  

(Слайд  №  14)    Борьба  за  власть  подрывала  хозяйство,  ухудшала  жизнь  рядовых  скотоводов  и 

земледельцев,  наносила  урон  торговле.  Это  вело  к  ослаблению  государств.  Тяжелым 

внутренним  положением  воспользовались  иноземные  захватчики.  С  территории  Китая  на 

казахские земли совершали походы джунгарские племена-ойраты. Ослабленные, разрозненные 

войска  хана  Абулхаира  не  могли  оказать  достойное  сопротивление.  Многие  султаны  были 

недовольны  политикой  хана  Абулхаира  и  устраивали  заговоры.  Многие  правители  казахских 

племен и родов, устав от постоянных войн, решили вместе с кочевьями уйти из-под власти хана 

Абулхаира. Их возглавили султаны Жаныбек и Керей. 



 

(Слайд № 15)  Оқушы: 

Ғасырдың құрдасы, 

Ақындар жырлаған

Кӛненің сырласы 

Тарихты тыңдаған. 

Шежіре шертеді, 

Кӛшесі, әр тасы, 

Ғажайып ертеңі, 

Жетісу алқасы. 



 

 

(Слайд № 16)  1 жүргізуші: Қазақтың алғашқы ханы болып Керей жарияланды (1458-1473 жж.). 



Одан  кейін  қазақ  ханы  болып  Жәнібек  сайланды  (1473-1480  жж.).  Бұлардың  тұсында  Жетісу 

халқы, 1462 жылы (Слайд № 17)  Моғолстан ханы Есенбұға ӛлгеннен кейін ондағы тартыстың 

күшеюіне  байланысты,  ӛзара  ынтымақтықты  нығайтуға  үлес  қосты.  Әбілхайыр  хандығынан 

кӛшіп  келушілер  Жәнібек  пен  Керейдің  қазақ  хандығын  күшейте  түсті.  Едәуір  әскери  күш 

жинапан  және  Жетісуда  берік  қорғанысы  бар  Жәнібек  пен  Керей,  Жошы  әулетінен  шыққан 

сұлтандардың Шығыс Дешті Қыпшақты билеу жолындағы күресіне қосылды. Бұл күрес 1468 ж. 

Әбілхайыр ӛлгеннен кейін қайтадан ӛршіді. Қазақ хандарының басты жаулары Әбілхайырдың 

мұрагерлері- оның ұлы Шайх  -хайдар мен немерелері  Мұхамед Шайбани мен Махмұд сұлтан 

болды. 

 

(Слайд  №  18)    2  ведущий:    Немногочисленные  сообщения  о  Керей-хане  имеются  в  ряде 

восточных  рукописей,  на  страницах  которых  Керей  выступает  в  качестве  старшего  хана 

казахов.  

(Слайд  №  19)    В  восточных  книгах  Жанибек-хан  упоминается  как  вождь  казахов,  отважный 

воин,  один  из  основателей  Казахского  ханства.  Его  имя  почти  всегда  упоминается  рядом  с 

именем Керей-хана.  

 

(Слайд  №  20)    1  жүргізуші:  70-жылдары  Сауран,  Созақ  түбінде,  үлкен  шайқастар  болды. 

Асыны (Түркістанды), Сығанақты біресе қазақ хандары, біресе Мұхамед Шайбани басып алып 

отырды.  Осындай  шайқастардың  бірінде  кӛрнекті  қолбасшы  Керейдің  ұлы  Мұрындық  болды. 

Ол 1480 жылдан бастап хан болды.  

(Слайд  №  21)    Соның  нәтижесінде  15  ғ.  70-ж-да  қазақ  хандығының  шекарасы  кеңейе  берді. 

Оңтүстік қазақстан қалалары үшін Шайбани әулетімен арадағы соғыстар Жәнібек ханнан кейін 

қазақ  хандығын  билеген  Бұрындық  хан  (1480-1511  жж.)  тұсында  да  толастамады.  Батыс 

Жетісудағы  иеліктеріне  оңтүстіктегі  ӛздеріне  қараған  қалаларға  (Созақ,  Сығанақ,  Сауран) 

сүйене  отырып,  алғашқы  қазақ  хандары  Дешті  Қыпшақтағы  ӛкімет  билігіне  талаптанушы 

барлық  хандарды  жеңіп,  ӛз  иеліктерін  ұлғайтты.  Дешті  Қыпшақта  қазақ  хандары  билігінің 

орнығуы, Мұхаммед Шайбаниды Дешті Қыпшақтағы тайпалардың кейбір бӛлігін соңына ертіп 

Мәуереннахрға  кетуге  мәжбүр  етті.  Мұнда  ол  Темір  әулеті  арасындағы  ӛзара  тартысты 

пайдалана отырып, ӛкімет билігін басып алды. 



 

(Слайд  №  22)    2  ведущий:  Султаны  Керей  и  Жаныбек  являлись  потомками  Чингисхана, 

поэтому оба имели право занять ханский трон в создаваемом ими ханстве. По установившейся 

традиции, чтобы занять ханский трон, принималось во внимание старшинство претендента по 

возрасту.  

(Слайд  №  23)    Поэтому  ханский  трон  занял  старший  из  них  –  Керей.  Его  советником  стал 

Жаныбек. На первоначальном этапе казахские роды поселились в долинах рек Чу и Талас, что 

осуществило  многовековую  мечту  кочевых  казахов  о  создании  своего  независимого 

государства. На севере простиралась удобная для кочевья степь Сарыарка, на юге – камышовые 

равнины  и  богатые  сочными  травами  жайляу,  защищенные  от  холодных  ветров  предгорные 

зимовки.  

 

(Слайд  №  24)    1  жүргізуші:  16-17  ғғ.  қазақ  хандығы  нығайып,  оның  шекарасы  едәуір  ұлғая 

түсті. Ӛз тұсында «жерді біріктіру» процесін жедел жүзеге асырып, кӛзге түскен хандардың бірі 

Жәнібектің ұлы Қасым.  



 

(Слайд  №  25)    Қасым  ханның(1511-1523  жж.)  тұсында  қазақ  хандығының  саяси  және 



экономикалық  жағдайы  нығая  түсті.  Ол  билік  құрған  жылдары  қазақ  халқының  қазіргі  мекен 

тұрағы  қалыптасты.Бірсыпыра  қалалар  қосылды,  солтүстікте  Қасым  ханның  қол  астындағы 

қазақтардың жайлауы Ұлытаудан асты.. Қасым ханның тұсында Орта Азия,Еділ бойы, Сібірмен 

сауда  және  елшілік  байланыс  жасалды.  Орыс  мемлекетімен  байланыс  болды.  Ұлы  князь  3 

Василий  (1505-1533)  билік  құрған  кездегі  Мәскеу  мемлекеті  еді.  Батыс  Еуропа  да  қазақ 

хандығын  осы  кезде  танып  білді.«Қасым  ханның  қасқа  жолы»  деген  әдет-ғұрып  ережелері 

негізінде қазақ заңдары жасалынды. 

 

 (Слайд  №  26)    2  ведущий:  Однако  вряд  ли,  Жанибек  был  самостоятельным  правителем. 

Источники  говорят,  что  его  «называли  Кичи  Жанибек-хан»,  а  это  означало  младший  хан. 

Именно  Жанибек  дал  народу,  населявшему  его  государство,  название  казах  (что  означает 

свободолюбимый), а само государство назвал Казахским ханством.  

(Слайд  №  27)    Ему  пришлось  заниматься  главным  образом  внутренними  делами:  созданием 

центра  Казахского  ханства  со  столицей  в  Сарайшыке  и  распределением  земель  между 

казахскими  родами;  созданием  армии,  налаживанием  торговли  с  соседними  странами  и 

чеканкой  монет.  Защиту  границ  ханства  он  поручил  своим  сыновьям.  У  Жанибек-хана  было 

девять  сыновей.  Третий  его  сын  Касым  стал  ханом  и  сумел  утвердить  свое  владычество  над 

огромными  просторами  казахских  степей.  При  нем  Казахское  ханство  стало  одним  из 

сильнейших  государств  в  Центральной  Азии.  И  численность  населения  казахского  ханства  в 

начале 16 века была около 1 миллиона человек. 

 

(Слайд  №  28)    1  жүргізуші:  Хақназар  хан  (1538-1580)  -  Қасым  ханның  баласы  Хақназар 



(Ақназар)  хан  тұсында  қазақ  хандығы  қайта  бірігіп  дами  түсті.  Хақназар  қазақ  хандығын  42 

жыл биледі.  

(Слайд № 29)  Қазақ хандығының 300 жылдық тарихында Хақназардай ұзақ жыл ел билеген хан 

болған  емес.  Ол  ел  басқару,  қиын-қыстау,  әскери-саяси  істері  жағында  қажырлы  да  қабілетті 

қайраткер  болды.  Оның  үстіне  аса  күрделі  сыртқы  жағдайларда  дипломатиялық  дарыны  мол 

майталман  екендігін  кӛрсетті.  Хақназар  хан  таққа  отырған  соң  хандық  үкіметтің  билігін 

нығайтуға және күшейтуге қажырлы қайрат жұмсады. Ӛзінен бұрынғы Тапир хан және Бұйдаш 

хан тұсында бытыраңқы жағдайға түскен Қазақ хандығын қайта біріктірді. 1523-1524 жылдары 

жарыққа  шыққан  қазақ-қырғыз  одағын  үздіксіз  нығайтты,  тіпті  сол  заманның  тарихи 

деректерінде Хақназар хан «қазақтар мен қырғыздардың патшасы» деп аталды.  



 

(Слайд  №  30)    2  ведущий:  Султаны  Жанибек  и  Керей  оказали  влияние  на  формирование 

казахского  народа,  они  заложили  основы  казахской  государственности,  создали  Казахское 

ханство.  

(Слайд  №  31)    При  их  правлении  весь  подвластный  им  народ  стал  называться  «казахи».  Так 

сформировался казахский народ, населявший территорию Казахстана, объединенный внешним 

сходством, общим языком, культурой. Общим языком общения этих племен являлся казахский 

язык.  


 

(Слайд № 32)  1 жүргізуші: Есім хан Ташкент қаласына білдіртпей түнде кіріп, хан сарайының 

күзетшілерін  байлап  тастап,  тұрсын  ханды  қаперсіз  ұйықтап  жатқанда  қапылыста  ӛлтіреді, 

сонда Есім ханның қасындағы Тӛлеген (Марқасқа) жырау оны мынадай жырмен оятады: 

(Слайд № 33)   

«Ей, Қатаған хан Тұрсын! 



 

Кім арамды ант ұрсын. 



Жазықсыз елді жылатып, 

Жер тәңірісің, жатырсың, 

Хан емессің қасқырсың, 

Қара албасты басқырсың! 

Алтын тақта жатсаң да 

Қазаң жетті қапылсың! 

Еңсегей бойлы ер Есім, 

Есігіңе келіп тұр, 

Шашқалы тұр қаныңды

Кешікпей содан қатарсың!» 

Есім хан шошып оянған Тұрсын ханның басын алады. 

«Бахыр әл асырардың» авторы Махмұд ибн Уәлидің айтуына қарағанда, Есім хан 1628-жылы 

қайтыс болған. Ал «Қазақ совет энциклопедиясының» мәліметіне қарағанда 1645-жылы қайтыс 

болған делінеді. 



 

(Слайд  №  34)    2  ведущий:  Вклад  Жанибека  и  Керея  в  историю  казахов  и  Казахстана  очень 

велик.  Они  явились  выразителями  долгого  процесса  становления  казахского  этноса  и  идеи 

казахской государственности.  

(Слайд № 35)  Неизвестно, что было бы с нашей страной, если бы на политическом небосклоне 

не появились бы потомки правителей Ак-Орды.  

(Слайд  №  36)    Наша  страна  уже  не  первый  год  является  суверенным  государством,  и  мы 

должны знать и помнить имена и подвиги своих героев, тем более таких, как Жанибек и Керей. 

5,5  веков  мы  имеем  четкий  статус  государственности.  Поэтому  должны  знать,  что  история 

нашего государства имеет глубокие корни. 

 

(Документ № 2)  Сейчас предлагаем вам посмотреть фильм о создании Казахского ханства. 

 

(Документ № 3)  Викторина «Знатоки истории Казахского ханства»  

1. Какое событие произошло в 1465-1466 годах? (Образование Казахского ханства) 

2. Кто правил в Ак-Орде перед самым образованием Казахского ханства? (Абулхаир) 

3. Ханы, которые основали Казахское ханство (Керей, Жанибек) 

4. Как звали первого правителя Казахского ханства. (Керей) 

5. Из какого государства откочевали казахские роды с целью создания собственного 

государства? (ханство Абулхаира) 

6. В междуречье каких рек поселились казахские роды на первоначальном этапе? (В долинах 

рек Чу и Талас) 

7. На территорию какого государства прибыли казахские роды в середине 15 века? 

(Могулистан) 

8. Имя средневекового автора исторического труда об истории Казахского ханства (Мухамед 

Хайдар Дулати) 

9. Как называется труд Мухамеда Хайдара Дулати («Тарих и Рашиди») 

10. При каком хане Казахское ханство достигло своего наибольшего могущества? (при хане 

Касыме) 


11. Численность населения казахского ханства в начале 16 века (Около 1 миллиона человек) 

12. Название «казах» буквально означает («свободолюбивый») 

 


 

(Документ № 4)  ЗАСТАВКА 

 

1 жүргізуші: Абылай хан. 

1742 жылы 20 тамызда Ор қаласында Ресей, жоңғар және қарақалпақ, қазақтардың Кіші, Орта 

және  Ұлы  жүздің  ӛкілдері  қатысқан  келіссӛз  жүргізілді.  Онда  Ресей  ӛкілі  қазақ  пен  жоңғар 

арасындағы қақтығысқа байланысты уәж айтпақшы болды. Бірақ жоңғарлар оны тыңдаған жоқ. 

Олар орыс қамал-бекіністеріне, қазақ қоныстарына жақын жерде 20 мың әскер ұстап, қазақты 

мазалауын  қоймады.  Ендігі  жерде  қазақтар  ӛз  күшіне  ғана  сенуіне  тура  келді.  Осы  идеяны 

орнықтыруға Абылай хан зор күш жұмсады. 

Көрініс: «Сұлтандар кеңесі» 

/Керей сұлтан мен Жәнібек сұлтан сұхбат құруда, үйге бір топ ақсүйектер кіреді/ 

- Ассалаумағалейкум, ағалар. 

- Уағалейкумсалам, тӛрлетіңіздер. 



Ақсүйектер басшысы:- Біз бір маңызды мәселемен келіп тұрмыз. Елді бей – берекетсіздік 

басып алды. Хан - екем соғыстарды үдетіп, салықты кӛбейтті. Әскери дайындықсыз, 

батырларды құдалау негізінде ойраттардан жеңілгені ӛздеріңізге мәлім. Бӛлінетін кез келмеді 

ме екен? 



Жәнібек:- Ия, сӛздеріңіз рас, ханның қаһарына жергілікті сұлтандар мен қарапайым халық та 

ілігіп отыр. Ӛз алдымызға ел болатын күн келді. 



Керей: - Бар қазақты біріктіретін уақыт келгенін халық та түсінді, соңымыздан ереді деп 

сенемін. 



Жәнібек:- Елдігімізді сақтау үшін туған жерден жырақтауымызға тура келеді. Моғол ханы 

Есен Бұға туысымыз дулаттардың кӛмегімен хан тағына отырды. Бірақ бауыры Жүніс Темір 

әулетімен одақтасып ағасына қарсы шығуда. Есен Бұға інісіне қарсы одақтас іздеуде. Сонда 

жол тартсақ қайтеді? 



Керей: Ия, кӛшсек кӛшейік. Сол жаққа кӛшіп барып, Ұлы жүзбен бірігейік. 

Сұлтандар: - Біз дайынбыз бастаңыздар кӛшті. Біз сіздермен біргеміз. 

Жәнібек: Кереке, ұзақ жолға шыққалы тұрмыз. Ӛзінің бір бата беріңіз. 

Керей: 

Жолыңды Алла қолдасын, 

Жаманшылық болмасын. 

Кетілмесін тұлпарыңның тұяғы, 

Қайырылмасын сұңқарыңның қияғы. 

Барған жерде құшақ жая қарсы алсын 

Жақсы адамдар, жайсаң жандар зиялы. 

Жалпақ емес, жақсы жермен танысқын 

Алла жебеп ұшқан құспен жарысқын, 

Кӛңілің шат, ат - кӛлігің арымай, 

Отбасыңмен аман - есен табысқын. 

Әумин. 


I-топ Керей  II-топ Жәнібек  

(Документ № 5)  “ Керей” тобына қойылатын сұрақтар: 

1.

 



Қазақ хандығының құрылуы екі мемлекеттің ішкі саяси жағдайына байланысты болды. Ол 

мемлекеттер: Әбілхайыр хандығы мен Моғолстан 

2.

 

Қазақ халқының Жәнібек пен Керей бастаған бӛлігінің Шығыс Дешті Қыпшақтан 



Моғолстанға кӛшуі қай ғасырда болды? XV ғ.о. 

 

3.



 

Қазақ халқының Жәнібек пен Керей бастаған бӛлігі қай хандықтан Моғолстанға кӛшті? 



Әбілхайыр хандығынан 

4.

 



Жәнібек пен Керей Ӛзбек хандығынан кӛшті:Моғолстанның батыс аймағына 

5.

 



Керей мен Жәнібек бӛлініп кеткен хандық: Әбілхайыр хандығы 

6.

 



Жәнібек , Керей хандарымен бірігіп кӛшкен ру-тайпалардың алғашқы атауы: «өзбек-

қазақтар» 

7.

 



XV ғ. 50-70жж. Керей мен Жәнібек хандарға қосылған адам саны:200мың 

8.

 



Моғолстан билеушісі Есенбұға Жәнібек пен Керей одағына ене отырып,олардың кӛмегімен 

неге үміттенді? өз шекарасы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге 

9.

 

Керей мен Жәнібек бастаған қазақтарды қолдаған Моғолстан ханы: Есен Бұға 



10.

 

Қазақ жеріндегі ру-тайпалардың XV ғ. б. басқа хандықтарға ауа кӛшуінің басты 



мақсаттары: ру-тайпалармен бірігу, тыныштықта өмір сүру үшін 

11.


 

XVғ. жаңадан құрылған Қазақ хандығының билеушілерінің алдында тұрған міндет: Қазақ 



тайпаларының басын қосып, этникалық аумағын біріктіру 

12.


 

Қазақ хандығы қай ғасырда құрылды? XV ғ.о. 

13.

 

Қазақ хандығы құрылуы жайында жазған тарихшы: М.Х. Дулати 



14.

 

М.Х. Дулатидің жазуы бойынша Қазақ хандығы қашан құрылды? 1465-1466 жж. 



15.

 

Қазақ хандығының негізін салушылар: Жәнібек пен Керей.  



 

(Документ № 6)  «Жәнібек» тобына қойылатын сұрақтар: 

1.

 



Жәнібек ханның шын есімі: Әбусаид,халық Әз-Жәнібек деп атаған 

2.

 



Қазақ хандығының алғашқы құрылған кездегі территориясы:Шу мен Талас өзендері маңы 

3.

 



Алғашқы Қазақ хандығы құрылған жер: Жетісу 

4.

 



Қазақ хандығының ұлттық туы тігілген жер:Қозыбасы 

5.

 



Хандықтың нығаюымен байланысты кімдерге қараған халықтың бәрі қазақтар деп атала 

бастады? Жәнібек пен Керейге 

6.

 

XVғ.с. қарай Қазақ хандығының құрамында қалған қалалар: Созақ, Сығанақ 



7.

 

Қазақ хандығы қай жылдары құрылды? 1465-1466 жж. 



8.

 

1470 жылы Керей хан бастаған қол шабуыл жасаған қала: Түркістан 



9.

 

XVғ.а. Қазақ хандығының негізгі қарсыласы: Мұзаммед Шайбани 



10.

 

XVғ.с. Шайбани ұрпағы мен Қазақ хандығы арасындағы күрестің себебі: Сырдария 



қалалары үшін 

11.


 

XVғ. 70 ж Қазақ хандарының басып алған жерлері: Сырдария мен Қаратау өңірі 

12.

 

Әбусаид,халық Әз-Жәнібек деп кімді атаған? Жәнібек  



13.

 

Жетісу жерінде XVғ.II ж қандай хандық құрылды? Қазақ хандығы 



14.

 

Қай жылы Қерей мен Жәнібек Сыр бойындағы қалаларға щабуыл жасады? 1470 ж. 



15.

 

Керейдің ұлы: Бұрындық 



 

Қорытынды сөз: Балалар бүгінгі тарихи сабағымыз осымен аяқталды. Бұл тарихи сағатта 

сендер қазақ хандығының 550 жылдығына арналған  мәліметтерді  ала алдыңдар. Бұл шараның 

үлгі ӛнегелік мәні зор. Отаншылдыққа, мейірімділікке, ынтымақтыққа, бірлікке тәрбиелейді. 

Нашу  встречу  хочется  закончить  слова  Президента  Республики  Казахстан  Нурсултана 

Назарбева: «Есть великое понятие – Родина. Когда речь заходит о ее защите, каждый в первую 

очередь думает о родном шаныраке, об отце с матерью, братьях и сестрах, детях, внуках. И с 

праведными помыслами идет защищать Отечество. Поэтому надо знать свою историю. Будущее 

народа, который  не знает и не чтит свою историю, весьма туманно. Не будь глубоки корни  у 



старого дуба, не устоять ему в бурю».  




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал