Учебно-методическое пособие Integrated learning to English language



жүктеу 5.01 Kb.

бет5/26
Дата29.03.2017
өлшемі5.01 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26

 

41
 
 
7-сынып 
Химия пәніне кіріспе. 
Таза заттар және 
қоспалар 
«Химия» ғылымы 
Science “Chemistry” 
қауіпсіздік техникасы 
Safety rules 
зат 
Substance 
таза зат 
Pure substance 
қоспа 
Mixture 
химиялық зертхана 
Chemical laboratory 
Изменения состояния 
веществ 
физикалық және химиялық 
құбылыстар 
Physical and chemical 
phenomenon 
заттардың агрегаттық күйі  
state of aggregation of 
matter 
бөлшектер теориясы 
Theory of particles 
сұйық зат 
Liquid substance 
қатты зат 
Solid substance 
газ тәріздес заттар 
Gaseous substance 
бөлшектер қозғалысын 
Particle motion 
температура 
Temperature 
жылу энергиясы 
Heating energy 
жылу мөлшері 
Amount of heat 
қайнау процесі 
Boiling process 
қыздыру қисығы 
heating curve 
  
 
 
салқындату процесі 
Cooling process 
салқындату қисығы 
cooling curve 
булану процесі 
Evaporation process 
Атомдар. 
Молекулалар. Заттар 
атом  
Atom 
молекула 
Molecule 
химиялық элемент 
Chemical element 
электрон 
Electron 
химиялық байланыс 
Chemical bonding 
химиялық элементтің таңбасы 
Symbol of a chemical 
element 
металдар мен бейметалдар 
Metals and non-metals 
жай және күрделі заттар 
Simple and complex 
substance 
ион 
Ion 
протон  
Proton 
нуклон 
nucleon 
электрон 
electron 
нейтрон 
neutron 
ядро 
core 
ядроның заряды 
nuclear charge 
Ауа. Жану реакциясы  ауа 
Air 
ауаның құрамы 
Composition of air 
жану 
Combustion 
оттек 
Oxygen 
атмосфералық ауа 
Atmosphere air 
жану реакциясының өнімдері 
Products of combustion 
reactions 
тез тұтанатын, жанғыш және 
flammable, combustible 

42
 
 
жанбайтын заттар 
and non-combustible 
substance 
«оттың үш құраушысы»: отын, оттек, 
оталу көзі 
“fire triangle”: fuel, 
oxygen, ignition source 
оксид 
oxide 
қышқыл оксиді 
acid oxide 
негізгі оксид 
basic anhydride 
Қарапайым химиялық 
реакциялар  
«қышқыл» және «сабынданатын» 
заттар 
“acidic” and “soapy” 
substances 
қышқылдар  
Acid 
сілтілер 
Alkalis 
химиялық индикаторлар 
Chemical indicators 
метилоранж  
Methyl orange 
лакмус 
Litmus 
фенолфталеин 
phenolphtalein 
әмбебап индикатор 
universal indicator 
қышқыл орта 
acidic environment 
сілтілі орта  
alkaline environment 
бейтарап орта 
Neutral environment 
қышқылдарды бейтараптау 
Neutralization of acid 
сұйылтылған қышқылдар 
dilute acid 
Антациді құралдар 
antiacid 
сапалық реакция 
qualitative reaction 
сутек 
hydrogen 
карбонаттар 
carbonates 
көмірқышқыл газы 
carbon dioxide 
су 
water 
Химиялық 
элементтердің 
периодтық кестесі  
периодтық заң 
periodic law 
периодтық кесте 
periodic table 
атом нөмірі 
atomic number 
топ, топша 
Group, subgroup 
период 
Period 
ұяластар   
Family 
сілтілік металдар 
Alkaline metal 
галогендер 
Halogen 
инертті газдар 
Noble gas 
Салыстырмалы 
атомдық масса және 
қарапайым формула 
атом массасы 
Atomic mass 
салыстырмалы масса  
Mass fraction 
қосылыстар формуласы 
Connection formula 
изотоп 
Isotope 
қосылыстардағы атомдық қатынастар 
Atom ratio in connection 
бинарлы қосылыстар 
Binary connection 
Адам ағзасындағы 
химиялық 
элементтер 
тағам өнімдері 
Food 
қоректік заттар 
nutrients 
көміртегі (қант, крахмал) 
carbohydrates (sugars, 
starch) 
ақуыз 
proteins 
майлар 
fats 
тыныс алу процесінің химизмі 
Chemistry of respiration 

43
 
 
Жер химиясы 
пайдалы геологиялық химиялық 
қосылыстар  
Useful geological chemical 
connection 
кен 
Ore 
минералды ресурстар  
Mineral resources 
табиғи ресурстар 
Natural resources 
кен орындары 
Field 
табиғи ресурстарды өндіру 
Extraction of natural 
resources 
8-сынып 
Бөлімдер  
Терминдер 
Қазақ тілінде 
Ағылшын тілінде 
Алғашқы химиялық 
ұғымдар 
химия – заттар туралы ғылым 
Chemistry – the study of 
substances 
зат 
substance 
таза зат 
Pure substance 
қоспа 
mixture 
атом  
atom 
молекула 
molecule 
атомдық-молекулалық ілім 
Atomic theory 
химиялық элемент 
Chemical element 
жай заттар
 
Element 
күрделі заттар
  
Complex substance 
химиялық элементтің таңбасы 
Symbol of the chemical 
element 
металдар  
metals 
бейметалдар 
nonmetals 
заттың массасы 
Substance mass 
зат массасының сақталу заңы 
Conservation law of the 
substance mass 
зат құрамының тұрақтылық заңы 
Law of definite 
proportions of a substance 
салыстырмалы атомдық масса  
relative atomic mass 
салыстырмалы молекулалық масса 
relative molecular mass 
моль 
mol 
молярлық көлем 
Molar volume 
заттың саны 
amount of a substance 
  
 
 
молярлық масса 
Mass mol 
массалық үлес 
mass fraction 
химиялық формула 
Chemical formula 
химиялық элементтердің валенттілігі 
Valency of chemical 
elements 
бинарлық қосылыс 
Binary compound 
физикалық құбылыстар 
physical phenomena 
химиялық құбылыстар 
chemical phenomena 
химиялық реакция 
chemical reaction 
химиялық реакциялардың теңдеулері 
Equation of the chemical 
reaction 
химиялық реакция түрлері 
Types of chemical 
reactions 

44
 
 
қосылыс  
compound 
ыдырау 
decomposition 
ауыстыру 
replacement 
алмасу 
exchange 
Атомның құрылымы   Д.И.Менделеевтің химиялық 
элементтердің периодтық заңы 
Periodic law of Mendeleev 
D.I. 
Д.И.Менделеевтің химиялық 
элементтерінің периодтық жүйесі 
Periodic table of 
Mendeleev D.I. 
атом құрылымын теориясы 
theory of atomic structure 
протон  
proton 
нейтрон 
neutron 
электрон 
electron 
электронды орбиталь 
electron orbitals 
ядроның заряды  
nuclear charge 
иондар 
ions 
адам ағзасындағы микроэлементтер 
Microelements in the 
human body 
адам ағзасындағы макроэлементтер  
Macroelements in the 
human body 
электротерістілік 
electronegativity 
химиялық байланыс 
Chemical bond 
Атомдар арасындағы химиялық 
байланыстар табиғатының бірлігі  
Uniformity of nature in 
chemical bond among 
atoms 
ковалентті байланыс 
covalent bond 
полярлық байланыстар 
polar bonds 
бейполярлық байланыстар 
non-polar bonds 
ионды байланыс 
ionic bond 
металдық байланыс 
metallic bond 
заттың аморфтық күйі 
amorphous state of a 
substance 
 
 
заттың кристалдық күйі 
crystalline state of a 
substance 
Кристалдық торлар типі 
Types of crystalline grid 
 Авогадро тұрақтысы 
Avogadro’s constant 
Авогадро заңы  
Avogadro's law 
Ауа. Оттек. Жану 
оттек 
oxygen 
жай зат 
chemical element 
Қарапайым зат 
substance 
Оттегі химиялық элемент және 
қарапайым   
Oxygen – chemical 
element and substance 
Табиғаттағы оттегінің айналымы 
Oxygen circulation in the 
nature 
Жану және баяу тотығу   
Combustion and quiescent 
oxidation 
Оксид  
oxides 
номенклатура 
nomenclature 
Оттегінің аллотропиясы   
Oxygen allotrope 
озон 
ozone 
Атмосфералық ауа – газдар қоспасы   
Atmospheric air – mixture 
of gases 

45
 
 
Ауада газдардың жануы   
Combustion of substances 
in the air 
экзотермикалық реакциялар 
exothermal reaction 
эндотермикалық реакциялар 
endothermal reaction 
реакцияның жылулық әсері 
Reaction heat 
Термохимикалық теңдеу  
thermochemical equation 
газдың молярлық көлемі 
gas molar volume 
 
газдардың салыстырмалы тығыздығы 
gas relative density 
объемные отношения газдардың 
көлемдік қатынастары 
Volume ratio of gases 
Сутегі.  Тотығу-
қайта пайда болу 
реакциялары    
сутегі 
hydrogen 
Химиялық элемент 
Chemical element 
Қарапайым зат 
substance 
Сутегі  қарапайым  зат  және  химиялық 
элемент 
Hydrogen – chemical 
element and substance 
изотоптар 
isotope 
тотығу  
oxidation 
Қалпына келу 
deoxidization 
Химиядық элементтердің тотығу 
дәрежесі 
Oxidation state of 
chemical elements 
тотықтырғыш 
oxidizer 
Қалпына келтіргіш 
deoxidant 
Тотығу-қалпына келтіру реакциялары  Oxidation and deoxidant 
reaction 
Су. Ертінділер  
Су – әмбебап табиғи еріткіш  
Water – universal and 
natural solvent 
Су ертіндісі 
 
 
aqueous solution 
Затты еріткіш 
Solvent substance 
Ерітілген зат 
Dissolved substance  
өлшеу 
suspension 
Табиғи қоспалар 
Natural mixture 
Ерітілген заттың массалық үлесі 
Mass fraction of the 
dissolved subsance 
Пайыздық концентрация 
percentage 
молярляқ концентрация 
molarity 
молярлық масса  
Molar mass 
Сұйық қатты заттардың суда 
еріткіштігі   
Solubility of solid 
substances in the water 
Газдың қатты заттарының суда 
еріткіштігі   
Solubility of solid gases in 
the water 
кристаллогидраттар 
crystallohydrate 
Ерітіндінің тығыздығы 
solution density 
судың дистилляциясы 
Distilling water 
Органикалық емес 
заттардың негізгі 
кластары 
 
металлдар  
metals 
Металл еместер 
Nonmetals  
Сілтілі металдар 
alcali metal 
галогендер 
halogens 
натрий 
sodium 
хлор 
chlorine 
оксидтер 
oxides 

46
 
 
қышқылдар 
acid 
индикаторлар 
indicators 
нейтрализациялау реакциялары 
neutralization reaction 
Қышқыл жаңбыр 
acid rain 
негізі 
base 
тұздар 
salt 
Қарапайым заттар, оксидтер, негіздер, 
қышқылдар 
мен 
тұздардың 
генетикалық байланысы   
genetic link between 
substances, oxides, acids 
and salts 
9-сынып 
Электролиттік 
диссоциациялану 
теориясы 
Электролиттер және бейэлектролиттер  electrolytes and non-
electrolytes 
электролиттік диссоциациялану 
electrolytic dissociation 
С.Аррениустың электролиттік 
диссоциациялану теориясы 
Theory of electrolytic 
dissociation by S. 
Arrhenius 
күшті электролиттер 
strong electrolyte 
әлсіз электролиттер 
weak electrolyte 
диссоциациялану дәрежесі 
dissociation degree 
қышқыл, сілті және тұздардың судағы 
ерітінділерінде электролиттік 
диссоциациялануы 
electrolytic dissociation of 
acids, bases and salts in 
water solutions 
көпнегізді қышқылдардың 
диссоциациялануы 
dissociation of polybasic 
acids 
катиондар мен аниондарға сапалық 
реакциялар 
qualitative reaction on 
cation and acid ion  
тұздар гидролизі 
Hydrolysis of salts 
Бейметалдар және 
олардың маңызды 
қосылыстары  
бейметалдардың электртерістігі 
Electronegativity of 
nonmetals 
  
 
бейметалдардың тотығу-
тотықсыздану қасиеттері 
Oxidation and deoxidant 
properties of nonmetals 
күкірт және оның қосылыстары 
Sulfur and its compounds 
аллотропия 
allotropy 
күкіртсутек 
hydrogen sulphide 
күкірт оксидтері 
sulfur oxides 
күкірт қышқылы және оның тұздары 
Sulfuric acid and its salts 
азот 
nitrogen 
аммиак  
ammonia 
аммоний тұздары 
Ammonium salt 
азот оксидтері 
nitrogen oxides 
азот қышқылы 
hydrogen nitrate 
фосфор  
phosphorus  
фосфор  оксидтері 
Phosphorus oxides 
фосфор қышқылы 
Phosphorus acid 
минералды тыңайтқыштар 
Mineral fertilizer 
көміртек 
carbon 
адсорбция 
adsorption 
көміртек оксидтері,  
Carbon oxides 
көмір қышқылы және оның тұздары  
Carbonic acid and its salts 
нанохимия 
nanochemistry 

47
 
 
кремний 
silicium 
силикаты 
silicates 
сұйық кристалдар 
liquid crystals 
кремний негізінде жасалған жартылай 
өткізгіш материалдар 
silicon-based 
semiconductor materials 
силикат өнеркәсібі 
silicate industry 
химиялық элементтердің табиғаттағы 
бихимиялық  айналысы 
biochemical cycling of 
chemical elements 
Металдар және 
олардың 
қосылыстары  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
кристалл 
crystal 
металдар қосылысы 
Metallic bonding 
металдардың кристалл торлары 
metal lattice 
металдардың электрохимиялық кернеу 
қатары  
electrochemical series of 
metal 
атом және ион белсенділігі 
Activity of atoms and ions 
кальций және оның қосылыстары 
(оксиді, гидроксиді және тұздары) 
Calcium and its 
compounds (oxide, 
hydroxide and salt) 
судың кермектігі 
Water hardness 
алюминий 
Aluminum  
алюминийдің екідайлы қасиеттері, 
оксиді және алюминий гидроксиді 
Amphoteric aluminum, 
oxide, aluminum 
hydroxide 
алюминий құймасы 
Alloy of aluminum 
темір және оның қосылыстары 
(оксидтері және темір (ІІ, ІІІ) 
гидроксидтері), 
Iron and its compounds 
(oxide and ferrum 
hydroxides (II, III)) 
темір кен орындары 
iron-ore deposit 
металдар және олардың 
құймаларының жемірілуі 
Metallic corrosion and 
alloy 
темір құймалары 
ferroalloy 
қара металлургия 
Iron industry 
түсті металлургия 
nonferrous metallurgy 
шойын және болат 
Cast iron and steel 
теориялық мүмкіндікпен 
саластырғандағы өнімнің массалық 
шығымы 
Output of mass substance 
in comparison to 
theoretically possible value 
молекулалық формулалары 
Molecular formula of 
substances 
металдардың кристалл торларының 
модельдері 
Model of metal lattice 
судың кермектігі 
Hard water 
Көміртектің 
органикалық 
қосылыстары  
органикалық химия – көміртек 
қосылыстарының химиясы 
Organic chemistry – 
chemistry of carbon 
compound 
А.М.Бутлеровтың органикалық 
қосылыстардың құрылыс теориясы 
Theory construction of 
organic bonds  A.M.B. 
көмірсутектер 
hydrocarbons 
изомериясы 
isomery 
гомология  
homologues 
гомологиялық қатар 
homologous series 
метан 
methane 

48
 
 
қанықпаған көмірсутектер 
unsaturated hydrocarbons 
этилен 
ethylene 
полиэтилен 
Polyethylene 
ацетилен 
Acetylene 
аромат көмірсутектер  
aromatic hydrocarbons 
бензол 
Benzene 
табиғи газ 
Natural gas 
мұнай 
Oil 
көмір 
Coal 
кен орындары  
Production field 
оттекті органикалық қосылыстардың 
жіктелуі 
carbon-oxygen bond 
метанол 
Methanol 
метан 
methyl hydride 
бутан 
Butane 
этанол 
Ethanol 
спирттер 
Alcohol 
этил спирті 
Ethyl alcohol 
көпатомды спирттер 
polyatomic alcohol 
глицерин 
Glycerin 
альдегидтер 
Aldehyde 
метаналь 
Methanal 
этаналь 
Ethanal 
карбон қышқылдары 
carboxylic acid 
сіркесу қышқылдары 
acetic acid 
сабын – жоғары карбон 
қышқылдарының тұздары 
soap as salt of higher 
carboxylic acids 
синтетикалық жуғыш заттар 
Detergent 
көмірсулар 
Carbohydrates 
майлар 
Fats 
белоктар 
Proteins 
аминқышқылдары 
Aminoacid 
бейорганикалық  және  органикалық 
әлемнің бірлігі  
Unity of inorganic and 
organic world 
фотосинтез 
Photosynthesis 
тамақ өнеркәсібі 
Food industry 
органикалық заттардың жануы 
Combustion of organic 
substances 
крахмал 
Starch 
белоктар денатурациясы 
denaturation of proteins 
мұнай 
Oil 
мұнай өнімдері 
Petroleum products 
 
5-кесте  –  7-9  сыныптарға  арналған  «Биология»  пәні  бойынша 
терминология 
 
7-сынып 
Бөлімдер 
Терминдер 
Қазақ тілінде 
Ағылшын тілінде 

49
 
 
Тірі ағзалардың 
көптүрлілігі 
 
сипаттама 
property 
Зертханалық жұмыс 
Laboratory work 
ағза 
Organism 
саңырауқұлақтар 
Fungi 
өсімдіктер 
Plant 
жануарлар 
Animals 
классификация 
Classification 
Біржасушалы  
Unicellular 
көпжасушалы  
Plurilocular 
құрылысы 
Structure 
омыртқасыз 
Invertebrate 
омыртқалы 
Vertebrata 
Қоректену 
функции 
Functions 
жапырақ 
Leaf 
ішкі құрылысы 
inner composition 
жапырақтың жұмсақ бөлігі 
Mesophyll 
жабындық ұлпа 
Ground tissue 
орган 
Organ 
фотосинтез 
Photosynthesis 
булану  
Evaporation  
газ алмасу  
gaseous interchange 
жағдайы 
Condition 
рөлі 
Role 
күн жарығы 
Sunshine 
Заттардың 
тасымалдануы 
тасымалдайды  
Transport 
организм 
Organism 
қан 
Blood 
қоректік заттар 
Nutritional substances 
Көмір қышқыл газ 
Carbon dioxide 
Өнім алмасу 
Byproducts 
тамыр 
Root 
сабағы 
Caulis 
зат 
Substances 
сабақтың ішкі құрылысы 
internal structure of the stem 
қабық 
Barque 
камбий 
Cambium 
ағаш 
Wood substance 
өзек 
Pith 
кан жүру 
Circulation of blood 
Тыныс алу 
тыныс алу 
Breath 
тыныс алудың маңызы 
Meaning of breathing 
тыныс алу түрлері 
Types of breathing 
анаэробты тыныс 
Anaerobic breathing 
аэробты тыныс 
aerobic respiration 
энергия көзі ретінде, тыныс 
Breathing as a source of 
energy 
тыныс алу тиімділігі 
respiratory efficiency 
өсімдік тынысы 
Plant respiration 
тыныс алу органы  
Respiratory system 

50
 
 
омыртқасыздар 
Invertebrate 
омыртқалы 
Vertebrate 
сүтқоректілер 
Mammals 
өкпе 
Lung 
аурулардың себептері 
Causes of diseases 
адамның ауа тасымалдайтын 
жолдарының құрылымы  
structure of the human airway 
тыныс алу мүшелерінің аурулары  Respiratory diseases 
аурудың алдын алу 
disease prevention 
Бөліп шығару 
 
зәр шығару 
Outflux 
зәр шығару маңызы  
Meaning of outflux 
зәр шығару мүшелері 
Organs of outflux 
өсімдік өнімдерінің сыртқа 
шығарылуы  
excretory products of plants 
жануар өнімдерінің сыртқа 
шығарылуы  
excretory products of animals 
фотосинтез 
Photosynthesis 
иленген ұлпа,тін 
Excretory tissue 
жануарлардың зәр шығару 
жүйесі 
Excretory system of animals 
зәр шығару жүйе эволюциясы 
Evolution of excretory system 
Қозғалыс 
  қозғалыс 
Movement 
өсімдік қозғалысы 
Movement of plants 
қозғалыс белсенділігі 
Physical activity 
қозғалыс реакциясы 
Motor reaction 
қозғалыс себебі 
Causes of movements 
экологиялық факторлар 
Ecological factors 
жарық 
Light 
жарық әсері 
Impact of light 
өсімдіктердің гүлденуі 
Blooming of plants 
ырғақтылық 
Rhythmicity 
табиғаттағы ырғықтылығы 
Rhythmicity in nature 
қозғалыс органдары 
Organs of movements 
қозғалыс әдістері  
Methods of movements 
қозғалыс рөлі 
Role of movements 
Координация және 
реттелу 
жүйке 
Nerve 
жүйке жүйесі 
Nervous system 
түрлері 
Types 
диффузды 
Diffusive 
сатылы 
Scalene 
торап 
Knot 
түтік тәрізді 
Tubular 
жұлын 
Spinal cord 
зат 
Substance 
ми 
Cerebrum 
қыртыс 
Cortex 
ядро 
Core 
ми бөліктері 
Sections of cerebrum 
ми құрылымы 
Structure of cerebrum 
сопақша ми 
Myelencephalon 

51
 
 
ортанғы ми 
Mesencephalon 
аралық ми  
Diencephalon 
тізе 
Knee 
Көбею 
көбею 
Reproduction 
жыныссыз 
Agamic 
жыныстық 
Gamic 
жыныссыз көбею 
Agamic reproduction 
жыныстық көбею 
Gamic reproduction 
биологиялық 
Biological 
вегетативті 
Vegetative 
Вегетативті көбею 
Vegetative reproduction 
Жасушалық айналым 
жасуша 
Cell 
цикл 
Cycle 
жасуша циклы 
Cell cycle 
хромосома 
Chromosome 
соматикалық 
Somatic 
соматикалық жасуша 
Somatic cells 
ұрық жасушалары 
Gamic cells 
Өсу және даму 
өсу 
Growth  
даму 
Development 
жеке дамуы 
Individual development 
организмдердің жеке дамуы 
Organic evolution 
кезең 
Stage 
онтогенез 
Ontogeny 
онтогенез кезеңдері 
Stages of ontogeny 
жануарлардың онтогенезі 
дегі 
Ontogeny of animals  
өсімдіктердің онтогенезі 
Ontogeny of plants 
бөлу 
Division 
көбею 
Reproduction 
Тұқым қуалаушылық 
пен өзгергіштік 
заңдылықтары 
заңдылықтар 
Regularity 
тұқым қуалаушылық   
Heredity 
өзгергіштік 
Mobility 
алынған 
Allogenetic 
генетикалық 
Genetic 
сақтаушы 
Keeper 
генетикалық материал 
Genetic material 
Биосфера, экожүйе, 
популяция 
биосфера 
Biosphere 
судың экожүйелері 
Ecosystem 
популяция 
Demographic 
экологиялық факторлар 
Ecological factor 
температура 
Temperature 
жарықтандыру 
Lighting 
ылғалдық 
Humidity 
Биологиялық әртүрлілік 
Biodiversity 
Адам қызметінің 
қоршаған ортаға әсері 
ықпалы 
Influence 
қызмет 
Activity 
қоршаған орта 
Environment 
ерекше қорғалатын табиғи 
аумақтар 
Protected area 

52
 
 
аймақ 
Region 
қызыл кітап 
Red book 
экологиялық проблема 
Ecological problem 
Молекулалық биология 
мен биохимия 
су 
Water 
беттік керілу 
Superficial tension 
қайнау температурасы 
Boiling point 
балқу температурасы 
Melting point 
жылу сыйымдылығы 
Heat capacity 
еріткіш  
Solvent 
кальций 
Calcium 
калий 
Potassium 
темір 
Iron 
көміртегі 
Carbon 
сутегі 
Hydrogen 
оттегі 
Oxygen 
фосфор 
Phosphorus 
органикалық заттар 
Organic matter 
ақуыз 
Protein 
Жасушалық биология 
жасуша  
Cell 
ұлпа 
Tissue 
орган 
Organ 
орган жүйесі 
Organ system 
өсімдік жасушасы 
Plant cell 
жануар жасушасы 
Animal cell 
микроскоп 
Microscope  
жарық микроскобы 
Optical microscope 
пластидтер 
Plastid 
вакуоль 
Vacuole 
цитоплазма 
Cytoplasm 
мембрана жасушасы 
Cellular membrane 
қабырға жасушасы 
Cell wall 
Микробиология және 
биотехнология 
бактерия 
Bacteria 
бактерия түрлері 
Form of bacteria 
антибиотик 
Antibiotic 
антисептик 
Antiseptic 
бактериялық төзімділік 
Bacterial resistance 
вирус 
Virus 
8-сынып  
Тірі ағзалардың 
көптүрлілігі 
 
балдырлар 
Algae 
мүк 
Moss 
папоротниктер 
Fern 
ашық тұқымдас 
Gymnosperm 
жабық тұқымдас 
Angiosperm 
ерекшелігі 
Idiosyncratic 
саңырауқұлақ 
Mushroom 
біржасушалы 
Unicellular 
көпжасушалы 
Plurilocular 
жеуге жарайтын 
Edible 
улы 
Poisonous 
Қоректену 
ас қорыту жүйесі 
Organs of digestion 

53
 
 
тістер 
Teeth 
тіс құрылымы 
Tooth structure 
тіс функциясы 
Tooth function 
сүт тіс 
Baby teeth 
тіс гигиенасы 
Tooth hygiene 
ауыз қуысы 
Cavitas oris 
жұтқыншақ, өңеш 
Pharynx 
ас қорыту жолы 
Esophagus 
асқазан 
Ventriculus 
ішек 
Bowel 
ас қорыту безі 
Digestive glands 
Заттардың 
тасымалдануы  
қан 
Blood 
қан құрамы 
Blood composition 
қан функциясы 
Blood functions 
қан элементтері 
Blood constituent 
эритроциттер 
Erythrocytes 
лейкоциттер 
Leukocytes 
тромбоциттер 
Platelets 
плазма 
Plasma 
жүрек 
Heart 
жүрек құрылымы 
Heart structure 
жүрек функциясы 
Heart functions 
иммунитет 
Immunity 
қан тобы 
Blood type 
қан құю 
Blood transfusion 
 Тыныс алу 
газ алмасу 
Gaseous exchange 
қан қанықтығы 
Blood saturation 
оттегі 
Oxygen 
көмір қышқыл газ 
Carbon dioxide 
тыныс алу механизмі 
Inspiration mechanism 
тыныс шығару механизмі  
Expiratory mechanism 
көкірек қуысы 
Rib cage 
қысым 
Pressure 
қысым өзгерісі 
Pressure change 
көлем 
Volume 
өкпе сыйымдылығы 
Lung volume 
тыныс алу көлемі 
Breathing volume 
жыныс 
Gender 
жас 
Age 
физикалық дамуы 
Physical development 
темекі шегу 
Smoking 
темекі шегудің әсері 
Impact of smoking 
Бөліп шығару 
бөліп шығару жүйесі 
excretory system 
  
 
 
бүйрек 
Kidneys 
несеп жолы 
Ureter 
қуық 
Bladder 
несеп шығару жолы  
Urethra 
сүзу органдары 
filtering organs 
бөліп шығару органдары  
excretory organs 

54
 
 
бүйректің құрылымы 
kidney structure 
тері 
Skin 
Қозғалыс 
тірек-қимыл жүйесі 
musculoskeletal system 
сүйек 
Bone 
буын 
Joint 
буындардың құрылымы 
Joint structure 
буындардың функциясы 
Joint function 
сүйек функциясы 
Bone functions 
бұлшық ет тіні 
Muscular tissue 
бұлшық еттің құрылымы 
Muscular tissue structure 
бұлшық еттің функциясы  
Muscular tissue function 
тегіс 
Smooth 
қаңқа 
Skeleton 
қаңқалық бұлшық ет 
Skeletal muscles 
Координация және 
реттелу 
көру  
Vision 
көрудің мәні 
Meaning of vision 
көру органдарының құрылымы 
Vision structure 
көру өткірлігі 
Vision acuity 
көру алабы 
Visual field 
көрудің бұзылуы 
Vision disorder 
көру гигиенасы 
Vision hygiene 
есту 
Hearing 
естудің мәні 
Meaning of hearing 
естудің бұзылуы 
Hearing difficulty 
есту гигиенасы 
Hearing hygiene 
есту органдарының құрылымы  
Structure of hearing organ 
тері 
Skin 
терінің рөлі 
Role of skin 
ауыру 
Diseases 
асқазан асты 
Pancreatic 
қалқанша безі 
Pineal organ 
Көбею 
тозаңдану 
Pollination 
тозаңдану виды түрлері  
Types of pollination 
гүлдену 
Blossoming 
өсімдік тозаңдануы 
Pollination of plants 
тозаңдану түрлері 
Types of pollination 
өздігінен тозаңдану 
spontaneous pollination 
қиылысқан 
Crossed 
жасанды 
Artificial 
Өсу және даму 
кезең 
Stage 
эмбрионалды даму 
embryonic development 
саралау 
Differentiation 
ұлпаны саралау 
tissue differentiation  
органдарды саралау 
Organ differentiation 
жасушаларды саралау  
Cell differentiation 
Тұқым қуалаушылық 
пен өзгергіштік 
заңдылықтары  
тұқым қуалаушылық рөлі 
Role of heredity 
жасанды іріктеу 
Artificial selection 
дән-дақылды өсімдіктер 
Cultivated plant 
үй жануарлары 
Pets 
шыққан орталықтары 
Center of origin 

55
 
 
Биосфера, экожүйе, 
популяция  
 
экожүйелік 
Ecosystem 
сулы экожүйелер 
нің 
Aquatic system 
жер үсті экожүйесі 
Terrestrial ecosystem 
популяция сипаттамалары 
Characteristic of demographic 
популяция құрылымы  
Structure of demographic 
ағзаның тірі қалуы 
Survival of organisms 
Адам қызметінің 
қоршаған ортаға әсері  
биологиялық әртүрлілігі 
Biodiversity 
биологиялық әртүрлілікті сақтау  Preservation of biodiversity 
тұрақты даму 
Sustainable development 
табиғатты  дұрыс пайдалану 
rational use of natural 
resources  
Молекулалық биология 
мен биохимия 
органикалық зат 
Organic matter 
көміртегі 
Carbohydrate 
энергия көзі 
Source of energy 
глюкоза 
Glucose 
сахароза 
Saccharose 
крахмал 
Starch 
целлюлоза 
Cellulose 
липидтердің қасиеттері 
properties of lipids 
липидтердің функциялары  
functions of lipids 
липид әртүрлілігі 
lipid diversity 
майлар 
Oil 
балауыз 
Wax 
май 
Fat 
Жасушалық биология 
классификация 
Classification 
өсімдік ұлпасы 
plant tissue 
жануарлар тіні 
animal tissue 
жасалынған ұлпа 
formative tissue 
негізгі ұлпа 
parenchyma tissue 
  
 
 
жабынды ұлпа 
ground tissue 
өткізілген ұлпа 
conductive tissue 
механикалық ұлпа 
strengthening tissue 
иленген тіні 
Eliminative tissue 
эпителий ұлпа 
epithelial tissue 
дәнекерленген ұлпа 
Connective tissue 
Бұлшық ет тіні 
Muscular tissue 
жүйке тіні 
Nerve tissue 
жасуша 
Cell 
жасуша қабырғасы 
cell wall 
цитоплазмалық мембрана 
cell membrane 
пластиды 
Plastid 
митохондриялар 
Mitochondria 
жасуша вакуол 
Cellulated vacuole 
рибосомдар 
Ribosome 
инфекция  
Infection 
ауру 
Disease 
алдын алу  
Preventative care 
Микробиология және 
вирус 
Virus 

56
 
 
биотехнология 
ауру ерекшелігі 
Nature of diseases 
олардың алдын алу шаралары 
Preventive services 
Биофизика 
биомеханика 
Biomechanics 
адам қозғалысы 
Human movement 
тікжүріс 
Bipedalism 
қаңқа құрылымы 
Skeleton structure 
бұлшық ет 
Muscle 
орталық 
Center 
дене салмағы 
Heaviness of body 
омыртқа бұрмалау  
spinal curvature 
9-сынып 
Жасуша - тіршілік 
бірлігі   
 
цитология 
Cytology 
медицина 
Medicine 
Ауылшаруашылық өнімдер 
agricultural productivity 
Жасушалар теориясы 
Cell theory 
Химиялық құрамы 
Chemical compound 
Химиялық элемент 
Chemical elements 
Органикалық емес қосылыстар 
inorganic compounds 
су 
Water 
Органикалық заттар 
Organic substances 
сутегі 
Carbohydrates 
ақуыз 
Proteins 
Нуклеинді қышқылдар 
nucleic acids 
АТФ 
adenosine triphosphate 
липидтер 
Lipids 
ферменттер 
Enzymes 
каталитикалық белсенділік 
catalytic activity 
Жасушалық құрылым 
cellular structure 
плазматикалық мембрана  
plasma membrane 
цитоплазма 
Cytoplasm 
Эндоплазматикалық желі 
endoplasmic reticulum 
Гольдж кешені 
Golgi complex 
лизосомдар 
Lysosomes 
митохондрия 
Mitochondria 
пластида 
Plastids 
Қозғалыс органоиды   
organelle movement 
Жасушалық қосылыс 
Endocyte 
ядро 
Core 
прокариоттар 
Prokaryotes 
эукариоттар 
Eukaryotes 
плазмолиз 
Plasmolysis 
деплазмолиз 
Deplasmolysis 
Өсімдік, жануарлар және 
бактериялардың жасушалары  
Plant, animal and bacterial 
cells 
Жасушаның 
энергиямен 
қамтамасыз етілуі
  
Зат алмасу 
Metabolism 
өзіндікрегуляция 
self-regulation 
Биологиялық жүйе 
biological system 
фотосинтез 
Photosynthesis 
Органикалық зат 
organic matter 
биологиялық«аккумулятор» 
biological “battery” 

57
 
 
фотосинтездің жарықты және 
қараңғы фазасы 
light and dark phase of 
photosynthesis 
Судың фотолизі 
photolysis of water 
Органикалық заттардың тотығу 
oxidation of organic 
compounds 
Биологиялық тотығу және жану 
biological oxidation and 
combustion 
анаэробтық гликолиз 
anaerobic glycolysis 
аэробтық гликолиз 
aerobic glycolysis 
электрондарды тасмалдау тізбегі  electron transport chain 
Тотықтыра фосфорлану 
oxidative phosphorylation 
митохондриялар 
Mitochondria 
Тұқым қуалау 
ақпараты және 
оның жасушада 
жүзеге асырылуы 
 
Генетикалық ақпарат 
Genetic information 
ДНК 
DNA 
матрица 
Matrix 
Нәруыздың синтезі 
protein synthesis 
редупликация ДНК 
Photoreactivation 
Генетикалық код 
genetic code 
транскрипция 
Transcription 
Гендік және жасушалық 
инженерия 
Genetic and cellular 
engineering 
транскрипция және трансляция  
Transcription and 
transmission 
жоғары сатыдағы организмдер 
Higher organism 
Организмдердің көбейуі 
және жеке дамуы 
Өзін-өзі ұдайы өндіру 
Replication 
Митоз 
Mitosis 
Жынысты және жыныссыз көбею  Gamic and agamogenesis 
мейоз 
Miosis 
сперматогенез 
Spermateliosis 
овогенез 
Ovogenesis 
Ұрықтану 
Fertilization 
Организмдердің жеке 
дамуы  
Жасушалардың бөлінуі, өсуі, 
жіктелуі 
division, growth, cell 
differentiation 
органогенез 
Organofaction 
даму, қартаю, даралардың өлуі 
reproduction, aging, death of 
animals 
Өзіндік регуляция 
Self-regulation 
Биологиялық уақыт 
Biological clock 
анабиоз 
Anabiosis 
Генетика және 
селекция негіздері  
генетика   
Genetics 
селекция 
Selection 
Тұқым қуалаушылықтың 
заңдылықтары 
laws of heredity 
гибриодологиялық әдісі 
Hybridological method 
Моногибридтік будандастыру 
monohybrid cross 
Бірінші ұрпақ будандарының 
біркелкілігі 
uniformity of the first 
generation 
Басымдылық көрсету заңдылығы  law of dominance 
Ажырау заңы 
Splitting characteristics 
Ажырау заңы 
Law of splitting 

58
 
 
Гомозиготалы және 
гетерозиготалы даралар 
homozygous and 
heterozygous individuals 
генотип және фенотип 
Genotype and phenotype 
Аллельді гендер 
allelic genes 
Талдаушы шағылыстыру 
Test cross 
Толық және толық емес 
доминаттылық 
Complete and incomplete 
dominance 
Тәуелсіз тұқым қуалау 
independent inheritance 
Гендердің тіркесіп тұқым 
қуалауы 
Gene linkage 
Жыныстық генетикалық 
анықталуы 
Genetic definition of gender 
Жыныспен тіркес тұқым қуалау 
gender-linked inheritance 
Гендердің өзара әрекеттесуі 
Gene interaction 
Цитоплазмалық тұқым 
қуалаушылық 
cytoplasmic inheritance 
 
«Ген — белгі» қатынасы 
Gene ratio – sign 
Хромосомалық (ядролық) 
тұқымқуалаушылық 
Chromosome (nuclear) 
heritage  
Сандық және сапалық белгілер 
qualitative and quantitative 
traits 
Реакция нормасы 
reaction rate 
Жыныс генетикасы 
gender genetics 
Адамның генетикалық 
әртүрлілігі 
Genetic diversity of human 
Адамның генетикалық аурулары  human genetic diseases 
Өзгері заңдылығы 
variability patterns 
Белгілердің тұқымқуалауы 
signs of inheritance 
Модификациялық және 
тұқымқуалаушылық өзгерістер   
Modification and genetic 
variation 
Гендік мутациялар 
Gene mutation 
Геномдық мутациялар 
genomic mutations 
гомологтік қатарлар заңы 
law of homologous series 
резус-фактор 
Rh factor 
Туыстық неке 
Intermarriage 
Медико-генетикалық кеңес беру 
genetic counselling 
вариациялық қатар 
Variation series 
вариациялық қисық сызық 
variation curve 
қолға үйрету 
Domestication 
Мәдени өсімдіктердің шығу 
орталықтары 
centers of origin of cultivated 
plants 
Үй жануарлары 
Pets 
сұрыптау 
Selection 
тұқым-қуалаушылық сапасын 
бағалау 
assessment of hereditary 
qualities 
Туыстық будандастыру 
Inbreeding 
гетерозис 
Heterosis 
полиплоидия 
Polyploidy 
гибридизация 
Crossbreeding 
Гибридизациялық бөліну 
distant hybridization 

59
 
 
жасанды мутагенез 
Artificial mutagenesis 
Эволюция  
 
эволюция 
Evolution 
эволюционизм 
Evolutionism 
Эволюциялық теория 
theory of evolution 
алғышарт 
Background 
Түрлердің пайда болу теориясы 
doctrine of descent 
Эволюцияның синтездік 
теориясы 
synthetic theory of evolution 
Эмбриологиялық дәлелдемелер 
embryological evidence 
Морфологиялық дәлелдемелер 
morphological evidence 
Палеонтологиялық дәлелдемелер  paleontological evidence 
биогеографиялық дәлелдемелер 
biogeographic evidence 
Түрдің критерийлері 
criteria type 
популяция 
Demographic 
морфологиялық ерекшеліктері 
morphological features 
Өзгергіштік 
Variability 
Мутациялық өзгергіштік 
mutational variability 
Табиғи сұрыптал 
natural selection 
Үйлесімдік өзгергіштік 
combinative variability 
Бағыттаушы факторлар 
guiding factor 
Түрішілік және тұраралық күрес 
intraspecific and interspecific 
competition 
Бейімділік 
Adaptation 
Қорғаушы рең 
Protective colouring 
Жасырушы рең 
Masking 
мимикрия 
Mimesis 
Сақтандырушы рең 
aposematic coloration 
Түртүзілу 
Speciation 
Тиімді таңдау 
sampling efficiency 
популяция 
Demographic 
Қозғаушы форма 
driving form 
Тұрақтандыру формасы 
stabilizing form 
тұқым 
genetic drift 
популяциялық толқындар 
population waves 
оқшаулау 
Insulation 
 
ароморфоз 
Aromorphosis 
идиоадаптация 
Idioadaptation 
тәжірибе 
Experiment 
Абиогенді синтез  
abiotic synthesis 
криптозой 
Cryptozoic 
протерозой 
Proterozoic 
палеоген 
Palaeogene 
неоген 
Neogene 
палеозой 
Paleozoic 
кембрий 
Cambrian 
ордовик 
Ordovician 
силур 
Silurian 
девон 
Devonian 
карбон 
Carbonic 
пермь 
Permian 

60
 
 
мезозой 
Mezozoic 
триас 
Triassic 
юра 
Jurassic 
мел 
Cretaceous 
кайнозой 
Cainozoe 
Адам тектес маймыл 
anthropoid apes 
антропогенез 
Anthropogeny 
Алғашқы адамдар 
First people 
Өте ежелгі адамдар 
earliest people 
Ежелгі адамдар 
Ancient people 
Адам қалдықтары 
Antediluvian people 
Адам нәсілдері 
Species 
расизм 
Racism 
Экология негіздері 
 
экожүйе 
Ecosystem 
экология 
Ecology 
ортаның экологиялық факторы 
среды 
Ecological factor of 
environment 
биотикалық оптимум 
Biotic optimum 
популяция 
Demographic 
қауымдастық 
Society 
Организмдердің функционалдық 
топтарының қауымдастығы   
Functional groups of 
organisms in societies 
қоректену тізбегі 
supply chain 
энергия ағыны 
Energy flow 
экологиялық пирамида 
Ecological pyramid  
экожүйе өнімі 
ecosystem products 
агроценоз 
Agrocenosis 
биосфера 
Biosphere 
биосферыны қорғау 
biosphere protection 
Тірі зат 
living substance 
Түрлілік құрам 
species composition 
Табиғаттағы айналым 
Cycles in nature 
Шөгінді тектес 
sedimentary rock 
Биохимиялық үдеріс 
biochemical process 
Жаһандық экологиялық 
проблемалар 
Global ecological problems 
Озон қабаты 
Ozone layer 
шөлейттену 
Desertisation 
Ббиологиялық әртүрлілік 
Biodiversity 
энергетика 
Energetics 
Қоршаған орта 
Environment 
Тұрғандар саны 
Population base 
Индустриалды-тұтыну қоғамы 
Industrial and consumer 
society 
Экологиялық қауіпсіздік 
тұжырымдамасы 
Concept of  international 
environmental safety 
Тұрақты даму 
Sustainable development 
 
6-кесте  –  7-9  сыныптарға  арналған  «Жаратылыстану»  пәні  бойынша 
терминология 

61
 
 
 
 
5-сынып 
Бөлімдер 
Терминдер 
Қазақ тілінде 
Ағылшын тілінде 
Ғылым әлемі 
ғылым 
Science 
Ғылымның функциясы 
Functions of science 
зерттеу 
Research 
Зерттеу жоспары 
research plan 
болжал 
Presumption 
зерттеу сұрағы мен болжал 
question of research and 
presumption 
болжау 
Hypothesis 
тәжірибе 
Experiment 
Ғалам. Жер. Адам 
макроәлем 
Macro world 
микроәлем 
Microworld 
болжау 
Hypothesis 
ғалам 
Universe 
метаморфные жыныстар 
Metamorphic breed 
магматикалық тау жыныстары 
Magmatic rock formation 
атмосфера 
Atmosphere 
литосфера 
Sial zone of earth 
гидросфера 
Hydrospace 
мантия 
Pallium 
ядро 
Core 
биосфера 
Biosphere 
жануар 
Animals 
адам 
Man 
жарық 
Light 
су 
Water 
ауа 
Air 
жер 
Earth 
жоспар  
Plan 
жергілікті жер 
Locality 
шартты белгілер 
Symbol 
көкжиек жақтары 
Directions of horizons 
масштаб 
Scope 
көлбеу 
Contour 
абсолюттік биіктігі 
Absolute latitude 
азимут 
Azimuth  
жергілікті жерді бағдарлау 
Trail orienteering  
материк 
Continent 
мұхит 
Ocean 
Жарықтың бөлігі 


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал