Туризмге инвестиция салған кәсіпкерлерге арнайы жеңілдіктер жасау керек пе?



жүктеу 2.14 Mb.

бет1/19
Дата09.09.2017
өлшемі2.14 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



Туризмге инвестиция салған кәсіпкерлерге арнайы жеңілдіктер жасау керек пе?

...дедім-ай, ау!

Жандос БАЙДІЛДӘ, 

журналист:

– Жұмысқа ерте келгеннің бір 

ақпараты артық, кеш келгеннің бір-ақ 

парағы шығын!



(Фейсбуктегі жеке парақшасынан)

Алматы


+22..  +24

о

+10..  +12



о

+10.. +12

о

0 .. -2


о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

154,15

209,73

25,18

14996,48

900,49

1318,70

4,80

1,36

1430,72

109,29

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№175 (1086) 

5 қазан, сенбі

2013 жыл

ИƏ

Нұрлан СЕЙДІН, 

саясаттанушы: 

 – Туризм біздің елге экономикалық 

тұрғыда қомақты пайда келтіретін салаға 

айналуы шарт.  Сондықтан оны біз өзіміз 

ғана дамыта алмаймыз, себебі бұл сала 

ұсақ-түйек қаржымен ретке келмейді. 

Қазақстанда, яғни отандық кәсіпкерлер 

арасында қомақты инвестиция құятындай 

дәрежедегі азаматтар дені байқалмайды, 

сол үшін біз шетелдік инвесторлар тартуға 

мәжбүрміз. Ал, шыны керек, шетелдік 

инвесторлар біздің елде тек шикізатқа 

ғана инвестиция салуға құлықты. Басқа 

салаға қызығушылық жоқ. Ендеше, 

қызықтыру керек. Бірақ біз туризм 

саласына инвестор тартудың орнына 

бақылау, салықпен-ақ жан-жақты талап, 

қашып кетуіне мәжбүр етеміз. Ондай 

жерге инвестор жолай ма? Әрине, жоқ.  

-бетте

3

Біз қазақ «қонақжаймыз» деп құр мақтанғанымыз 



болмаса, осы бір қасиетімізді заман талабына 

сәйкестендіруде дәрменсіздік танытып отырған 

жайымыз бар. Ал ебін тапқан елдер әлдеқашан-ақ 

қонақты да күтіп, жағдайды да жасап, өздеріне 

пайда да тауып, қысқасын айтқанда, «екі асап» 

отыр. Ал біз... Жә, салымызды суға кетіріп 

немесе құр шөппен ауыз сүртіп отыра 

берсек, түк шықпасы анық. Ендеше, 

қайтсек туризмді дамытамыз дегенге бас 

қатырсақ. Бәлкім, туристік орындарға 

инвестиция салып, сервистік қызметті 

жолға қойған кәсіпкерлерге 

жеңілдік жасау қажет шығар? 

Осыны талқыға салып көрсек.

ДАТ!

Қызметте де, 

рингте де 

қорғайтының 

елдің намысы

бетте

6

 ҚА



З

АҚ ЖЕРІНІҢ ХИКМЕ

Т

ТЕРІ


Әрине, күнде көзбен көріп жүргеннен кейін бе, 

жер гілікті жұрт бұл араны оншалықты қызықтай бер-

мейді. Тіпті оған қарапайым табиғат көрінісі ретінде 

қарай тын кісілер де кездеседі. Дегенмен аталмыш 

аймақтың қайталанбас көрінісі алыс-жақыннан жеткен 

жиһанкез жандардың таңданысын тудырады. Сондық-

тан осы маңға ат шалдырып кеткен ғалымдар мен 

натуралистер өздері көрген және зерттеген дүниелерді 

ара-тұра баспасөз беттерінде жариялап қояды. Қиын 

Керішке алып баратын Қарабүйрек шоқысы да қызыл 

түске боялып тұрады. Ғалымдар оның себебін 

былайша түсіндіріп береді: Олардың айтуынша, бұл 

жердің топырағының қызыл болуын балқып жатқан 

адырлар деп те атайды. Қарабүйрек шоқысы алыстан 

менмұндалаған сәттен бастап түрлі-түсті кейіпке енген 

сағымды аңғарасың. Оған жақындай түскен сәттен 

бастап адырлар көзге айқын көріне бастайды. Көз 

алдыңда жалт-жұлт күйге түскен ұшқындар көзіңді 

арбай түсетіні тағы бар. Осы сәтте көңіл күйің өзгеше 

сезімге бөленіп жүргендей көрінеді. Жалындап тұрған 

адырларға аспан әлеміндегі жұлдыздар топырлап 

жауып кеткендей болады. Сонда торға түскен балық 

секілді тыпырлап, шамалы сәттен кейін көз қарықтырар 

сәулесін шашып, аспанға ұшып жатқандай көрінеді. Бір 

сөзбен айтқанда, оны тап бір жатғаламшарлық пей заж 

деп санасаң да артық болмас. Осындай түрлі құ бы-

лысқа бөленіп жатқан жерді аралай түскен сәтте өзіңді 

бей небір басқа әлемге кіріп кеткендей, түс көріп жат-

қан дай немесе ертегі көргендей сезінетінің айдан анық. 

Осындай сырларға қаныққысы келген қаламгер 

Борис Щербаков «Қиын Керішке келген сайын ондағы 

әр бір жота мен адырлар әр қырынан көрінеді» дейді 

ағы нан жарылып. «Бұл керіштер қайдан пайда болды?» 

де ген сауалға ғалымдар өз жауабын іздеді. Олардың 

зерт теуіне сүйенсек, Зайсан көлі маңындағы аталмыш 

ке ріш тер шөгінді жыныстар нәтижесінде пайда болған. 

«Бұл аймақ миллиондаған жылдар бойы теңіз бен көл-

дің түбінде жатқан» деген де әңгімелер айтылады. Со ның 

нәтижесінде әртүрлі химиялық құрамдағы қат пар лар 

шөге бергені анық. Жалпы алғанда, Қиын Ке ріш есте жоқ 

ескі кезеңдерден осы заманға дейін қаз-қал 

пын 


 

да 


жеткен табиғи мұра екені даусыз. Осы жерге кел ген 

саяхатшылар, ғалымдар үшінші мыңжылдық деп ата  ған 

дәуірге еніп кеткендей күй кешетінін жасыр май ды. Ол 

шамамен 60 млн жылдай бұрынғы уақытты қам ти ды. 



Қызыққа толы 

Қиын Керіш

Өзгенің таңғажайып әлеміне бекер 

таңғалып жүрміз. Әйтпесе біздің байтақ 

өлкеде не жоқ дейсің? Табиғат тамашасын 

ешбір қиналмай-ақ тауып алатының ақиқат. 

Осындай ғажайыпқа толы өңірдің қатарына 

еліміздің шығыс аймағы жатқызылады. 

Негізінен, таулы аймақ болып табылатын 

Шығыс Қазақстан жерінде сондай керемет 

жерлер баршылық. Солардың бірі – Қиын 

Керіш деп аталатын аумақ. Ерекше шатқал 

облыстың Күршім ауданының аумағында 

орын тепкен. Ел ерекше қарайтын шатқалдың 

жалпы аумағы 300 гектарды маңайлайды. 

Бақтияр АРТАЕВ:

Біздің достығымыз және өзара құрметіміз Қазақстан мен 

Беларусьтың стратегиялық әріптестігін күшейтуді көздейді

АҢДАТПА

-бетте

2

ЖОҚ

– Меніңше, бізге инвесторларға 

жеңілдік жасамас бұрын, өз тарапымыздан 

бірқатар мәселелерді шешіп алуымыз 

керек. Елімізде Ұлттық географиялық 

қоғам құрылды. Осы қоғамның бір міндеті 

– Қазақстанның туризм саласындағы 

проблемаларды қарастыру. Бізде туризм 

неге баяу дамып жатыр немесе дамуда 

қарқын ала алмай жатыр? Ең біріншіден, 

бұл біздің елімізде туризмге қатысты 

 

құқықтық-нормативтік құжаттардың әлі 



де дұрыс болмай тұрғандығынан, яғни 

туризмге біз соншалық мән беріп, дұрыс 

жолға қоюға құлықты емеспіз. Инвес тор-

лар неге ақша салмайды? Өйткені бізде 

олар дың қаржысын ретімен жұмсап, мүл-

тік сіз сервис жасайтын туристік фирмалар, 

кәсіп орындар  жоқ.   

Орденбек МАЗБАЕВ, 

Қазақ 

географиялық қоғамы ғылыми 

кеңесінің хатшысы, география 

ғылымының докторы, профессор: 

-бетте

5

Батыр Баукеңнің 



көзі – тектіліктің 

өзі...


Беларусь Республикасының Президенті Александр 

Лукашенконың Қазақстандағы ресми сапары басталған күні 

Астанада күн күрт суып, алғашқы қар да жауған еді. Қардың 

жауғаны, әлбетте, жақсы ырым, алайда қазан айындағы 

күннің бұлай кілт өзгеруі – бола бермейтін құбылыс. Дегенмен 

ауа райы екі ел басшыларының көптен бергі жылы қарым-

қатынасына ешбір әсер ете алмады. Лукашенконың Астанаға 

екі күндік ресми сапары аясында кеше Ақордада Қазақстан мен 

Беларусь басшылары келіссөздер өткізіп, нәтижесінде бірқатар 

маңызды құжаттарға қол қойылды. Кеңейтілген құрамдағы 

келіссөзден соң, бірлескен баспасөз мәлімдемесінен ұққанымыз 

– бүгінгі таңда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев пен Александр 

Лукашенко Кедендік одақ ішінде әділ бәсекелестіктің болғанын 

қалайтындықтарын аңғартады. 

Арман АСҚАР

Сөз басында Қазақстан мен 

Беларусьтың қазіргі қарым-

қатынасына тоқтала кетейік. Осы 

уақытқа дейін екі елдің кәсіпкерлері 

бірігіп, сан салаға бағытталған 

алуан-алуан өндірістер ашқан. Дені 

ауыл шаруашылығына қатысты екені 

байқалады. Олардың ішінен 

Қарағанды қаласындағы «ҚазБелаз» 

ауыр жүк көліктерін шығару зауытын, 

сондай-ақ Семей мен Қостанайдағы 

ауыл шаруашылығы техникасын 

құрастыру кәсіпорындарын ерекше 

атап өткен жөн. Алдағы уақытта ауыл 

шаруашылығы және коммуналдық 

техниканың құрал-жабдықтарын 

шығаратын бірлескен индустриалдық 

паркті ашу жоспарда бар көрінеді. 

Негізі, дәл осы ауыл және мал 

шаруашылығы саласы екі ел үшін 

ортақ салалар болып саналады. 

Қазақстан мен Беларусь аграрлық 

әлеуеті жоғары, бұл бағытта ұстанған 

саясаты да бір ел. 

Жалғасы 2-бетте 

Павлодар – 

өндірісі өрістеген 

қуатты аймақ

Нұртас салған сара 

жол жалғасуда



-бетте

3

Жалғасы 6-бетте 

ТҮЙТКІЛ

«Өнер, ғылым орыс тілінде» деген ұғымнан қашан арыламыз? 

Сарапшылардың айтуынша, 

елімізде орыс тілінде сабақ беретін 

1700-ден астам мектеп бар екен. Де-

ген мен ондағы қазақ тілінің жағдайы 

мәз емес. Себебі сол мектептегі бі-

тіру шілердің 7-10 пайызы ғана қазақ 

ті 


лінде сөйлей алады. Білім және 

ғылым министрлігі бұл жағдайды 

түзеудің орнына, мектеп бітірушілер-

дің ҰБТ барысында қазақ тілі пәнінен 

тапсырған тест жауаптарының баға-

сын жалпы қорытынды балға есепте-

мей 

ді. Міне, осының салдарынан 



орыс сыныптарында қазақ тілі пәніне 

деген салғырттық көптеп кездеседі. 

Бұл аздай, қазіргі уақытта орыс 

тілінде дәріс оқытатын мектептерде 

қазақ тілі пәнінің апталық сағаты 

бастауыш сыныптарда бір сағатқа, ал 

жоғары сыныптарда екі есе қысқарту 

қарастырылыпты.  

Алаңдататыны, орыс сыныпта-

рын   да білім алып жатқан жасөскіннің 

ана тілін қалай үйренетіндігі болып 

тұр. Біріншіден, орыс мектептерінің 

көбісі қалаға шоғырланған. Кейбір 

ата-аналар ұлтын, оның тілін менсін-

бей, ұрпағын орыс сыныптарына 

бере ді. Ұрпағының қалада орысша 

оқып, мандат иеленгенін, жайлы 

креслоға жайғасқанын қалайды. 

Себебі ежелден келе жатқан қағида 

«өнер, ғылым орыстың тілінде» 

деген ді қалқан тұтады. Екіншіден, от-

басылық тәрбиеге тіреледі. Көбісі 

бір-бір үйдің еркелері, дастарқан 

басында ауызекі орысша шүлдірлесе-

тін ата-ананың ұрпағына берер өне-

гесінің сиқы – осындай. Ал ол аз дай, 

министрліктің бекіткен жаңа оқу 

бағдарламасына сәйкес, аптасына 

бес рет өтетін қазақ тілі сабағы орыс-

тілді мектептерде екі-үш сағатқа 

дейін қысқартылған еді. 

Міне, мұның салдары елдегі орта 

тап өкілі саналатын ұстаздар қауы-

мын әлеуметтік қиындықтарға итер-

ме 

леуде. Мәселен, Нұргүл есімді 



ұста здың пікірінше, сағат санының 

қыс қарғаны айлық жалақыға әсер 

етуде екен. «1 және 2-сыныптарда 

ап тасына екі сағат, ал 3-4-сынып-

тарда аптасына үш сағаттан қазақ тілі 

пәні оқытылады. Айына орта есеппен 

60 мың теңге жалақы алатын едім. 

Жалғасы 6-бетте 

Жуырда Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында депутат 

Розақұл Халмұрадов Үкімет басшысы Серік Ахметовке депутаттық 

сауал жолдап, мектептегі мемлекеттік тіл мәселесін көтерді. Депутат 

Елбасы Н.Назарбаевтың Жолдаудағы тілге қатысты жүктеген 

тапсырмаларына тоқтай келе, еліміздің білім саласында қазақ 

тілінің дамуына үлес қосатын көптеген іс-шаралар атқарылып 

жатқанын да айтып өтті. Мәселен, еліміздегі бірқатар аралас 

мектептерде көп тілде сабақ беріліп, кейбір пәндерді қазақ тілінде 

оқыту тәжірибесі қолға алынуда. 

Нұршат ТӨКЕН

Нұрсұлтан  НАЗАРБАЕВ:

Мансұр ХАМИТ (фото)



Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

 

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



...дедім-ай, ау!

Жандос БАЙДІЛДӘ, 

журналист:

– Жұмы


ы

сқ

с а ерте келгеннің бір 



ақ

ақпа


пара

раты


ты

а

а



рт

рт

ық



ық

,

, ке



кеш

ш ке


келгеннің бір-ақ 

парағы шығын!



(Фейсбуктегі жеке парақшасынан)

А

Ал



л

м

ма



а

т

ты



ы

+22..  +24

о

+

+



1

100.... 


 

+

+1



122

о

о



+10.. +12

о

0 .. -2



о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

1

1

5

5

4

4

,

,

1

1

5

5

209,73

25,18

14996,48

900,49

1

1

3

31

1

8

8,

,7

70

0

4,80

1,36

1430,72

109,29

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RT

RTSI


SI

BRENT


GOLD

(ICE)

T

T



(NYMEX)

с

с



с

с

с



Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№175 (1086) 

5 қазан, сенбі

2013 жыл


ИƏ

Нұрл

лан

ан

С

СЕЙ

ЕЙДІ

ДІН,

Н, 

саясаттанушы: 

 – Туризм біздің елге экономикалық 

тұ

тұ

рғ



р ыда қомақты пайда келтір

ірет


етін

н

с



сал

алағ


аға

а

ай



ай

н

налуы шарт.  Сондықтан о



оны

ны б


біз

із ө


ө

зі

зімі



мізз

ғана дамыта алмаймыз, себебі бұл сала 

ұсақ-түйек қаржымен  ретке келмейді.

Қазақстанда, яғни отандық кәсіпкерлер 

арасында қомақты инвестиция құятындай 

дә

әре



р же

же

де



д

гі азаматт

ттар

ар

д



дені байқалмайды, 

со

сол



л үш

үшін


ін б

б

із



із ш

шет


е

ел

ел



ді

ді

к 



к

ин

инве



вест

стор


орлар тартуға 

мәжбүрміз. Ал, шыны керек, шетелдік 

инвесторлар біздің елде тек шикізатқа 

ғана инвестиция салуға құлықты. Басқа 

салаға қызығушылық жоқ. Ендеше, 

қызықтыру керек. Бірақ б

б

із

із



ттур

у

изм 



са

сал


ласына инвестор тартуд

дың


ың о

о

рн



рн

ын

ына



а

б

бақылау, салықпен-ақ жан-жақты талап, 



қашып кетуіне мәжбүр етеміз. Ондай 

жерге инвестор жолай ма? Әрине, жоқ. 



-бетте

Біз қазақ «қонақжаймыз» деп құр мақтанғанымыз 

болмаса, осы бір қасиетімізді заман талабына 

сә

сәйк

йкес

есте

т

ндіруде дәрменсіздік

к т

тан

аныт

ытып

ып о

оты

тырғ

рған

ан 

жа

жайы

йы

мы

мыз бар. Ал ебін тапқан

н ел

елде

дер

р әл

әлде

деқа

қа

ша

шан-

н-ақ

ақ 

қонақты да күтіп, жағдайды да жасап, өздеріне 

пайда да тауып, қысқасын айтқанда, «екі асап» 

отыр. Ал біз... Жә, салымызды суға кетіріп 

немесе құр шөппен ауыз сүртіп отыра 

бе

берс

рсек

ек,, тү

түк

к шы

шықп

қпас

ас

ы

ы ан

анық. Ендеше, 

қай

йтсек туризмді дамытамыз дегенге бас 

қатырсақ. Бәлкім, туристік орындарға 

инвестиция салып, сервистік қызметті 

жолға қойған кәсіпкерлерге 

жеңілдік жасау қажет

ет ш

шығар

р?

Осыны талқыға салы

лы

п

п кө

көрс

рсек

ек

.

ДАТ!

бетте

 ҚА


З

АҚАҚ


 ЖЕРІНІҢ ХИКМЕ

Т

ТЕРІ



Әрине, күнде көзбен көріп жүргеннен кейін бе, 

жер гілікті жұрт бұл араны оншалықты қызықтай бер-

ме

мейд


йд

і. Тіпті оған қарапайым та

та

би

биға



ға

т

т кө



көрі

ріні


нісі

с р


рет

етін


інде

де 


қа

қара


рай тын  кісілер де кездесе

еді


ді.  Де

Деге


генм

нмен


ен а

ата


талм

лмыш


ыш 

аймақтың қайталанбас көрінісі алыс-жақыннан жеткен 

жиһанкез жандардың таңданысын тудырады. Сондық-

тан  осы маңға  ат шалдырып кеткен ғалымдар  мен 

натуралистер өздері көрген және зерттеген дүниелерді 

ара-тұ


тұра

ра б


б

ас

ас



па

пасө


сөз 

з бе


бетт

ттер


ерін

нде


де ж

ж

ар



а

иялап қояды. Қиын 

Ке

е

рі



рішк

шке


е

ал

алып



ып б

бар


арат

атын


ын Қ

Қар


араб

абүй


үйр

рек шоқысы да қызыл 

түске  боялып тұрады. Ғалымдар оның себебін 

былайша түсіндіріп береді: Олардың айтуынша, бұл 

жердің топырағының қызыл болуын  балқып жатқан 

адырлар деп те атайды. Қарабүйрек шоқысы алыстан 

менмұндалаған сәттен бастап түүрл

рлі-тү


тү

сті кейіпке ен

енген 

са

сағы



ғымды аңғарасың. Оған жа

жақы


қынд

нд

ай



ай т

т

үс



үске

кен сә


сәтт

тт

ен



ен

 

бастап адырлар көзге айқын көріне  бастайды. Көз 



алдыңда жалт-жұлт күйге түскен ұшқындар көзіңді

арбай түсетіні тағы бар. Осы сәтте көңіл күйің өзгеше

сезімге бөленіп жүргендей көрінеді. Жалындап тұрған 

адыр


рла

л

рғ



рға аспан әлем

е

індегі жұлдыздар топырлап 



жа

ауы


уып

п ке


кетк

ткен


ен

де

дей 



й бо

бо

ла



лады

ды



Со

Сонд


нд

а

а торға түскен балық 



секі

і

лд



і

і тыпырлап, шамалы сәттен кейін көз қарықтырар 

сәулесін шашып, аспанға ұшып жатқандай көрінеді. Бір 

сөзбен айтқанда, оны тап бір жатғаламшарлық пей заж 

деп санасаң да артық болмас. Осындай түрлі құ бы-

лысқа бөленіп жатқан жерді аралай түскен сәтте өзіңді

бе

бе

й



й

н

небір басқа әлемге кіріп к



кет

ет

ке



кенд

нд

ей



ей, тү

түс 


с кө

көрі


ріп 

п

жа



жа

т-

т-



а

қан дай немесе ертегі көргендей

й

се

сеззіне і



ті

і

нің 



й

айдан анық. 

Осындай сырларға қаныққысы келген қаламгер 

Борис Щербаков «Қиын Керішке келген сайын ондағы 

әр бір жота мен адырлар әр  қырынан көрінеді» дейді 

ағы нан  жарылып. «Бұл керіштер қайдан пайда болды?» 

де г

г

ен



ен ссау

ау

ал



алға

ға

ғғал



алым

ымда


да

р

р



өз

өз ж


ж

ау

ау



аб

а

ын іздеді. Олардың 



зерт

ртт теу


еуін

не 


е сү

сүйе


йенс

нсек


ек, За

Зайс


йсан

ан к


көл

өл

і



і м

маңындағы аталмыш 

ке ріш тер шөгінді жыныстар нәтижесінде пайда болған. 

«Бұл аймақ миллиондаған жылдар бойы теңіз бен көл-

дің түбінде жатқан» деген де әңгімелер айтылады. Со ның 

нәтижесінде әртүрлі химиялық құрамдағы қат пар лар 

шөге бергені анық. Жалпы алғанда, Қиын Ке ріш есте жоқ 

ес

ескіі кезеңдерден осы заманға



а

д

дей



й

ін

ін қ



қаз

аз-қ


қал

алп


п

ын

ын  да



да

 

же



же

тк

тк



ен табиғи мұра екені дау

усы


сыз.

з.

О



О

сы

сы ж



ж

ер

ерге



ге к

к

ел



елг

г

ен



ен 

саяхатшылар, ғалымдар үшінші мыңжылдық деп ата  ған 

дәуірге еніп кеткендей күй кешетінін жасыр май ды. Ол 

шамамен 60 млн жылдай бұрынғы уақытты қам ти ды. 




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал