ТҮПҚараған аудандық ҚОҒамдық-саяси газеті №48 (805) 1 қыркүйек 2016 жыл Газет 1931 жылдың



жүктеу 220.15 Kb.

Дата10.09.2017
өлшемі220.15 Kb.

ТҮПҚАРАҒАН АУДАНДЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ ГАЗЕТІ

№48 (805)

1 қыркүйек

2016 жыл

Газет 1931 жылдың 

5 тамызынан шыға бастады.

e-mail: akketikaraii@mail.ru



ТҮ

ПҚ

АРАҒА

Н

– Ауданның жалпы білім беретін мектептерінде 

538 мұғалім, оның ішінде ауыл мектептерін де 487 

мұғалім  жұмыс  жасайды.  Жоғары  санатты 

мұғалімдер үлесі 48,7 пайызды құрап отыр. 2016-

2017 жыл аралығында бітіріп келген жас маманның 

саны  30,  олардың  19-ы  әлеуметтік  көмек  арқылы 

бітіріп келген. Аудан мектептеріне бұл мамандар өз 

мамандықтары бойынша орналасты. Басқа облыс-

тардан химия, математика пәнінен мұғалімдер ша-

қыртылды.  Түпқараған  ауданының  білім  беру 

ұйымдарын  оқулықтар,  әдістемелік  құралдармен 

қамту үшін 48 млн. теңге, тасымалға 2,5 млн. бөлінді, 

–  деген  Айбаршын  Қуанышқалиқызы  инклюзивті 

білім беру бойынша да ауданда 49 оқушы анықталып 

отырғанын айтты. Олардың көбісінің дигноздары - 

есту қабілетті төмендігі, құлақ мүкістігі, тірек қимыл 

жұмыстарының  бұзылуы  және  ақыл-ой  дамуында 

ауытқуы  бар  балалар  болса,  алдағы  уақытта 

осындай балалар үшін мектептерде пандустар мен 

көтергіш құралдар, арнайы парталармен жабдықтау 

көзделуде екен.

Сонымен қатар аудан бойынша 1 компьютерге 25 

баладан келеді. Бұл тарапынан да облыстық білім 

басқармасы  басшысының  орынбасары  Айжақсы 

Тұржанова  аудан  әкіміне  бұл  мәселеде  білім  бө-

ліміне қолдау білдіру қажеттігін айтып, көрсеткішті 

төмендетуді  сұрап,  аудандық  білім  бөліміне  аула 

клубтарының жұмыстарын жан дандырып, көбейтуді 

тапсырды. 

Аудан  білімін  жаңаша  әдіспен  жетілдіру  мақ-

сатында  робототехника  жұмыстары  да  қолға 

алынып, информатика пәнінің мұғалімдері білімде-

рін  жетілдірген.  Сонымен  қатар  ауданның  білім 

саласы  өткен  оқу  жылы  қорытындысы  негізінде 

жетіс тіктермен қорытып отырғанын осыған дейін де 

сүйіншілеп жазған болатынбыз. 

Республикадағы 30 мектеппен бірге апробацияға 

түскен  аудандағы  Максим  Горький  мектеп-лицейі 

эксперименттен  сәтті  өтіп,  жұмысы  үздік  бағаға 

бағаланса,  үздік мектептер қатарына аудандағы Ақ-

шұқыр ауылындағы жас әрі жаңашыл  жаңа мектеп-

лицейі қосылды.

Тамыз  кеңесі  соңында    аудандағы  білім  беру 

ұйым дарының бір топ қызметкерлері аудан әкімінің 

алғысы, облыстық білім беру басқармасының гра-

мотасы  және  алғыстарымен  бірге  аудандық  білім 

бөлімінің де алғыс хаттары табыс етілді.

Жылдағы жаңылмас дәстүр ізімен ауданға жаңа-

дан қызметке келіп, аудан ұстаздарының қа тарын 

толықтырып жатқан жас ұстаздар да сахна төрінен 

табылып, сөз алды.  

Сондай-ақ Түпқараған аудандық білім бөлімінің 

басшысы  Айбаршын Өтесбаева «Білім беру ісінің 

құрметті қызметкері» атанды.  

Милана ЕЛЕУСІНОВА.

Бұл  акцияның  өмірге  келуіне  Пре-

зидент Н.Назарбаевтың АҚШ ас танасы 

Вашингтонда өткен Ядролық қауіпсіз   дік 

жөніндегі IV халықаралық саммитте жа-

риялаған «Әлем. ХХІ ғасыр» ма нифесі 

бастау  болды.  Осы  манифесті  баянды 

ету үшін Қазақстан халқы Ас самблеясы 

«Ақ орамал» республика лық акциясын 

өткізуге бастама көтерген еді. Бұл акция 

Түпқарағанда басталып та кетті. Оның 

алғашқы  шарасы  өткен  ап тада  «Қол-

дау»  ұйымы  мен  Форт-Шев ченко  қала-

лық әкімі аппараты  бас тамасымен бас-

талса,    Семей  ядро лық  полигонының 

жабыл ғанына 25 жыл толған күн ретінде 

тағы  бір  шара  өтті.  «Ақ  орамал»  деп 

аталған  бұл  шара  «Нұр  Отан»  ғи ма-

ратынан бастау алған ақ жаулықты, көп 

балалы  аналар  шеруінен  басталды. 

Бастарына  ақ  ниеттің  көрінісіндей  ақ 

орамал  тарт қан  апа-қарындастарымыз 

жаяу шеру мен Иса мен Досан батырлар 

ескерт кішінің  алаңына  дейін  барды. 

Қуғын-сүргін  құрбандарына  арналған 

ескерт кішке  гүл  қойылды.  Осы  жерде 

оларды  аудан  мен  қала  басшылары, 

жастар,  жұртшылық  өкілдері  қарсы 

алып, шағын митинг өткізілді.

– Бүкіл адамзат алдында тұрған аса 

маңызды және басты міндет – жер ша-

рындағы  бейбітшілікті  сақтау.  Қазіргі 

таңда  әлемде  адам  баласын  бірнеше 

мәрте құртып жіберуге жететін ядро лық 

қару  жинақталған.  Біздің  Елбасымыз 

Вашингтонда өткен Ядролық қауіпсіз    дік 

жөніндегі  IV  саммитте  «Әлем.  XXI  ға-

сыр»  манифесін  жариялап,  адамзатты 

бұл қауіптен құтқарудың негізгі жолы – 

ақ ниет, сенім және халықаралық, ұлт-

аралық,  дінаралық  түсіністік  деп  баса 

айтты. Біздің еліміз ғаламда бірінші бо-

лып ядролық қарудан бас тартты. 1991 

жылдың 29 тамызында Елба сы мыз Се-

мей  ядролық  полигонын  жабу  туралы 

Жарлыққа  қол  қойды.  Сөйтіп,  Елбасы 

Қазақстанның  бейбітшілік  жо лында 

нақты, тұрақты ұстаныммен да митынын 

әлемге паш еткен болатын. Міне, содан 

бергі 25 жыл осы ұста нымның еліміздің 

басты принципі екенін айғақтады, – деді 

алғашқы  сөзді  алған  аудан  әкімі  Те-

мірбек Асауов.

Аудан  басшысы  бүгінгі  акцияға  қа-

тысып  отырған  ақ  орамалды  апа-қа-

рындастарымыздың ниеті қабыл бо   лып, 

аспанымыздан  соғыс  бұлты  төн бесін 

деген тілек айтты.

Одан кейін де бірнеше адам сөз алып, 

біздің  еліміздегі  бейбітшіліктің  басты 

кепілі – ұлтаралық татулық пен ынтымақ 

екендігіне баса мән беріп, жастарды осы 

жолды ұстануға шақырды.

Жұртшылық  алдына  қала  әкімі  Мұ-

рат бек  Дощанов  шығып,  Семей  по-

лигонында  қызмет  еткен  ардагерлерге 

қатысқан    азаматтарға  аудан  әкімінің 

Алғыс хатын және ескерткіш-сыйлықтар 

тапсырды.  Осы  акцияға  белсенді  қа-

тысушы  ұйымның  бірі  «Қолдау»  үкі-

меттік емес ұйымының атынан сөз ал ған 

Милана Елеусінова: 

–  Қазақ  елінің  тарихында  фило со-

фиялық  мағынасы  терең  «Ақ  oрамал» 

акциясының негізіне дана халқымыз  дың 

ежелгі  дәстүрі  –  татуластыру  салты 

алынған. Еліміздегі барлық ұлттар ара-

сындағы бейбітшілік пен келісімді сақтау 

– бұл «Ақ орамал» респуб ликалық ак-

циясының  көздеген  мақсаты  болып 

табылады. Яғни «Ақ орамал» акциясын 

өткізу  арқылы  қазақс тан дықтарды  эт-

ностық  шығу  тегіне,  әлеу меттік,  діни 

немесе  басқа  да  ерек шеліктеріне  қа-

рамастан,  бейбітшілік  идеясы  аясына 

шоғырландыру, – дей келіп, қаламыздың 

қазағына  да,  оры сына  да,  түрікмен-

татарына  да  бірдей  сыйлы,  қадірменді 

аналар  –  Валентина  Заболоцкая  және 

Валентина  Расшип кинаға  қазақ  сал ты-

мен ақ орамал тарту етті.

Митинг  соңында  жастар  бейбіт,  ақ 

пейілді  халқымыздың  ақ  ниетінің  көрі-

нісіндей етіп, аспанға ақ шарлар ұшыр-

ды.  Ән  шырқалып,  жастардың  флэш-

мобымен  және  аудан  әкімімен  бірге 

суретке  түсумен  аяқталған  осынау  ша-

раға  жиналғандар  халқымыздың  азат-

тығы  үшін  жан  берген  атақты  ба бала-

рымыз – Иса мен Досан батыр лардың 

асқақ тұлғасынан рух алғандай болды.

«Ақ орамал» акциясы еліміздің бар-

лық өңірлерінде өтіп жатыр. Ал Семей 

ядролық  полигонының  жа былуына  ар-

налған шараны өткізуге біздің об лыста 

тек  Түпқараған  ауданы  ғана  ірік теліп 

алыныпты. 

Анар РАХИМБЕКОВА.

АҚ НИЕТТІҢ АЙҒАҒЫНДАЙ «АҚ ОРАМАЛ» АКЦИЯСЫ 

Сахнаға  мемлекеттік  Ту  әкелініп,  Әнұран  орын-

далды. Алғашқы құттықтау сөзін аудан әкімі Темір-

бек Асауов алды.

–  Конституция  –  елдің  әрбір  азаматының  жеке 

басының  тәртібі,  азаматтардың  ара  қатынасының 

тәртібі, елдің ішкі тәртібі, сыртқы тәртібі, ел аралық 

қатынастардағы  тәртібі,  азаматтар  мен  билік  ара-

сындағы  тәртіп,  азаматтар  мен  биліктің  бар лық 

буындарының  халық  алдындағы,  мемлекет  ал-

дындағы, Отан алдындағы жауапкершілігі. Халық ба-

тыры Бауыржан Момышұлының ұлағатты сөзі бар: 

«Тәртіпсіз ел болмайды, тәртіпке бағынған құл бол-

майды». Конституция –  міне, осындай тәртіптер ту-

ралы заңдар жиынтығы, – деді аудан басшысы.

Аудан  басшысы  сонымен  қатар  өңіріміздің  әлеу-

меттік-экономикалық  даму  барысына  тоқталып,  то-

лайым табыстар барлығын сөз етті.

Кезек  марапаттауға  келді.  Президент  Жарлығы-

мен көп бала туып, тәрбиелеп өсірген ақшұқырлық 

Пи шахан  Аннебахыт  омырауына  «Алтын  алқа» 

тақса,  Атағараева  Колғанат,  Балғабай  Айнұр,  Қой-

баға рова Гүлжамал, Өтеева Ақмарал «Күміс алқалы» 

болды.  Жер лесте рі міз-

дің үлкен бір тобы облыс 

әкімінің,  аудан  әкімінің 

Алғыс  хат та рымен  ма-

ра  пат талды.  Сонымен 

қатар  өн дірдей  3  жас 

жігіт – Нұрлыбай Шаңыт-

баев, Әліби Нұрасылов, 

Нұр бек  Ізтілеуов  ауыр 

қыл мыстың  ашылуына 

кө мектескені үшін «Бей-

біт  өмірдегі  аза маттық 

бел сенділігі үшін» мара-

пат иесі атанды.

Аудандық  мәслихат 

хатшысы  А.Досанова 

мен қалалық ардагерлер 

кеңесінің  төрағасы  Б.Таң ғұлов  және  «Нұр  Отан» 

партиясы  аудандық  филиалы  төрағасының  орын-

басары Д.Садықов қолынан тағы бір топ жас «Нұр 

Отан»  партиясына  мүшелік  билет терін,  төл құ-

жаттарын және еңбек кітапшаларын алды.

Салтанатты жағдайда өткен Ата заң мерекесі ән-

бимен  айшықталып,  әдемі  өтті.  Ал  кешкісін  Иса-

Досан  батырлар  алаңында  «Толқын»  вокальды-

аспаптар  ансамблінің  концерті  болды.  Оны  қала 

жұртшылығымен  бірге  аудан  әкімі  Т.Асауов,  қала 

әкімі  М.Дощанов,  басқа  да  басшы  азаматтар 

тамашалады.

Конституция күніне аудан елді мекендерінде спорт-

тық жарыстар, концерттер ұйымдастырылды. Аудан 

орталығында  ауыл  шаруашылығы  өнімдері  мен 

кәсіпкерлер  қолынан  шыққан  бұйымдардың  көрме-

жәрмеңкесі  болып,  спорт  кешенінде  шағын  фут-

болдан турнир өтті.

Анар РАХИМБЕКОВА.

Ақ түс – қазақ үшін киелі түс. Неге аналар ақ 

жаулық тартады? Неге арағайындыққа барған да, 

ортаға ақ орамал тастайды?  Неге жауласқан дар 

бітімгершілікке шақырыл ғанда, ақ ту көтеріледі? 

Демек, ақ түс – татулықтың, мейі рімнің, жақсы­

лықтың түсі екен. Ал, қазір бүкіл еліміз бойынша өтіп жат қан 

«Ақ орамал» акциясы осы жақсылықтың жолына төселген ақ 

кілемдей көптеген игі шаруаларға апарып жатыр.

«АТА ЗАҢЫМ – АРАЙЛЫ ТАҢЫМ»



– дейді түпқарағандықтар

Қазақстан Республикасының Коституциясына 21 жыл толу мерекесі аудан  дық 

мәдениет үйінде аталып өтілді. Оған ауданның барлық елді мекендерінен келген 

жұртшылық өкілдері қатысты.

ТҮПҚАРАҒАН ҰСТАЗДАРЫНЫҢ 

ТАМЫЗ КЕҢЕСІ

Түпқараған ауданында «Білімді ел – мәңгі ел» тақырыбында тамыз кеңесі 

өтті.  Оған  облыстық  білім  басқарамасы  басшысының  орынбасары  Тұр­

жанова Ай жақ сы, аудан әкімі Темірбек Асауов, аудандық мәслихат хатшы­

сы Айкүміс Досанова, аудандық білім беру бөлімінің басшысы Айбар шын 

Өтесбаева және аудандағы білім беру ұйымдарының екі жүздей ұстаз дары 

қатысты.


2

akketikaraii@mail.ru

Археолог  Андрей  Астафьевтің  пайым да уынша,  осыдан  кемі  800 

жылдай бұрын сол заманның ірі портты қаласы болған Кетікқала өмір 

сүрген. Ол кезде теңіз жағалауы қазіргі Аташ кентіне баратын жолдың 

деңгейінде болған. Осы Кетікқала арқылы Азиядан Еу ропаға баратын 

негізгі керуен жолдарының бір тіні өтіп жатқан. Сол кездің өзінде Каспий 

теңізі Персиядан шыққан саудагерлердің кеме лері не өріс пен қоныстай 

болған  сыңайлы.  Бұдан  бірнеше  жыл  бұрын  бір  шағын  мақаламда 

Аташ деген ат қайдан шықты деген сауалға өз ойымды айтып едім. 

«Аташ»  деген  сөз  парсының  «Атахш»  -  «Қасиетті  от»  деген  сөзінен 

шығуы  мүмкін.  Өйткені,  Кетікқала  ұқсаған  үлкен  кент  жалқы  болуы 

мүмкін емес, қасында толып жатқан елді мекендер сөзсіз болған. Осы 

маңға теңіз жақтан алғаш келіп, зерттеу-барлау жүргізген парсылардың 

тау бауырлай қоныстанған ауылдан алған әлдебір әсерімен қойған аты 

болуы әбден мүмкін.

Алайда  қағазға  таспен  басылып,  мөрленіп,  жинақталған  құжаттар 

бойынша, қаланың (алғашында әскери бекіністің) тарихы 1846 жылдан 

басталады. Солай бола тұрса да, осы тарихтың басталуына да түрткі 

болған бірнеше жайды оқырман назарына ұсынғалы отырмыз. Ондағы 

айтарымыз – қала тарихы І Петр патшадан бастау алады.

Патша  тағына  отырғаннан  кейін  І  Петр  орыс  әскерінің  қуатын 

күшейтіп, әскери-теңіз фло тын құруды кідіртпестен қолға алғаны тарих-

тан белгілі. Оның Еуропаны аралап жүріп жинақтаған тәжірибесі, күшті 

ұйым дас тыру шылық қасиеті бұл мақсатына жетуіне кө мек тесті, орыс 

әскері мен флоты бұрын-соң ды болмаған қуатқа қол жеткізді. Алдымен 

Сол түстік  соғысында  Швецияны  жеңген  Петр  пат ша  Балтық 

аймағындағы елдерді өзіне қосып алды. Ендігі жерде патшаның назары 

оңтүс тікке – Үндістанға ауды. Ертегідегідей ғажайып, әрі бай ел ретінде 

сипатталатын Үндістанды жеңіп алса, Ресей үстемдігі бүкіл Еуразияға 

орнайтынын  түйсігі  сезген  І-Петр  осы  сапарға  дайындала  бастады. 

Үндістанға 2 жол апа ратын еді, біріншісі Каспий теңізі арқылы Пар сияға 

кіріп алса, ар жағында Үндістан таяқ тастам жерде тұр. Екінші жол сән-

салтанаты  мен  табиғи  байлығы  туралы  аңыздардан  белгілі  Орта 

Азияның керуен жолдары арқылы барады.

1714  жылы  Петербургке  Маңғыстау  түрік мендерінің  елшісі  Қожа-

Нефес барып, пат шамен жолығады. Ол: «О бастан Әмудария Каспийге 

құятын еді, бірақ хиуалықтар бөгет салып, оның арнасын Аралға бұрып 

жібер ген. Сол бөгетті бұзса, оның арнасы бұрынғы жолына бұрылар 

еді»  деген  әңгіме  айтады.  Сонымен  бірге  Әмударияның  жағасын 

«Алтын құмды болып келеді, тұнған байлықтың көзі» деген аңыздар 

бар деп сипаттады. Ал Петр патша сол кездегі Еуропа карталарында 

бейнеленгендей, Каспийге құятын Әмудария арнасы қалпына келсе, су 

жолымен  Орта  Азия ға  дендеп  баруға,  әрі  қарай  Үндістанға  оп-оңай 

жетуге болатынын көз алдына елестетіп үлгеріпті.

Сол  жылдың  күзінде  Петр  патша  поручик  Александр  Бекович-

Черкасскиді экспедиция сымен өзеннің Каспийге құйған арнасын анық-

тауға  жібереді.  Черкасский  сол  жолы  Түп қарағанға  табан  тіреп,  әрі 

қарай су жолымен түрікмендердің көрсетуімен Узбой аңғарына барады. 

Ол қазіргі Түрікменбашы қаласы тұр ған сонау Қарабұғаз өңірі болатын. 

Бұл  са пардан  оралғасын  патша  Черкасскиді  екін ші  рет  жіберіп, 

болашақта  Үндістанға  жөнел тілетін  әскер  үшін  бекіністер  салуға 

жұмсайды. Сонымен қатар хиуалықтарды Ресейдің қол астына көшуге 

көндіру мақсаты да болады.

Осы сапарында Черкасский Каспийдің шы ғыс жағалауында 3 әскери 

бекіністің  негізін  қалады.  Олардың  ең  бастысы  жаңа  айтқан  Узбой 

бойындағы Красноводск бекінісі. Екін шісі, шамамен қазіргі Ақтау мен 

Құрық ара сында болған Александровское бекінісі. Бір қызығы, мен осы 

бекініс туралы ешқандай де рек таба алмадым. Оның есесіне қазіргі 

заманғы орыс ғалымы, тарихшы А.Андреевтің сол кездегі құжаттарды 

мұқият  зерттей  және  оларды  Түрікменстанның,  Қазақстанның  ға-

лымдары келтірген мәліметтермен салыс  тыра келіп, «On the history of 

the first Russian fortifications on the east coast of the Caspian Sea» атты 

зерттеу  мақаласында  мынадай  деректер  келтіргенін  көрдім:  «Летом 

1716  г.  начался  второй  этап  экспедиции,  во  время  которого  шло 

строительство крепостей на Восточном побережье Каспийского моря. В 

сентябре  1716  г.  произошла  высадка,  как  нам  представляется,  у 

«Старого Мангышлака» в заливе Сарытащ, и здесь была заложена 

крепость Святого Петра. Ф.И. Соймонов писал позднее, что от «Тюк-

Карагана к Югу, рас стоянием на 120 верст» на заливе при ма леньком 

канале была построена другая кре пость и названа «Александрова» или 

«Алек сандробаева».  Можно  предположить,  что  речь  идет  об 

Александровском  укреплении,  по строенном  на  месте  будущего 

укрепления Новопетровское (Форт Шевченко), однако археологических 

подтверждений  этому  нет.  Согласно  нашей  версии,  крепостей  бы ло 

изначально две, а не три, как писал Ф.И. Соймонов, и как впоследствии 

считали отечественные исследователи. В пользу нашей версии служит 

контент-анализ  опуб ликованных  документов,  связанных  с  мис сией 

Черкасского на восточном по бе режье Каспийского моря. В донесении 

поручика А.И. Кожина президенту Адми ралтейств-коллегии говорится, 

что «тран спорт (оста новку) сделали и посадили в двух местах, где нет 

свежей  воды»  (Русско-туркменские  отношения,  1963).  В  показаниях 

прибывших в г. Астрахань посланников ман гышлакских туркмен также 

говорится о двух пунктах. Туркмены сообщили, что «в Тюк Карагане и 

на Красных Водах царского ве личества ратные люди все в добром 

здра вии» (Русско-туркменские отношения, 1963). В донесении из Казани 

от генерал-гу берна тора Правитель ствующему Сенату также го ворится 

о двух кре постях «В Тюк-Карагани и в Красные во ды» (Гистория Свей-

ской войны, 2003).

Үшіншісі  (біздіңше  –  екіншісі!)  осы  Ақкетік  тің  айналасынан  орын 

тепкен Әулие Петр бекі  нісі. Ол 1716 жылдың қазан айында салынды.

Міне, осылайша, Қараған түбекке алғашқы орыс солдатының табаны 

тигеніне биыл 300 жыл толады екен. Тойлағысы келгендерге бұл да бір 

себеп... 

Рас, бұл бекіністердің ғұмыры ұзақ бол майды. 1717 жылдың тамыз 

айында Хиуаны бағындырып, Ресей патшасының қол астына түсіруге 

барған  Черкасскидің  4  мыңдай  жа уынгері  бар  әскерін  Хиуа  ханы 

Шерғазы 24 мың қол әскерімен қарсы алып, қиян-кескі шайқас болады. 

Бірақ жақсы қаруланған, шыныққан, тактикасы күшті орыс әскері бар-

жоғы бірнеше ондаған жауынгерінен айрылса, хиуалықтар жүздеп ажал 

құшып,  енді  Шерғазы  айла  ойлайды.  Елші  жіберіп,  алдынан  шығып: 

«Сіздерге соғыс салған маған бағынғысы келмеген кейбір тайпалар еді. 

Менің  сіздерге  қастығым  жоқ.  Біз  Ресей  патшасына  бағын ғымыз 

келеді», – деп құрметпен қарсы алады. Алдаусыратып, «Мұншама көп 

әскер  бір  жерге  сыймайды,  тамақтандыра  алмаймыз»  деп,  орыс 

әскерін бірнеше бөлікке бөлдіріп, әр жерге түсіріп, ойда-жоқта тап беріп, 

қырғанын қырып, одан қалғанын тұтқындап, құл базарға апарып сатып, 

Черкасскийдің  өзін  шапқылап  өлтіреді.  Сөйтіп,  І  Петр  патшаның 

Үндістанға қарай аяқ басқан ал ғашқы қадамы сәтсіз аяқталыпты. 

Каспий  жағалауындағы  князь  Черкасский дің  басшылығымен  са-

лынған  бекіністер  бұл  жорыққа  қатыспайды.  Олардың  өздерінің 

бастарынан қиын-қыстау күндер өтіп жатыр еді. Аптап ыстық, шөл мен 

аштыққа,  безгекке  шыдамай,  олардың  берекесі  кетті.    Әулие  Петр 

бекінісінде  500  солдат  өледі,  Красноводск  бекінісіндегілердің  ширегі 

қыры лады. Осыдан кейін жағалаудағы бекі ніс терде қалған гарнизондар 

жедел түрде Астрахан ға ауыстырылады. Сол кезде де теңізде дауыл 

көтеріліп, 400 солдат суға кетіпті.

Осы күні Әулие Петр бекінісінің қай жерде болғаны жөнінде бірнеше 

дерек бар. Мен ол бекініс Форттан оңтүстікке қарай 30 верст жерде, 

яғни 32 километр шамасында делінген деректі кезіктірдім. Бұл қазіргі 

Қызылөзен - Сақақұдық маңы болады. Екінші бір дерек ол бекініс қазіргі 

Баутин кентінің орнында болды дейді. Өз басым бұл жерлерде бекініс 

болды  деген  белгі  бар  дегенді  естімедім.  Тағы  бір  дерек  бойынша 

Форттан солтүстікке қарай 10 шақырым жердегі бұрын «Жылпылдақ 

маяк» атанған маяк тұрған жердегі шоң қалдың – биік тастың түбінде 

болыпты.  Ол  жерде  ескі  бекіністің  орны  бар,  алайда  Андрей 

Астафьевтің  айтуына  қарағанда,  ол  жерде  ескі  замандағы  көшпелі 

халықтың бекінісі болған. 

Ал    орыс  жағырапиялық  қоғамының  мүшесі,  Бөкей  ордасының 

кеңесшісі болған М.И.Иваниннің 1846 жылы келтірген мәлі меттерінде 

мынадай деректер бар: «Я слышал от одного рыбопромышленника, 

что  в  заливе  Сарыташ,  в  гавани  называемой  туземцами  Старый 

Мангышлак, есть вколоченные возле берега сваи, что обнаруживает 

существование  некогда  здесь  пристани».  Ал,  А.Черкасскидің  орыс 

патша сының  канцеляриясына  тапсырған  құжат та рында  Қараған 

пристаны туралы айтылады. Ал тарихшы А.Андреев жоғарыда келтіріл-

ген  мақаласында  былай  деп  жазады:  «Изучив  подробно  карты 

полуостровов Мангышлака и Бузачи, «распросные речи» астраханца 

Степана  Бахмурова,  начальника  государевой  Караганской  бусы, 

ответст венного  за  доставку  купцов  из  Средней  Азии  в  Астрахань, 

Чулошников  пришел  к  выводу,  что  пристань  располагалась  на 

побережье залива Сарыташ, т.е. гораздо восточнее современной Тюб-

караганской пристани. Это подтверждается офицером, участво вавшим 

в  строительстве  Новопетровского  укрепления  в  1848  г.  Вероятно, 

третьим доказательством является наличие един ствен ного некрополя 

на полуострове Ман гышлак, а ныне Мангистау, в Республике Казахстан, 

связанного  с  покровителем  моряков  –  Султан  Эпе.  Он  находится  в 

непосредственной  близости  от  залива  Сарыташ.  Этот  уникальный 

мемориальный комплекс, сохранившийся до наших дней, датируется XI 

–-XIII вв. (Ажигали, 2014). Несмотря на распространенную легенду о 

ногайском  мальчике,  которому  покро ви тельствовал  Султан  Эпе  при 

строительстве  подземной  мечети,  это  место  было  значимым  для 

обитавших здесь туркмен и по-прежнему привлекает паломников. Не 

будет преуве личением сказать, что пристань в заливе Сары таш стала 

знаковым местом для по следующих отношений России со средне азиат-

скими ханствами, отправной точкой даль нейшей экспансии в Среднюю 

Азию».

А.Андреев  Сұлтан-епе  әулие  жайлы  айта  келіп,  орыс  әскерін 



Маңғыстауға  алып  келуге  көндірген  түрікмен  Қожа-Нефестің  өзі  осы 

маңда көп болған, ал түрікмендер әулиені пір тұтқан, бұл маңды киелі 

жер санаған деген пікір айтады.

Біз болсақ, нақты, дәлелді дәйектерді кө бірек келтірген А.Андреевтің 

пікіріне  –  Қара ған  түбектегі  алғашқы  орыс  бекісі  Сары таста  болды 

дегенге ден қоямыз. Және де бұл – XVIII ғасырдағы Маңғыстау жерінде 

пайда  болған  Ресей  империясының  ең  алғаш  және  жалғыз  әскери 

бекінісі болса керек.



***

P.S. Енді осы князь Александр Бекович-Черкасский кім? Интернет-

қамбадағы ол туралы мәліметтерден аз ғана үзінді бере кетейік.

Азан шақырып қойған аты – Девлет Гирей мурза. Ұлты – кабардин 

әлде  черкес.  Үлкен  Қабарда  уәлиі  (князі)  Қазы  Пшеапшоковтың 

немересі  Бекмурза  Жамбулатовтың  6  ұлының  бірі.  Орыс  тарихи 

құжаттарында Бекмурзаның балалары Бековтар болып жазылған. 

Жас бала кезінде аманатқа әкетіліп, князь Б.А.Голицыннің отбасында 

тәрбиеленген.  Преображенск  полкінде  әскери  қызмет  еткен,  1708-

1709  жылдары  Голландияда  теңіз  ғылымын  үйренген.  1711  жылы 

Ресей патшасының тапсырмасымен Қабарда жерінде елшілік етіп, 

ол ұлысты патша қол астына кіруге көндірген. Одан кейін де Кавказ 

елдерінің  әрекеттерін  бақылап,  патшаға  баяндап  отырған,  1714 

жылы  Кавказды  Ресейге  қосудың  жобасын  жасаған.  1715  жылы  ол 

Хиуа экспедициясының басшысы болып тағайындалады.

Қалғаны белгілі...

(Жалғасы бар).

Айсағали ҚЫДЫР.

АҚКЕТІК – 170

МАҢҒЫСТАУДАҒЫ АЛҒАШҚЫ ОРЫС БЕКІНІСТЕРІ



Расында,  біздің  қаламыздың  шынайы  тарихы 

бұдан  мың  жылдай  бұрын,  тіпті  одан  да  ертерек 

басталуы  мүмкін.  Мың  жылдай  деуімізге  қала 

аумағында  жүргізілген,  жүргізіліп  те  жатқан 

археологиялық қазбалар мүмкіндік береді. 

№48 (805) 1 қыркүйек 2016 жыл

1995  жылы 30 тамызда Қазақстан Рес пуб-

ликасы  дербес  мемлекеті  тарихи  шешім  қа-

былдап,  еліміз  құқықтық  өмірге  жаңа  қадам 

бас қан еді. Міне, содан бері 30 тамызда  Тәуел-

сіз дігіміздің  тірегі  -  Ата  заңымызды  қабыл-

данған күн деп белгілеп, атап өтеді. Ата заң – 

мемлекет  пен  қоғамда  орын  алып  отырған 

барлық  саяси-экономикалық,  әлеуметтік  ре-

фор  малардың ілгері басуына, дамудың қайнар 

бастауы болып та былады. 

Қазақстан  Республикасы  –  демократиялық, 

за йырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет 

ре тінде қалыптасып, осы Ата заң қағидалары 

не гізінде жүзеге асырылып келеді. Ол біздің ең 

басты  құжатымыз,  енді  ғана  16  жасқа  толып 

отыр.  Тарих  ауқымымен  айтқанда,  бұл  азған-

тай ғана мерзім бола тұрса да, қазіргі зама ны-

мыздың  талабына  сай,  уа қыттың  сынынан 

сүрінбей өтіп, өзін лайықты деп дәлелдеді. Қа-

зақстан  Рес публикасының  Конститутциясы 

әлем дегі  жалпы  адамзаттық  құндылықтарды 

дәріп тейтін  ең  үздік  50  конс титуцияның  бірі 

болып  саналады.  Бұның  өзі  Ата  заңымыздың 

үлкен әлеуетін білдіреді. Тарихқа кері шегінетін 

болсақ, Тәуелсіздікке ие болған Қазақстанның 

басты  қадамы  Консти ту цияны  қабылдаумен 

тұтастай  байланысты.    Бұл  ту ралы  Мемлекет 

басшысы,  еліміздің  Пре зиденті  Нұрсұлтан 

Назарбаев  өзі нің  «Қа зақстан  жолы»  атты  кі-

табында  жазған  бо латын.  Ел  еге мен дігінен 

кейінгі 1993 жылы қа былданған алғашқы Конс-

титуциясы егемендік тарихындағы ең демок ра-

тияшыл құжат болып табылған еді.

Сонымен биыл 21 жасқа толған Конституция 

тәуелсіз мемлекет ретінде дамуымызға даңғыл 

болып, елдің бетке алған бағдарының тұтастай 

бөлігін  қамтып  отыр  десе  де  болды.  Алайда 

заман  ағымына  қарай  негізгі  заңымыздың  өз-

геріске  ұшырауын  ешкімде  жоққа  шығара 

алмасы  анық.  Дегенмен  басты  міндетіміз  – 

Қазақстан  Тәуел сіздігінің  тірегіне  айналған 

Конс титуцияны  қатаң  ұстану  басты  талап 

болып  табылады.  Ата  заңы мызды  құрметтеп, 

қорғау,  ал  оның  маңыздылығын  жоғалтпай 

сақтау  рес публикамыздың  әрбір  азаматының 

міндеті мен парызы болуы тиіс. 

Елбасының  сөзімен  аяқтасақ:  «Конс ти ту-

цияны қатаң ұстану – бұл мемлекеттіліктің та-

бысты  дамуының  және  қоғамдағы  азаматтық 

келісімнің  негізі.  Ол  бойынша  өмір  сүру  –  бұл 

демократияның  ең  жоғарғы  мектебі.  Бұл  мек-

тептен барлығымыз өтуге тиіспіз. Біздің мін дет 

–  Конституцияға  аса  ұқыптылықпен  қа рау. 

Өзіміздің  елімізді,  өзіміздің  тарихы мызды,  өзі-

міздің жетістіктерімізді  қалай құр меттесек, оны 

да  солай  аялауымыз  керек.  Конституцияны 

сыйлай  білмесек,  оның  талап тарын  мүлтіксіз 

орындай  алмасақ,  онда  қоғамдық  келі сімге, 

тәртіпке, бейбітшілікке және ты ныш тыққа жету 

мүмкін болмайды, яғни мұндай жағдайда Отан-

ның ырыс-берекелі болашағы туралы айтудың 

да қажеті жоқ».

А.ІЗҒАЛИ,

Түпқараған ауданының әділет 

басқармасының бас маманы.

АТА ЗАҢ – МӘРТЕБЕЛІ ҚҰЖАТ



Кез келген мемлекеттің, елдің 

тәуелсіздігін, демократиялық 

құндылықтарын айқындайтын 

негізгі құжат ол біздің ата заңымыз 

– Конституция. Онда мемлекеттің 

барлық құрылымдарының, жеке 

азаматтардың, ұлт пен ұлыстардың, 

әлеуметтік топтардың мақсаттары

міндеттері, құқықтары көрсетіледі. 

3

akketikaraii@mail.ru



№48 (805) 1 қыркүйек 2016 жыл

ТҮПҚАРАҒАН АУДАНЫ ӘКІМДІГІНІҢ

ҚАУЛЫСЫ

Форт-Шевченко қаласы                 №128                         8 шілде 2016 жыл

Түпқараған ауданы әкімдігінің 2011 жылғы 1 наурыздағы № 38 

«Түпқараған ауданы бойынша барлық кандидаттар үшін үгіттік баспа 

материалдарын орналастыру үшін орындарын белгілеу және оларды 

стендтермен, тақталармен, тұғырлықтармен жарақтандыру туралы» қаулысына 

өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан  Республикасының  1995  жылғы  28  қыркүйектегі  «Қазақстан  Республикасындағы  сайлау 

туралы»  Конституциялық  Заңының  28  бабының  6  тармағына  сәйкес  Түпқараған  ауданының  әкімдігі

 

ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 

1. Түпқараған ауданы әкімдігінің 2011 жылғы 1 наурыздағы № 38 «Түпқараған ауданы бойынша барлық 

кандидаттар  үшін  үгіттік  баспа  материалдарын  орналастыру  үшін  орындарын  белгілеу  және  оларды 

стендтермен,  тақталармен,  тұғырлықтармен  жарақтандыру  туралы»  қаулысына  (нормативтік  құқықтық 

актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11-6-131 болып тіркелген, 2011 жылғы 2 наурыздағы № 13-14 

(441-442) «Ақкетік арайы» газетінде жарияланған) келесідей өзгерістер енгізілсін:

мемлекеттік тілдегі 1 тармақ келесідей мазмұнда жаңа редакцияда жазылсын, орыс тіліндегі мәтіні 

өзгеріссіз қалдырылсын:

«1. Түпқараған ауданы бойынша барлық кандидаттар үшін үгіттік баспа материалдарын орналастыру 

үшін орындар №1 қосымшаға сәйкес белгіленсін.»;

көрсетілген қаулыға №1 қосымша осы қаулыға қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

2. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 28 қыркүйектегі «Қазақстан Республикасындағы сайлау 

туралы»  Конституциялық  Заңының  28  бабының  талаптары  сақтала  отырып,  бұқаралық  ақпарат 

құралдары арқылы сайлау учаскелері туралы сайлаушылар хабардар етілсін.

3. «Түпқараған ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (Г.Демеуова) осы қаулының әділет 

органдарында мемлекеттік тіркелуін, оның бұқаралық ақпарат құралдарында және «Әділет» ақпараттық 

құқықтық жүйесінде ресми жариялануын қамтамасыз етсін.

4. Осы қаулының орындалуын бақылау аудан әкімінің орынбасары Т. Алтынгалиевке жүктелсін.

5. Осы қаулы әділет органдарында мемлекеттік тіркелген күнінен бастап күшіне енеді және ол алғашқы 

ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.



Аудан әкімі          Т. АСАУОВ. 

Маңғыстау облысының әділет департаментінде 12 тамыз 2016 ж. №3126 тіркелген.

Түпқараған ауданы әкімдігінің 2016 жылғы 8 шілдедегі №128 қаулысына қосымша.

Түпқараған ауданы бойынша барлық кандидаттар үшін үгіттік баспа материалдарын 

орналастыру үшін орындар

1. Стендтер, тақталар:

Форт-Шевченко қаласы бойынша:

1)  «Азаматтарға  арналған  Үкімет»  мемлекеттік  корпорациясы»  коммерциялық  емес  акционерлік 

қоғамының Маңғыстау облысы бойынша филиалы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» депар таменті-

нің Түпқараған аудандық бөлімшесі ғимаратының маңы;

2)  «Қазақстан  Халық  банкі»  ашық  акционерлік  қоғамы  Маңғыстау  облысындағы  филиалының 

Түпқараған аудандық бөлімшесі ғимаратының маңы;

3) қалалық темір жол кассасы ғимаратының маңы (ескі автобекет);

4)  «Нұрай»  дүкенінің  маңы  (Түпқараған  ауданы  әкімдігінің  «Түпқараған  электр  жүйесі»  мемлекеттік 

коммуналдық кәсіпорны ғимаратына қарама-қарсы).

Баутин ауылы бойынша:

1)  Маңғыстау  облысының  білім  басқармасының  «Түпқараған  гуманитарлық-техникалық  колледжі» 

мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорны ғимаратының сол жағы;

2)  «Қазақтелеком»  акционерлік  қоғамының  филиалы  –  Маңғыстау  облыстық  телекоммуникация лар 

дирекциясының  Түпқараған  аудандық  телекоммуникациялар  торабының  ауылдық  бөлімшесі  ғима-

ратының маңы (пошталық байланыстың ауылдық бөлімшесінің ғимараты);

3)  «Ақтау  халықаралық  теңіз  сауда  порты»  Ұлттық  компаниясы»  акционерлік  қоғамының  Баутин 

филиалы ғимаратының маңы.



Баутин ауылы Аташ елді мекені бойынша:

1)  «Түпқараған  аудандық  орталықтандырылған  кітапхана  жүйесі»  мемлекеттік  мекемесінің  «Аташ 

кітапханасы» бөлімшесі ғимаратының маңы.

Ақшұқыр ауылы бойынша:

1) «Қазпошта» акционерлік қоғамының Маңғыстау облыстық филиалының пошталық байланыстың 

ауылдық бөлімшесі ғимаратының маңы;

2)  Түпқараған  ауданы  әкімдігінің  «Ақшұқыр  мәдениет  үйі»  мемлекеттік  коммуналдық  қазыналық 

кәсіпорны ғимаратының маңы;

3) «Малика» қосқабатты дүкенінің маңы;

4)  шаруашылық  жүргізу  құқығымен  Түпқараған  ауданы  әкімдігі  жанындағы  «Коммуналдық  қызмет» 

мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны ғимаратының маңы.



Таушық ауылы бойынша:

1) «Таушық ауылы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі және «Қазпошта» акционерлік қоғамы ның 

Маңғыстау облыстық филиалының пошталық байланыстың ауылдық бөлімшесі ғимаратының ортасы;

2)  «Таушық  мәдениет  үйі»  мемлекеттік  коммуналдық  қазыналық  кәсіпорны  мен  «Таушық»  ауыл 

шаруашылығы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі кеңсесінің ортасы.

Сайын Шапағатов ауылдық округі бойынша:

1) «Сайын Шапағатов ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі ғимаратының маңы;

2) Сайын Шапағатов ауылдық округінің фельдшер-акушерлік пункті ғимаратының маңы;

3) «№1 жалпы орта білім беретін мектеп-лицейі» мемлекеттік мекемесі ғимаратының маңы.



2. Тұғырлар:

Форт-Шевченко қаласы бойынша:

1) Ақтау қаласы жағынан кіреберістегі автожолының екі қапталы;

2) Маңғыстау облысы әкімдігінің Маңғыстау облысының денсаулық сақтау басқармасының шаруашы-

лық  жүргізу  құқығындағы  «Түпқараған  орталық  аудандық  ауруханасы»  мемлекеттік  ком му налдық 

кәсіпорнының аудандық емханасы ғимаратының маңы.

Баутин ауылы бойынша:

1) Түпқараған ауданының әкімі аппараты «Ақбота» балабақшасы мемлекеттік коммуналдық қа зына  лық 

кәсіпорны ғимаратының маңы;

2) «Достық» қонақ үйінің маңы.



Баутин ауылы Аташ елді мекені бойынша:

1) Әліби Жангелдин көшесіндегі №1 қосқабатты тұрғын үйдің маңы.



Қызылөзен ауылы бойынша:

1) «Ақтаукоопсауда» дүкенінің маңы.



Таушық ауылы бойынша:

1) «Таушық ауылы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі ғимаратының маңы.



Сайын Шапағатов ауылдық округі бойынша:

1) «№1 жалпы орта білім беретін мектеп-лицейі» мемлекеттік мекемесі ғимаратының маңы.



Ақшұқыр ауылы бойынша:

1) «Азаматтарға арналған Үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қо-

ғамының Маңғыстау облысы бойынша филиалы-«Халыққа қызмет көрсету орталығы» департаменті нің 

Түпқараған аудандық бөлімшесінің Ақшұқыр секторы ғимаратының маңы.



ПОСТАНОВЛЕНИЕ

АКИМАТА ТУПКАРАГАНСКОГО РАЙОНА

г.Форт-Шевченко                             №128                                  8 июля 2016 года

О внесении изменений в постановление акиматаТупкараганского района от 

1 марта 2011 года № 38  «Об определении мест для размещения  агитационных 

печатных материалов  для всех кандидатов и оснащении их стендами, 

щитами, тумбами  по Тупкараганскому району»

В соответствии с пунктом 6 статьи 28 Конституционного Закона Республики Казахстан от 28 сентября 

1995 года «О выборах в Республике Казахстан»,акиматТупкараганского района 

ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1.  Внести  в  постановление  акимата  Тупкараганского  района  от  1  марта  2011  года  №  38  «Об 

определении  мест  для  размещения  агитационных  печатных  материалов  для  всех  кандидатов  и 

оснащении их стендами, щитами, тумбами по Тупкараганскому району» (зарегистрировано в реестре 

государственной  регистрации  нормативных  правовых  актов  за  №  11-6-131,  опубликовано  в  газете 

«Ақкетік арайы» от 2 марта 2011 года № 13-14 (441-442) следующие изменения:

в пункт 1 внесено изменение на государственном языке, текст на русском языке не изменяется; 

приложение№1  к  указанному  постанавлению  изложить  в  новой  редакции  согласно  приложению  к 

настоящему постановлению.

2.  Оповестить  об  избирательных  участках  избирателей  через  средства  массовой  информации  с 

соблюдением требовании статьи 28 Конституционного Закона Республики Казахстан от  28 сентября 

1995 года «О выборах в Республике Казахстан».  

3. Государственному учреждению «Аппарат акимаТупкараганского района» (Демеуова Г.) обеспечить 

государственную  регистрацию  настоящего  постановления  в  органах  юстиции,  его  официальное 

опубликование в средствах массовой информации и в информационно-правовой системе «Әділет».

4.  Контроль  за  исполнением  настоящего  постановления  возложить  на  заместителя  акима  района 

Алтынгалиева Т.

5. Настоящее постановление вступает в силу со дня государственной регистрации в органах юстиции 

и вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 

опубликования.



  Аким района          Т. АСАУОВ.

Зарегистрировано в департаменте юстиции Мангистауской области 12 августа 2016 года № 3126. 

Приложение к постановлению акиматаТупкараганского района от 8 июля 2016 года № 128.

Места для размещения агитационных печатных материалов 

для всех кандидатов по Тупкараганскому району

1. Стенды, щиты:

по городу Форт - Шевченко:

1)  возле  здания  Тупкараганского  районного  отделения  департамента  «Центр  обслуживания  на-

селения»-филиала  некоммерческого  акционерного  общества  «Государственная  корпорация  «Пра-

вительство для граждан» по Мангистауской области;

2) возле здания Тупкараганского районного отделения Мангистауского областного филиала откры-

того акционерного общества «Народный банк Казахстана»;

3) возле здания городской железнодорожной кассы (старая автостанция);

4)  возле  магазина  «Нұрай»  (напротив  здания  государственного  коммунального  предприятия 

«Түпқараған электр жүйесі» акимата Тупкараганского района).

по селу Баутино:

1) левая сторона здания государственного коммунального казенного предприятия «Тупкараганский 

гуманитарно-технический колледж» управления образования Мангистауской области;

2)  возле  здания  сельского  отделения  Тупкараганского  районного  узла  телекоммуникаций    Ман-

гистауской областной дирекции телекоммуникаций – филиала акционерного общества «Казахтелеком» 

(здание сельского отделения почтовой связи);

3) возле здания Баутинского филиала акционерного общества «Национальная компания «Актауский 

международный морской торговый порт».



по населенному пункту Аташ села Баутино:

1) возле здания отделения «Аташская библиотека» государственного учреждения «Тупкараганская 

районная централизованная библиотечная система».

по селу Акшукур:

1)  возле  здания  сельского  отделения  почтовой  связи  Мангистауского  областного  филиала  ак-

ционерного общества «Казпочта»;

2) возле здания государственного коммунального казенного предприятия «Ақшұқыр мәдениет үйі» 

акимата Тупкараганского района;

3) возле двухэтажного магазина «Малика»;

4) возле здания государственного коммунального предприятия «Коммуналдық қызмет» при аки мате 

Тупкараганского района на праве хозяйственного ведения.



по селу Таушык:

1)  между  зданиями  государственного  учреждения  «Аппарат  акима  села  Таушык»  и  сельского 

отделения почтовой связи Мангистауского областного филиала акционерного общества «Казпочта»;

2) между зданиями государственного коммунального казенного предприятия «Таушық мәдениет үйі» 

и офиса товарищества с ограниченной ответственностью «Таушық» ауыл шаруашылығы».

по сельскому округу Сайын Шапагатова:

1) возле здания государственного учреждения «Аппарат акима сельского округа Сайын Шапага това»;

2) возле здания фельдшерско-акушерского пункта сельского округа Сайын Шапагатова»;

3) возле здания государственного учреждения «Школа-лицей №1 среднего общего образования».



2. Тумбы:

по городу Форт-Шевченко:

1) по обе стороны автодороги при въезде со стороны города Актау;

2)  возле  здания  районной  поликлиники  государственного  коммунального  предприятия  на  праве 

хозяйственного  ведения  «Тупкараганская  центральная    районная  больница»  управления  здраво-

охранения Мангистауской области акимата Мангистауской области.

по селу Баутино:

1) возле здания государственного коммунального казенного предприятия ясли-сад «Акбота» аппа-

рата акима Тупкараганского района;

2) возле гостиницы «Достык».



по населенному пункту Аташ села Баутино:

1) возле двухэтажного жилого дома № 1 по улице Алиби Джангельдина.



по селу Кызылозен:

1) возле магазина «Актаукоопсауда».



по селу Таушык:

1) возле здания государственного учреждения «Аппарат акима села Таушык».



по сельскому округу Сайын Шапагатова:

1) возле здания государственного учреждения «Школа-лицей №1 среднего общего образования».



по селу Акшукур:

1) возле здания сектора Акшукур Тупкараганского районного отделения департамента «Центр об-

служивания  населения»-филиала  некоммерческого  акционерного  общества  «Государственная  кор-

порация «Правительство для граждан» по Мангистауской области.



Білім

4

akketikaraii@mail.ru



ТҮ

ПҚ

АРАҒА

Н

Редакцияның мекен-жайы:    Форт-Шевченко қаласы, кіші әкімдіктің  жаны, «Ермахан» дүкенінің 2-қабаты.  ТЕЛ/факс: 8(72938) 2-25-96,   e-mail:  akketikaraii@mail.ru

Меншік иесі:

Газет Ќазаќстан Республикасы Мәдениет және 

аќпарат министрлігінде 6.02.2013ж.

 тіркеліп, №13362-Г куєлігі берілген.



Газет “Маңғыстау - Медиа” ЖШС  

Ақпарат және дизайн 

орталығында беттелдi.

Таралымы:725.

Индекс: 65809.

Газеттің бағасы 

келісімді.

 “CASPY PRINT” ЖШС 

баспаханасында 

басылды.

  130000, Ақтау қаласы, 

22 ш/а. 

Тел: 750999, 750666.

Беттеуші дизайнер - Асем РАБАЕВА

Редактор - Милана ЕЛЕУСІНОВА  

Тілші: Айсағали ҚЫДЫР,

аудандық қоғамдық-саяси газет

ТҮ

ПҚ

АРАҒА

Н

Директор -

Дархан  УӘЛИХАНОВ

АУА РАЙЫ БОЛЖАМЫ

1 ҚЫРКҮЙЕК

түнде:  +27    күндіз:  +26

2 ҚЫРКҮЙЕК

түнде:  +21    күндіз  +22

3 ҚЫРКҮЙЕК

түнде: +19     күндіз +24

4 ҚЫРКҮЙЕК

  түнде: +19      күндіз  +25

Жетекшісі - Әбдіғалым СӘРКЕНОВ

Фототілші - Анар РАХИМБЕКОВА

Газет  жарияланымдарындаѓы 

автор пiкiрi редакцияныњ т‰пкiлiктi 

кµзќарасы болып есеп телмейдi.

Жарияланѓан материалдарды  

сiлтемесiз кµ шiрiп басуѓа болмайды.

Жарнама, хабарландырулар 

мазм±нына редакция жауап 

бермейді.

Редакцияѓа жолданѓан 

материалдарѓа ре цензия 

жасалмайды жєне ќолжазба ав торѓа 

ќайтарылмайды.

Тақырыптық суреттер ғаламтордан 

алынады

5 ҚЫРКҮЙЕК

 түнде:  +21    күндіз  +25

СҰХБАТ

– Курстар ақылы да, тегін де болады. Ауыл және аудан 

жастарына  басты  назар  аударсақ,  деп  отырмыз.  Ал 

мүжәлсіз  отбасы  мен  жағдайы  шектеулі  жандар  үшін 

барлық курс тегін болмақ, – дейді. Біздің сұхбатқа тар­

туымыздың  себебі  де  осы.  Жастардың  белсенділігін 

арттыру, білімін дамыту бағытында қолға алған шаруаға, 

азаматтық  қоғамды  қалыптастырудағы  мұндай  бас­

тамаға жастарды неге шақырмасқа?  

Тимур академиясына түлек болғыңыз келсе...



– Академиялық білім алу артық етпейтін заманда 

бұл  жобаң  өте  керек  деп  есептеймін.  Белгілі  бір 

мерзімді жоба ма?

– Жоқ, бұл ешқандай да мерзімді жоба емес. Тендер 

аясындағы жоба емес. Көлеңкелі бизнес те емес,  кәдімгі 

жеке бастамаларымның бірі. Алғашында ұсыныс ортаға 

тасталып,  бір  топ  тілектес  жандар  арқасында  осы 

нәтижеге  қол  жеткіздік.  Құдай  қаласа,  мәңгілік  болады 

деп  ойлаймыз.  Осындай  бір  уақытта  тоқтаймыз,  аса­

рымызды асап, жасарымызды жасап, боламыз деген ой 

жоқ. Керісінше, осы бастамамыз өзгелердің тарапынан да 

қолдау тауып,  ары қарай жұмысын жалғастырады, деген 

ойдамын.

–  Өзің  айтпақшы  амбициялы  академиялық  жоба­

ның оқыту бағыттары мен салалары да жаңалыққа 

басымдылық  беріліп  отыр.  Робототехника,  ме­

неджменттің  әлеуметтік  желілермен  байланысуын, 

жаңа  медиа  мен  талант  тану  сабақтарың  мені  қы­

зықтыра  түсті.  Бәріне  бір  өзіңнің  уақытың  да  жет­

пейтін болар, көмекке кімдер әзір?

– Көмекке менің қасымда бір топ жастар бар. Көпшілігі  

жастар  бірлестіктерінен  келді.  Менің  ағылшын  сөйлеу 

клубы  (English  speaking  club)    ортам  бар.  Сол  жерден 

өзіммен пікірлес, ойлас жандар табылып, осындай идеям 

бар дегенде қосылып, көмекке келіп жатырған жайы бар. 

Ағылшын  тілінде    Headhunting  деген  сөз  бар.  Тура  ау­

дармасында адамның басына аңшылық жасау деген сөз. 

Ал бизнестегі мағынасы таланттарды іздеу, ойы ұшқыр, 

пікірлес  жандарды  өзіңе  тарту  арқылы  команда  жасау 

дегенді білдіреді.  Сол әдіс арқылы менімен үндеседі­ау 

деген  қыз­жігіттермен,  идеямыз  бір,  ойы мыз  бір  жерден 

шығатын  жандармен  қосылып  жұмыс  жасамақпыз. 

Мысалыға  айтатын  болсақ,  «Жастар  кадрлық  резерві» 

деген  «Жас  отан»  жастар  қанатының  жобасында  та­

нысқан  Бақытжан  деген  нұсқаушы  жігіт  бар.    Робо то­

техника  саласында  өзінің  қолынан  келетінін  жасап, 

білгенін үйретіп, бөлісіп  жүр. Сол кезде  бұл жігітпен бірге 

жұмыс жасауға болады екен деп ойлап қойдым. Кейін де 

қолдаулар  білдіріліп, бірге жұмыс жасадық.  

Көмекке негізінен барлығы әзір. Сөз деген басқа, іске 

келгенде  басқа  болып  жатады.  Сондықтан  қасыма  осы 

қалай деген жандарды жинадым. Бізге қазір жұмыс жасау 

керек  болып  тұр.  Қалғаны  біртіндеп  қосылады  деп 

жоспарлап отырмыз. Не қажет, қандай көмек керек деген 

сұрақ туындайтын болса, бізге қазір өзінің білгенін үйрете 

алатын  нұсқаушылар  қажет.  Мысалы  мұнайшы,  химик, 

биолог,  математик,  инженер,  құрылысшы,    ІТ  ма маны 

болуы да мүмкін.

Біздердің  басты  мақсатымыз  айқын.  Негізінен  екі 

бағытты  алып  отырмыз.  Мысалы,  ЖОО  бітірген  тү лек­

терді  айтар  болсақ,  өздері  бірден  жұмысқа  ор нала сып 

кете  алмайды.  Себебі,  оқу  орыны  берген  қан дайда 

болсын  білімі  мен  жұмыс  беруші  талап  ететін  жа уап­

кершілік талаптары  екеуі екі түрлі. Оның үстіне жұмыс 

тәжірибесінің  жоқтығы  бар.  Екіншіден,  өңірімізде  жас­

тарымыздың көбі тіл білмейді. Тіл жағынан қиын дықтар 

көріп  жатады.  Менің  өзім  сондай  мәселелерге  көп  жо­

лықтым. Яғни, қазақша білемін, орысшам шорқақ, ағыл­

шынша білмейтін болдым. Соның кесірінен «Бола шақ қа» 

түсе алмадым, басқа да халықаралық бағ дарлама ларға 

қатыса алмадым. Біз осы жерде ағылшын тілін дамыту 

арқылы, қазақ тіліне акцент қоя отыра, об лысымыздың 

жастарын  халық аралық  деңгейге  шы ғарғымыз  келеді. 

Мемлекеттік тілден бірден ағылшын тілін оқыту арқылы 

өңіріміздің  жастарын  халықаралық  жоғары  оқу  орын­

дарына,  ха лықаралық  бағдарлама лар  арқылы    оқуға 

түсуге  көмектесуді  көздейміз.  Қандай  білім  жетіспеуі 

мүмкін, не қажет деген  олқылықтар ор нын толтыра отыра 

білім  трамплинын  жасағымыз  келеді.  Біз  жастарға  кө­

мектессек, дейміз. Қалғаны бізге сын.

–  Әсіресе  ауыл,  аудан  жастарын  тартуды  көздеп 

отырған жобаңа шалғай ауылдар мен аудандардың 

қатысы қалай болмақ, жастардың жұмыстағысы мен 

сабақтағылары үшін уақыт реттеле ме? 

– Сенбі, жексенбі келе алатын жастар үшін біздің есігіміз 

ашық болады. Ал басқа уақытта жұмыста жүргендер мен 

ауысымды  жұмыста  жүргендер  үшін,  тіпті  мүлдем  келе 

алмаймын  деушілер  үшін  біздің  онлайн  академиямыз 

болады. Ол дегеніңіз – интернет  сайт ар қылы өзіміздің 

курстарымызды ұсынатын боламыз. Негізгі фокустың өзі 

сол онлайн академия. Аяқтай келуге көп адамның уақыты 

шақ  келмеуі  мүмкін.    Дегенмен  аяқтай  келіп,    оқимын 

деушілер үшін де әзірміз. Адамдар сұраныстарына қа рай, 

кейбір адамдар онлайн оқығанды қиынсынып,  одан ай та 

салшы,  тыңдайын  дейтін  де  дәстүрлі  оқыту  тәсілін  қа­

лайтын аудитория түрі де болады. 

–  Оқу  ұзақтығы  мен  ақысы  қанша?  Алғашқы  та­

лапкерлер табылып жатыр ма? 

– Оқыту ақысы да, ұзақтығы да әртүрлі. Мысалы ро­

бототехника курсы 3 айға созылып, оқу ақысы айына  10 

мың теңгеден. IELTS немесе TOEFL  осы екеуінің ақысы 

45  мың  теңге.  Бұл  курстар  2  ай  оқытылады.  Ол  рес­

публика бойынша  3 есе арзан. Ал басқа компьютерлік 

бағ дарламалық,  инжинирингке,  менджментке  қатысты 

курстардың  өзінің  ұзақтығы  мен  бағалары  әртүрлі  бо­

лады. Оны енді жақында біле жатасыздар. 

Талапкерлер  көп.  Әсіресе  компьютерлік  бағдар ла­

малар мен сайт жасау, интернет маркетинг, ағылшын тілі, 

IELTS  сияқты курстарға   орталықтың ашылаты нын ал­

дын  ала  естіп,  жекеге  шығып  хабарласып,  сұрап  жат­

қандар көп.



–  Бітіруші  қандай  құжатқа  ие  болады,  оның  рөлі 

қандай жерлерде ойнайды?

–  Бітіруші  әзірге  біздің  орталықты  бітіргендігін  рас­

тайтын сертификатқа ие болады. Шынымды айтсам, ол 

сертификат  дәл  қазір  еш  жерде  ойнамайды.  Біздің 

мақсатымыз  да  –  бізден  алатын  сертификаттың  рөлін 

арт тыру. Біздің академияны бітірушілерге берілетін баға 

–  «Ол мына орталықты бітірген бе, демек ол бір нәрсе 

біледі. Оның қабілеті жетеді екен» дегенге жеткізу. Жалпы 

қысқа мерзімді курстардың  сертификаттары жұмыс бе­

рушілерге  танымал  болады.  Себебі,  қысқа  мер  зімді 

курстарды осындай тренинг орталықтар береді. 

Біздің қазіргі мақсатымыз да – сол бітірушіге беретін 

құжатымызды қандай да бір маңызға ие ету. Ол кезкелген 

орталықтың түпкі мақсаты деп есептеймін.



– Ісіңізге сәттілік! Жауабыңызға рахмет!

Милана ЕЛЕУСІНОВА.

Құрметті Форт­Шевченко қаласы 

тұрғындары!

Ауданымыздың  денсаулық  сақтау  саласының  қалыптасуы  мен 

дамуына ерекше еңбек сіңірген дәрігер, Түпқараған ауданының төл 

перзенті  Қаниев  Қосай  ағамызға  Форт­Шевченко  қаласынан  жаңа 

көше атауын беру үшін  «Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін­

өзі  басқару»  заңына  сәйкес  жергілікті  бөлек  қоғамдастық  жиыны 

өтетінін хабарлайды.

Өтетін орны: Түпқараған аудандық «Нұр Отан» партиясы 

филиалының ғимараты.

Уақыты: 09.09.2016 жыл, сағат 15:00.

Түпқараған  ауданының  әкімдігі  және  мәслихаты,  «Нұр  Отан» 

партиясының  Түпқараған  аудандық  филиалы  Ақшұқыр  ауылы 

әкімінің орынбасары Қылыш Сайранға атасы, Ұлы Отан соғысының 

ардагері 

Утетлеуов Қылыштың

қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып, көңіл айтады.



№48 (805) 1 қыркүйек 2016 жыл

 «Біз жастарға көмектессек, дейміз»



ҚР Білім және ғылым министрі Ерлан Сағадиев 

өткен аптада өлкемізге іссапармен келіп, жаңадан 

ашылған IT маман Тимур Бектұрдың ашқан 

"timur academy" атты орталығымен де танысқан 

болатын. Дәл осы орталықтың жұмысының 

бағыты да жастарға заман талабына орай керек 

курстардан құралған. Ол жөнінде Тимур өзінің 

ФБ парақшасында толықтай тоқталып өтті.

ХАБАРЛАНДЫРУ

«Боевое  братство»  Ақтау  қаласындағы  Ауған  соғысы  арда­

герлерінің  қоғамдық  бірлестігі  Түпқараған  ауданы  бойынша 

"Деструктивті ағымдардың алдын алу бойынша ақпараттық насиxат 

жұмыстарын ұйымдастыру (діни экстремизм мен терроризмге қар­

сы  іс­әрекет)"  мемлекеттік  әлеуметтік  тапсырысын  жүзеге  асыра­

тындығы туралы xабарлайды.

ЖАРАМСЫЗ ДЕП ТАНЫЛСЫН

Утарбаев Ултан Бекшеевич атына берілген Маңғыстау облысы, 

Түпқараған ауданы, Форт­Шевченко қаласы, Тіленбайұлы көшесі  № 

2/1 үй орналасқан жер телімінің  аумағын кеңейту  үшін (кадастр 

нөмірі  13202001908  санды)  0,0885  га  жер  теліміне  жеке  меншік 

құқығын  беретін  акт  жоғалуына  байланысты  жарамсыз  деп  та­

нылсын.

Х А Б А Р Л А Н Д Ы Р У

 

«Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жә не 



Қазақстан  Республикасында  тұруға  ықтиярхаты  бар  адамдарға 

олардың  мүлікті  жария  етуіне  байланысты  рақымшылық  жасау 

туралы»  Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мүлікті жа  рия 

ету  шарасы  2014  жылдың  1  қыркүйегінен  2016  жылдың  31  жел­

тоқсанына  дейін  жалғасады.  Мүліктерді  (ақшадан  басқа)  жария 

етуге  ұсыну  үшін  қажетті  құжаттарды  тапсыру  30  қарашаға  дейін 

жүр гізіледі.  Сондықтан  ауыл  тұрғындары  жергілікті  ауыл  әкімдік­

теріне хабарласып, түсінік алуға болады.



Заңға  сәйкес  мүлікті  жария  ету  үшін  мынадай  құжаттарды 

тапсыру қажет:

1)  Мүлікті жария етуге өтініш, екі данадан;

2)    Өтініш  берген  кезде  жеке  басын  куәландыратын  құжаттың 

көшірмесі, түпнұсқасын көрсету қажет;

3)  Мүлікке  меншік  құқығын  белгілейтін  құжаттың  нотариат  куә­

ландырған көшірмесі;

4) Басқа тұлғаның жария ету субъектісіне мүлікті өтеусіз бергені 

туралы шарттың нотариат куәландырған көшірмесі;

5)  Ғимараттар мен құрылыстарды объектінің құрылыс норма   лары 

мен  қағидаларына  сәйкестігіне  техникалық  тексеруді  жүзеге  асы­

ратын  сарапшының қорытындысы;

6) Жылжымайтын мүлік объектісінің техникалық паспортын ұсы­

нады.

Аудан,  ауылдардағы  жауапты  қызметкерлердің  байланыс 

телефондары:

Аудан әкімі аппараты – 22601.

Баутин ауылы       –  24460.

Таушық селосы     – 44238, 44395.

Қызылөзен селосы – 23875.

Ақшұқыр селосы    – 23597.



С.Шапағатов селолық округі – 31257.

Мүлікті жария ету жөніндегі аудандық комиссия.

Тимур Бектұр:




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал