Телеарналардың бағдарламаларды жеке студияларға тапсырыспен дайындату жүйесі өзін-өзі ақтап отыр ма?



жүктеу 2.21 Mb.

бет1/19
Дата29.01.2017
өлшемі2.21 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



Телеарналардың бағдарламаларды жеке студияларға тапсырыспен дайындату жүйесі өзін-өзі ақтап отыр ма?

...дедім-ай, ау!

Дарын НҰРСАПАРОВ, 

журналист: 

– Жарма ауданы Жарық ауылына 

барған аудан әкімі халыққа: «Құрметті   

жарықтықтар» деген екен. 



(«Фейсбуктегі» жеке парақшасынан)

Алматы


+23..  +25

о

+11..  +13



о

+10.. +12

о

+1 .. +3


о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

153,62

207,59

25,11

15328,30

905,60

1325

4,77

1,35

1433

108,85

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№170 (1081) 

28 қыркүйек, сенбі

2013 жыл

ИƏ

Ардақ БЕРКІМБАЙ, «Түркі 

әлемі» телестудиясының 

редакторы:

Қазіргі таңда телеарналар 

өздерінің бағыттарына қарай 

ойластырған бағдарламаларды 

жеке студияларға беріп, дайын 

өнімдерді эфирден беріп жат-

қаны қай жағынан алып қа ра-

ған да да тиімді. Бұл бағдарла ма-

лардың  сапасының  жақ       са   руына 

әсерін тигізеді. Теле ар на қаржы 

бөліп отыр ғаннан кейін талап та 

жоғары. Ал жеке студия үшін 

тапсырыстан айырылып қалмау 

қажет. Сон 

дық 

тан бұл жерде 



жеке студия тапсырыс берушінің 

ғана емес, дайын бағдарла маны 

тұтынушы – көрермендер 

көңілінен шығу үшін де барын 

салады. 

-бетте

3

Қазір телеарналардың бағдарламалары жеке студияларға тапсырыс беру 



нәтижесінде әзірленеді. Алайда бұл жүйенің тиімді не тиімсіз екенін дөп басып 

айту қиын. Себебі бағасын беретін – көрермен. Дегенмен соңғы кездері 

эфирден беріліп жүрген бағдарламаларға қарап бұл жүйемен жұмыс жасап 

жатқан телеарналар мен олардың туындыларына қатысты сапаның тым 

жоғары еместігі байқалады. Әсіресе шетелдік телекомпаниялардың 

дайын өнімін аудара салып, халықтың назарына ұсыну оңай пайда 

көзіне айналғандай. Телевидение саласында жүрген кейбір 

әріптестеріміз көшірме бағдарламалардың көбеюіне уақыт 

тапшылығы мен студиялардың жетіспеушілігі сеп десе, кейбіреуі 

жекеменшік телестудияларға тапсырыс беру жүйесі дұрыс деген 

пікірде. Мемлекеттен бөлініп жатқан қаржыны тек телеарна 

ішінде пайдалану бағдарламалардың сапасын төмендетеді 

десе, енді бірі – тапсырыс бар жерде талап та бар деген ойда. 

Осы орайда бүгінгі қоғамда екіжақты қызу пікір 

қалыптасқандықтан «Телеарналардың бағдарламаларды 

жеке студияларға тапсырыспен дайындату жүйесі өзін-өзі 

ақтап отыр ма» деген сұрақты мамандардың талқысына 

салып көруді жөн санадық.  

ДАТ!

Шежіре карталардың 

болмауынан біз көп 

ұтылдық


бетте

6

ҚА



З

АҚ ЖЕРІНІҢ ХИКМЕ

Т

ТЕРІ


Заңғар жазушымыз Мұхтар Әуезов: «Біздің қазақ 

– жер аты, тау атын әмәнда сол ортаның сыр-сипатына 

қарай қоя білген жұрт. Қайда, қандай бір өлкеге 

барсаң да жер, су, жапан түзде кездескен кішкене 

бұлақтың өзінде қаншама мән-мағына, шешілмеген 

құпия сыр жатады» деген екен. Расында, солай. Жетісу 

өлкесінің тасын түртсең, шежіре шерте жөнелетінін 

қазыналы қариялар жақсы біледі.  Жергілікті жер 

тарихы туралы сөз еткенде үнемі сол көнекөздердің 

көкейінде сайрап жатқан деректерге жүгінетініміз де 

сондықтан. 

Жалпы, Жетісу жерінде адам атымен аталатын ой 

мен қыр аз емес. Ол атауларды ешкім әдейілеп 

таңбайды, әулиелігімен, ерекше қасиетімен аты 

шыққан азаматтарын қадірлеген халықтың ілтипаты 

мен шынайы ықыласы осылайша көрініс беретіні бар. 

Сондай аймақтың бірі – Қапал өңіріндегі Суықсай мен 

Ащыбұлақ ауылының ортасындағы кең жазықтың 

ортасындағы үлкендеу төбе. Мұхаметәлі Қазбанбетов 

ақсақалдың жазбаларына қарағанда, ол жерде 

емелелі руының ақылшысы Үңгірбай атаның бейіті 

бар. ХVІІІ ғасырдың ортасы мен ХІХ ғасырдың басында 

өмір сүрген бұл азамат таудағы таңбаларды, тастағы 

жазуларды оқи білген, артына шежіре қалдырған 

қазына адам болыпты. «Оның қалдырған мұрасын 

құдасы Дәулетбай Мұсабеков Қытай еліндегі 

қазақтардың қосуымен толықтырып, сақтап келген. 

Дәулетбай ақсақал өз заманының сауатты азаматы 

болған, Қытайда қазақ мектебін ашқан кісі. 1956 

жылдан бастап елге оралған қандастарымыз сол 

атамыздың мектебінен оқығанын әлі күнге айтып 

отырады. Дәулетбайдан алған шежірені кеңес үкіметі 

кезінен жинақтап жүрген Үңгірбай атаның ұрпағы 

Еркінбай Бестібаев 2005 жылы кітап бастырып 

шығарды», – дейді шежіреші Мұхаметәлі қария.  

Үңгірбай ата қайтыс болғанда ұрпақтары сол 

төбенің басына биік күмбез тұрғызыпты. Күмбезді 

қазақ қадім заманнан киелі санаған. Халқымыздың 

бұл ғұрпынан хабары жоқ орыс мұжықтары күмбезді 

бұзып, кірпішін үй құрылысына пайдаланған деседі. 

Сол әрекеттерінен кейін бүкіл үй-ішімен жамандыққа 

душар болып, қырылып қалғаны туралы ел ішінде 

аңыз айтылады. 

Азамат соғысының қанды қырғыны қазақ ауылда-

рын қалай шарпығаны, ақырған ақтар да, теңдік әпе-

ре 


міз деген қызыл да қазақты жарылқамағаны 

тарихтан белгілі. Сол кезеңдерде ішкі Ресейден шегін-

ген ақтардың қуғынына сол ауылдағы Саурықов деген 

бала түсіп қалса керек. Жан ұшыра қашқан атты бала 

қуғыншылардан осы кесенеге кіріп жасырыныпты. 

Артынан өкшелей жеткен жау күмбезге кіргеннен көзі 

байланып, қарсы алдында қорыққаннан бір уыс болып 

тұрған баланы байқамаған екен. Оны көнекөздер 

«Қасиетіңнен айналайын, Үңгірбай атаның балаға 

жасаған шарапаты, әулиелігі ғой» деп таңырқасып 

отырады.

Зиратқа зиярат етіп дұға қылу дәстүрін дәріптейтін 

көпшілік осындай оқиғалардан кейін әлгі төбенің 

тұсынан өткенде ниет етіп, бет сипаумен қатар үзеңгі-

ден оң аяғын алып өтуді әдетке айналдырған екен. Бұл 

– аттан түспесе де аттан түсіп, зиярат еткендей ишара-

ны білдіретін болған.   

Сағыныш НАМАЗШАМОВА,

Алматы облысы

Көз байлаған кесене

Қазақтың әр тауы мен тасында, төбе, 

жазығында тарихтың ізі сайрап жатыр. Тарих 

болғанда да адамдардың талайлы тағдыры, 

елді елең еткізген, жадындағы жазбалар 

қалған деуге болады. 

Молдияр СЕРІКБАЕВ:

Министрдің туыстары 

қалай босанып жүр екен?

АҢДАТПА

-бетте

2

ЖОҚ

Бұл – әлемдiк тәжiрибе. 

Мұн дағы негiзгi мақсат – көрер-

менге сапалы өнiм ұсыну. Тың әрi 

қызықты бағдарламалар да-

йындау. Ал бiздегi жекемен шік 

телестудияларда дайын далған 

бағдарламалардың дең 

гейiн 


өздерiңiз көрiп жүрсiз дер. Сапа-

лы бағдарламалар аз. Денi 

көшiрме. Ал төленетiн қар жы ға 

келсек, қыруар. Жалпы, аутсор-

синг терге тапсырыс беру үрдiсi 

бiзде үш-төрт жыл бұрын ғана 

басталды. Әлi жолға қо йылды 

деп ойламаймын. Сон 

дықтан 

дәл қазiргi уақытта жеке студия-



ларға бағдарлама әзiр 

лету iсi 

өз-өзiн ақтап отырған жоқ.  

Бекзат ЖҮСІП, 

«Хабар» телеарнасы жаңалықтар 

қызметінің редактор-дикторы:

-бетте

5

Кербұғы



Тарих қойнауынан сыр шерткен қайран ескерткіштер... Мың 

жылдар болса да міз бақпастан меңіреу даланың құпияларын 

үнсіз бүгіп, қасқиып тұр. Тіл бітірсе, шіркін! Тақылдап сайрап 

түбі бір түркі дүниесінің шежірелерін жыр қылып берер еді-

ау. Иә, өткеннің үнсіз куәгерлері тарихи жәдігерлердің бүгінгі 

ұрпақ үшін өте құнды мұра екені даусыз. Алайда ашық аспан 

астындағы музейлердің бүгінгі хал-ахуалы, өкінішке орай, 

алаңдатарлық...

Халыққа көрсетілетін медициналық 

көмекті жақсарту үшін жыл сайын осы 

салаға бөлінетін қаржының көлемі 

ұлғайып келеді. Биылғы жылы аталмыш 

салаға мемлекеттік бюджеттен 519 млрд, 

жергілікті бюджеттен 305 млрд қаржы 

қарастырылып отыр. Тіпті осы мақсатта 

сан түрлі жүйелер де қабылданып 

жатыр. Бірақ одан медицина саласы 

мәселелерінің шешілгені, медициналық 

көмектің қолжетімділігі артқаны 

байқалмайды. Керісінше, бұл саладағы 

мәселе одан сайын күрделене 

түскендей... Негізі, қай елде болмасын, 

медицинаның бар жақсылығы, ең 

алдымен, ана мен балаға жасалады. 

Тегін медициналық көмек те, тегін дәрі 

де, бәрі-бәрі болашақ ана үшін. Ал біздің 

елімізде жасалып жатқан жүйелер, 

керсінше, анадан медициналық көмекті 

алыстата түскендей. 

ОЙТҮР


ТКІ

Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

Қорымдарды болжаммен қопаруды қашан қоямыз?

Жүздеген ғасырлар бойғы тарих 

куәгерлерінің көпшілігі қазіргі күні 

бұзылудың аз-ақ алдында. Себеп – 

қарайтын жанның жоқтығы. Олай 

демеске лаж да жоқ. Ықылым 

заманнан бүгінгі күнге жеткен архео-

ло гиялық қазбалар қорғансыз күйде. 

Тіпті Қазақстанның брендіне айнал-

ған әйгілі жәдігер – «Алтын адам» 

табыл ған Есік қорғанының өзі еске-

ру сіз қалғаны осының айқын дәлелі. 

Сан мыңдаған археологиялық 

қазба үйінділер тіпті еленбейді де. 

Тіпті төбелердің тарихи жәдігерлер 

екенін екінің бірі біле бермейді. Ал  

алыс-жақын шетелдіктер тарихи 

орындарды бір көруге ынтық болып, 

арнайы іздеп келіп жататынын 

қайтерсіз. 



ҚадыржанӘБУОВ, тарих ғылы мы-

ның докторы, профессор: 

– Тарихи жәдігерлерді көздің 

қарашығындай сақтап қалу – 

біздің ұрпақ алдындағы қасиетті 

парызымыз. Алайда әлі күнге көп-

теген қор ған дар мен обалардың 

ескерусіз қалып жатқаны өкінішті. 

Мәселен, біз жыл сайын тарих 

фа культетінің 

студент те рі мен 

аймақ 

тағы тарихи орындарды 

аралай мыз. Бірақ  тарихи орын дар  

адам  дардың  аяусыз  қарауынан 

қоқысқа толып жатуы ішімізді удай 

ашытады. Әсіресе Бурабай турис-

тік  айма ғы на  барғанда  жағамды 

ұстап қайт тым. Туристерді тартуға 

қолай лы аймақ, ең алдымен, та-

рихи  орын дарымен  ерек ше лен-

бей ме?! Алайда ата-баба ла ры-

мыздың, атақ ты Абылай хан ның ізі 

қалған жерлер ерік кен нің ерме-

гіне айналғаны өкінішті. 

Тарихи ескерткіштердің бүгінгі 

жайы Елбасы Нұрсұлтан Назар баев тың 

да назарынан тыс қалмаған. Олай деу-

ге себеп, осы жылғы Қазақ стан халқына 

Жолдауында тарихи-мәдени ескерт-

кіш терді қалпына кел тіруді қатаң тап-

сыр ған. Яғни тарих шылар мен архео-

лог ғалым дардың мойнына артылған 

ендігі міндет атан түйеге жүк боларлық. 

Қазір «Халық тарих толқынында» атты 

кешенді зерт теу шараларының жүр-

гізіле бас тауы – осының айқын дәлелі. 

«Археологиялық деректер жойыл-

ған жағдайда қайта қалпына келтіру 

мүмкін болмайды» дейді мамандар. 

Сол себепті әлемнің ғылыми-зерттеу 

институттары жаңа жаңалықтарын осы 

салаға енгізуден танған емес. Со  ның 

бірі лазерлі зерттеу деп аталса керек.



 ТІРКЕУГЕ ТҰРУДЫҢ ДА МАШАҚАТЫ КӨП

Алыстан мысал іздеудің қажеті жоқ. Аяғымның 

ауырлағанын білген соң бес-алты аптада тұрақты 

тіркеуде тұратын мекенжайым бойынша дәрігердің 

қабылдауына бардым. Гинеколог тексеріп көрген 

соң, дәрігер тұрақты тіркеу бойынша емес, нақты 

тұрғылықты мекенжайым бойынша тіркелуге кеңес 

берді. Мен сол уақытқа дейін тіркеуде тұрған мекен-

жайым бойынша медициналық көмек алып келгенім-

ді айтып, өз уәжімді айтқаныммен, тіркеуге алудан 

үзілді-кесілді бас тартты. Алматы қалалық №8 емха-

наның бас дәрігері Төлегенбаева Бақыт Қанағатқы-

зының қабылдауына да кірдім. «Кез келген жүкті ана 

тұрақты тіркеудегі мекенжайы бойынша емес, 

тұрғылықты мекенжайы бойынша тіркелуі керек. 

Денсаулық сақтау басқарамасы түгіл, Денсаулық 

сақтау министрлігіне шағымдансаң да, бүгінгі тәртіп 

осындай» деді. Амалсыз тұрғылықты мекенжайым 

бойынша №10 емханаға бардым. Бұлар да тіркеуден 

бас тартты. Дәрігер «тұрақты тіркеуде қай жерде 

болсаңыз, сол жердің емханасына барыңыз» деді. 

Емхананың бас дәрігері Кадирова Зайтуням Тұрсын-

қызының қабылдауына кірдім. «Мен осы қалада сегіз 

жылдан бері тұрамын,  алты жыл дан бері тіркеуім де 

қалалық. Әйтсе де екі жолмен де дәрігерлік көмекке 

жүгіну мүмкін болмай тұр. Ендеше, өз уәждеріңізді 

диктофонға айтыңыз дар, мен қалалық Денсаулық 

сақтау басқармасына жүгінемін. Қай емханаға 

тіркеуге тұруым керек екенін солар анықтап берсін» 

дегеннен соң ғана компьютерге тіркеп, арнайы код 

берді. Онда да – уақытша код. «Босанып болған соң 

қайтадан №8 емханаға барасыз. Біз тек уақытша ғана 

тіркеуге алдық. Сол үшін уақытша код бердік», – деді 

Зайтуням Тұрсынқызы. Демек, босанған соң да бұлар 

мені тағы бір-біріне ысыратын сыңайлы. 

Жалғасы 3-бетте 

Жалғасы 4-бетте 

Конвергентті БАҚ-қа 

қадам жасайтын кез жетті

Жетімдер үйіндегі бала 

тәрбиесін тек қазақ 

тілінде жүргізудің қандай 

жолдарын ұсынасыз?

-бетте

3

Абай ОМАРОВ (коллаж)



Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

 

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



...дедім-ай, ау!

Дарын НҰРСАПАРОВ, 

журналист: 



– Жа

Жа

Ж



рм

рм

рм



а

а

а



ау

ау

ау



да

да

да



ны

ны

ны



Ж

Ж

Ж



арық ауылына 

ба

ба



ба

рғ

рғ



рғ

ан

ан



ан

а

ауд



уд

уд

ан



ан

ан ә


ә

ә

кі



кі

кімі


мі

мі х


х

х

ал



ал

ал

ы



ық

ы

қа:  «Құрметті   



жарықтықтар» деген екен. 

(«Фейсбуктегі» жеке парақшасынан)

А

А



А

лматы


+23..  +25

о

+



+

+

11



1

1

1



1.

.

.



.

.

.  +



+

+

1



1

1

33



3

о

о



о

+10.. +12

о

+1 .. +3


о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

1

1

15

5

53

3

3,

,

,

6

6

62

2

2

207,59

25,11

15328,30

905,60

1

1

13

3

3

2

2

2

5

5

5

4,77

1,35

1433

108,85

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RT

RT

RT



SI

SI

SI



BRENT

GOLD


(ICE)

T

T



(NYMEX)

с

с



с

с

с



с

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№170 (1081) 

28 қыркүйек, сенбі

2013 жыл


ИƏ

Ардақ БЕ

БЕРКІМБА

Й

Й

Й, «Түркі 

әлемі» телестудиясының 

редакторы:

Қазіргі таңда телеарналар 

өз

өз

з



де

д

д



рінің бағыттарына қара

ра

ра



й 

й 

й 



ой

ой

ойластырған бағдарламала



рд

рд

рды 



ы

ы

жеке студияларға беріп, дайын 



өнімдерді эфирден беріп жат-

қаны қай жағынан алып қа ра-

ған да да тиімді. Бұл бағдарла ма-

ла

а



а

рд

р



р

ың

ың



ың

с

с



ап

ап

ас



ас

ын

ы



ың

ың

ың



ж

ж

ақ



ақ

қ      


 с

 с

а 



а 

  

ру



ру

ру

ын



ын

а 

әс



әс

әсер


ер

ерін


ін

ін

тт



тиг

иг

игіз



із

із

ед



ед

ед

і.



і

і.

Т



Т

Тел


ел

еле


е

е

ар



ар

ар

 н



н

на

а



а қа

қа

қарж



рж

ржы 


бөліп отыр ғаннан кейін талап та 

жоғары. Ал жеке студия үшін 

тапсырыстан айырылып қалмау 

қажет.  Сон дық тан  бұл жерде 

жеке студия тапсырыс берушінің

ің

ің 



ға

ға

ға



н

н

на емес, дайын бағдарла ма



ма

ма

ны



ны

ны 


 

тұтынушы – көрермендер 

көңілінен шығу үшін де барын 

салады.


-бетте

Қазір телеарналардың бағдарламалары жеке студияларға тапсырыс беру 

нәтижесінде әзірленеді. Алайда бұл жүйенің тиімді не тиімсіз екенін дөп басып 

айту қиын. Себебі бағасын беретін – көрерм

р

ен. Дегенмен соңғы кездері 

эф

эф

эф

ир

ир

ир

де

де

де

н 

н 

н бе

бе

бе

рі

рі

рі

лі

лі

лі

п 

п

п

жү

жү

жү

рген бағдарламаларға

а

қ

қ

қ

ар

ар

ар

ап

ап

п

б

б

б

ұл

ұл

ұл

ж

ж

ж

үй

ү

ү

ем

ем

емен

ен

ен ж

ж

ж

ұм

ұм

ұм

ыс

ыс

ыс

 жасап 

жа

жа

жатқ

тқ

тқан

ан

ан т

т

тел

ел

ел

еа

еа

еарн

рн

рн

ал

ал

ал

ар мен олардың туынд

д

дыл

ыл

ыл

ар

ар

арын

ын

ын

а 

а

а

қа

қа

қаты

ты

ты

ст

ст

ст

ы

ы

ы

са

са

са

па

па

паны

ны

ның

ң

ң тым 

жоғары еместігі байқалады. Әсіресе шетелдік телекомпаниялардың 

дайын өнімін аудара салып, халықтың назарына ұсыну оңай пайда

көзіне айналғандай. Телевидение саласында жүрген кейбір 

әріптестеріміз көшірме бағдарламалардың көбеюіне уақыт 

тапшылығы мен студиялардың жетіспеушілігі сеп десе, кейбіреуі 

жекеменш


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал