Т. К. Қойбағарова, Р. А. Ельтинова Информативны



жүктеу 1.68 Mb.

бет1/16
Дата15.03.2017
өлшемі1.68 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
4855

004
{ 5 9
Т.К. Қойбағарова,  Р.А. Ельтинова
Информативны 
оқыту әдістемесі
бөлім

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУ БЛИК АСЫ  БІЛІМ Ж Ә Н Е ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
ПАВЛОДАР МЕМЛЕКЕТТІК ПЕДАГОГИКАЛЫ Қ ИНСТИТУТЫ
ооЧ
К 5?
* С TOKAftfъ* * 
АТЫМД
16ЛОДАР М
вй*Л£КЕ
ЙІС^СИТПі
С
  АТЫ НДАПаІ  Ғ Ы П Ы М И   K I T A R J J J U j
>лли
‘  f
Ч'
НАгЧг;.'>:  F'  ЛЖ>Г¥* *4
Ч
*
л п
м » і
С.  ШШПі
Т.Қ.  Қ о й б а ғ а р о в а ,   Р.А.  Ел ьтинова
Информатиканы
оқыту әдістемесі
І-бөлім
- Г  
ш % и р ^   л *  * * * * * *
пмч^е  */**#**  ^  

/£W %
Q
%
-QPv^‘r  ^
І
І
 
,
ө
 
Ч
,
 

 
&
 
г
ПАВЛОДАР
1

УДК  004:378(075.8)
ББК 
74.263.2*7 
К 59
Оку  күралы  ПМПИ  Ғылыми  кенесінін  2012  жыягы  23  мамырдагы
шешімімен (№10 хаттама) усынылды
Пікір жазгандар:
Ж .Қ .Н урбекова 
-  
Халыкаралык 
Акпаратгандыру 
Академиясыиын
академии,  Қазакстан  Республикасынын  педагогикалык  гылым 
академнясынын
академии,  педагогика ғылымынын докторы, профессор
А.Ж .Асамбаев -  техника 
гылымыныи 
кандидаты, доцент
Қ 59 
Қойбагарова Т.Қ.,  Ельтииова Р.А.
И ііф о р м а т н к д іім ^ к ^ ^ г Ш ^ в в К ^   ЯҒУ  куралы.  І-11-белім.  l -бөлім.  -
Павлодар: П
М
ш
Г м
і З ^ ^  
I
II 
щындағы  П М У -дт 
:|
ISBN 
и  
І 
f   r ~  J  Г   )   О
|| 
агьіндағы  ғылыми 

(o 'lS
Бүл  қүршцш
жалпы  ж эне  пакты  әдістемелері
камтылган. 
И нЛ ^м атикЬлЛ  ^М ы түды н 
£алпы 
әдістемесі 
І-бөлімде 
информатиканыПЖВТу  әдістемес! 
пәнінін 
калыптасуы,  информативны  о&ьпу 
жүйесі,  формалары  мен  әдістері,  қазіргі  сабағы,  онын  ерекшелнстері,  күрылымы,
қойылатын  талаптары  аныкталып,  пән  бойынша  білімді  бакыяау,  тексеру  жәнс 
бағалау  әдістемесі  жөне  сыныптан  тыс  жүмыстын  дидактикалык  непздері 
баяндалган.  Оган  коса:  информатика  кабинетінін  жүмысын  үйымдастырудын 
әдістемелік  шарттары,  санитариялык-гигиеналык  талаптар,  информативны 
окыту  құралдары,  жас  маманга  әдістемелік  нүскаулар  карастырылған.  П-бөлімде 
информатика  базалык  курсынын  дәстүрлі  мазмүндык  сызыктары  бойынша 
окытудын  нақты  әдістемелері  толык  сипатталған.  Пропедевтикалык  курстын
оқьггу әдістемесінің  мәселелері аныкталған.
Оку  күралы  педагогикалык  жогарғы  оку  орындарының  «Информатика» 
мамандыгында  окитын  студенттерге,  информатика  мұгалімдеріне,  әдіскерлсрге 
және білімді ақпараттандыру мәселелерімен  айналысатын  мамандарға  арналган.
ISBN 978-601-267-196-4
ББК 
74.263.2я7
©  Қойбағарова Т.Қ., Ельтинова Р.А. 2013. 
© Павлодар мемлекеттік педагогикалык институты, 2013.

ЧАЗМ ҮНЫ
ЮРІСПЕ.......................................... ................................................................. 6
1-БӨШМ. 
ИНФОРМАТИКАНЫ 
ОҚЫТУДЫҢ 
ЖАЛПЫ 
ӘДІСТЕМЕСІ 
8
1 -ТАРАУ.  ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІПӘШ.........8
1.1. И
нформатика
 
ғылым
 
және
 
орта
 
мектептегі
 
оқу
 
пәні
 
репнде
 . 8
1.2.  ИНФОРМАТИКАНЫ  ОҚЫТУ  ӘДІСТЕМЕСІ  ПЕДАГОГИКАЛЫҚ  ҒЫЛЫМ 
РЕТІНДЕ................................................................................................................. 12
1
.3. 
И
нформатика
 
пәнін
 
орта
 
мектепке
 
ен п зу
 
кезеңдері
............... 14
1
.4. 
ИНФОРМАТИКАНЫ  ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕЛІК ЖҮЙЕСІ............................... 17
1.5. 
М
ектепке
 
информатика
  ПӘНІН  ЕНПЗУДІҢ 
мақсаттары
  МЕН
МІНДЕТТЕРІ............................................................................................................ 18
1.5.1. Жалпы және нақты максаттар туралы.................................... 18
1.5.2.  «Информатика  және  есептеуіш  техника  негіздері»  пәнінің 
бастапкы мақсатгары мен міндеттері.................................................20
1.5.3.  Окушылардың компьютерлік сауаттылығы және ақпаратгық 
медениеті.................................................................................................. 24
1.5.4. 
Оқушылардың 
ақпараттық 
мәдениеті 
ұғымының 
қалыптасуы..............................................................................................26
1.6. И
нформатика
 
негіздерін
 
оқытуға
 
қажетп
 
қүжаттар
............... 28
1.7.  М
ектептеп
 
информатика
 
пәні
 
тарауларының
 
мазмүны
 
мен
ҚҮРЫЛЫМЫ
31
1.8. 
ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУДА МҮҒАЛІМНІҢ РӨ Л І
............................... 33
1.9. С
еминар
 
сабақтарын
 
өтюзуге
 
ұсыныстар
....................................35
2-ТАРАУ. ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ.... 37
2.1 
ӘДІСТЕМЕ ЖӘНЕ ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ
............................................37
2.2. 
ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ФОРМАЛАРЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
.................... 43
2.3. 
И
нформатика
 
пәні
 
бойынша
 
үй
 
ж үм ы сы
..................................50
2.3.1. Үй жұмысын ұйымдастыру әдістемесі................................... 53
2.4. 
И
нформатиканың
 
қазірп
 
сабағы
.................................................. 56
2.4.1. Инфоматика сабағының ерекшеліктері.................................. 56
2.4.2. Информатика сабағыньщ құрылымы...................................... 58
2.4.3. Қазіргі сабақтың формалары мен құрылымдары................. 60
2.4.4. Сабақтың үшбірлік мақсаты......................................................64
2.4.5. Сабакка қойылатын талаптар.................................................... 66
2.5. 
ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУДЫ ЖОБАЛАУ
............................................. 69
2.5.1. Тақырыптық жоспарлау............................................................. 69
2.5.2. Сабакты жоспарлау......................................................................74
2.6. 
И
нформатика
 
сабағын
 
талдау
 
әдістем есі
................................ 79
з

2.7. СЕМИНАР/ПРАКТИКАЛЫҚ САБАҚТАРЫН ӨТКІЗУГЕ ҮСЫНЫСТАР......83
3-ТАРАУ.  ИНФОРМАТИКА П Ә Н ІБО Й Ы Н Ш А   БІЖ М ДІБАҚЫ ЛАУ, 
ТЕКСЕРУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ Ж Ү Й ЕС І......................................................... 86
3.1. И
нформатика
 
пәні
 
бойынша
 
білімді
 
т е к с е ру
.............................. 86
3.1.1.  Бакылау әдістерінің сипаттамасы ............................................... 87
3.1.2.  Бакылаудың функциялары ж ән е түрлері................................... 93
3.1.3.  Бакылаудың негізгі түрлері............................................................. 93
3.1.4. Үздіксіз бақылау м о д ел і................................................................... 94
3.2. ҚОРЫТЫНДЫ БАҚЫЛАУ................................................................................
3.2.1. Қорытынды бакылаудың негізгі нысандары............................ 96
3.2.2. 
Қорытынды 
аттестациялаудың 
ауызша 
емтихан
үйымдастыру бойынша нұсқаулар...........................................................98
3  2 3  Жобалар  мен  рефератгарды  ұйымдастыруға  арналған
....... 99
нұсқаулар......................................................................................................... .. Ц
3.3. КЕШЕНДІБАҚЫЛАУ...................................................... I............................ іи з
3.3.1. Кешенді бакылау ж үйесінің ерекш еліктері............................ 104
3.4. Б
ақылау
 
ж үм ы сы
................................................................................... 105
3.5. ЗЕРТХАНАЛЫҚ
ж ұм ы стар
.......................................................................1 °7
3.6. ОҚУШЫ БІЛІМДЕРІН ТЕСТ АРҚЫЛЫ ТЕКСЕРУ........................................108
3.6.1.  Білімді тест аркылы тексеру ж үйесінің дам уы ..................... 108
3.6.2. Тестгік тапсырмалар  т ү р л е р і...................................................... 1 Ю
3  6  3  Тестгік  тапсырмалар  ж үйесінің  тиімділігі  ж ән е  беретін
112
нәтиж есі........................................................................................................... 1 

3.7. ӨЗДІКЖҮМЫСТЫ  ҮЙЫМДАСТЫРУ..........................................................113
3.7.1. Өздік жұмыстарды ұйымдастыру талаптары.........................113
3.8. ИНФОРМАТИКАДА БІЛІМДІ БАҒАЛАУ КРИТЕРИЙ................................117
3.9. С
еминар
/
практикалық
 САБАКТАРЫН 
өткізуге
 
үсыныстар
 .... 119
4-ТАРАУ. 
ИНФОРМАТИКА 
БОЙЫНШ А 
СЫНЬШТАН 
ТЫС
ЖҮМЫС.................................................................................................................. 121
4.1. СЫНЫПТАН ТЫС ЖҮМЫСТЫҢ ДИДАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ............... 121
4.1.1. Информатиканы оқуды ізгілендіру ж ән е коғамдандыру... 121
4.1.2.  Сыныптан тыс жұмыстың мақсаты ж ән е м ін детгер і......... 125
4.1.3. Сыныптан тыс жұмыстың функциялары.................................126
4.2. С
ыныптан
 
тыс
 
жүмыстың
 
п ри н ц и п тері
.......................................127
4.2.1. Сыныптан тыс жұмыстың м азм ұны .......................................... 131
4.3. С
ыныптан
 
тыс
 
жүмыстың
 
ф о рм алары
......................................... 134
4.3.1.  Сыныптан тыс шаралардың кейбір формалары.................... 136
4.4.  И
нформатика
 
пәні
 
бойынша
 
сыныптан
 
тыс
 
жүмыстың
ӘДІСТЕМЕСІ...........................................................................................................139
4.4.1. Сыныптан тыс сабақтарды өткізу к езең д ер і.......................... 139
4

4.5. С
еминар
/
практикалық
 
сабақтарын
 
өткізуге
 
үсыныстар
 .... 146
5-ТАРАУ.  ИНФОРМАТИКА КАБИНЕТІ................................................. 148
5.1.  И
нформатика
 
кабинетінің
 
үйымдастыру
-
әдістемелік
 
жүмыс
ІСТЕУ ШАРТТАРЫ............................................................................................... 148
5.1.1.  Информатика кабинетінің қызметі............................................148
5.1.2.  Информатика кабинетініне қойылатын талаптар................ 150
5.1.3. Информатика кабинетінің жүмысын ұйымдастыру............153
5.1.4. Информатика кабинетінде жұмыс  істеу ұзақтығы.............. 155
5.1.5.  Есептеуіш техника  кабинетіндегі қауіпсіздік  ер еж есі....... 156
5.2. 
И
нформатика
 
кабинетіне
 
қойылатын
 
санитарияпық
-
ГИГИЕНАЛЫҚ  ТАЛАПТАР................................................................................ 158
5.2.1.  Оқушылардың жүмыс  орындарын орналастыру................. 158
5.2.2. Информатика кабинетін жарықтандыру................................. 160
5.3. И
нформатиканы
 ОҚЫТУ ҚҮРАЛДАРЫ............................................... 161
5.3.1.  Информатиканы оқыту құралдарының қүрамы....................161
5.3.2. Информатиканы  оқыту кұралдарының ж үй есі.....................162
5.3.3.  Информатика курсын бағдарламалык қамсыздандыру.....164
5.4. С
еминар
/
практикалық
 
сабақтарын
 
өткізуге
 
үсыныстар
 .... 165
6-ТАРАУ. ЖАС MAMAHFA ӘДІСТЕМЕЛЖ Н Ү С Қ А У Л А Р............168
6.1 Ж
ас
 
маманның
 
сабақты
 
дайындауына
 
үсы ны стар
.............. 168
6.2. С
абақты
 
дайындау
 
әдістем есі
....................................................... 169
6.2.1.  Жас мұғалімге ескертпе............................................................... 171
6.3. ҮЙ ЖҮМЫСЫН ҮЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НҮСҚАУЛАРЫ .. 172
6.3.1. Үй жүмысының формалары........................................................ 172
6.3.2. Үй тапсырмасын  беру ә д іс т е р і...................................................173
6.3.3. Үй жұмысын тексеру әдістері..................................................... 174
6.3.4. Жас мұғалімнің өз сабағын өзі талдау ү л гісі........................ 174
6.3.5. Тақырыптық жоспар құруға арналған  ескертпе...................176
6.4. С
абақтың
 
ғылыми
 
дәйектелген
 
т а л д а у ы
...................................176
6.4.1.  Сабақты жалпы талдау нұсқалары............................................ 177
6.4.2.  Сабақ  барысын  ж әне  тиімділігін  бағалауға  арналған 
нұсқаулар........................................................................................................182
6.5. З
ертханалық
 
жаттықтыру
 
тапсырмалары
..................................185
1 -ҚОСЫМШ А......................................................................................................187
ПАЙДАЛАНЬШҒАН ӘДЕБИЕТ................................................................... 191
5

КІРІСПЕ
«Информатиканы  оқытудың  теориясы  мен  әдістемесі»  курсы 
болапіақ  информатика  мұғалімдерін  кәсіптік  дайындаудың  маңызды 
компоненті  ясәне  «5В011100  -   информатика»  мамандығы  бойьшша 
Қазақстан 
Республикасы 
мемлекеттік 
жалпыға 
міндетті 
білім 
стандартының  жоғары  кәсіптік  білім  беру  пәндерінің  құрамдас  бөлігі 
болып табылады.
Оқу құралының мазмұны  әдістемелік курстар үшін дәстүрлі  екі
-   жалпы  және  нақты  (немесе  дербес)  оқыту  әдістемесі  бөлімдерінен 
құралады.  Сондықтан  информатиканы  оқытудың  жалпы  және  накты 
оқыту әдістемелері бойынша, әр бөлім жеке кітап болып шықты.
Құралдың  бірінші  бөлімі  информатиканы  оқытудың  жалпы 
әдістемесі мәселелерін ашатын  алты тарауды  құрады.  Бірінші тарауда 
информатиканы  оқыту  әдістемесі  пәнінің 
педагогикалық  ғылым 
ретінде  қалыптасуы,  информатиканы  оқытудың  әдістемелік  жүйесі, 
оқыту  мақсаттары  баяндалды.  Екінші  тарау  информатиканы  оқытуды 
ұйымдастыру  мәселелеріне  бағытталды.  Информатиканы  оқыту 
формалары  мен  әдістері,  информатиканың  қазіргі  сабағы,  сабақтың 
ерекшеліктері,  үшбірлік мақсаты,  кұрылымы анықталып, тақырыптық 
және  жеке  сабақты  жобалау  әдістемелік  мәселелері  сипатталды. 
Информатика 
пәні 
бойынша 
білімді 
бақылау,  тексеру 
және 
бағалаудың  әдістемелік  жүйесі,  үшінші  тарауда  баяндалды.  Төртінші 
тарау  информатика  пәні 
бойынша  сыныптан  тыс  жүмыстың 
әдістемесіне  және  дидактикалық  негіздеріне  арналды.  Информатика 
кабинетінің  қызметі,  жүмыс  істеу  шартгары,  оған  қойылатын
санитариялық-гигиеналық  талаптары  бесінші  тарауда  қарастырылды.
Алтыншы  тарауда  жас  маманға  арналған  әдістемелік  нүсқаулар
сипатталды.  Сонымен  қатар  әр  тараудың  аяғында  өткізілетін
семинар/практикалық  сабақтардың  мақсаты  анықтальш,  үсыныстар 
берілді.
Оқу  кұралының  екінші  бөлімі  информатиканы  нақты  оқыту 
әдістемесін  жеткілікті  қарастыруға  бағытталды.  Информатиканьщ 
базалық 
курсыньщ 
стандарт 
бойынша 
бекітілген 
мазмүндық 
сызыктарын  оқыту  әдістемелері  жүйелі  түрде  қамтылды.  Ақпарат 
және  ақпараттық  процестері,  ақпаратты  үсыну,  компьютер  бағыты, 
формализациялау  және  модельдеу,  алгоритмдеу  және  бағдарламалау, 
ақпараттық  технологиялар  мазмүндық  сызықтарын  оқытудың  нақты 
әдістемелері  толық  қарастырылып  сипатталды.  Информатиканьщ 
пропедевтикалық  курсын  оқыту  әдістемесі  баяндалды.  Әр  тараудың 
мазмүндық бағытына сәйкес  зертханалық сабақтарды өткізуге кеңінен
6

жеткілікті  әртүрлі  жаттыктыру  тапсырмалары  берілді.  1-косымшада 
базалык  курстың  мазмұндық  сызықтары  бойынша  логикалы  түрде 
құрылымданған сызбалар бейнеленді.
Авторлар:  Т.Қ.  Қойбағарова  бірінші  кітаптың  төрт  (1,  2,  5,  6), 
екінші  кітаптың алты  (1-6) тарауларын  жазды,  кітаптардың мазмұнын 
жүйелеп  кұрылымдады.  Р.А.  Ельтинова  бірінші  кітаптың  екі  (3,  4), 
екінші  кітаптың  7-тарауын  жазды,  аударма  жүмысының  аумақты
көлемін орындады.
Оку  құралы 
педагогикалық  жоғарғы 
оқу 
орындарының 
«Информатика»  мамандығында  оқитын  студенттерге,  информатика 
мұғалімдеріне,  әдіскерлерге  және  оку-ағарту  мамандарының  білімін 
жетілдіру саласында жұмыс жасайтын мамандарға арналған.
7

l -БӨЛІМ.  ИНФОРМАТИКАНЫ  ОҚЫТУДЫҢ  ЖАЛПЫ 
ӘДІСТЕМЕСІ
1-тарау.  Информатиканы  оқыту әдістемесі пәні
1.1. 
Информатика  ғылым  және  орта  мектептегі  оқу  пәні 
ретінде
Информатиканың ғылым ретінде пайда болуы  және  қалыптасуы 
өткен  ғасырдың  екінші  жартысынан  басталады.  Информатиканың
щ
зерттейтін  аймағы  -   ақпараттың  құрылымы  мен  ортак  касиеттері, 
сонымен  қатар  адам  тіршілігінің  түрлі  саласында  ақпаратты  іздеу, 
жинау,  сақтау,  түрлендіру,  жеткізу  және  пайдалану  үрдістерімен 
байланысты  мәселелерді  қамтиды.  Акпарапың  ауқымды  көлемі  мен 
ағымын  өңдеу  автоматтандырусыз  және  коммуникация  жүйесінсіз 
жүзеге  асыру  мүмкін  емес,  сондыктан  электронды  есептеуіш 
машиналар  мен  заманауи  ақпаратгық  және  коммуникациялык 
технологиялар  информатиканың  іргелі  ядросы  және  материалдык 
базасы да болып табылады [2].
Акпаратты  ресурстың айырыкша түрі  деп  есептеген  жөн,  мұнда 
«ресурс»  материалдық  заттардың  немесе  заттың  энергетикалык, 
құрылымдық  немесе  баска  да  сипаттамаларынан  тұратын  білім  қоры 
деп  түсіндіріледі.  Материалды  заггармен  байланысты  ресурстардан 
айырмашылығы  -   ацпараттъщ  ресурстар  сарқылмайды  және  де 
материалды  ресурстарға  қарағанда,  басқаша  жаңару  немесе  қайта 
жаңғырту  әдістеріне  ие  болады.  Қоршаған  ортаның  біртұтас 


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал