Студенттердің Өзіндік жұмыстарын арнаулы курстар арқылы ұйымдастыру



жүктеу 98.98 Kb.

Дата28.04.2017
өлшемі98.98 Kb.

 

Г.К.Тажкенова  

Астана, Л.Н.Гумилев ат. ЕҰУ 



 

СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗІНДІК ЖҰМЫСТАРЫН 

АРНАУЛЫ КУРСТАР АРҚЫЛЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ 

 

Қазіргі  жағдайда  білім  берудің  алдыңғы  қатарлы  мақсаттарында 

ӛзгерістер  ӛтуде.  Үкімет  талабымен  қатар  дара  тұлғаның  ӛзіндік  дамуында 

қажетін  қанағаттандыруға,  жас  маманның  туындаған  мәселелерді  талдау 

іскерлігін қалыптастыруға кӛп кӛңіл бӛлінеді. 

Еліміздің  президенті  Н.Ә.  Назарбаевтың  Қазақстан  халқына  арналған 

үндеуінде ұлттық білім беру жүйесінің дүние жүзілік стандартқа сай, қазіргі 

кездегі талаптарды қанағаттандыратындай болу қажеттігі ең маңызды мәселе 

ретінде  қаралып,  Қазақстан  Республикасының  түгел  дерлік  бағдарламалық 

құжаттарынан ӛзінің кӛрінісін табуда.  

Қазақстанда  білім  беру  сапасын  кӛтеру  жоғары  білім  беру 

құрылымдарын реформалауды, оқытудың жаңа ақпараттық технологияларын 

ендіруді, педагогикалық процесті жетілдіруді қажет етеді. 

Соңғы  он  жыл  аралығында  республикада  жоғары  ұлттық  оқу  жүйесін 

дамытуға себеп болатын бірсыпыра нормативтік құжаттар қабылданды. Олар 

біздегі  жоғары  білім  беру  жүйесінің  дүниежүзілік  білім  беру  кеңістігіне 

ӛтуіне жағдай туғызады.  

Студенттердің  ӛзіндік  жұмысын  белсендіру  болашақ  кәсіби  маман 

әзірлеуде,  білім  деңгейін  кӛтеруге  бағытталған  мемлекеттің  стратегиясын 

іске асыруда аса маңыздылыққа ие болуда.  

Студенттермен ӛзіндік жұмысты ұйымдастыру студенттердің қай курста 

оқитынына, қандай мектепті бітіріп келгеніне, студенттердің психологиялық 

даму  ерекшеліктеріне,  пәндердің  ӛзіндік  ерекшелігіне,  мамандық  әзірлеу 

ерекшелігіне және т.б. кӛптеген факторларға байланысты болады. 

Қазіргі  кезеңде  химия  мамандарын  дайындау  ісінде  бірнеше 

қайшылықтар туындап отыр. Олар: 

 

кредиттік  технологияға  байланысты  химиялық  білім  беруге  арналған 



сағат  саны  мен  химиялық  материалдарды  студенттерге  толық  меңгертудің 

арасындағы қарама-қайшылық; 

 

химияның  негізгі  теориялық  ұғымдарын  сапалы  меңгертуге 



қойылатын талаптар және оның орындалуы арасындағы қайшылықтар; 

 



оқу жоспарында кӛрсетіліп отырған таңдау курстарына бӛлінген сағат 

саны  мен  оған  сәйкес  арнаулы  курстарды  таңдаудың  арасындағы 

қайшылықтар; 

 



студенттердің  сарамандық  біліктілігін  қалыптастыруға  қойылатын 

талаптар және оны оқу ісінде жүзеге асыру арасындағы қайшылықтар. 

Осы  жоғарыда  кӛрсетілген  қайшылықтар  жоғары  кәсіби  білім  беру 

жүйесінің негізгі мақсаты мен міндеті арасындағы сәйкес келмеушілікті, оны 

жетілдіруде студенттердің ӛзіндік жұмыстарын ұйымдастырудың әдістемесін 


құруды керек етеді. 

Дәстүрлі  оқыту  жүйесіндегі  ӛзіндік  жұмыстармен  салыстырғанда 

кредиттік  жүйе  жағдайындағы  ӛзіндік  жұмыстардың  ӛзіндік  ерекшеліктері 

бар: 


 

ақпараттық  –  коммуникациялық  технология  кӛздерін  қолдануға 



арналған  ӛзіндік  жұмыстар  (слайд-дәріс,  мультимедиялық  презентация, 

кейстермен жұмыс); 

 

студенттің  оқытушы  қатысуымен  орындайтын  ӛзіндік  жұмысы- 



интерактивті әдістермен ұйымдастыратын ӛзіндік жұмыстар

 



тест  тапсырмалары  банктерімен  жұмыс  істеуге  арналған  ӛзіндік 

жұмыстар. 

Кредиттік жүйе бойынша студенттердің ӛздігінен орындайтын жұмысы 

мен оқытушының қатысуы арқылы атқарылатын жұмысын саралап арнаулы 

курстарды  тереңдетіп  оқытуда  субъектінің  дербестілігін  дамытатын  ӛзіндік 

жұмыстарға аса мән берілді (1-сурет). 

Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында химияның арнаулы курстарын оқыту 

процесінде оқытушы мен студент субъектілер ретінде қарастырылады (2-сурет). 

Оқытушы  студентпен  бірлесіп  жұмыс  істеу  барысында  оның  білім 

деңгейінің  жоғарылауына,  дара  тұлға  ретінде  қалыптасуына  мүмкіндік 

береді. 

Бұл  ынтымақтастық  негізінде  кері  байланыс  орнап,  белгілі  бір  оқу 

әрекетінің белсенді түрі жетіліп, оның нәтижесі бақылау мен ӛзіндік бақылау 

арқылы бекітіледі.  

Оқытушы  мен  студенттің  ынтымақтастығы  бірлескен  тӛмендегі 

компоненттерден  тұрады:  Мазмұндық  компонент  химияның  арнаулы 

курстарын  оқытуда  ӛзіндік  жұмысты  ұйымдастыру  мазмұнын  анықтайды. 

Мұның  негізгі  мақсаты  студенттердің  кредиттік  оқыту  жүйесі  жағдайында 

ӛзіндік жұмыстарын ұйымдастырудың әдістемелік жүйесін құру. Мазмұндық 

компонентте  студенттерге  берілетін ӛзіндік жұмыстардың кӛлемі,  орындалу 

уақыты, орындалу жолы кӛрсетіледі. 

Мазмұндық  компонент  бойынша  ұйымдастырылатын  ӛзіндік  жұмыс 

негізінде студенттің тұлға ретінде қалыптасуына мүмкіндік туады.  

Студенттерге  химиядан  терең  білім  беру  процесін  нәтижелі 

ұйымдастыру  пәннің  әдістемелік  қамтылуының  қандай  дәрежеде 

әзірленгеніне байланысты болады. 

 

 


1-сурет – Химиядан арнаулы курстағы ӛзіндік жұмыстардың мазмұны 

 

Зе



рх

ан

алы



қ

жұ

м



ы

сқ

а



әз

ірле


ну

Моде


ль

де

у



Рефе

ра

т



Эс

се

О



ли

м

пи



ада

К

урс



ы

қ

жұ



м

ы

с



Се

м

ес



трлік

жұ

м



ы

с

А



қп

ара


т

ба

нк



і

Д

ип



лом

жұ

м



ы

сы

Б



ел

се

нді



жо

лм

ен



ұйым

да

ст



ы

ру

Д



ӛң

ге

ле



к

стол


Сла

йд

дә



рі

с

Рӛль



ді

ой

на



у

П

ік



ір

са

йы



с

Іс

ке



р

ойын


Си

м

поз



иу

м

Ми



ға

ша

бу



ы

л

Б



ли

ц

ойын



Д

әріс


жа

ғда


й

Б

ел



се

нді


жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

СӚЖ


СОӚЖ

Б

ілімді



ба

қы

ла



у,

ӛз

ін



дік

ба

қы



ла

у

Б



ел

се

нді



жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

Б

ел



се

нді


жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

А

рна



улы

ку

рс



Д

әріс


Се

м

ин



ар

Са

ра



м

ан

ды



қ

са

ба



қ

Зе

ртх



ан

алы


қ

са

ба



қ

Зе

рх



ан

алы


қ

жұ

м



ы

сқ

а



әз

ірле


ну

Моде


ль

де

у



Рефе

ра

т



Эс

се

О



ли

м

пи



ада

К

урс



ы

қ

жұ



м

ы

с



Се

м

ес



трлік

жұ

м



ы

с

А



қп

ара


т

ба

нк



і

Д

ип



лом

жұ

м



ы

сы

Б



ел

се

нді



жо

лм

ен



ұйым

да

ст



ы

ру

Зе



рх

ан

алы



қ

жұ

м



ы

сқ

а



әз

ірле


ну

Моде


ль

де

у



Рефе

ра

т



Эс

се

О



ли

м

пи



ада

К

урс



ы

қ

жұ



м

ы

с



Се

м

ес



трлік

жұ

м



ы

с

А



қп

ара


т

ба

нк



і

Д

ип



лом

жұ

м



ы

сы

Б



ел

се

нді



жо

лм

ен



ұйым

да

ст



ы

ру

Д



ӛң

ге

ле



к

стол


Сла

йд

дә



рі

с

Рӛль



ді

ой

на



у

П

ік



ір

са

йы



с

Іс

ке



р

ойын


Си

м

поз



иу

м

Ми



ға

ша

бу



ы

л

Б



ли

ц

ойын



Д

әріс


жа

ғда


й

Б

ел



се

нді


жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

Д

ӛң



ге

ле

к



стол

Сла


йд

дә

рі



с

Рӛль


ді

ой

на



у

П

ік



ір

са

йы



с

Іс

ке



р

ойын


Си

м

поз



иу

м

Ми



ға

ша

бу



ы

л

Б



ли

ц

ойын



Д

әріс


жа

ғда


й

Б

ел



се

нді


жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

СӚЖ


СОӚЖ

Б

ілімді



ба

қы

ла



у,

ӛз

ін



дік

ба

қы



ла

у

Б



ел

се

нді



жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

Б

ел



се

нді


жо

лм

ен



ұйым

да

стыр



у

А

рна



улы

ку

рс



А

рна


улы

ку

рс



Д

әріс


Се

м

ин



ар

Са

ра



м

ан

ды



қ

са

ба



қ

Зе

ртх



ан

алы


қ

са

ба



қ

СӚЖ


СОӚ

Ж


 

 

2-сурет  –  Кредиттік  жүйе  жағдайында  студенттердің  ӛзіндік  жұмыстары  мен  оқытушы 



қатысуындағы ӛзіндік жұмыстарын  іске асыру әдістемелік құрылымы 

 

Пәннің 



әдістемелік 

тұрғыдан 

жабдықталуына 

оқу 


жоспары, 

бағдарламасы,  студентке  арналған  оқу-әдістемелік  кешенін  құру  жатады. 

Оқу-әдістемелік кешендер Қазақстан Республикасы білім беру стандартына, 

Қазақстан  Республикасы  жоғары  білімін  дамыту  бағдарламасына,  типтік 

бағдарламаға сүйеніп құрылады. Мазмұндық компонент пәнді оқытуға қажетті 

құралдарының  толықтығын  және  оқытудың  ұтымды  әдіс-тәсілдерін 

қолданылуды керек етеді. Студенттерді оқытудың әр түрлі формаларын (дәріс, 

семинар, зертханалық жұмыс, сарамандақ сабақ), СӚЖ және СОӚЖ-ын дұрыс 

КОЖ жағдайында химияны тереңдетіп оқыту процесі субъектілері

Оқытушы


Студент

Химиядан терең білім беру

Химиядан терең білім алу

ҚРМЖБС,типтік

бағдарлама,жоғарғы білім беру

бағдарламасы,мамандықтың

біліктілік сипаттамасы

ОӘК -студент

ОӘК- оқытушы

ОӘК- пән бойынша

Процесуальды әрекеттік

компонент

Оқытушы мен студенттің

бірлескен іс-әрекеті

СӚЖ,СОӚЖ

Интерактивті оқыту

ОӘК

Аудиториялық сабақ



Аудиториядан тыс сабақ

Білімді бақылап,бағалау компоненті

Блокты рейтингті жүйе

принциптері

Терең білімді дара тұлғаны қалыптастыру

Ынтымақтастық

Пән ішінде

тереңдету

Арнаулы пәндер

жүйесі


Құралдар, 

әдіс-тәсілдер

Оқу сабақтары

түрлері (дәріс, семинар, 

сарамандық сабақ ) 

СӚЖ, СОӚЖ

Мазмұндық компонент

Білімді бақылау

формалары

Білімді бағалау

критерийі


ұйымдастыруда  олардың  жекебас  ерекшеліктерін  ескеріп,  тапсырманың 

мазмұны мен кӛлемін олардың деңгейлеріне қарай беру ӛте маңызды мәселенің 

бірі. 

Мазмұндық компонентте ең алдымен студенттердің ӛзіндік жұмысының 



тақырыбы,  жоспары,  қолданатын  әдіс  түрі  анықталып,  құрылып,  орындалу 

кестесі  түзіледі.  Ӛзіндік  жұмыс  кестесі  студенттерге  арналған  оқу-

әдістемелік кешен силлабуста беріледі. 

Студенттің  қолында  осындай  оқу-әдістемелік  кешеннің  болуы 

студенттің  ӛзіндік  жұмысты  дұрыс  ұйымдастыруына,  уақытын  үнемді 

пайдалануына жағдай туғызады. 



Процессуальды-әрекеттік  компонент  оқытушының  оқыту  іс-әрекеті  мен 

студенттің  танымдық  әрекетінің  бірлесуінен  тұрады.  Оқытушының 

педагогикалық  іс-әрекеті  жоғары  оқу  орнының  педагогикалық  процесінде 

оқытуға,  студенттің  дара  тұлға  ретінде  қалыптасуына,  шығармашылық 

деңгейінің дамуына тиімді жағдай туғызуға бағытталады. 

Оқытушы  студенттерге  білім  беру  кезінде  мемлекеттік  білім  беру 

стандарты және типтік бағдарлама талабына сай оқу-әдістемелік кешенді, оқу 

жұмыс бағдарламасын, жұмыс бағдарламасын құрастырады. Оқу-әдістемелік 

кешендер  студенттердің  мамандықтарына,  мамандануына,  оқылатын  пәннің 

мазмұнына тікелей байланысты болады.  

Оқытушы  мен  студенттің  іс-әрекеті  оқу  жұмысының  әр  түрін  іске 

асыруға бағытталады. Жоғары оқу орындарында оқу жұмысын ұйымдастыру 

формаларына  дәріс,  сарамандық  сабақ,  зертханалық  жұмыс,  семинар, 

студенттің  оқытушы  қатысуымен  ӛтетін  ӛзіндік  жұмысы  жатады.  Оларды 

дәрісханалық, дәрісханадан тыс деп жіктейміз  

Оқытушы  қатысуымен  жүргізілетін  СӚЖ  кредиттік  жүйе  жағдайында 

енгізілген  оқыту  формасы ретінде  сабақ  кестесіне  қойылады.  Сабақтың осы 

түрінде  әр  қилы  белсенді  әдістер  қолданыла  отырып,  студенттердің  ӛзіндік 

жұмыстары ұйымдастырылады.  

Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында дәріс сабақтар барысында дәстүрлі 

емес жұмыс түрлері ұйымдастырылады. Бұл студенттердің ӛзіндік жұмысын 

күшейтіп,  тиісті  материалды  жартылай  ізденгіштік  әдіспен  меңгеруге 

бағыттайды.  Студенттердің  дәріс  барысындағы  оқу  еңбегі  де  бағаланып 

тиісті ұпайы қойылады.  

Кредиттік  оқыту  жүйесі  жағдайында  студенттердің  ӛзіндік  жұмысын 

ұйымдастыруда  арнайы  құрылған  белсенді  оқу  материалдарын  қолдану 

олардың пәнді терең меңгеруіне мүмкіндік береді. 

Кредиттік  оқыту  жүйесі  жағдайында  студенттердің  ӛзіндік  жұмысын 

орындаудың жеке траекториясы белгіленеді. Ол траекторияның жүзеге асуы 

блокты-рейтингті  бақылау  жүйесінің  бағдарламалық  қамтылуына,  білімді 

бақылауға  арналған  тест  тапсырмаларының  жеткілікті  мӛлшерде  жиынтығы 

болуына, электрондық оқытушы-тексеруші бағдарламалардың болуына және 

оқытушы  тарапынан  кӛмек  пен  бақылаудың  ұйымдастырылуына  тікелей 

байланысты.  

Блокты-рейтингті  оқыту  жүйесі  ӛзінің  құрылымы,  құралу  сипаты 


жағынан  объективті,  нанымды  жүйелі  нәтижені  ӛңдеу,  диагностикалау, 

бағалауды  қамтамасыз  етеді.  Рейтингтік  жүйе-жинақтаушы  типті  бағалау 

жүйесі 

рейтингтік 



ӛлшеулерге 

негізделіп, 

студенттер 

үлгерімін, 

шығармашылық деңгейін анықтайды. 

Студенттердің  химия  пәні  бойынша  ұйымдастырылатын  ӛзіндік 

жұмыстарына  керекті  құрал  жабдықтардың  толық  еместігі,  химияның 

арнаулы  курстары  бойынша  орындалатын  ӛзіндік  жұмыстардың  мазмұны 

мен  құрылымы  және  әдістемесінің  жоқтығы;-  химияның  арнаулы 

курстарының теориялық мазмұнының айқындалып, ондағы ӛзіндік жұмыстар 

жүйесінің сараланбауы сияқты жағдайлар студенттердің ӛзіндік жұмыстарын 

ұйымдастыруға  кедергі  болады.  Осы  айтылған  мәселелерге  байланысты 

келесідей қорытынды жасауға болады: 

Химияның  арнаулы  курстарын  оқыту  кезіндегі  студенттердің  ӛзіндік 

жұмысын  ұйымдастыру  әдістемесі  студенттердің  танымдық-ойлау  әрекетін 

белсендіріп, білім сапасын кӛтеріп, химиядан терең білім алуына мүмкіндік 

туғызады. 

Студентттердің 

даралық, 

педагогикалық 

және 

психологиялық 



ерекшелігі  мен  белсенді  оқыту  әдістерін  қолдануға  негізделген  әдістемелік 

жүйе саналы білім мен іскерлік, дағдыны қалыптастырып, алған білімдерін іс 

жүзінде үлкен шеберлікпен ӛздігінен қолдана алуына жағдай жасайды. 

 

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 

 

1

 



Тантыбаева  Б.С.,  МакановУ.  Студенттер  білімінің  сандық  сипаты  // 

Ізденіс. – Алматы, 2006. – № 1. – 313–318 бб. 

2

 

Даутова З.С. Кредиттік оқыту жүйесінде «Кӛмірсутектер» тақырыбын 



оқыту  барысында  экологиялық  білім  беру  //  «С.  Аманжолов  оқулықтары  – 

2007» 


атты 

Халықаралық 

ғылыми-практикалық 

конференцияның 

материалдары. – Ӛскемен, 2007. – 234–237 бб. 

 

РЕЗЮМЕ 

В  работе  рассматривается  необходимость  создания  методической  системы 

организации  самостоятельных  работ  студентов  при  кредитной  системе  обучения  через 

специальные курсы по химии. 

 

SUMMARY 

The  need  for  a  methodical  system  of  organizing  independent  works  in  the  course  of  the 

student credit system, through special courses of chemistry. 



 

 

 



 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал