Статистика академиясы алматинская академия экономики и



жүктеу 1.07 Mb.

бет9/11
Дата23.04.2017
өлшемі1.07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

 Болған  бар  міндеттемелерді  жабу  және  жаңадан  болған  міндеттемелерді  тӛлеу 

жоспарын әзірлеу. 

 

Кредиторлардың  берешектерді  жабу  жоспарын  әрбір  құрылымды  қайта  қарау 



әдістерінің  сипаттамасы  негізінде  әзірленеді.  Және  әзірленген  жоспар  кредиторлармен 

қалай жағымды қабылданады немесе керісінше. Құрылымды қайта қарау әдістері ӛте кӛп. 

Соларды қарастырайық: 

 



Тӛлемдерді кейінге қалдыру. 

         Кәсіпорындардың  міндетті  тӛлемдерін  кейінге  қалдыруы  мерзімі  ӛткен  кезден 

берешектердің  мерзімін  ӛзгерту  кредиторлардың  келісімі  бойынша  орындалады.  Тӛлем 

мерзімін кейінге ауыстыру немесе ұзартуды – отсрочка түсінігін, рассрочка – тӛлемдерді 

бӛліктеп тӛлеуді атайды. 

 



Ӛзара тӛлем талаптарын ӛзара есепке алу. 

Ӛзара есепке алу контрагенттердің ӛзара міндеттемелерін ӛтеумен түсіндіріледі. Ол 

үшінші бір адамды қатыстыру арқылы орындалуы мүмкін. Ӛтелген міндеттемелер сомасы 

тараптардың келісімімен анықталады жәен кәсіпорынның табыс ретінде қаралады.  

 

Берешектерді вексельдік міндеттемелерге қайта рәсімдеу.  



Мұндай  жағдайда  кәсіпорынның  берешектердің  құрылымын  қайта  қарауда  ӛз 

ағымдағы берешектерінен ӛз вексельдерімен есеп айырысады. Вексель бұл жағдайда жаңа 

міндеттеме рӛлін атқарады, оның ерекшелігі, бекітілген жаңа мерзімге аз қызмет тӛлейтін 

жағдайға байланысты.  Бұл кәсіпорынды осы кезеңдегі борышты тӛлеуден босатады және 

соған  байланысты  компанияның  жұмысының  кӛрсеткіштерін  жақсартуға  мүмкіндік 

береді.  

Вексельді алушылар бұрынғысындай  «қамтамасыз етілген» кредитор болғанымен, 

олар кейбір артықшылыққа ие болады.мысалы, кәсіпорын векселін ұшінші біреуге сатуға 

болады,  және  түскен  қаражатын  аталған  міндеттемені  белгіленген  мерзімнен  бұрын 

тӛлеуге болады.   

Егер  кәсіпорынның  қаржылық  жағдайы  нашар  болса,  онда  кәсіпорын  басшысы 

кредиторларға  түсіндіреді,  егер  олар  вексельді  алғысы  келмесе,  аталған  кәсіпорын 

жойылатын  болады.  Мұндай  жағдайда  кредиторлар  ӛз  қаражатының  бір  бӛлігін  ғана 

алатын  болады,  немесе  ештеңе  де  алмайтын  болады.  Сондықтан  мұндай  жағдайда 

кредиторға вексельді алудан басқа шара қалмайды.  

 



Кәсіпорынның пакет акцияларына борышты тӛлеуден босату. 

Берешектен  құтылудың  бір  жолы  кәіспорын  пакет  акцияларын  кредитормен  және 

кәсіпорын  иелері  арасында  жасалынады.  Кәсіпорын  иелері  ұйымның  акцияларының  бір 

бӛлігін  кәсіпорынның  қаржылық  жағдайын  жақсарту  үшін  мұндай  шешімді  қабылдауға 

келіседі.  Бұл  тәсілді  қабылдаушы  кредиторларға  жататындар  кредиторларға 

кәсіпорынның  жиынтықты  борыштың  елеулі  бӛлігін  құрайды.  Бұл  жағдайдаборышты 

тӛлеуден  босату  немесе  берешектердің  қысқаруы  кәсіпорынның  алдағы  тағдырын 

анықтайды.  Шешуші  фактор  болып  есептелінеді  –  кәсіпорын  жойылама  немесе  ӛз 

жұмысын жалғастыра ма. Бұл жерде кредиторлардың да мүддесі пайда болғандығын айта 

кеткен  жӛн,  олар  басқа  кәсіпорынның  пакет  ацияларын  алу  есебімен  ӛз  жұмыстарының 



63 

 

саласын кеңейткісі келеді. Мысалы, мұнайды сақтауға мамандандырылған компания АЗС-



на иелік етуші компаниялар ды   себеттерге салық тӛлеуші борышынан босата алады.   

 

Компаниялардың мүліктік кешенін оңтайландыру шаралары 

Тӛлем  қабілеттігі  кәсіпорындардың  құнын  жәнеқазіргі  құрал-жабдықтар 

құрылымын(айналымнан  тыс  активтер),  қорлар(айналым  активтер)  бағалағанда,  оларды 

алдымен  жіктеу  керек  және  олардың  жағдайын  бағалаудың  мақсаты  компанияны 

қаржылық  сауықтаныдыруда  қолдану  үшін  шараларды  әзірлеу.  Негізгі  құрал-жабдықтар 

және  қорларлдың  жағдайын  бағалау  олардың  ӛтімділігім  жағынан,  яғни  кредиторлық 

берешектерді  тӛлеудің  мүмкіншілігін  қарастырады.  Кәсіпорынның  негізгі  құрал-

жабдықтарын келесі кӛрсеткіштер арқылы сипаттауға болады:  

 



Қор  қайтарымы(негізгі  құрал-жабдықтардың  1  теңгесіне  ӛндірілген  ӛнім 

кӛлемі) 


 

Негізгі құрал жабдықтардың тозу коэффициенті



 

Негізгі құрал-жабдықтардың істен шығу және жаңару коэфициенті 



Негізгі құрал-жабдықтардың толық қуатымен бермеуі қор қайтарымын тӛмендетеді 

және  керісінше.  Сонымен  кәсіпорынның  қаржылық-экономикалық  жағдайы,  оның  тӛлем 

қабілеттілігі 

активтерге 

салынған 

қаражаттардың 

айналымдылығына 

тікелей 


байланысты.неғұрлым  айналым  кӛрсеткіші  жоғары  болса,  соғұрылым  активтерге 

салынған  қаражатттар  ақшалай  табыс  әкеледі,  соғұрлым  кәсіпорынның  ӛз  борыштарын 

тӛлеуге мүмкіншіліктері кӛбірек болады. 

Дайын  ӛнімдердің  айналымдылығының  тӛмендеуі  ӛнімдерді  соңында  кездескен 

проблемаларды кӛрсетеді, маркетингтік саясаттың тиімсіз екендігін дәлелдейді.  

Материалдық  запастардың  айналымдылығының  тӛмендеуі,  ӛнімдерді  шығарудың 

тӛмендегенін  соған  сәйкес  ақша  ресурстарын  пайдалану  тиімділігінің  нашарлағандығын 

және капиталға тыйым салынғандығын кӛрсетеді.  

Қорлардың  жекелеген  элементтерін  қарастырғанда(материалдық  запастар,  дайын 

ӛнімдер, аяқталмаған ӛндіріс шығындары, болашақ кезеңдегі шығындар), оларды ӛндіріс 

түрлеріне қарай бӛліп қараған жӛн. (рентабельді ӛндіріс, рентабельсіз ӛндіріс) 

 

Кәсіпорындарды сыртқы кӛмектерді пайдалану есебінен қаржылық сауықтыру  

Егер ішкі мүмкіншіліктерді толық іске асыру кәсіпорынға қаржылық дағдарыстан шығуға, 

тӛлем  қабілеттігін  қалыптасуына  және  қаржылық  тұрақтылығын  қажетті  кӛлемде  және 

оның  табысты  жұмыс  істеуіне  мүмкіндік  тудырмаса,  бұл  жайда  оған  сырттан  кӛмек 

сұраауға мәжбүр болады. 

Борышқор  –кәсіпорын  мен  кредиторларға  бұл  сырттан  кӛмек  тарту  проблемасын  

шешу механизмін келесідей: 

 

Әртүрлі формадағы борышқор –кәсіпорынды сауықтыру 



 

Кәсіпорын  құрылымын  қайтат  қарау  және  борышқор-кәсіпорынды  қайта 



ұйымдастару. 

Борышкер-кәсіпорынды  сауықтыру  кәсіпорынның  қаржылық-экономикалық  жағдайын 

жақсартуға  бағытталған,  шаралар  жүйесі.  Санацияны(латын  сӛзі,  емдеу,  сауықтыру) 

кәсіпорындардың  ӛз  иелері  жүргізуі  мүмкін,  қаржылық  жағдайы  шығын  кредитор-

кәсіпорындармен,  сатып  алушы  кәсіпорындармен,  басқадай  кәсіпорындармен  , 

банктермен  және  т.б.  санацияға  қатысушылардың  тілегін  арбитраждық  сот 

қанағаттандырса, онда санациялау конкурсына қатысуға сот  хабарлама жасайды. Мақсат 

ӛндірісті сауықтыру, оның тиімділігін арттыру, құрылымын қайта қарай арқылы рынокта 

болып жатқан ӛзгерістерге бейімдеу.  

Кәсіпорынның құрылымын қайта қарау ӛндірістің кеңейтілуін, жабдықтарды және 

технологияны жаңарту мақсатында нивестициялауды, шығаратын ӛнімдер ассортиментін 


64 

 

жақсарту,  ӛнім  сапасын  жақсарту  арқылы  рынокқа  бәсекелестік  артықшылыққа  ие 



болуына байланысты шешім қабылдауды талап етеді. 

Рыноктық  экономика  жағдайында  кәсіпорынды  санациялаудың  маңызды 

экономикалық потенциалы бар, құрылымдық ӛзгерістерді реттеудің маңызды инструменті 

және  кәсіпорынды  қаржылық  сауықтырудың  нақтылы  механизмдерді  жүйесіне  енеді.  

Кәсіпорындарды санациялау 3 жағдайларда жүргізіледі: 

 



Кредиторлармен  банкроттық  ісін  жүргізуге  дейін,  егер  кәсіпорын  дағдарыс 

жағдайынан шығуға әрекет жасап, ӛз еркімен сыртқы кӛмек сұрауға әрекет етсе; 

 

Егер кәсіпорынның ӛзі арбитраждық сотқа ӛзін банкрот екендігі туралы арыз жазса; 



 

Егер  санациялау  туралы  арбитраждық  сот  шешім  қабылдаса,  түскен  ұсыныстар 



бойынша  кредиттер  талабын  қанағаттандырса  және  бюджет  алдында  оның 

міндеттемелерін орындаса. 

Ұсыным  тәсіліне  байланысты  кәсіпорын  санациясын  орындаудың  қорғану    және 

шабуыл  жасау  концепциялаға  бӛледі.  Санациялаудың  қорғаныстық  концепциясы 

кәсіпорынның  инвестициялық  және  операциялық  жұмыстарының  кӛлемін  қысқарту 

арқылы  ақша  ағымдарын  тӛменгі  деңгейдегі  кӛлемін  қамтамасыз  етуге  бағытталған.  Бұл 

концепция  кәсіпорын  құрылымын  қайта  қарауға  сәйкестігі  сыртқы  қаржылық  кӛмекті 

тартуды қуаттайды, нәтижесінде ол бірқатар ӛндірістік бӛлімдер құрылымынан құтылады, 

аяқталмаған  құрылысты  инвестициялаудан  т.б  активтерден  құтылу  арқылы  қаржылық 

тұрақтылыққа жетуді мақсат тұтады. 

 

Ӛзін-ӛзі бақылау сұрақтары:  

1.

 



Дағдарысқа қарсы басқаруда контролинг жүйесін қолдану.  

2.

 



Стратегиялық контролинг, оперативтік контролинг.  

3.

 



Кәсіпорынның міндеттемелерін және борыштарын қайта құрылымдау.  

4.

 



Сыртқы кӛмектерді пайдалану есебінен кәсіпорынды қаржылық сауықтыру.  

5.

 



Кәсіпорынды қаржылық сауықтырудың дағдарысқа қарсы бағдарламасы. 

 

Ұсынылған әдебиеттер тізімі:  

1.

 



Мемлекеттің дағдарысқа қарсы әзірлеген бағдарламасы 

2.

 



Ю.В.  Черникова,  Б.Г.Юн  и  др.  Финансовое  оздоровление  предприятий,  теория  и 

практика, учебное пособие – М. Дело, 2005 

3.

 

А.И.Гончаров,  С.В.  Барулин  и  др.  Финансовое  оздоровление  предприятий,  теория  и 



практика, М. Ось – 89, 2007 

4.

 



А.З.Бобылева Финансовое оздоровление фирмы: Теория и практика. Учебное пособие, 

2-е издание испр. – М.Дело, 2004  

 

 


65 

 

 



Тұрар  Рысқұлов  атындағы  Қазақ экономикалық  университеті 

 

«Қаржы» факультеті 

«Қаржы» кафедрасы 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ПРАКТИКАЛЫҚ (СЕМИНАРЛЫҚ) САБАҚТАРДЫ ОРЫНДАУ БОЙЫНША 

ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ 

 

 



«Кәсіпорындарды қаржылық сауықтыру және қайта ұйымдастыру» пәні бойынша 

 

«6М050900-Қаржы» мамандығы 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Алматы, 2011 ж. 

 

66 

 

1-тақырып: Кәсіпорындардың дағдарысқа ұшырауы, пайда болу себептері, түрлері 



және салдары 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Банкроттықтың  түрлерін  жіктеу:  кәсіпорынның  нақтылы  банкроттығы,  уақытша 

банкроттық, қастандықпен жасалған банкроттық, жалған банкроттық.  

2.

 

Компаниялардың банкрот болуының жағымды және жағымсыз жақтарын сипаттау.  



3.

 

Кәсіпорындардың дағдарыстық жағдайына әсер етуші факторларды жіктеу. 



Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқау 

Практикалық  сабаққа  дайындалу  үшін    сұрақтарға  1-  лекция  бойынша  және  ұсынылған 

әдебиеттерді  қолданып    ауызша  3-5  минут  кӛлемінде  студент  тақырыпқа  байланысты 

ӛзінің ойын, пікірін айтып жеткізу 



 

2-тақырып: Кәсіпорындардың тӛлем қабілеттілігі: мақсаты, одан айрылу себептері 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Компанияның тӛлем қабілетсіздігіне әсер етуші сыртқы және ішкі факторлар 

2.

 



Компания жұмысына қажетті капиталды қалыптастыру, орналастыру және пайдалану. 

3.

 



Қазақстандық кәсіпорындардың тӛлем қабілетсіздігінің пайда болу себептерінің 

ерекшеліктері. 



Тапсырманы  орындауға  арналған  әдістемелік  нұсқау:  Берілген  сұрақтар  бойынша 

студенттер баяндама жасап, ӛз кӛзқарасын «дӛңгелек үстел» ӛткізуге дайындау   



Баяндама – берілген тақырып бойынша анықталған пікірлер мен тұжырымдарды жүйелеп 

беруі. «Дӛңгелек үстел» әдісіең біріншіден студенттердің ӛзара пікір алмасу формасы 

ретінде кӛрініс табады. «Дӛңгелек үстел» барысында оның қатысушылары берілген бір 

мәселе бойынша баяндама жасап қана қоймай осы мәселе бойынша пікірлерімен алмасып, 

әрқайсысының позициясын айқындайды.  

 

3-тақырып: Мемлекеттің қаржылық сауықтыруды реттеуі және кәсіпорындар 

құрылымын қайта қарау 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Мемлекеттің дағдарысқа қарсы басқаруының міндеттері. 

2.

 



 Қазақстанда дағдарысты реттеуінің ерекшеліктерін ашу.  

3.

 



Мемлекеттік реттеудің дәстүрлі шаралары.  

4.

 



Қазақстанда мемлекеттің дағдарысқа қарсы реттеуінің негізгі инструменттерін 

талдау: құқықтық реттеу, ақша-кредиттік саясат, валюталық реттеу, шетелдер 

капиталымен ӛзара қатынас, меншік иелерімен қатынас, банкроттық . 

5.

 



 Дағдарыстың шығу құралы шаралар пакеті, ұсыныстарды әзірлеу. Кәсіпорын 

қызметін бақылау. 



Тапрырманы  орындатға  арналған  әдірсемелік  нұрқат:Берілген  рұрақсар  бойынша 

дирктррия өскізт 



Дискуссия мақсаты: 

 



Дискуссия қатысушыларының белгілі тақырыптар мен мәселелерге қатысты 

қызығушылығын оята алу  

 

кереғар пікірлерге жетелейтін оқу мазмұнын әр қырынан қарастыру.  



 

мүмкін кӛзқарастарды анықтау. 



Дискуссия барысы: 

Дискуссияны оқытушының немесе жүргізуші студенттің ашуы: 

¨ талқылайтын тақырыптың мақсаты мен міндетін кӛрсету. Сӛз алуға шақыру;  

¨ Дискуссияны баяндамаларды тыңдаудан бастауға болады.  

¨ Ең болмаса, бір альтернативті сұрақтың болуын қадағалау;  

¨ жақтаушы және керіге шығарушы 3-5 аргументов шығарылады.  

¨ Қатысушылар сұрақтар қояды, ӛз пікірін айтады, ұсыныстарын айтады;  



67 

 

¨ соңынан «ия» немесе «жоқ» деген пікірлер саналады. 



Дискуссияның жағымды жақтары: 

¨ Мәселелер әр қырынан талқыланады;  

¨ Жүргізуші дискуссияны үйлестіріп отырады, ӛз пікірін ала алады, алайда 

пікірталастыруға міндетті емес.  

¨ Оқытушы қорытындыны жинақтап түсіндіреді.  

 

4-тақырып: Кәсіпорындарды қаржылық сауықтырудың стратегиясы және 

тактикасы 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Кәсіпорындарды қаржылық сауықтыру үшін стратегиялық және оперативтік қайта 

құрылымдау.  

2.

 

Қаржылық сауықтырудың тактикасы.  



3.

 

Кәсіпорынды қаржылық сауықтыруды қайта құрылымдау бағдарламасы 



4.

 

Стратегиялық қайта құрылымдауға қандай шаралар 



 

Тапрырманы  орындатға  арналған  әдірсемелік  нұрқат:Практикалық  сабаққа 

дайындалу үшін сұрақтарға 4- лекция бойынша, ұсынылған әдебиеттерді қолданып, 



ауызша – 3-5 минут кӛлеміндестудент тақырыпқа байланысты ӛзінің ойын, пікірін айтып 

жеткізу және тақырып бойынша глоссарий жазу. 



 

 

 5-тақырып: Кәсіпорынның қаржылық жағдайын дағдарысты 

диагностикалау инструменті ретінде 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Кәсіпорынның дағдарыстығының профилактикасы және қаржылық жағдайын 

диагностикалаудың әдістемелік тәсілдері.  

2.

 

Кәсіпорынның ӛтімділігін және тӛлем қабілеттілігін бағалау. 



3.

 

 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау.  



4.

 

Компанияның мүмкінді банкрот болуын болжамдау.  



 

Тапрырманы  орындатға  арналған  әдірсемелік  нұрқат:Берілген  рұрақсар  бойынша 

риллабтрса ұрынылған әдебиессерді пайдаланып конрпекс жазт 



Конспект – басқа формалармен салыстырғанда жазудың ең әмбебап формасы. Конспект 

жазғанда оқылған мәтінді қайта жазуда дұрыстығын қамтамасыз ету керек. Конспекттің 

басты сипаты қысқалық әрі нақтылық. конспектіде ой сабақтастығы мен айтылған 

мітіннің қисыны сақталуы тиіс. Конспектілеуде мәтін мазмұнының ең мәнді 

компоненттері, есте сақталуға тиісті тіректер жазылады (мәселен, атаулар, даталар, кейбір 

терминдер, символдар).  



 

6-тақырып: Дағдарыс жағдайында кәсіпорын қызметін сауықтыруды үлгілеу 

және жоспарлау 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Дағдарыс алдындағы және дағдарыс жағдайында кәсіпорын қызметтік жоспарлау 

технологиясы. 

2.

 

 Бюджеттік жоспарлау мен бизнес-жоспарлаудың арасын ажыратып түсіндіру. 



3.

 

Шығындарды бақылау және ауытқуын талдау үшін икемді бюджеттерді пайдалану 



Тапрырманы орындатға арналған әдірсемелік нұрқат 

Практикалық  сабаққа  дайындалу  үшін  1,2  сұрақтарға  6-  лекция  бойынша,силлабуста 

ұсынылған  әдебиеттерді  қолданып    ауызша  3-5  минут  кӛлеміндестудент  тақырыпқа 

байланысты  ӛзінің  ойын,  пікірін  айтып  жеткізу;  3  сұрақ  бойынша  эссе  жазу 

қарастырылған 


68 

 

ЭССЕ  (фр.  «  essay  »  -  попытка,  проба,  очерк)  -  очерк,  шығарма,  белгілі  бір 

тақырыптарға  ой  толғау.  Рефератпен  салыстырғанда,  эссе  автордың  ӛзіндік  ойларының 

жиынтыңғы 

болып 

табылады. 



Бұл 

философиялық, 

тарихи-биографиялық, 

публицистикалық,  әдеби-сыни,  ғылыми-кӛпшілік  немесе  беллетристикалық  сипаттағы 

жаңа  сӛз.  Барлық  аргументтер,  идеялар,  анықтамалар  егер  студенттің  ӛзінікі  болмаса, 

сілтеме жасалуы керек. Эсседе пайдаланған дерек кӛздер, дәйектемелер кӛрсетілуі керек. 

Эссе  кӛлемі  2-5  бет.  Эссе  жанры  шығармашылық  еркіндікті  қажет  етеді.  ол  кез-келген 

стилде  жазылады,  бұл  оқылған,  естілген,  кӛрілген  заттар  туралы  ӛзіндік  ой.  

Эссенің  бірінші  жоспарында  -  автор  тұлғасы  тұрады,  оның  ойы,  сезімі,  дүниеге 

кӛӛзқарасы. бұл шығарманың басты ұстанымы. 



 

7-тақырып: Дәрменсіз кәсіпорындарды қаржылық сауықтыру 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Кәсіпорын қызметінің рентабельдігіне ықпал етуші себеп-салдарлар жүйесімен 

байланысы.  

2.

 

Кәсіпорындардың тӛлем қабілетсіздігіне ықпал етуші  сыртқы және ішкі себептер.  



3.

 

Кәсіпорындардың қаржылық жағдайын тұрақтандыру мүмкінді шаралары және 



кезеңдері.  

4.

 



Кәсіпорындар қызметін қаржылық сауықтыру мақсатында басқару әрекеттерінің 

типтік нұсқалар 



 

Тапрырманы  орындатға  арналған  әдірсемелік  нұрқат:  Практикалық  сабаққа 

дайындалу үшін  сұрақтарға 1- лекция бойынша және ұсынылған әдебиеттерді қолданып  

ауызша  3-5  минут  кӛлемінде  студент  тақырыпқа  байланысты  ӛзінің  ойын,  пікірін  айтып 

жеткізу 



 

8-тақырып: Кәсіпорынның қаржысын сауықтыру кезеңінде айналым 

капиталын басқару 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

 

1.

 



Дағдарыс кезеңінде және дағдарысты болдырмау үшін айналым капиталын 

басқарудың стратегиясы және тактикасы.  

2.

 

 Айналым қаражаттарын қаржыландырудың  дәстүрлі кӛздері. 



3.

 

Айналым қаражаттарын пайдаланудың тиімділігін арттыру 



 

Тапрырманы  орындатға  арналған  әдірсемелік  нұрқат:  Берілген  рұрақсар  бойынша 

рстденссер баяндама жарап, өз көзқарарын «дөңгелек үрсел» өскізтге дайындат   



Баяндама  –  берілген  тақырып  бойынша  анықталған  пікірлер  мен  тұжырымдарды 

жүйелеп  беруі.  «Дӛңгелек  үстел»  әдісіең  біріншіден  студенттердің  ӛзара  пікір  алмасу 

формасы  ретінде  кӛрініс  табады.  «Дӛңгелек  үстел»  барысында  оның  қатысушылары 

берілген  бір  мәселе  бойынша  баяндама  жасап  қана  қоймай  осы  мәселе  бойынша 

пікірлерімен алмасып, әрқайсысының позициясын айқындайды. 

 

 

9-тақырып:  Кәсіпорынды қаржылық сауықтыру кезіндегі инвестициялау 

және инновациялау 

Праксикалық(реминарлық) рабақ сапрырмары 

1.

 



Дағдарыс  жағдайында  инвестициялау  мүмкіндіктерін  және  жобаларды  талдаудың 

әдістемелік тәсілдері. 

2.

 

Кәсіпорындарды  қаржылық  сауықтыру  үшін  инвестициялық  жобаларды  таңдау, 



критерилері 

3.

 



Қаржылық дәрменсіз кәсіпорындарды инвестициялауды қаржыландыру кӛздері 

69 

 

Тапрырманы  орындатға  арналған  әдірсемелік  нұрқат:Берілген  рұрақсар  бойынша 

дирктррия өскізт 

Дискуссия мақсаты: 

 



Дискуссия қатысушыларының белгілі тақырыптар мен мәселелерге қатысты 

қызығушылығын оята алу  

 

кереғар пікірлерге жетелейтін оқу мазмұнын әр қырынан қарастыру.  



 

мүмкін кӛзқарастарды анықтау. 



Дискуссия барысы: 

Дискуссияны оқытушының немесе жүргізуші студенттің ашуы: 

¨ талқылайтын тақырыптың мақсаты мен міндетін кӛрсету. Сӛз алуға шақыру;  

¨ Дискуссияны баяндамаларды тыңдаудан бастауға болады.  

¨ Ең болмаса, бір альтернативті сұрақтың болуын қадағалау;  

¨ жақтаушы және керіге шығарушы 3-5 аргументов шығарылады.  

¨ Қатысушылар сұрақтар қояды, ӛз пікірін айтады, ұсыныстарын айтады;  

¨ соңынан «ия» немесе «жоқ» деген пікірлер саналады. 



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал