Статистика академиясы алматинская академия экономики и



жүктеу 1.07 Mb.

бет6/11
Дата23.04.2017
өлшемі1.07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

2.Кәсіпорындарды  қаржылық  сауықтырудың  басқарудың  стратегиясы 

 

1.Дағдарысқа қарсы  маркетингтік стратегия  



А) кәсіпорынның  рынокке қайта  оралу  стратегиясы 

Б) рынокты  дамыту стратегиясы  

В) тауарларды  әзірлеу стратегиясы 

Г) әртараптандыру статегиясы  

Д) рыноктан кеті  стратегиясы  

 

2.Дағдарысқа  қарсы ӛндірістік  стратегия  



а) ӛнімдердің  сапасын арттыру  стратегиясы  

б) кәсіпорынды  қайтадан  құрылымдық ӛзгерту  стратегиясы 

в) ӛнімдердің ассортименті  және  номенкулатурасын ӛзгерту  стратегиясы  

г) ӛндірістің  экономикалық тиімділігін  арттыру стратегиясы 

 

3.Дағдарысқа  қарсы  кадрларды басқару  стратегиясы  



а) кадрлар  потенциалын  жақсарту  

б) кәсіпорындардың  кадрлармен потенциалдарын нығайту  стратегиясы 

в) басқарудың  жаңа  әдңстерін енгізу 

 

4.Дағдарысқа қарсы  қаржылық  стратегиясы  



42 

 

а) активтердің  ӛтімділігін арттыру стратегиясы 



б) капитал  құрылымын оңтайландыру стратегиясы 

в) бақылау  шығындарын  және  есеп  жүйесін жақсарту  стратегиясы 

г) пайданы оңтайландыру стратегиясы 

Ӛзін-ӛзі бақылау сұрақтары: 

1.

 



Кәсіпорындарды қаржылық сауықтыру үшін стратегиялық және оперативтік қайта 

құрылымдау.  

2.

 

Қаржылық сауықтырудың тактикасы. 



3.

 

 Кәсіпорынды қаржылық сауықтыруды қайта құрылымдау  



4.

 

Кәсіпорынды дамытудың жалпы бағдарламасы.  



5.

 

Стратегиялық қайта құрылымдаудағы шаралар 



Ұсынылған әдебиеттер тізімі:  

 

1.



 

Гончаров А.И., Барулин С.В. и др  Финансовое оздоровление предприятий: теория и 

практика – М: ось – 89, 2004 г.  

2.

 



Т.Мухамбетов, А.Нукушев. Банкротство и антикризисное управление предприятием 

// Алматы: 2005г.  

3.

 

Патрик А.Гохан. Слияния, поглощения и реструктуризация компаний //  



М.: Альпина Бизнес Букс, 2004 

4.

 



А.З.  Бобылева  Финансовые  оздоровление  фирмы  :  теория  и  практика:  учебное 

пособие -  2-е изд.-М: Дело 2004 г. 

5.

 

Е.П.Жарковское, Б.Е. Бродский  Антикризисное управление: Учебник  – М: Омега –



П:2005 г. 

 

5-ТАҚЫРЫП:Кәсіпорынның қаржылық жағдайын дағдарысты диагностикалау 

инструменті ретінде 

Лекция мақсаты: Кәсіпорынның қаржылық жағдайын маниторинг етуге кӛрсеткіштер 

жүйесін ашу. 



Лекция сұрақтары: 

1.

 



Кәсіпорынның  дағдарыстығының қаржылық жағдайын диагностикалаудың 

әдістемелік тәсілдері. 

2.

 

Кәсіпорынның банкрот болу мүмкіндігі және қаржылық жағдайының нашарлау 



мүмкіндігін талдау. 

3.

 



Кәсіпорынның тӛлем қабілеттілігі және ӛтімділігін талдау. 

4.

 



Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау. 

 

Лекция мазмұны: 

 

1.Кәсіпорындардың қаржылық жағдайын диагностикалаудың әдістерімен тәсілдері 



 

  Диагностиканың  мақсатык  кәсіпорынның  қаржылық  және  ӛндірістік  шаруашылық 

жұмыстарының елеулі проблемаларын анықтау,олардың пайда болу себептерін белгілеу. 

  Кәсіпорының  жағдайын  диагностикалау  үшін  қаржылық  талдаудың  әртүрлі  әдістері 

қолданылад. 

  Талдауды  жүргізу  үшін  әртүрлі  қаржылық  кӛрсетліштер  қолданылады.Ғылымда  және 

практикадан қолданылған, әртүрлі әдістемелік тәсілдерді қарастыралық. 

  Кәсіпрынның балансын кӛлденең талдау. 



43 

 

  Мұндай 



талдау  бухалтерлік  баланс  кӛрсеткіштердің  ӛткен  жылғы  баланс 

кӛрсеткіштермен  салыстыру.Мүмкіндігі  болғанша,бұл  кезең  үш  жылдан  кем  болмауы 

тиіс.Бұл талдау кәсіпорынның бірнеше кезеңдердегі даму динамикасын кӛрсетеді. 

a)Кӛлденен талдауды жүргізгенде келесі әдістер қолданылады: 

-есепті кезеңдегі сатыларын базалық кезеңмен салыстырылады

-күрт ӛзгерістер жүргізіледі;   

  Кәсіпорының  балансын  кӛлденең  талдау  аналитикалық  кестелер  кӛрсеткіштерін 

дамытудан басталады. 

  Кәсіпорынның баланстық кӛрсеткіштерінің динамикасынталдау 

 

бухалтерлік 



баланс 

кӛрсеткішітері 

№1 

ӛткен жылдар 



есепті 

жыл 


есепті жылға 

ӛзгерістер,% 

мың тг 

мың тг 


4/2 

4/3 






 

Актив  


1.Айналымнан тыс актив барлығы: 

Оның ішінде: 

-негізгі құралдар жабдықтар 

-анықталмаған ӛндірі 

-ұзақ мерзімді қаржылық салым 

2.Айналымакциялар барлығы: 

Оның ішінде: 

-запастар 

-дебиторлық берешек  

-қысқа мерзім  

12ай мерзім ішінде 

-қысқа мерзімді қаржылық салым 

-ақша қаражаттары 

Баланс (1+11) 

 

Пассив 


3.Капитал және резервтер,бұл: 

Оның ішінде: 

-жарғы капитал 

-қосымша капитал 

-резервтік капитал 

-тартылмаған капитал 

4.Ұзақ мерзімді міндеттеме  

5.Қысқа мезімді міндеттеме,барлығы: 

Оның ішіне: 

-зайымдар және кредиттер 

-кредиторлық берешектер 

 

 



Баланс(3+4+5) 

 

 



  Баланстың  кешенді  стратегияның  күрт  ӛзгеру  кезінде(мысалы,қорлар,дебиторлық 

берешектер,қаржылық берешектер және т.б.)кӛлденең талдау жүргізіледі. 

Кәсіпорынның баланстық сатылардан тыс талдау 

Бұл талдау қорытынды кӛрсеткіш бойынша баланстың жекелеген стратегияларының 

үлесті салмағын анықтау мақсатында іске асырылады  және ол кӛрсеткіштер нәтижесі 

алдағы кезеңдердегі кӛрсеткіштермен салыстырылады, сол арқылы кәсіпорын алымдар... 

Және капиталдың құрлымын нақтылайды. 

  Тік талдау негізінен №1 және 2 бухалтерлік  есеп кӛрсеткіштері арқылы 

орындалады.Актив және пассив балансының жекелеген құрылымдардың ӛзгерісін бағалау 

және талдау жүргізу үшін келесі форма бойынша кестелер жасалынады  Аналитикалық 

кестелердің берілгендерін бағалау және талдау нәтижесі бойынша қорытынды 

жасалынады. 



Кәсіпорынның ӛтімдігін балансын бағалау 

Кәсіпорын балансын  ӛтімділігі н бағалау оның тӛлемқабілеттілігінің деңгеін анықтаудың 

қажеттілігінен туындайды, яғни деректерді толығымен ӛз ақшалай    

міндеттемелерді орындау қабілеттілігі. 

  Баланстың  ӛтімділігі  оның  міндеттемелерін  оның  активтермен  жабу  деңгейі  ретінді 

анықталады,  оның  мерзімі  ақша  қаражаттарының  ақшалай  міндеттемелерді  жабу 



44 

 

мерзіміне  сәйкес  келеді.Кәсіпорынның  актиті  ақша  қаражаттарына  айналдыру  мерзімін 



оның ӛтімділігіне тәуелді.Неғұрлым нақтылы актив түрін ақша қаражаттарына айналдыру 

мерзімі аз босаб соғұрлым оның ӛтімділігі жоғары болады. 

  Ӛтімділік деңгейіне байланысты кәсіпорын активтер топтарын анықтау(ф№ 1 бұл болса) 

Активтердің  ақша  ӛаражаттарына  айналым  келесі  жылдамдығына  байланысты  олда  4 

топқа бӛлінедію 

  Ең  ӛтімділікті  активтер  А1  ӛзіне  ақша  қаражаттарын  (ф№1)  және  бағалы  қағаздарға 

салынған қысқа мерзімді қаржылық салымдар,депозиттік салымдар (ф№5 ...... «қаржылық 

салымдар»  )  Бағалы  қағаздар  нарығының  құрамына  байланысты,  олардың  рыноктық 

құнының ӛзгеруімен байланысты түзету коэффиценті  

0,85-1,07 қолданылуы мүмкін. 

2.Тез сатылатын активтер (А2) келесі формула арқылы анықталады: 

 Дебиторлық берешектер  

(12ай  мӛлшерінде  күтілетін  тӛлемдер(ф№1)+тікелей  жіберілген  тауарлар  (ф№1  разд 

«запастар»)+ займдар, басқа кәсіпорвндарға берілген(ф№5) 

 Дебиторлық берешектердің құрлымына байланысты оны жабудың  нақтылы жағдайымен 

байланысты келеді түзету коэффиценті қолданылуы мүмкін (0,8-0,95) 

3.Бәсең (жай) сатылатын активтер (А3) келесі формула арқылы анықталады

 Запастар  (ф№1)-тікелей  жіберілген  тауарлар  (ф№1)+дебиторлық  берешектер(тӛлемі 

12айдан  артық  мерзімде  күтіледі(ф№1)+басқадай  айналым  активі  (ф№1)+ұзақ  мерзімді 

қаржылық салымдар (ф№1) 

 Формулада  кӛрсетілген  байланыс  кӛрсеткіштеріне  келесі  түзету  коэффиценттері 

қолданылуы мүмкін, келесілерге байланысты: 

-аяқталмаған ӛндірістік шығындардың үлесі 0,80-0,95; 

-ұзақ мерзімді дебиторлық берешектерді жабудың нақтылы жағдайлары 0,3-0,5; 

-айналым активтердің басқадай құрамы 0,85-0,9; 

-ұзақ мерзімді қаржылық салымдардың құрлымы 0,9-0,1; 

4.Қиын сатылатын активтер келесі формула арқылы анықталады; 

(А4)=айналымнан тыс активтер бӛлімінің қорытындысы 

(ф№1)- Ұзақ мерзімді қаржылық салымдар (ф№1)+алынған құндылықтарға қосымша құн 

салығы(ф№1) 

  Тез тӛлеу деңгейіне байланыстысы кәсіпорын пассивтерінің топтарын анықтау.(ф№1) 

 Кәсіпорындардың міндеттемелері оларды орындау мерзіміне қарай 4топқа бӛледі. 

Ол топта қалай құрылатындығын қарастырайық: 

1.Ең мерзімді міндеттеме (П1)=қаржылық берешекке (ф№1) 

2.Қысқа мерзімді міндеттеме (П2) ӛзіне келесілерді қосады: 

-қысқа мерзімді займдар және кредиттер (ф№1); 

-болашақ кезеңдердің табыстары (ф№1); 

-болашақ шығындар резервтері және тӛлемдер (ф№1) 

3.Ұзақ мерзімді міндеттемелер (П3) ӛзіне келесілерді қосады: 

-«Ұзақ мерзімді міндеттемелер» бӛлімінің қағидасы;(ф№1); 

-Тұрақты  пассив  меншікті  капитал  (П4)-«капитал  және  резервтер»  бӛлімінің 

қорытындысы(ф№1) 

  Кәсіпорынның ӛтімділігі және тӛлем қабілеттілігін талдауға бастапқы деректер: 

 

активтер 



кеденнің 

басына 


кеденнің 

аяғына 


пассивтер 

кеденнің 

басына 

кеденнің 



аяғына 

тӛлемнің артықтығы 

немесе жетіспеуі (+ -) 

7=2-5 


8=3-6 







А1                                                           П1 

А2                                                           П2 



45 

 

А3                                                           П3 



А4                                                           П4 

 

Кәсіпорынның балансының ӛтімділігін және тӛлем қабілеттілігін бағалау активтер 



пассивтер мағынасының арақатынасы арқылы жасалынады. 

  Мүмкінді жағдайлардағы негізгі типтерді қарастырайық: 

а) А1>П1; А2>П3; А3>П3; А4<П4; немесе А1>П1; А2<П2; А3>П3; А4<П4  болғанда 

(A1+A2)>(П1+П2). 

  Дұрыс, сенімді тӛлем қабілетті және кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығында; 

б) А1>П1; А2<П2; А3>П3; А4<П4; мұндағы (А1+А2)<(П1+П2) немесе А1>П1; А2<П2; 

А3<П3; А4<П4; 

мұндағы(A1+A2)>(П!+П2) 

 Дүрікті – дүрікті кәсіпорында қаржылық тұрақтылықты және тӛлем қабілеттілік болып 

тұрады. 


в) А1>П1; А2<П2; А3<П3; А4>П4; мұнла (A1+A2)<(П1+П2) немесе А1<П1; А2>П2; 

А3<П3; А4>П4; мұнда (A1+A2)<(П1+П2) 

  Кәсіпорында қаржылық тұрақтылық және тӛлем қабілеттілік күшейе түсетін жайлары 

болып тұрады. 

г) А1<П1; А2<П2; А3>П3; А4>П4; (А4<П4) 

Кәсіпорында созылмалы түрде қаржылық тұрақтылық және тӛлем қабілеттілік болып 

тұрады 

д) А1<П1; А2<П2; А3<П3; А4>П4; 



 Ӛтімділікті талдау кезінде бағаланатындығы: 

-қаншалықтв айналым активтері кәсіпорынның қысқа мерзімді міндеттемелерді жаба 

алады;  

-қаншалықты қысқа мерзімді берешек айналым қаражатымен жабылады.Бұл  коэффицент  

баптармен қарай бергенде қатаң бақыланады; 

-қаншалықты жалпы берешек кәсіпорынға түскен ақша қаражаттарымен жабылады, таза 

пайда , амартизация түрінде.Жекелеген мамандандырылған есебі бойынша айналым 

активтерінің құрлымын, олардың ӛтімділігі тұрғысынан қарағанда , қанағаттанарлық деп 

есептелінеді егерде: 

-ақша қаражаттары және қысқа мерзімді қаржылық салымдар айналым қаражаттарының 8-

10% құраса; 

-дебиторлық берешектер және дайын ӛнімдер 26-28% құраса; 

-қорлар (запастар)  және шығыстар 50-60% 

Ӛзін-ӛзі бақылау сұрақтары: 

1.

 



Кәсіпорынның  дағдарыстығының қаржылық жағдайын диагностикалаудағыәдістерін 

атаңыз 


2.

 

Кәсіпорынның банкрот болу мүмкіндігі  қалай анықтаймыз 



3.

 

Кәсіпорынның тӛлем қабілеттілігі дегеніміз не? 



4.

 

Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын анықтайтын қандай кӛрсеткіштерді  



білесіңдер? 

Ұсынылған әдебиеттер тізімі:  

1.

 



  Қаржылық  менеджмент:  оқу  құралы  /  Э.  С.  Мадиярова.  -  Алматы  :  Экономика, 

2009. - 262 б 

2.

 

 Гончаров А.И., Барулин С.В. и др  Финансовое оздоровление предприятий: теория и 



практика – М: ось – 89, 2004 г.  

3.

 



Т.Мухамбетов, А.Нукушев. Банкротство и антикризисное управление предприятием 

// Алматы: 2005г.  



 

 

 

46 

 

6-ТАҚЫРЫП:Дағдарыс жағдайында кәсіпорын қызметін сауықтыруды үлгілеу 



және жоспарлау 

Лекция мақсаты:Дағдарыс алдындағы және дағдарыс жағдайында кәсіпорын қызметтік 

жоспарлау технологиясы және мағынасының рӛлін ашу 



Лекция сұрақтары: 

1.

 



Кәсіпорын жұмысын жоспарлаудың қажеттігі және мағынасы. 

2.

 



Жоспарлаудың  процедуралары.  Кәсіпорынды  қаржылық  сауықтырудың  бизнес 

жоспары. 

3.

 

Бизнеc  жоспардың  негізгі  бӛлімдеріне  сипаттама  беру,  кестелік  сандармен  толтырып 



талдау жасау. 

4.

 



Шығындарды  талдау  арқылы  кәсіпорынның  банкроттылығын  ескету  шаралары 

ретінде. 



Лекция мазмұны: 

Қазіргі 


кезде 

теорияның 

кӛрсеткіштері 

тәжірибенің 

нақтылығындай, 

тӛлемқабілеттілігінің    болмауы  кәсіпорынның  стратегиясының  сыртқы  ортаның 

ӛзгерістеріне сәйкес болмауынан болғандығы дәлелденген. 

 

Кез келген жағдайда кәсіпорын түрлі ӛзгерістерге дайындалып үлгермесе, онд аосы 



дағдарысқа ұшырайды деп есептеуге болады. Ол жағдай болмасын десең дер кезінде оның 

себебін анықтап, неліктен кәсіпорынның дағдарысқа душар болғанын түсіну керек. Және 

сыртқы қаржылық  қиындыққа душар болуына дейін шара қолдануы  керек. Дағдарыстық 

жағдайда болған шетел кәсіпорындары тәжірибесі кӛрсеткендей кәсіпорындар дағдарысқа 

ұшырауына кӛптеген себептердің әсері тиген. Оларды екі топқа бӛлуге болады:  

 



Сыртқы  факторлар,ол  кәсіпорындарға  байланысты  емес,  кәсіпорын  оғн  шамалы 

ғана деңгейде ықпал ете алады. 

 

Ішкі себептер, олар кәсіпорындардың ӛз жұмыстарының нәтижесінде пайда болған.  



Ішкі  факторлар  кәсіпорын  ӛз  жұмыс  істеу  нәтижесінде  пайда  болған  дағдарыстың 

болуына себеп болуы  мүмкін. 1. Егер де ӛнімдерді сатуда проблема болмаса, онда себеп 

ӛнімде  емес;  2.  Айналым  қаражаттарның  айналымдығында.  Егер  айналымдық  аз  болса, 

онда  проблема  ӛндіріс  циклдарының  ұзақ  мерзімде  ӛтуіне  байланысты.  Сондықтан 

циклдың  нашар  звеносын  анықтау  қажет.  Олар  жеткізілген  тауарлардың  тӛлемінің 

кешігуімен  байланысты  болуы  мүмкін.  Онда  дағдарыстың  себебі  баға  саясатымен  және 

бағаны бақылаумен, тауарды сату келісімімен байланысты болғаны. 

Қазақстан  кәсіпорындары  үшін  шығындардың  жоғары  болуына  негізгі  себеп  – 

энергоносителдеріне  байланысты  шығындар.  Жоғарыда  айтылғандарға  байлансты 

қорытынды:  дағдарыстан  шығу  оның  себептерінен  құтылумен  байланысты.  Ал  онан 

шығуд ыжоспарлаау процесін дағдарысқа қарсы басқарудың стратегиясы және тактикасы 

деп атауға болады.  

 

Кез  келген  ұжымның  дамуы  қызметінде  дағдарысқа  ұшырау  ықтималдылығы 



болады.  Рыноктық  экономиканың  бар  ерекшелігі  сонда,  дағдарыстық  жағдай 

кәсіпорынның тіршілік ету кезеңін барлық сатысында пайда  болуы мүмкін.  

Қысқамерзімді  дағдарыстық  жағдайлар  кәсіпорынға  кереметтей  әсерін  тигізбейді. 

Олар әр түрлі оперативтік шараларымен құртылады. Дағдарыстың қиындығын әлсіретуге 

боладые егер де, оның ерекшелігін дер кезінде білсе.  

Бұндай  жағдайда  кез  келген  басқару  дағдарысқа  қарсы  басқару  деп  аталады.  Бұнда 

басқару стратегиясы шешуші рӛл атқарады.  

Егер  де  дағдарысты  болуы  нақтыланса,  онан  құтылу  мүмкін  болмаса  онда  басқару 

стратегиясында  басты  бағытта  дағдарыстан  шығу  проблемасына  кӛңіл  бӛлінеді  және 

барлық  күш  дағдарыстан  шығуға  бағытталады.  Бизнестің  сыртқы  және  ішкі  орталарына 

талдау  жүргізіледі.  Әрбір  компонент  бойынша  ақпараттар  жиналады,  талдау  жүргізіледі, 

соларға негізделе  отырып, дағдарыс жағдайының себептері анықталады. 

 


47 

 

Дағдарыс себептерін анықтауға сыртқы факторларды талдау 



Макроортаны талдау: оны 4 секторға бӛлуге 

болады 


Бәсекелестік  ортаны  талдау  және  оның  бес 

құрамын 


Саяси орта 

Экономиалық орта 

Әлеуметтік орта 

Технологиялық орта 

 

Сатып алушылар 



Жабдықтаушылар 

Ішкі сала бойынша бәсекелестер 

Жаңа бәсекелестер 

Тауарды ауыстырушылар 

Сыртқы  орта  туралы  ауқымды  ақпарат    жиналғаннан  кейін  сценрий  жасау  қажет. 

Сценария  сыртқы  ортаның  маңызды  факторларын  анықтауға  мүмкіндік  туғызады.  Оны 

есепке  ала  отырып,  кейбіреулерін  тұрақты  бақылауға  алады.  Сыртқы  ортаны  зерттеу 

арқылы  менеджерлер  ӛз  кӛңілін:  сыртқы  ортада  қандай  қауіп,  қандай  мүмкіншілік  бар 

екенін анықтайды.  

 

Кәсіпорынды қаржылық сауықтырудың бизнес жоспары 

 

Бизнес-жоспар  кәсіпорынның  тӛлем  қабілеттігін  толық  кӛлемде  қалпына  келтіруі  үшін, 



оның қаржылық тұрақтылығ және ұзақ мерзімді кезеңде тиімді жұмыс атқаруын негіздеу 

және  шешім  қабылдау  үшін  жасалынады.  Бизнес-жоспарды  ұймдастырудың  негізі 

міндеттері: 

 



Кәсіпорын жұмысын қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді мақсаттарын анықтау

 



Рынок  қажеттілігіне  және  мүмкіндігіне  қарай  қажетті  қаржылық  ресурстарды  алу 

мүмкіншілігіне  сәйкес  кәсіпорынның  ӛндірістік-шаруашылық  жұмыстарының 

нақтылы бағыттарын анықтау; 

 



Ӛндірісті,  қаржылық  потенциалды,  басқару  жүйесін,  жабдықтау  және  ӛткізуді 

жетілдіру үшін кешенді процедураларды әзірлеу; 

 

Мүліктерге  инвентаризацияны  жасау  және  сату  үшін  бос  активтер  құрамын 



анықтау; 

 



Қаржылық кӛмек алу үшін ӛткізімді негіздеу; 

 



Кәсіпорын  үшін  рентабельді  ӛнімдердің  жаңа  түрлерін  шығаруға  ӛндірістің 

бағытын ӛзгертуді негіздеу; 

 

Заңды тұлғаны қажет болған жағдайда қайта ұйымдастыруды негіздеу(қосу, бӛлу); 



 

Кәсіпорыды қаржылық сауықтыру үшін нақтылы шаралар жоспарын әзірлеу және 



оларды іске асыру; 

 



Кредиторлық және дебиторлық берешектердің құрылымын қайта қарай жоспарын 

дайындау. 

 

Бизнес-жоспардың негізгі бӛлімдері: 



1.

 

Кәсіпорынды  сипаттау,  оған  сипаттама.  Кәсіпорынның  қаржылық  жағдайын 



талдаудың нәтижесі, кәсіпорынның қаржылық тұрақсыздығының себептері. 

2.

 



Ӛнімдер және қызмет кӛрсету – ӛнімдердің түрлері, кӛлемі, тұтыну қасиеті, жаңа 

ӛнімдерді  шығаруға  ӛндірістік-техникалық  базасының  мүмкіншілігі,  кәсіпкер 

кадрлардың болуы. 

3.

 



Басқару  және  ұйымдастыру.  Кәсіпорынның  ӛндірістік  құрылымын  басқару  және 

ұйымдастыру.  Кадрлар  саясаты,  басқару  персоналдарының  жауапкершілігі, 

міндеттері, функциялары. 

4.

 



Ӛндірістік  жоспар  –  ассортименттерді  сипаттау,  жаңа  әзірленген,    технологияға 

сипаттама.  Негізгі  құралдар,  шикізаттар  және  материалдар,  еңбек  ресурстары, 

механизация, кооперациялық схемалар және түрлері, сапалы бақылау. 

 


48 

 

5.



 

Маркетинг  –  бизнес  жоспардың  маңызды  бӛлігі.  Материалдық  ресурстарды 

жеткізу  және  ӛнімдерді  ӛткізу,  бәсекелестік  рыногын  зерттеу,  ӛнімдерді  сату 

кӛлемін, ӛнімдеді  тұтыну кӛлемін болжау, баға белгілеу, ӛнімдеді  таратуәдістері, 

жарнама және т.б.  жарнама тауарлық және фирмалық болып екіг ебӛлінеді. 

6.

 



Капитал  –  меншікті  және  қарыз  капиталдарының  құрылымы,  капиталды 

пайдалануды бағалау, бағалы қағаздарды эмиисиялау 

7.

 

Тәуекелдер  –  ішкі(жұмыстың  түрлері  бойынша,  ӛндіріс,  қаржы,  ӛткізу,  т.б.)және 



сыртқы( экономикалық, рыноктық, т.б.) 

8.

 



Жоспар(бағдарлама)  нақтылы  шаралардың  :  қаржылық  сауықтыру,  қаржылық 

тұрақтылыты  және  бәсекеге  қабілеттілікті  арттыру.  Оның  іске  асырудың 

тиімділігін бағалау 

Кәсіпорын  тӛлем  қабілеттігін  қалпына  келтіру  шаруашылық  жұмысының  тиімділігін 

арттыру үшін келесі шараларды іске асырған жӛн: 

 



кәсіпорынның басқарушы буынын ауыстыру 

 



кәсіпорынды инвентаризациялау 

 



кредиторлық және дебиторлық берешектердің құрылымын қайта қарау 

 



дочерний фирмаларды сату 

 



аяқталмаған құрылыс объектілерін сату 

 



персоналдардың санын оңтайландыру 

 



артық жабдықтарды, материалдарды сату 

 



ӛндіріске прогрессивті технологияларды, механизация және автоматизация енгізу 

 



еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру 

 



негізгі  толған  қорларды  ауыстыру,  күрделі  жӛндеулер  жүргізу,  негізгі  құрал-

жабдықтарды жаңғырту 

 

9.

 



қаржылық  жоспар  –  ӛткен  кезеңдердегі  қаржылық  нәтижелер  сипаттамалары, 

қаржылық нәтижеге болжамдар жасалынады, дебиторлармен есеп айырысу кестесі 

және  кредиторлық  берешектердің  графигі  жасалынады(әсіресе  мерзімі  ӛткен 

міндеттемелерге,  табыстар  және  шығындадың  құрылымына,  ақша  ағындарының 

құрылымы, 

инвестициялық 

жұмысты 

болжамдау, 

кәсіпорын 

күткен 


болжамдардың  нәтижесін бағалау) 

 



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал