Сорос-Қазақстан Қорының 20 жылдық қызметі АшыҚ ҚоғАмғА ҚАрАй



жүктеу 293.63 Kb.

бет1/4
Дата26.01.2017
өлшемі293.63 Kb.
  1   2   3   4

Сорос-Қазақстан Қоры

Сорос-Қазақстан 

қорының 20 жылдық 

қызметі 

АшыҚ ҚоғАмғА ҚАрАй:

 

М

азМұны

:

Кіріспе



Мәдениет және өнер 

10 

Білім беру



14 

Басқару


18 

Адам құқықтары

22 

БАҚ


26 

Қоғамдық денсаулық

30 

Жаңа стратегия



миССия

Сорос-Қазақстан Қоры (СҚҚ) – 1995 жылы «Ашық қоғам» институтымен 

құрылған үкіметтік емес қайырымдылық қоры. Қор миссиясы – Қазақстанда 

ашық қоғам құндылықтарын жылжыту. Қазақстанда өз қызметін бастаған 

уақыттан бері СҚҚ ВИЧ/СПИД індеттерінің алдын алу, шетелде оқуға 

бағытталған стипендиалық бағдарламалар, дебат, сыни тұрғыдан ойлау 

бойынша білім беру бағдарламалары, мәдениет пен өнерді қолдау сынды 

кең ауқымды бағдарламаларды жүзеге асыру үшін шамамен 70 миллионнан 

астам АҚШ доллары мөлшерінде гранттық қаражат бөлді.

Мұқабадағы сурет: Аңшы мен құс

Фото: Кэвин Фрайер/Getty Images


СороС-ҚазаҚСтан Қорының 20 жылдыҚ Қызметі

1

«Біздің әлеуметтік институттар 

толық жетілмеген және әрдайым 

жетілдіруді талап етеді. Ашық қоғам 

идеясы да осында жатыр». 

ДжорДж СороС,

  Ашық Қоғам қорларының құрылтайшысы және төрағасы.  


2

ҚұрМетті 

әріПтеСтер Мен 

ДоСтАр!


КіріСпе

СороС-ҚазаҚСтан Қорының 20 жылдыҚ Қызметі

3

Б

із үлкен қуанышпен назарларыңызға Сорос-Қазақстан 



қорының мерейтойлық есебін ұсынамыз! есепте қорымыз 

жұмыс жасап келе жатқан жиырма жыл ішінде елімізде Ашық 

қоғамды дамыту жолындағы басты жобалар мен бағыттарға 

қысқаша шолу жасалады. 

осы уақыт аралығында елімізде жас азаматтардың 

үлкен буыны өсті. Біз жастарға шәкірталық бағдарламалар, 

дебаттар мен азаматтық қоғам бағытындағы жобалар 

арқылы қолдау көрсетіп, олардың дүниетанымы мен 

құндылықтық бағыттарына әсер ете білдік.

1995 жылы Ашық қоғам қорларымен құрылған 

қорымыздың бағдарламалары осы уақытқа дейін 

бірқатар стратегиялық өзгерістерге ұшырады. Бастапқы 

бағдарламаларымыз еліміздің тәуелсіздік алған алғашқы 

жылдары орын алған саяси және экономикалық 

реформалардың қиындықтарын жеңуге көмектесуге 

бағытталды. Қазақстан үшін жеңіл болмаған сол 

жылдары қор гранттары қазақстандық ғалымдар мен 

мәдениет қызметкерлерін қолдап, әлемнің түкпір-

түкпіріндегі әріптестерімен байланыс орнатуға көмектессе, 

шәкіртақылық бағдарламаларымыз көптеген жастарға 

шетелде білім алуға мүмкіндік берді. Бүгінде біздің 

бағдарламалардың стипендиаттары мемлекеттік қызметте 

және бизнес саласында жауапты қызметтерде отыр. 

Қазақстанда құқыққорғаушылардың қозғаласын 

қолдау және күшейту біздің басты мақсаттарымыздың бірі 

болып келеді. Адам құқықтары мәселесіне кең қарайтын біз 

паллиативтік көмек көрсету, инклюзивтік білім беруді енгізу, 

дәрі-дәрмектерге қолжеткізу, сөз бостандығын қорғау және 

сот әділдігіне тең қолжетімділікті қамтамасыз ету бойынша 

бағдарламаларымызбен мақтанамыз. 

Жаңа ғасырдың басы мұнай бағасының өсуімен тұспа тұс 

келіп, елімізге кен орындарын өңдеуден үлкен табыс алуға 

мүмкіндік берді. Бұл ретте, жаңа әлеуметтік-экономикалық 

жағдай қызметімізге жаңа көзбен қарауды талап етті. 

нәтижесінде ашықтықты, есептілікті және лайықты басқаруды 

дамытатын бағдарламалар пайда болды. Біз үкіметке Кен 

табушы орындарының ашықтық бастамаларын жүзеге 

асыруға және бюджеттік есептілікті арттыруға көмектестік. 

Бұл - кен орындарының табыстарын халықтың дамуына 

жұмсау мақсатында жасалды. 

Бүгінде әлем бойынша ашық қоғам үшін оңай емес 

кезең басталды. Діни экстремизмнің, лаңкестіктің 

өсуі, саяси және экономикалық тұрақсыздық ашық 

қоғам қалыптасты деп есептелетін елдердің өзінде 

адам құқықтарының бұзылуына және демократиялық 

құндылықтардан кері шегінуге алып келді. Қазақстан 

сынды демократиялық дәстүрлер мен либералдық 

құндылықтар қалыптасып үлгермеген елдер үшін мүлде 

қиын. Сондықтан біз бүгінде ашық қоғам құндылықтарын 

қорғау мен алға жылжытуды басты міндетіміз деп білеміз. 

Біз Қазақстанды мықты елдер қатарынан көргіміз келеді, 

ал ашық қоғам құндылықтары салтанат еткен қоғам мықты 

болары даусыз. 

Біз  қорда жұмыс істеген әр қызметкермен, 

қамқоршылар кеңесінің әр мүшесімен мақтанамыз. 

Қызметіміздің барлық саласындағы серіктестерімізді 

құрметтейміз. Өкінішке орай, бәрін атап өту мүмкін емес. 

Бірақ біз әрқайсысының азамттық қоғамды дамыту жолында 

қосқан үлесін жоғары бағалаймыз.

Наргис Қасенова, 

қамқоршылар кеңесінің 

төрайымы

Антон Артемьев,

басқарма  

төрағасы


4

Қазақстан.  

Фото: әділет Смағұлова


СороС-ҚазаҚСтан Қорының 20 жылдыҚ Қызметі

5

Ашық  


қоғАмғА қАрАй:

Ашық қоғам құндылықтарын қорғай және жылжыта отыра алға ұмтылу



6

«Машина».  «еске алу алаңы /Жоқтау» көрмесі үшін 

әсел Қадырханованың жұмысы, 2013 ж. Фото: 

Nedelka Project

Ашық қоғАмғА қАрАй:


СороС-ҚазаҚСтан Қорының 20 жылдыҚ Қызметі

7

СҚҚ-ның көптеген жылдар 

бойы жазушыларға, суретшілерге, 

кинематографшыларға берген гранттары 

өнер адамдарының жаңа буынына 

көмектесіп, тыңдармандары мен 

көрермендерін қуантуға мүмкіндік берді. 

«осындай байқаулардың нәтижесінде 

Қазақстан мәдениеті байыды. Меніңше, 

бұл жұмыс аса зор мәнге ие болды», - 

дейді өнертанушы Валерия Ибраева. 

Бүгінде қайтыс болған танымал 

жазушы және СҚҚ бұрынғы төрағасы 

Герольд Бельгер, 1997 жылы қор жұмысы 

туралы ойын келесідей жеткізді: «терең 

экономикалық дағдарыс кезінде СҚҚ 

бірегей бағдарламаларының елімізге 

көрсеткен нақты көмегін, әлсіздерге арнап 

тұмсығына бір тамшы су құйып алып 

келген, қазақ аңызындағы қарлығашқа 

теңер едім».

Өнер 

 

1998 жылдан 2010 жылға дейін Сорос-



Қазақстан Қоры Алматы қаласының 

Қазіргі заман өнер орталығына 

институционалдық қолдау көрсетті.  

Бұл - суретшілердің бір-бірімен ой бөлісе 

алатын, шығармашылық тұрғыдан 

өркендеуіне көмегін тигізетін кеңістікті 

құруға мүмкіндік берді. орталық 

директоры Валерия Ибраева ханымның 

айтуынша, «бұл - кәсіби әртістердің 

арасында жаңалықтардың, жаңа 

идеялардың пайда болуына, байланыстың 

кеңеюіне түрткі болды. орталықтың 

миссиясы - Қазақстандағы көркем өнер 

процестерін қолдау, сонымен қатар 

Қазақстан өнерін жаһандық өнер үрдісіне 

енгізу болып табылды». Қордың қолдауы 

отандық суретшілерге батыл және 

жаңашыл жұмыстарды жасауға, сонымен 

қатар өз шығармаларын елде және шет 

елде таныстыру мүмкіндігін берді. Ибраева 

ханымның айтуынша, СҚҚ қолдауының 

арқасында қазақстандық өнер кеңінен 

дамып, өрлей бастады.

СҚҚ суретшілерді өз 

шығармашылықтарында озық формалар 

мен тәсілдерді қолдануға ынталандырды. 

Мәселен, суретшілерге  бейнеөнер 

тақырыбында тренинг жүргізіп, одан кейін 

аттас фестиваль өткізіп, еңбектерін қалың 

көпшілікке ұсынуға мүмкіндік берді.  

Сонымен қатар, Қор маңызды 

тақырыптар аясында көрмелер 

ұйымдастыруға атсалысты. Мысалы, 

«1937: еске алу алаңы /Жоқтау» көрмесі 

аясында суретшілер 1930 жылдардағы 

сталиндік репрессиялар уақытында 

Қазақстан халқының шеккен азабын ой 

елегінен өткізуге тырысты.

оған қоса, әлеуметтік-арт 

стиліндегі инновациялық жобалар да 

Қор қолдауына ие болды. 2012 жылы 

СҚҚ мүмкіндігі шектеулі адамдарға 

қатысты жалған нанымдарды жоюға 

бағытталған Mesqueunblog жобасын 

қаржыландырды. Церебралды сал 

ауруына шалдыққан жасөспірім 

мӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ ӨНЕр

СҚҚ-ның көптеген жылдар 

бойы жазушыларға, 

суретшілерге, 

кинематографшыларға 

берген гранттары өнер 

адамдарының жаңа 

буынына көмектесіп, 

тыңдармандары мен 

көрермендерін қуантуға 

мүмкіндік берді.

Соңғы екі онжылдықта Қазақстанның мәдениет және өнер 

аясында Сорос-Қазақстан Қорының (СҚҚ) қолдауымен 

өнер, әдебиет, муыка, кино, поэзия және халық мәдениеті 

салаларында инновациялық жобалар жүзеге асырылды. Қор 

Қазақстанның мәдениет кеңістігін дамытуға айтарлықтай үлес 

қосты. 


8

Бахытжан Жұмановтың шынайы өміріне 

негізделіп жасалған карикатурада, 

мүмкіндігі шектеулі адамдардың 

күнделікті өмірде кездесетін 

қиындықтары әзіл түрінде көрсетілді. 

Бастапқыда карикатура ғаламторда 

жарияланып, кейіннен Қазақстанның 

барлық қалаларында көрме ретінде 

өтті.


«Адамдар өздерінің мүгедектігінің 

артына тығылып, жасқанбаулары керек. 

онымен өмір сүре білулері тиіс», - деп атап 

кетті «Мүгедек әйелдердің «Шаңырақ» 

қауымдастығы» Қоғамдық Қорының 

төрағасы Ләззат Қалтаева. «Комикс 

– мүмкіндігі шектеулі адамдар туралы 

ақпараттандырудың тамаша түрі. Бізбен 

бірге күлуден жасқанбаңыз».

Қор қолдаған тағы бір жоба аясында 

фотограф Илья Мартынов Қазақстанды 

аралап, тарихи ғимараттарды суретке түсірді. 

Кейіннен ол өзінің жасаған жұмыстарын 

мұрағат кадрларымен салыстырып, соңғы 50 

жылда болған архитектуралық өзгерістерді 

суреттеп көрсетті.

«Өзімнің жұмыстарым арқылы 

еліміздің архитектуралық мұрасында 

болып жатқан өзгерістер жайында 

адамдармен диалог орнатқым келді», - 

дейді фотограф. Жұмыстар 2013 жылы 

Алматы қаласында «Ақиқаттардың өзара 

тұтасуы» атты көрмесінде ұсынылып, 

қалың көпшілік арасында қызу пікірталас 

тудырды.

Әдебиет 

1996, 2000 және 2002 жылдары қазіргі 

заман әдебиеті аясында берілген гранттар 

Дидар Амантай, таласбек әсемқұлов, 

Айгүл Кемелбаева, Илья одегов, николай 

Веревочкин және ербол Жұмағұлов 

сияқты дарынды жас жазушыларды 

қолдауға бағытталған болатын. Қазақ 

тілін және әдебиетін дамыту Қордың басты 

бағыттарының бірі болып келді. 2002 жылы 

өткен «Заманауи роман» әдеби байқауының 

бес жеңімпазының үшеуі, атап айтқанда Д. 

Амантай мен т. әсемқұлов мырзалар және 

А. Кемелбаева ханым кітаптарын қазақ 

тілінде шығарды. Бұл гранттар Дидар 

Амантайдың «Постскриптум», «Гүлдер мен 

кітаптар» романы, таласбек әсемқұловтың 

музыка жайындағы лирикалық «талтүс» 



мӘДеНиеТ жӘНе ӨНер 

Қазақ тілін және әдебиетін 

дамыту әрқашан Қордың 

басты бағыттарының бірі 

болды.

романы, Айгүл Кемелбаеваның «Мұнара» 

атты өмірбаяндық романы, жойылып 

бара жатқан қаланың соңғы тұрғыны 

жайындағы николай Веревочкиннің 

«Зілдің тісі» (Зуб мамонта) атты есте 

қаларлық ертегісі сынды қызықты әдеби 

еңбектердің жарық көруіне мүмкіндік 

берді.

СҚҚ пьеса жазу үшін драматургтарға 



грант бөлу және Қазақстанның әртүрлі 

аймақтарындағы театрларға қаржылай 

көмек көрсету арқылы театр өнерін 

қолдап отырды.



музыка

Қор Қазақстанның музыкалық мұрасын 

сақтауға өз үлесін қосты. 2001 жылы СҚҚ 

ұлттық музыканың төрт компакт-дискісі – 

еске алу алаңы /Жоқтау» көрмесіне 

қойылған жұмыстар, 2013 г. Фото: Nedelka 

Project 


СороС-ҚазаҚСтан Қорының 20 жылдыҚ Қызметі

9

қазақ музыка фольклоры, қазақтың аспапты 

музыкасы, жыры және әндері  жинақтарының 

шығуын қаржыландырды.

Сонымен қатар, Қор еліміздегі тұңғыш 

өткізілген виджеинг бойынша тренинг 

сынды  инновациялық жобаларды қолдау 

арқылы заманауи музыканың дамуына 

атсалысты. 

Кино 

Қор гранттарын әлеуметтік мәселелерді 

көтерген кино және телеқойылымдар 

иеленіп отырды. 1990 жылдары 

Қор қоғамның сол кездегі маңызды 

мәселелері мен этикалық дилеммаларын 

талқылайтын, сұрапыл тоқсаныншы 

жылдарда елімізде орын алған екпінді 

реформаларды көрермендерге түсіндіруге 

атсалысқан отандық «тағдырлар тоғысы» 

телевизиялық топтамасының жасап 

шығарылуына қолдау көрсетті. 1998 

жылы Қор бұрын жабық тақырып болып 

келген теміртау қаласындағы СПИД 

(ЖИтС) індеті және соған қатысты 

туындаған кемсітушілік туралы баяндайтын 

«Қазақстанды бейнекамерамен аралау» 

атты фильмін қаржыландырды. 

2013 жылы Сорос-Қазақстан Қоры жас 

және дарынды төрт кинематографшыға 

қазақ және орыс тілдерінде 

қысқаметражды фильм түсіру үшін грант 

бөлді. «Құрылысшылар» фильмінде 

үйсіздік және әлеуметтік әділетсіздік 

мәселелері көтерілсе, «5000 теңге» 

фильмінде жемқорлық мәселелері 

талқыланады. Өз кезегінде автор, 

жемқорлық мақсатында қолданған ақша 

өзін қалай «сезінеді» деген сұраққа жауап 

беру үшін анимацияны тиімді қолдана 

білді. «елес» фильмінде Арал теңізінің 

экологиялық күйзеліске ұшыраған 

аудандарында тұратын жасөспірімдердің 

мәселелері сипатталса, «Менің қолымды 

ұста» фильмі аққандылық (лейкоз) 

ауруына шалдыққан жасөспірім мен 

орта жас күйзелісіне түскен адам туралы 

баяндайды.

2001 жылы СҚҚ дәстүрлі музыка жинағын 

қаржыландырды: музыкалық фольклор, 

аспаптық музыка, музыкалық эпос, дәстүрлі 

музыка.


«тағдырлар тоғысы» сериалының кейіпкерлері. 1996-2000 

жж. Фото: VoxPopuli



10

Қазақ тілі сабағында. Құлагердегі мектеп. 

Фото: Ирина Богачева

Ашық қоғАмғА қАрАй:



СороС-ҚазаҚСтан Қорының 20 жылдыҚ Қызметі

11

мектепке дейінгі білім беру

Қор мектепке дейінгі білім берудің бала-

ларға және қауымдастыққа бейімделген 

әдістемесін дайындау бойынша жобаны 

қолдау арқылы осы салаға тұрақты және 

жағымды өзгерістер алып келді. осы жо-

баны іске асырған Step by Step Kazakhstan 

ұйымының директоры Дина Айджанованың 

айтуынша: «Бағдарламаның мақсаты - білім 

беру әдістемелерін өзгертіп, оған демо-

кратиялық қағидаларды енгізу болды». 

Дәлірек айтқанда, жоба сәбиді танымдық 

және физикалық тұрғысынан дамыту 

барысында балаларға бейімделген амал-

дарды қолдану керектігін насихаттаумен 

қатар, оқыту процесінде балаға қолайлы 

тәсілдерді қолдануды және де сабақтарға 

ата-аналардың қатысуын ынталандыруды 

мақсат тұтты. 1996-1998 жылдар арасында 

жоба шеңберінде мұғалімдерді оқыту және 

құрал-жабдықпен қамтамасыз ету арқылы 

Қазақстанның бірқатар қалаларында алты 

пилоттық мектептерінде мектепке дейінгі 

білім берудің модельдері жасалды. Жоба 

өте нәтижелі және жемісті болды. Қазіргі 

уақытта Step by Step Kazakhstan ұйымы 

Қазақстан бойынша 650 мектепке дейінгі 

және 38 бастауыш сыныптарынан тұратын 

үлкен желіні басқарады. Сонымен қатар, 

үйде оқыту және ата-аналарға балала-

рының ерте дамуымен айналысуға көмек 

беретін отбасылық ресурстық орталықтар-

дың бағдарламасын басқарады.

Step by Step Kazakhstan ұйымы 

мектепке дейінгі білім берудің мемлекеттік 

стандартын құрып, әр балаға бейімделген 

оқыту қағидаларын жылжытып, мұғалім-

дердің кәсіби өсуіне және инклюзивтік білім 

берудің дамуына елеулі үлес қосты. 1996 

жылдан бастап Step by Step Kazakhstan 

ұйымының қолдауымен 50 000-нан аса 

бала мектепке дейінгі және бастауыш 

сыныптарында білім алды, ал 2500 

мұғалім балалармен жұмыс істеу бойынша 

тренингтерден өтті. Дина Айджанованың 

айтуынша, бұл көптеген адамның өмірге 

деген көзқарасын өзгертті. «Мұғалімдер 

әр баланың құрметтеуді талап ететінін, 

сондай-ақ олардың ата-аналары да құрмет 

пен қызықтыруды қажет ететінін түсінді. 

Менталитеттің өзгеруі байқалады», - деп 

түйіндеді ол.



Білім беру стандарты 

Қордың Білім беру бойынша ұлттық стан-

дарттарын реформалау жобасы Үкіметтің 

12 жылдық білім беру жүйесіне ауысуына 

көмектесуге бағытталған. 2001 жылы 

Қр Білім және ғылым министірлігімен 

бірлесе жасалған жоба білім беру жүйесін 

реформалау процесіне айтарлықтай әсер 

етті, ал қазақстандық сарапшылардың 

ұсыныстары білім беру саласындағы 

үкіметтің стратегиясына енгізілді. Жоба 

аясында сарапшылар білім берудің ұлттық 

стандарттарын реформалау бойынша ха-

лықаралық тәжірибені зерттеп, нәтижесін-

де, Қазақстанда «ақылды экономиканың» 

дамуына септігін тигізіп, жоғары сапалы 

білім беруді қамтамасыз ете алатын қажетті 

реформалардың түрлерін қарастырды.

2003 жылы сарапшылар үкіметке рефор-

малардың жоспарын ұсынды, ал олардың 

БІЛІм БЕрУ 

Мектепке дейінгі білім беруді жақсарту, білім берудің 

ұлттық стандарты және 12 жылдық білім беру жүйесіне өту 

реформасында үкіметке қолдау көрсету, инклюзивтік білім 

беруді дамыту арқылы осал топтағы балалар үшін білім 

алу қолжетімділігін жақсарту, халықаралық шәкіртақылық 

бағдарламалар арқылы машықтарды арттыру бастамалары 

Сорос-Қазақстан Қорының білім беру саласының дамуына 

қосқан үлесі болып табылады.

Мұғалімдер әр баланың 

құрметтеуді талап ететінін, 

сондай-ақ олардың ата-

аналары да құрмет пен 

қызықтыруды қажет ететінін 

түсінді.


12

білім беру жүйесіне қатысты тұжырымда-

малары 2004 жылы қабылданған мемле-

кеттік білім беру бағдарламасына енгізілді. 

Сонымен қатар, Қор ұлттық Пікірталас 

орталығының көмегімен критикалық ойлау 

қабілетінің дамуына үлес қосты. Аталмыш 

орталық 1998 жылы Бахытнұр отарбаева-

мен оқушылар мен студенттердің крити-

калық ойлау қабілетін қалыптастыру мақса-

тында құрылды. «Балалардың критикалық 

ойлау және көшбасшылық қабілеттерін 

қалыптастыру біздің басты мақсатымыз 

болды және біз, ол мақсатқа қол жеткізе 

білдік. Біздің бағдарламамыздың басты 

жетістіктерінің бірі - оның тұрақты болуы», 

- дейді ол. осы бастаманың арқасында 

мемлекет бойынша көптеген мектептерде 

әлі күнге дейін пікірталас клубтары жұмыс 

жасайды және жастарға критикалық ойлау 

қабілетін қалыптастыруға көмектеседі.

шәкіртақылық  

бағдарламалар 

1995 жылдан 2013 жылға дейін жүзе-

ге асырылған СҚҚ-ның халықаралық 

шәкіртақылық бағдарламалары Қазақстан-

да машықтар мен құзіреттер жүйесінің 

дамуына, мемлекеттің экономикалық және 

әлеуметтік саласына зор үлес қосқан аса 

білікті мамандар шоғырын қалыптастыруға 

көмектесті. Бағдарлама аясында Қа-

зақстанның 2000-ға жуық студенті амери-

каның және еуропаның жетекші универ-

ситеттерінде сапалы білім алу мүмкіндігіне 

қол жеткізді.  елге оралып, алған білімдерін 

мемлекет пайдасына қолданды. 

СҚҚ шетелде білім алу бойынша тегін 

қызметтер көрсетіп, кеңестер беретін білім 

беру орталығын қолдап келді. Кейіннен 

ұқсас қызметтер көрсеткен Білім-орталық 

Азия орталығын қолдады. Студенттерге 

гуманитарлық және әлеуметтік ғылым

соның ішінде экономика, құқық, журнали-

стика, қоршаған ортаны сақтау бойынша, 

әлеуметік жұмыс және мемлекеттік саясат 

салаларында гранттар берілді.  

«Біздің үлесіміз Қазақстанның 

гуманитарлық ғылымдар саласындағы 

сарапшылар тобын құрғанымызда», - деп 

атап өтті Білім-орталық Азия орталығының 

директоры Лейла едігенова.

«Қордың оқыту бағдарламаларын 

дамыту бойынша шәкіртақылық бағдарла-

малары оның қатысушыларына білім беру 

және ғылыми-зерттеу институттарын жақ-

сартуға нақты үлес қосуларына мүмкіндік 

берді», - дейді осы бағдарламаның қаты-

сушысы және бүгінде әл-Фараби атындағы 

Қазақ ұлттық Университетінің әлеуметтану 

ғылымының профессоры назым Шеденова.



инклюзивтік білім беру 

СҚҚ барлық бала сапалы білім алуға 

құқылы деген сенімге негізделе отырып, 

инклюзивтік білім беру идеясын алға 

жылжытуға көмектесті. Қор 2020 жылға 

дейін Қазақстан мектептерінің 70% инклю-

зивтілікпен қамтуға бағытталған үкіметтің 

жұмысына қолдау көрсетіп келеді. Қор 

сапалы білім беру қызметтеріне жиі қол 

жеткізе алмайтын, ал кейде жалпы орта 

білім беру жүйесінен мүлде шектетіліп 

тасталатын осал топтың балаларына білім 

беру қолжетімділігін жақсартатын жоба-

ларды қолдайды.

Сорос-Қазақстан Қоры 2009 жылы 

Экономикалық ынтымақтастық пен даму 

ұйымымен (ЭЫДо) жүргізілген зерттеуге 

қаржылай қолдау көрсетті. Зерттеу аясын-

да мемлекеттің ерекше қажеттіліктері бар 

және мүмкіндіктері шектеулі оқушыларға 

қатысты білім беру саясаттары мен бағдар-

ламалары зерттелініп, барлық балалардың 

сапалы білімге қолжеткізе алуын қамтама-

сыз ету үшін қандай өзгертулер керектігі 

бойынша ұсыныстар жасалды. Зерттеудің 

нәтижесінде Қазақстанның заңдарында 

ерекше қажеттіліктері бар балалардың 

сапалы білім алуға құқығы бар екендігі 

бекітілгеніне қарамастан, тиісті қызметерді 

көрсетуді мүмкін етудің базасы жоқ екені 

анықталды. 2011 және 2014 жылдары 

Қор білім алуға мүмкіндігі жоқ және де 

инклюзивтік білім алудағы кедергілермен 

(білімдегі және машықтардағы кемшіліктер, 

икемсіз оқу жоспары, қажетті оқу мате-

риалдарының жоқтығы, білім ғимаратта-

рының қолжетімсіздігі) кездескен бала-

ларды анықтау үшін Қазақстан көлемінде 




  1   2   3   4


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал