Социальное развитие общества



жүктеу 4.11 Mb.

бет1/48
Дата11.09.2017
өлшемі4.11 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   48

V Конгресс социологов Казахстана 

1 

«СТРАТЕГИЯ «КАЗАХСТАН-2050»: 

СОЦИАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ ОБЩЕСТВА

ҚР БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ  МИНИСТРЛІГІ

ҚР МӘДЕНИЕТ МИНИСТРЛІГІ 

ҚАЗАҚСТАН ӘЛЕУМЕТТАНУШЫЛАРЫ ҚАУЫМДАСТЫҒЫ

МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ И НАУКИ РК

МИНИСТЕРСТВО КУЛЬТУРЫ РК 

АССОЦИАЦИЯ СОЦИОЛОГОВ КАЗАХСТАНА

MINISTRY OF EDUCATION AND SCIENCE OF THE RK

MINISTRY OF CULTURE OF THE RK 

ASSOCIATION OF SOCIOLOGISTS OF KAZAKHSTAN

Қазақстан әлеуметтанушыларының 

V Конгресс материалдары жинағы

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ: 

ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ДАМУЫ 

Сборник материалов V Конгресса 

социологов Казахстана

«СТРАТЕГИЯ «КАЗАХСТАН-2050»: 

СОЦИАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ ОБЩЕСТВА

Collection of materials of the V Congress 

of Sociologists of Kazakhstan 

STRATEGY «KAZAKHSTAN-2050»: 

A SOCIAL DEVELOPMENT OF SOCIETY

Алматы  2014

Қазақстан әлеуметтанушыларының V Конгресі

2 

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ: 

ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ДАМУЫ

УДК 316.3 (063)

ББК 605

С 83

Главный редактор:

Президент Ассоциации социологов Казахстана

доктор социологических наук, профессор 

М.М. Тажин

Редакционная коллегия:

член-корреспондент НАН РК, доктор социологических наук, 

профессор  З.К. Шаукенова (отв.редактор),

доктор социологических наук, профессор С.Т. Сейдуманов,

доктор социологических наук, профессор Г.С. Абдирайымова,

доктор социологических наук, профессор Ш.Е. Джаманбалаева,

доктор социологических наук, профессор Г.О. Абдикерова,  

доктор социологических наук, профессор Н.У. Шеденова, 

кандидат социологических наук С.А. Амитов, 

кандидат социологических наук Ю.В. Кучинская, 

докторант PhD Н.Ж. Биекенова, 

докторант PhD А.А. Кокушева, 



С 83 Стратегия «Казахстан-2050»: социальное развитие обще-

ства»:  материалы  V  Конгресса  социологов  Казахстана.  –  Алматы, 

2014. – 492 с.



ISBN 978-601-304-007-3

Материалы V Конгресса социологов Казахстана включают статьи 

казахстанских ученых, посвященные исследованию вопросов развития 

современного казахстанского общества в контексте Стратегии «Казах-

стан-2050».

Сборник  адресуется  органам  государственного  управления,  а 

также научным сотрудникам, преподавателям, магистрантам и доктор-

антам PhD, специализирующимся в области социологии и социально-

гуманитарных наук.

УДК 316.3 (063)

ББК 605

ISBN 978-601-304-007-3

© Институт философии, политологии

    и религиоведения КН МОН РК, 2014

© Ассоциация социологов Казахстана, 2014

© Тажин М.М., 2014


V Конгресс социологов Казахстана 

3 

«СТРАТЕГИЯ «КАЗАХСТАН-2050»: 

СОЦИАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ ОБЩЕСТВА

СОДЕРЖАНИЕ

Абдрашева Б.Ж., Тамабаева М.К.

 

Инклюзивті білім берудің маңыздылығы......................................... 8



Әбдірайымова Г.С., Кенжәкімова Г.А.

 

Қазақстан жастарының өмірлік стратегиясы мен бағдары 



(әлеуметтанулық зерттеудің нәтижесі бойынша)........................ 15

Бюлегенова Б.Б.

 

Білім жүйесіндегі патриоттық тәрбиенің маңызы....................... 25



Габдуллина К.Г.

 

Қоғамның жаңа сатыға көтерілуіндегі әлеуметтік 



танымның алатын орны............................................................................... 32

Ляпбаева Н.И. 

Кедейшілік әлеуметтік феномен ретінде........................................... 43



Мамытқанов Д.К.

 

Қазақстанда қарт адамдарды мемлекеттік 



әлеуметтік қолдаудың  негізгі бағыттары........................................ 48

Нурушева А.М.

 

Астананың бүгінгі әлеуметтік-кеңістіктік ұйымы: 



«ескі қала шеті» және «жаңа қала маңы» аудандары................... 59

Сағындықова Б.Е. 

Қазақстандық жастарды қазіргі заманғы жағдайларда 

патриоттық тәрбиелеудің өзекті мәселелері.................................. 67

Сарыбаева И.С., Чинасилова А.М.

 

Кәсіби-техникалық білім беру орындары 



оқытушыларының әлеуметтік көңіл-күйі және 

оған ықпал етуші факторлар..................................................................... 74



Тағаева С.Б. 

Қазақстандағы жоғары білім саласындағы мемлекеттік 

саясаттың негізгі бағыттары..................................................................... 82

Тәуекелова Т. Б.

 

Топ-менеджерлер әлеуметтік-кәсіби топ ретінде......................... 90



Тұрлыбеков Б.Д., Әшірбек Қ.С.

 

Қазақстандағы жоғары білім беру және ғылым жүйесіндегі 



процестердің кейбір аспектілері............................................................. 98

Абдикерова Г.О., Омарова А.Т.

 

Социологический анализ социального 



самочувствия населения.............................................................................. 105

Қазақстан әлеуметтанушыларының V Конгресі

4 

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ: 

ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ДАМУЫ

Алимбекова Г.Т. 

Материальное положение домохозяйств Казахстана: 

итоги переходного периода........................................................................ 113

Алпысбаев Т. 

Реальное состояние конфликтности 

в воинских подразделениях........................................................................ 121

Аралбаева Р.К., Сапаргалиева А.Ж.

 

Cоциальная работа в системе помогающих профессий............. 130



Ахатова Д.Б.

 

Трудовая миграция: адаптация и интеграция................................. 137



Бейсембаев С.Н. 

Казахскоязычные интернет-СМИ как отражение 

«альтернативной» общественно-политической 

мысли в Казахстане......................................................................................... 144



Биекенов К.У. 

Глобальная энергоэкологическая инициатива 

Нурсултана Назарбаева................................................................................. 152

Бураканова Г.М.

 

Лидерство: ключевой фактор образования молодежи.............. 159



Валитова З.Х., Есимова А.Б. 

Проблемы релевантности образовательных стратегий 

молодежи современному рынку труда................................................ 167

Веревкин А.В., Лифанова Т.Ю. 

Медиаобразование в условиях киберсоциализации и 

обеспечения информационной безопасности................................. 173

Гуревич Л.Я.

 

Социологическое обеспечение менеджмента. 



Как сделать социологические исследования 

по-настоящему прикладными?................................................................. 182



Джамалиева Г.Ж. 

Социокультурная идентичность молодежи – 

решающий фактор формирования социального потенциала 

современного Казахстана............................................................................ 191



Джаманбалаева Ш.Е. 

Университет и его корпоративная культура: 

опыт социологического исследования................................................ 197

Досанова Г.М. 

Хиджаб и национальная традиция 

в нарративах мусульманок Астаны........................................................ 209


V Конгресс социологов Казахстана 

5 

«СТРАТЕГИЯ «КАЗАХСТАН-2050»: 

СОЦИАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ ОБЩЕСТВА

Есенгараев Е.Ж. 

Структурный подход к типологии общества.................................... 215



Жаназарова З.Ж. 

Положение детей-инвалидов и меры 

по их социальной поддержке..................................................................... 224

Забирова А.Т. 

Социально-экономическая адаптация 

домохозяйств в Центральной Азии: стратегии и ресурсы........ 233

Зайниева Л.Ю. 

Преемственность в молодежной политике 

казахстанского государства........................................................................ 242

Илеуова Г.Т. 

Разработанность понятия «нулевой терпимости» к мелким 

правонарушениям и его применение в Казахстане...................... 250

Инджиголян  А.А. 

Флуктуации рынка труда в Республике Казахстан: 

взгляд работодателей (по материалам качественного 

исследования).................................................................................................... 257



Калдыбаева О.В. 

Структура православной церкви в Казахстане................................ 263



Карабаев Ш. К. 

Созидание общества всеобщего труда 

как цель социальной модернизации общества............................... 271

Климова Т.В.

 

Государственная политика по поддержке семьи 



и защите детей................................................................................................... 280

Комаров О.Е. 

Межконфессиональные отношения в современном 

казахстанском обществе (опыт социологического 

исследования в Жамбылской области)................................................ 288



Коновалов А.П. 

Историческое сознание, патриотизм и этнокультурные 

ценности в социальной практике населения 

Восточно-Казахстанской области 

(итоги социологических исследований)............................................. 296

Коновалов С.А. 

Ислам как составляющая «Мәңгілік ел».............................................. 307



Қазақстан әлеуметтанушыларының V Конгресі

6 

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ: 

ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ДАМУЫ

Маульшариф М.М.

 

Социологический анализ образовательных и ценностных 



ориентаций выпускников средних школ.......................................... 313

Нуркатова Л.Т., Абдыкаликова  М.Н., Шонбаева А.Н. 

Социальные контракты как технология решения 

социальных проблем иждивенчества................................................... 320

Нурмуратов С.Е., Әлжан Қ.Ұ. 

Этнические стереотипы и проблемы казахской диаспоры..... 328



Нускабаев О.Н., Айменов А.Ж. 

Социально-правовые механизмы институционализации 

правовой культуры Республики Казахстан....................................... 338

Оразбекова С.Р. 

Оценка системы государственных закупок услуг 

по проведению социологических исследований............................ 345

Оспанов С.И. 

Об онтолого-методологическом осмыслении проблем 

равенства и справедливости в гендерной социологии.............. 363

Пузиков М.Ф. 

Амбивалентная власть как социальное явление 

современного общества................................................................................ 372

Руднева Е.А. 

Идея развития толерантности 

в межконфессиональных отношениях................................................. 380

Садовская Е.Ю. 

Социологический мониторинг китайской миграции 

в Казахстан: волны 2007 и 2012 годов................................................. 387

Садырова М.С., Таубаева М.Е. 

Социальные изменения в социальной структуре 

современного Казахстана............................................................................. 393

Салықжанов Р.С., Джаманкулов К.Э. 

Социальная практика и материальный достаток 

казахстанской молодежи: отношение и осознание...................... 400

Сатыбекова Э.С.

 

Комплексное исследование внутренней и внешней среды 



неправительственных организаций как интегративного 

механизма формирования гражданского общества 

Республики Казахстан.................................................................................... 409


V Конгресс социологов Казахстана 

7 

«СТРАТЕГИЯ «КАЗАХСТАН-2050»: 

СОЦИАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ ОБЩЕСТВА

Симакова О.А.

 

Государственная программа «Саламатты Қазақстан» 



в представлениях населения страны.................................................... 418

Телебаев Г.Т. 

Перевод казахского языка на латиницу: 

общественное мнение в столице страны............................................ 426

Тесленко А.Н.

 

Социальный и профессиональный статус молодого 



ученого в Республике Казахстан.............................................................. 435

Черная Г.Г., Фасхутдинова В.А. 

Особенности социализации в условиях 

современного общества................................................................................ 444

Шабденова А.Б. 

Здоровье населения Казахстана: сравнительные данные 

социологических исследований............................................................... 451

Шеденова Н.У., Беймишева А.С.

 

Новые социальные стандарты как ориентиры среднего 



класса (на примере жителей поселка «Жана Куат»)................... 460

Шеломенцева В.П.

 

Модернизация экономики промышленного региона 



Казахстана (на материалах Павлодарской области)................... 469

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі 

Ғылым комитетінің Философия, саясаттану және дінтану 

институты туралы мәлімет......................................................................... 477

Информация об Институте философии,

политологии и религиоведения Комитета науки

Министерства образования и науки Республики Казахстан... 479

Information about the Institute of Philosophy, Political Science 

and Religion Studies of Committee Science of the Ministry 

of Education and Science оf the Republic of Kazakhstan................... 481

Қазақстан әлеуметтанушылары қауымдастығы........................... 483

Ассоциация социологов Казахстана....................................................... 486

Association of Sociologists of Kazakhstan................................................ 489


Қазақстан әлеуметтанушыларының V Конгресі

8 

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ: 

ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ДАМУЫ

ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУДІҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ

Б.Ж. Абдрашева,

социология ғылымдарының кандидаты, доцент,

 әлеуметтік жұмыс және әлеуметтік педагогика 

кафедрасының меңгерушісі, Е.А. Бөкетов атындағы 

Қарағанды мемлекеттік университеті 

М.Қ. Тамабаева,

әлеуметтік жұмыс магистрі, дефектология және 

әлеуметтік жұмыс кафедрасының меңгерушісі, 

Орталық Қазақстан академиясы 

Білім беру саласындағы халықаралық құжаттар негізінде құ-

ралған Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мүмкін-

дігі  шектеулі  баланың  білім  алудағы  тең  құқықтар  қағидалары 

қарастырылады. Қазіргі таңда еліміздің мемлекеттік саясатының 

басты міндеттерінің бірі – мүмкіндігі шектеулі баланың Қазақстан 

Республикасының  заңнамасына  сәйкес  білім  алу  құқытарын 

жүзеге  асыруын  қамтамасыз  ету  болып  табылады.  Мүмкіндігі 

шектеулі  баланың  білім  алу  құықығына  кепілдіктер  Қазақстан 

Республикасының Ата Заңы – Конституцияда, «Қазақстан Респу-

бликасында бала құқықтары туралы», «Білім туралы», «Қазақстан 

Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы», «Кем-

тар балаларға әлеуметтік-медициналық-педагогикалық және пси-

хологиялық түзете көмек көрсету арқылы қолдау туралы», «Ар-

найы  әлеуметтік  қызмет  туралы»  Қазақстан  Республикасының 

заңдары мен басқа да нормативтік-құқықтық актілерде бекітілген.

Елбасының  дәстүрлі  әрбір  жылғы  жолдауында  маңызды 

мәселелердің  бірі  ретінде  –  қоғамның  ең  бір  әлсіз  қорғалған 

мүшелерінің,  соның  ішінде  даму  мүмкіндігі  шектеулі  балалар-

дың өмірін лайықты қамтамасыз ету, оларға сапалы білім беруді 

қалыптастыру екені айқын көрсетіледі.

Қазақстан  Республикасында әлемдік білім кеңістігіне кіру 

үшін Мемлекет тарапынан көптеген шаралар енгізіліп жатыр. 

Қазақстан  Республикасы  Президентінің  2010  жылғы  07 

желтоқсандағы № 1118 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Ре-


V Конгресс социологов Казахстана 

9 

«СТРАТЕГИЯ «КАЗАХСТАН-2050»: 

СОЦИАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ ОБЩЕСТВА

спубликасында  білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға 

арналған  бағдарламасы»  бойынша  мүмкіндіктері  шектеулі  ба-

лаларды оқыту мен тәрбиелеу мәселесіне ерекше мән берілген 

[1]. Үйде білім алатын мүгедек балалар жеке мүмкіндіктері мен 

қажеттіліктері  ескеріле  отырып  әлеуметтік  көмекпен  қамтама-

сыз ету білім беруді ұйымдастыру жолға қойылатындығы атап 

көрсетілген.

Қоғамда  болып  жатқан  әлеуметтік  мәселелер:  отбасылық, 

экологиялық, экономикалық дағдарыстар жүйке жүйелері бұзыл-

ған, әртүрлі психикалық-физикалық аурулары бар, жас ерекше-

лігі әртүрлі балалардың көбеюіне әкеліп, соқтырып отыр.

Қазіргі  нарықтық  кезеңдегі  әлеуметтік  жұмыстың  негізгі 

объектілері  болып  саналатын  мүмкіндігі  шектеулі  балаларды 

әлеуметтік қамсыздандыру мен оларға әлеуметтік қызмет көрсе-

ту мемлекет алдындағы өзекті мәселе екендігі белгілі. Мүмкін-

дігі шектеулі балаларғы әлеуметтік көмек көрсету арқылы, олар-

ға барлық жағдайды жасау арқылы еліміздің даму деңгейінің бір 

шеті көрінері айдан анық. 

Бүгінгі  таңда  білім  саласында  шешімін  таппай  отырған 

мәселелер  жеткілікті.  Инклюзивті  білім  беруді  дамыту  бағыт-

тары 2011–2020 жылдарға арналған мемлекеттік дамыту бағдар-

ламасында шешімін тапты.

Инклюзивті  дамыту  елімізде  тұңғыш  рет  мүмкіндігі 

шектеулі балаларды жалпы білім беру процесіне қосу жұмысы 

қолға алынды. 

Инклюзивті оқыту – барлық балалардың мұқтаждықтарын 

ескеретін,  ерекше  қажеттіліктері  бар  балалардың  білім  алуын 

қамтамасыз ететін жалпы білім үрдісінің дамуы болып саналады.

Білім саласының мамандары: «Ең бастысы кемтар балалар-

ға  деген  қоғамның  көзқарастарын,  пікірін  өзгерту  керек,  олар 

үшін кедергісіз орта қалыптастыру қажет» – дейді. «Мүмкіндігі 

шектеулі баламен бір сыныпта отырған дені сау бала әлдеқайда 

мейірімді,  қайырымды  болып  өсетінін  халықаралық  тәжірибие 

көрсетіп отыр» – дейді олар.

Инклюзивті  білім  беру  –  этникалық  тегіне,  діни  сеніміне, 

экономикалық  мәртебесіне  және  дамуындағы  ерекшеліктеріне 

қарамастан,  барлық  балалардың  білім  алуына  және  әлеуметтік 



Қазақстан әлеуметтанушыларының V Конгресі

10 

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ: 

ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ДАМУЫ

бейімделінуіне  жағдай  жасау  процесі.  Инклюзивті  білім  беру 

ерекше балаларға білім беру үрдісінің бір түрі болып табылады. 

Ол  –  балалардың  арасын  бөлетін  тосқауларды  жоюға,  барлық 

балаларды  жалпы  білім  беру  процесіне  толық  қосуға,  жасына 

жынысына,  ұлтына  және  дініне,  дамуда  кейін  қалуына  немесе

экономикалық жағдайына қарамастан отбасының белсенді қаты-

суымен, түзету – педагогикалық және баланың жеке қажеттілік-

теріне және баланы бейімдеуге емес, ортаны баланың жеке ерек-

шеліктері мен қажеттіліктеріне сәйкес атаулы әлеуметтік қолдау 

көрсетуге  бағытталған  мемлекет  саясаты.  Инклюзивті  оқыту  – 

барлық балаларға мектепке дейінгі оқу орындарында, мектепте

 қоғам өміріне белсене қатысуға мүмкіндік береді. Ол балалардың 

тең  құқығын  анықтайды  және  ұжым  іс-әрекетіне  қатысуға 

мүмкіндік  береді.  Мұндай  балаларды  оқытуда  білім  беру  орта-

сын балаға бейімдеуге көңіл бөлінеді. Яғни, ерекше бала оқитын 

балабақшада.  Мектепте  баланың  денсаулығы  дұрыс  құрбы-

құрдастарынан бөліп-жармай. Қолайлы жағдай жасайды [2].

Экологиялық жағдайдың бұзылуы, ата-аналар әсіресе аналар-

дың ауруының жоғарғы деңгейі, балалар ауруы, шешуін таппаған 

түрлі  әлеуметтік-экономикалық,  психолого-педагогикалық  және

медициналық  мәселелер,  мүмкіндігі  шектеулі  балалардың  кө-

беюіне әкеліп соғуда. Мұндай балалар тек аурудан ғана зардап 

шекпей, сонымен қатар қоршаған ортада өз қажеттері бойынша 

орын таба алмай, көпшілік жағдайда дұрыс көзқарасқа зәрулік 

көруде. Мұндай категориялы азаматтармен жүргізілетін жұмыс 

әлеуметтік көмек және әлеуметтік қызмет көрсету жүйесінде ба-

сты бағыттардың бірі болып табылады. 

Мүмкіндігі шектеулі оқушыларды үйден оқытуды жаңа тех-

нологиялар көмегімен ұйымдастыру – оқу материалдарын түр-

лендіре  отырып  (әртүрлі  бағдарламалар  көмегімен)  оқушының 

назарын  бір  бағытқа  шоғырландыруға,  сабақтың  түсіндірілуін 

жеңілдетіп, мүмкіндігі шектеулі баланың сабаққа деген белсен-

ділігін арттыруға мүмкіндік береді. Мүмкіндігі шектеулі оқушы-

лардың ішінде, әсіресе денсаулығының күрделі сырқаты бойынша 

үйден оқытылатын балалар үшін жаңа технологиялар көмегімен 

білім  беру  арқылы,  білім  беру  ұйымындағы  жүргізілетін  білім 

беру жағдайына қолжетімділікті қамтамасыз етуге болады.



V Конгресс социологов Казахстана 


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   48


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал