Сырдан ұШҚан қарлығаш қатира Жәленова



жүктеу 7.85 Kb.

бет1/12
Дата21.02.2017
өлшемі7.85 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

СЫРДАН ҰШҚАН 
ҚАРЛЫҒАШ
Қатира Жәленова
«Фирма Орнак»
Алматы
2014

УДК 821.512.122
ББК 84 (5 Қаз)-44
Ж 22
Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігі
«Әдебиеттің әлеуметтік маңызды түрлерін басып шығару» бағдарламасы 
бойынша жарық көрді
Жәленова Қ.
Ж 22   Сырдан ұшқан қарлығаш: Жинақ.– Алматы: «Фирма Орнак», 
2014.– 288 бет.
ISBN 978-601-80136-6-9
Қазақтың танымал ақыны Қатира Жәленованың «Сырдан ұшқан қарлығаш» 
атты  жинағына  әр  жылдарда  жарық  көрген  кітаптарынан  алынған  таңдаулы 
өлеңдері мен ел тәуелсіздігін алғалы бері жазылған жаңа туындылары, сонымен 
қатар естелік-әңгімелері топтастырылып отыр.
Көркем сөзбен көмкерілген шынайы жырлар әр алуан тақырыптарды қамти 
отырып, оқырманын өзіне баурайды. Кітап көпшілік қауымға арналған.
УДК 821.512.122
ББК 84 (5 Қаз)-44
                                                                                                          © Жәленова Қ., 2014
ISBN 978-601-80136-6-9  
                                                               © «Фирма Орнак», 2014

І БӨЛІМ
Жарық дүние,
Сырыңа қанып келем,
Бірге жасап
Өзіңмен,
Халықпенен.
Дәл өзіңдей
Жап-жарық
Жырларыммен
Адамдардың бәріне
Жарық берем!

4
АҚЫН
Томағасын сыпырған,
Қиял құсын ұшырған.
Тас емшегін идіріп,
Сүт шығарған қысырдан.
Ащы терін алғызған,
Арғымақтай қан қызған,
Көңіл атты көк дөнен,
Жер түбіне барғызған.
Артық санап ақшадан,
Ар-ұжданын сатпаған.
Ақсүйектік қанында,
Тектілігін сақтаған.
Уәлі сөзге тоқтаған,
Қорықпаған ноқтадан.
Кем-кетігін түгендеп,
Жұрттың жоғын жоқтаған.
Қайнап шығып қайнардан,
Шарболаттай қайралған.
Шындық үшін от кешіп,
Оққа басы байланған.
Толағайдай алыппыз,
Түнек түрер жарықпыз.
Сүйген құлы Алланың
"Ақын" деген халықпыз.
Руханияттың айнасы,
Қоғамға зор пайдасы.
Зиялыларын іздейтін,
Беу, қазағым, қайдасың?
Қайдасың?!

5
ТӘТТІ ӨЛЕҢ
Қиялымның
Талмайтын кептері едің,
Бар тілеуім
Өзіңде боп келемін...
Жеткізе гөр,
Шаттығын жүрегімнің
Мұңы басым жандарға,
Тәтті өлеңім!
Отсыз болсаң
Ешкімге жоқ керегің,
Ортаймасын
Қызуың деп келемін.
Жеткізе гөр,
Жалынын жүрегімнің,
Жаурап жүрген жандарға,
Тәтті өлеңім!
Алсын сенен
Таба алса деп керегін,
Сезімімді селдетіп,
Төкпеледім.
Жеткізе гөр,
Лүпілін жүрегімнің,
Ғашық болған жандарға,
Тәтті өлеңім!
Бірге өткеріп
Өмірдің өткел-өрін,
Туған жерде
Бүр жарып көктеп едім.
Жеткізе гөр,
Жан-сырын жүрегімнің,
Өз еліме
Ей, менің тәтті өлеңім!

6
ЖАРЫҚ ДҮНИЕ
Мен бүгін
Жаңа туған баладаймын,
Құрысын бәрі
Уайым, нала-қайғың!
Жарық дүние,
Жырыммен,
Шаттық үнмен
Орманыңды,
Тауыңды аралаймын.
Көтеріңкі көңілмен
Асқақ үнді
Бастайын мен
Мақамы басқа жырды.
Іңкәрлікпен сүйейін тіршілікті,
Түнертпесін бұлт ашық аспанымды.
Қуанышын жүректің
Ақтара бір,
Жазайын мен
Көбірек шаттана жыр.
Ауыр ойдан сілкінген
Ақынына
Мейірленсін
Құлпырып жатқан өңір.
Жарық дүние,
Не деген керім едің!
Өзіңе алғаш
Сәби боп келіп едім.
Сәбиің боп еркелеп
Бүгін саған,
Құшағыңа
Армансыз көмілемін.

7
Шуағы мол
Жап-жарық нұрың қандай!
Сіміремін нұрыңды
Шырын-балдай...
Тіршілік деп соғатын,
Тіршілік деп
Жүрегімде менің бұл
Тыным бар ма-ай?!
Жарық дүние,
Сырыңа қанып келем,
Бірге жасап
Өзіңмен,
Халықпенен
Дәл өзіңдей
Жап-жарық жырларыммен
Адамдардың бәріне
Жарық берем!

8
ТІРШІЛІК ҮШІН ЖАРАЛДЫМ
Көгілдір күмбез аспанның
Жұлдызы болар едім мен,
Қарауым үшін биіктен
Ғажайып мынау өмірге.
Көруім үшін әр үйді,
Жаңарған әрбір өлкені,
Құрыш білекті жастарды
Үміт күттірер ертеңі...
Парақтап әрбір жүректі,
Бөлісу үшін жан сырын,
Қалмасыншы деп қонақтап
Жанарларында тамшы мұң.
Қасірет шеккен пенденің
Көзінің жасын құрғатып,
Қайырымы мол жандарға
Сыйлар ем әкеп нұр бақыт.
Құдіретім жетсе және де
Ән болар едім қанатты,
Шарқ ұрып ұшар сазымен
Оятып барлық алапты.
Сілкілеу үшін баршаның
Көңілін жатқан бұйығып,
Жылыту үшін жүрегін
Нұр шуақ болып құйылып.
Сазды әуенменен сиқырлап,
Танытып елге ән күшін,
Қуаныштарын молайтып,
Кемітер едім қайғысын.
Ұмытып көңіл наласын
Әнменен жүрсе емделіп,
Аялар едім сазыммен
Адамдарға мен дем беріп.
Бірақ та, тіпті, назқоңыр
Ән емеспін мен төгілген,

9
Жұлдыз да емеспін жарқырап
Сәулесін құяр көгімнен.
Адамзатпын мен – саналы,
Ой-өрісі кең, жан-жақты,
Сондықтан да өтер парызым
Екеуінен де салмақты.
Көтеріп келем иықпен
Ғасырдың ауыр салмағын,
Бастауын алар мың бұлақ,
Ағысы қатты арнамын.
Сусыны болдым сартап боп
Шөліркеп жатқан даламның,
Адамзат болып о баста
Тіршілік үшін жаралдым!

10
СЫРДАРИЯ
Сәлем бердім,
Сұлу Сыр,
Ізетпенен,
Сағынышымның
Моншағын тізбектеген.
Жыл құсындай
Жыл сайын қайта оралып,
Жыр маржанын
Өзіңнен іздеп келем.
Ұнайтындай өзіңе – еркелігім,
Толқындарың
Сырлы саз шертеді мың.
Туған жердің
Қарсы алып арай таңын,
Келіп тұрмын жағаңа ерте бүгін.
Арман қуып,
Тәтті ойдың жетегімен,
Бала болып
Бір сәтке кетемін мен.
Андағайлап
Жан-жақтан жармасады,
Тентек желің
Жұлқылап етегімнен.
Санамашы
Мені енді жатқа бүгін,
Саған деген
Қылаусыз ақ көңілім.
Толқыныңмен
Алысып өскен ем ғой,
Бұрымымды тарқатып ақ көбігің.

11
Ойхой, шіркін!
Бір аунап құмдағыңа
Еніп кетсем бір сәтке жыр-бағына.
Қайта оралса
Бал татқан балалық шақ
Кейін қарай шегініп жылдар мына...
Бұл өмірден
Демеймін кенже қалғам,
Таусылар ма, сірә да, мендегі арман?
Аңсап келдім,
Сұлу Сыр,
Құшағыңды аш,
Балалықтың базарын сенде қалған...

12
ЖҮРЕГІМДЕ – БАҚ ЖҰЛДЫЗЫ
«Жиһазы мол жасауын жиып-теріп,
Тас бауыры тағдырдың иіп келіп.
Біреулерге қимаған қазынасын
Біреулерге береді үйіп-төгіп.
Байлығы да,
Абырой-атағы да
Кетіпті асып,
Қарасам қатарыма»,–
Деп күйініп
Кейбіреу өз-өзінен
Шатылып жүр күншілдік шатағына.
Ал, өзім ше?
Бақыттан кенде ме едім,
Өзгелерден демеймін кем келемін.
Өз бақытым жетеді бір басыма,
Шаруам не
Басқа бақ, елде менің?
Кереметпін демеймін,
Дарынды едім,
Бағаласа болғаны барымды елім.
Жан азығым
Табылып жақұт жырдан
Жай табамын...
Осы ғой бағым менің.
Нәрлі болса неғұрлым,
Өнбек егін,
Бабын жасап
Мәпелеп келген едім,
Сезім сөлін сіңіріп тамыр жайған
Жемісін мол береді енді өлеңім.

13
Осы емес пе
Бағымның өрлегені?!
Осы емес пе
Мен үшін ең керегі?!
Бар жүрекке
Асығам жол салуға,
Еңбегімнің жемісін ел көреді.
Жасамадым зиянды іс
Жаным кірлеп,
Жақсылықтың жанынан
Табылдым көп.
Жүрегімде –
Өзімнің бақ жұлдызым,
Басқалардың қайтемін бағын күндеп.
Бақ жұлдызы адамның туылсын көп,
Сән-салтанат жерімде құрылсын бек.
Бұл тағдырдан тілеймін:
– Кімнің болсын
Өз бақыты өзіне бұйырсын! – деп!

14
ҚАРАҚАЛПАҚ ЕЛІНДЕ
Бүгін саған арналады асқақ ән,
Әму елі,
Есігім ең ашпаған.
Дарияңдай тасып тұрып көңілім,
Қосық
1
 оқып мен өзіңде йоштанам
2
.
Өткір алмас,
Ақ семсерін жастаған,
Айбатымен
Жаудың жүзін жасқаған,
Армысыңдар,
«Қырық қызы» Әмудің,
Гүләйімдей қолбасшысы бастаған!
Бәрің бірдей
Сауыққұмар,
Жырқұмар,
Сендер жайлы
Көкірегімде сыр тұнар.
Жаудыраған жұлдыздары Әмудің
Армысыңдар,
Апа-сіңлі, құрбылар!
Жүрегімде алаулаған жалын бар,
Сол жалыннан
Дос көңілімді таныңдар.
Келдім алып
Сырдың ыстық сәлемін,
Армысыңдар,
Қарақалпақ бауырлар!
Аспаның да
Көңіліңдей ашық тым,
Қарсы алады
Алтын нұрын шашып Күн.
Мен сіздерге жеткенімше асықтым,
Мен сіздердің бәріңізге ғашықпын!
1
 Қосық – өлең
2
 Йош – шабыт

15
ҚАРАҚАЛПАҚ ҚЫЗЫНА
Гүлстан Шамұратоваға
Сен
 Әмудің
Топырағынан жаралдың,
Ал, мен
Сырдың
Топырағынан нәр алдым.
Біз екеуіміз –
Қос өзеннің толқыны,
Құйылармыз айдынына Аралдың.
Егіз өскен
Сыр, Әмудің қызымыз,
Ортақ бізге
Суымыз, дәм-тұзымыз.
Ортақ бізге
Шертетін ән-жырымыз,
Ортақ бізге
Шаттығымыз,
Мұңымыз.
Туысқаным,
Бауырласым,
Қандасым,
Күтер бізді
Әлі талай алда сын.
Жалын атып
Жану керек жанғасын,
Бір соғайық
Еңбектің сом балғасын!
Туысқаным,
Бауырласым,
Қандасым,

16
Жүрегіміз бірге соқсын,
Талмасын!
Бір-бірімізге
Мейіріміз қанбасын,
Арамызды
Достық жібі жалғасын!
Сен
Әмудің
Топырағынан жаралдың,
Ал, мен
Сырдың
Топырағынан нәр алдым.
Біз екеуіміз –
Қос өзеннің толқыны,
Тоғысамыз айдынында Аралдың.

17
АЛТЫБАҚАН БАСЫНДА
Қырғыздың «Гүлдесте» вокалды ансамбліне
Түсірді де
Балдай тәтті күнді еске,
Сезім қылын дірілдетті-ау
«Гүлдесте.»
Алып келіп
Қырғыздың ән самалын
Алтыбақан басындағы бұл кешке.
Жүрек тербер
Мұңлы сазы-ай қырғыздың!
Шық боп тұндың
Жанарында бір қыздың...
Шымырлатып
Жан-дүниесін ақынның
Кеудесінде
Бір дауыл күй тұрғыздың.
Бабамыздан қалған
Ортақ мол мұра,
Үн қосқанда
Қомуз бенен домбыра,
Бір соғады
Қазақ-қырғыз жүрегі,
Әуел бастан
Еншісі бір тағдыр, ә...
Көңілдер де
Тауып енді жарасым,
Бір арнада
Тоғысқандай жаңа шын.
Арамызда жатыр
Достық көпірі,
Жалғастырып егіз елдің арасын.

18
Бүгін, міне,
Айғағындай бір соның,
Қырғыз досым,
Ұсынасың гүл шоғын.
Оттай ыстық сезімімнен өрілген,
Мен де өзіңе
Үзіп берем жыр шоғын...
Шаттық түнеп,
Кеудемізге күн көшсін,
Арманымыз
Арманыңмен үндессін!
Тілегіміз
Тілегіңмен бірлесіп,
Жүрегіміз
Жүрегіңмен тілдессін!
Ортақ бізге
Ойын-сауық, думан бар,
Алтыбақан басында өнер қуғандар.
Шашу етіп
Қырғызымның ән-жырын,
Хош келіпсіз,
Қадірменді туғандар!

19
«ҚЫЗЫЛ ҚАЙЫҢ»
– Тосып жүрем сағынып, қызым, дәйім,
Келсең әр кез саған дәм-тұзым дайын,–
Деп сен жақтан
Жеткендей талып бір үн,
Мені өзіңе тартасың, «Қызыл қайың».
Әкеткенмен ағызып өмір – ағын,
Мен де өзіңді есіме ап сағынамын!
Келіп едім оралып,
Шықты алдымнан
Баяғыдай жаудырап тағы да құм...
Жаралғандай о баста іштен егіз,
Бойымдағы әл-қуат, күшке негіз
Өзің ең ғой...
Бір кезгі жалаң аяқ
Есіңде ме, құм кешкен кішкене қыз?
Сексеуілді,
Жыңғылды
Жота құмдар,
Ой тереңін мендегі қопарыңдар!
Қопарыңдар, жырымнан от алыңдар,
Балалық шаққа қайта апарыңдар!
Ол кездері басқа еді-ау,
Басқа бәрі...
Құмнан есіп тірліктің асқақ әні,
Бауырында дөңгелеп шағын ауыл,
Бақша салып жататын жас та, кәрі...
Мейірлене қабағын таң ашатын,
Таң нұрымен төгіліп тамаша күн,
Ақ әжелер қақ тіліп, төстік жасап,
Тентектері «тәттіге» таласатын.

20
Көлеңке – ойдан дегендей арылыңдар,
Құюшы еді алтын Күн жарығын бар.
Шағылысып сәулеге түйір-түйір,
Көз қаритын сары алтын – сары құмдар.
Осылайша күн ысып, қайнайтын түз,
Бала біткен ойынға тоймай күндіз.
Кеш қарая
Қайтадан шұбырып кеп,
Құм төбеде асыр сап ойнайтынбыз.
Соның қазір жоқ бірі!
Тыныш маңай...
Құмда өрмелеп барады құмырсқа жай.
Естелік боп көшесің көз алдымнан
Бір кездегі ауылым ырысқа бай...
Қалайша енді толқымай жай табармын,
Сағыныштың сарқылмас айтам әнін!
Балалығым өткен жер,
Бұрынғыдай
Дәуреніңді қайтіп мен қайтарамын?
Қиындықтың төзуші ең қандайына,
Аптап құмның «сыймапсың маңдайына».
Шөл қандырам деп саған келгенімде,
Кермек болып татыдың таңдайыма.
Табу керек қайткенде бір амалын,
Құмға естіртіп қайтадан бұлақ әнін,
Толқындары жүгірсін жамырасып,
Тас емшегі иіген Сыр – Ананың.
Неге біздер беземіз шөл даладан?
Шөл далаға жан беріп қолдан адам,
Қажет етсе,
Кәдімгі сиқыршыдай
Орната алар әп-сәтте орман оған.

21
Жансыз дала тіріліп жанданар-ау,
Жанданар-ау,
Сірә да, бар ма оған дау?!
Қоныс теуіп сол кезде
Ауыл қайта,
Атар еді жарқырап таңдары алау. 
Жастар сауық құрар-ау іңір ене,
Құрбым менің жаныма үңіле ме?!
Көз ұшында көлденең көк аттының
Кішкене қыз алдынан жүгіре ме?!
Әрін ашып жал құмның тұнжыраған,
Су жүгірсе қойнына сыңғыраған,
Айналмас па,
Шұрайлы құт-мекенге,
Өрісі өсіп, малы өріп мыңғыраған.
Сен дегенде қалай мен қызынбайын,
Сені жырға қосуға қызың дайын.
Ізгі ойларым осынау іске ассын деп,
Үміт артам ертеңге, «Қызыл қайың».
Толғандырар мені әркез болашағың,
Туады ертең басыңа жаңаша күн.
Жақсылықтың бәрі кеп орнайды деп
Алдын-ала мен саған бал ашамын.

22
ҰСТАЗ
Жағыпар Зермұхамедовке
Тұтатып сезім – оттықты,
Кеудеме тұтас сыйды Күн.
Ұстазым, ойда жоқ тіпті
Тарттыңыз ғажап сый бүгін!
Архивіңізде сақтаған,
Ұсындыңыз бір дәптерді.
Сол дәптер маған қаптаған
Тәтті елестерді ап келді.
“Есіңе ал, мені көр де” деп
Тазалығымен бір керім.
Алдыма келді дөңгелеп,
Арманшыл, бала күндерім.
Өткеріп ширек ғасырды,
Өзгертпей әрпін тұра алған.
Оттай боп көзге басылды,
Оқушы күнгі шығармам.
Аударып әрбір парағын,
Әріптер тізген дәптерім.
Осында – қайран, бала күн,
Партаға отырған сәттерім...
Балалық күннің белгісі –
Дәптерді көріп жыладым.
Сезімнің соғып сел күші,
Толқысам, кешір, мұғалім!
Мендегі бұлақ сезімді ап,
Жолымды алдағы біліп кең.
Сол кездің тіпті өзінде-ақ,
Қарап па едіңіз үмітпен?

23
Алысқа барып жетер деп,
Осы бір балғын бұлақ – үн.
Сеніміңізді бекемдеп,
Жүрдіңіз бе екен, мұғалім?
Жасампаз жарқын тілекпен,
Жағайын жырдың шырағын.
Ұстаздық үлкен жүрекпен,
Қолдап жүріңіз, мұғалім!

24
АЛҒАШҚЫ МҰҒАЛІМ
Бастау алып білімнен тұма-жырым,
Сыңғыр-сыңғыр шығарып бұлақ үнін,
Шөлін басса халқымның,
Сізге алдымен
Қарыздармын,
Алғашқы мұғалімім!
Үмітімнің жағылып шырағы мың,
Көңілімнің көгінен шығады күн.
Сәулеленсе ой-санам,
Сізге алдымен
Қарыздармын,
Алғашқы мұғалімім!
Сіз арқылы
Танысып тұңғыш тілмен,
Таң нұрына құмартып,
Күн құштым мен.
Сіз арқылы сезіндім
Тұңғыш рет
Өн-бойыма біткенін бір күштің мен.
Өмір – өзен.
Ілесіп қатты ағысқа,
Арман-құсым
Қанатын қақты алысқа.
Жүрегімнен
Жалын жыр төксем дедім,
Қол соғатын
Сүйініп жат, таныс та...
Мұратыма жеттім бе,
Жетпедім бе?

25
Жалын жырлар төктім бе,
Төкпедім бе?
Қалдым ба әлде аса алмай
Өз мұңымнан,
Замананың сын-асу өткелінде?..
Төрелігін өзі айтар бүгін елім,
Сосын әділ қазымның бірі менің –
Өзіңіз ғой,
Ұстазым,
Сізге алдымен
Сын сағаты соққанда жүгінемін.
Уақыт заңы...
Мүмкін бе бағынбауым?!
Қалды тәтті сағыныш,
Жанымда мұң.
Сізді көріп жанарға жас іріксем,
Балалық шақтарымды сағынғаным...
Бұл күндері толассыз ағын жаным,
Барым менің халқыма –
Жаным да, арым.
Аяулы ұстаз,
Өзіңе жыр арнасам,
Шәкірттік күндерімді сағынғаным...

26
БАЛАЛЫҚ ШАҒЫМ – БАЛҒЫНЫМ
I
Балалық шақ,
Жүресің кіл есімде...
Балағыңды тізеден түресің де,
Жүгіресің құм кешіп бұрынғыдай,
Қауқарым жоқ тек саған ілесуге,
Жете алмаймын, кекілдім,
Білесің бе?
Балалық шақ,
Жүресің кіл есімде...
Баяғыдай сақылдап күлесің де
Жалақ алып қашасың «қуып жет» деп
Жолдарменен мен үшін түгесілген.
Қуа алмаймын сондықтан,
Білесің бе?
Балалық шақ,
Жүресің кіл есімде...
Сағыныш боп кеудемді тілесің де,
Аңсатасың кезімді мұңсыз жүрген
Тек «ойын алаңы» боп үлесімде,
Сені сондай сағынам, білесің бе?
Балалық шақ,
Түсесің кіл есіме...
Қатал тағдыр соққанда дүресімен,
Қажығанда тірліктің күресінен,
Саған қайта оралғым кеп тұрады
Дәм татсам деп бал дәурен үлесінен.

27
ІІ
Сағынышымның жаңбыры
Жиілеп, жанға салды мұң.
Адасып қалдың қай маңда
Балалық шағым – балғыным?
Басқада болмай жұмысың
Гүлдерге толы уысың...
Томпаң да томпаң жүгіріп
Жүрмісің кезіп құм ішін?
Көктемде жасыл жаңбырлы,
Белуардан кешіп шалғынды.
Көбелек қуып жүрмісің,
Өткеріп бастан бал күнді?
Алуан тақпақ жаттап ап,
Өмірге мынау шат қарап,
Жүретін мұңсыз, бейкүнә
Періштем едің ақ қанат.
Уыздай аппақ періштем,
Көркем-ақ едің келіскен.
Жүзіңді жылдар жасырды,
Уақыт заңы өр, үстем...
Көз жазып қалып өзіңнен,
Кермегін мұңның сезінгем.
Жалғанда мынау жабығып,
Жан бар ма сенен безінген?
Балалық, жөнің дара ғой,
Санама түрлі салады ой...
Таппасам сені таппайын,
Ертегім болып қала ғой!

28
ҚАРАЛЫ ҚОҢЫРАУЛАР
Белоруссияда  Хатынь  деген  деревня  бар.  Ондағы  26  үйдің 
тұрғындарын  фашист  жендеттері  1943  жылдың  22  наурызында  тірілей 
отқа өртеген. Содан бері мұнда тіршілік жоқ. Тек әр үйдің мұржасына 
ілінген қоңыраулар ғана кезек-кезек үн шығарып, үй иелерін жоқтайды. 
Хатынь  Белоруссиядағы  өрт  құрбандығына  айналған  296  деревняға 
қойылған қаралы ескерткіш. Хатынь – халық қарғысы, фашизм таңбасы.
Бұл арада қайғы-зар, аңырау бар,
Көкірегіңді күйдіре жалын аунар.
Түтіні өшкен
Әр үйдің мұржасында
Жоқтау айтып жылайды қоңыраулар,
Қаралы қоңыраулар!
Жаралы қоңыраулар!
Еске салып
Қан майдан қырғындарын,
Күңіренумен өткізіп күннің бәрін,
Тұрады олар
Осылай аза тұтып,
26 үйдің күл болған тұрғындарын.
Бұл арада
Қалдырып шат әнді ұмыт,
Орын тепкен бұлжымас қатаң ғұрып:
Енді мұнда
Ешқашан өмір гүлдеп,
Үйленбейді ешкім де отау құрып.
Қасіреттің қап-қара бұлтыменен
Бұл арада мәңгілік түн түнеген.
Тойланбайды
Туған күн, шілдехана,
Жат бұл жерге
Қуаныш, күлкі деген.

29
Шүкірлік қып от басы, тірлігіне,
Отанының ынтымақ, бірлігіне.
Бұрынғыша әңгіме-дүкен құрып,
Қыдырмайды көршілер бір-біріне.
Бұрын-соңды көрген бе
Жер ондайды?
Деревняға орнаған ерен қайғы...
Енді ешқашан
Ешкім де егін салып,
Еңбегінің жемісін көре алмайды.
Жоқ бұл жерде
Өзгеріс, жаңалықтар,
(Фашизмді ар-ұждан заңы айыптар)
Енді ешқашан
Бұл жерде орнамайды
Адам қолы жасайтын ғажайыптар.
Қалды арманның қанаты отқа күйіп,
Бұдан асқан
Сұмдық та, жоқ та күйік.
Деревняның өртеген кәрі-жасын
Бір-ақ күнде
Жендеттер топтап үйіп.
Осылайша өрт-жалын жұтып ішке,
26 үйдің ошағы, түтіні өшкен...
Орнын басып
Қара тас, бронзалар,
Хатынь жатыр
Басынан құты көшкен.
Бұл араның
Атпайды таңы күле,
Тірліктің де
Үзілген сазы міне...

30
Бар тілеуі бейбіт күн емес пе еді,
Құдайым-ай, олардың жазығы не?!
Жазығы сол
Болғаны көктем елі,
Өз жерінде өркендеп көктегені.
Жазығы сол
Алдында фашизмнің
Құлдық ұрып,
Сатқын боп кетпегені.
Жазығы сол
Үміті сөнбеп еді,
Жеңеріне әділдік сенген еді.
Жазығы сол
Отаншыл азамат боп,
Жетегіне жат ойдың ермегені...
Зарлы үніне құлақ сап,
Көңіл аудар,
Қарғыс айтып соғысқа өмір аулар,
Әрбір үйдің сорайған мұржасында
Күңіреніп тұрады қоңыраулар,
Қаралы қоңыраулар!
Жаралы қоңыраулар!

31
ЖЕҢІС
Жеңіс! Жеңіс!
Қалалардың үстімен отқа оранған,
Далалардың үстімен отқа оранған
Ұштың сен
Қанатыңды жалын шарпып,
Жатқанда әлем ішіне қанын тартып.
Тұрды алдыңда қаншама тосқауылдар,
Қанша төкті қаһарын отты ауыздар?!
Төтеп бердің бәріне,
Қайран, жеңіс,
Өзің жайлы қаншама жетті аңыздар?!
Әнін, сәнін қайтарып көк орманның
Қандай ғажап
Шаттық боп оралғаның.
Дүйім елдің шыдаммен ұзақ күткен,
Алақанға қондырдың ақ арманын.
Кешіп өтіп өмірдің өткелін мың,
Жетті бізге айбынды, өктем үнің.
Бейбіт күннің
Бал дәмін татып тұрып,
Қуаныштан көз жасын төкпеді кім?..
Жеңіс! Жеңіс!
Сен келгелі тірліктің жаңарды әні,
Бауырласып әр ұлттың адамдары,
Қан майданда біріккен ұлы достық 
Бір мақсатпен бастады қадамдарын.
Сен келгелі көтеріп иықты нық,
Астық үйдік қамбаға биік қылып.
Тосты бізге

32
Жер-Ана ризығын бар
Алпыс екі тамыры иіп тұрып.
Өз қолымен орнатып пейіш мекен,
Өркен жайған елімде өріс те кең.
Бейнеткеш ел тынымсыз тер төгуде,
Мен де солай ісімді жемісті етем.
Сен келгелі атады жадырап таң,
Нұр-шуағын аямай жамыратқан.
Мың сан ұлтты,
Іргелі елміз, міне,
Күллі әлемге бүгінде қадірі артқан.
Бейбіт күннің есігін ашқалы біз,
Мамыражай, тұп-тұнық аспанымыз.
Болашағын қорғайтын Ұлы Отанның
Келеді өсіп жасампаз жастарымыз.
Тыныштығын орнатқан жер үстінің,
Жеңіс күні аяулы, ең ыстық үн.
Біздің мақсат ертеңге алып бару,
Желбіретіп қолдағы 
Жеңіс туын!

33


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал