Ш еден ов Ө.Қ., Сағындыков Е. Н., Ж унісов Б. А., Байжомартов Ү. С., Комягин Б. И. Жалпы экономикалық теория



жүктеу 4.22 Mb.

бет1/47
Дата14.09.2017
өлшемі4.22 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   47

ЛС е>/

^  А '

Ш еден ов Ө .Қ .,  Сағындыков  Е.  Н .,  Ж унісов  Б .А ., 

Байжомартов Ү .С .,  Комягин  Б .И .

ЖАЛПЫ 

ЭКОНОМИКАЛЫҚ  ТЕОРИЯ

Қазақстан Республикасы Білім және Ғьілым Министряігі 

оқулық ретіиде үсынған

Голықтырылған және кайта өнделген екінші басылымы

А ктөбе  —  2004 ж. 

«А -П олиграф ия»



Экономикалык теорияны жуйелі түрде оқымаеан 

адам  үиіін...  тек  сурақт арга  ж ауап  беру  гана 

емес, тіпті дурыс ойлауга талпынудың өзі де оны 

о р а с а н   з о р   қ и ы н д ы к т а р г а   д у ш а р   е т е д і. 

Ол  - музыка/іық шыгармага өзінің багасын беруге 

талпынган  саңырауга  щсайды.

П.  Самуэльсон.

К І Р І С ^ І Е



Қазакстан Республикасынын нарықтык кдтынастарға өтуі  жана коғамдык- 

экономикалык жүйені және соған сай адамдардын экономикалык ой-ерісінін 

қайта  қалыптасуын  талап  етеді.  Бұл  максатты  жүзеге  асыру  үшін,  алдымен 

заман  талабына  сай  баламалы  окулыктар  жасап,  окырмандардын  жалпы 

экономикалық ойлау кабілетін кеңейту қажет.  Бүндай жана үлгідегі оқулыктар 

қазіргі заманғы демократиялык коғам  қалыптастыру идеясынан туындайтын, 

стратегиялык  максаттарды  шешу  жолдарын  нүскап,  отандык  әрі  әлемдік 

экономикалық проблемаларды көтере  алатындай болуы кажет.  Міне.  осындай 

өзекті міндеттер біздің осы окулыкты жазуымызға үйтқы болды.

Оқулықта  «Қазақстан-2030»  стратегиясына  катысты  мәселелер  және 

экономикалы қ  білім нің  әлеум егтік-гум анитарлы к  астары  да  кеңінен 

қарастырылды.  Ол  жоғарғы  оқу  орындары  студенттерінін  экономикалык 

біліктілігін калыптастыруға,  нарықтык экономиканыц әлеуметтік бағытыныц 

казіргі жағдайын танып білуге және онын себептерін  аныктауға септігін тигізеді 

деті есептедік. Елбасының «Қазакстан-2030» бағдарламасында аталған тарихы 

і^жат жайьшда:  «ол жоғарғы оку орындарыиың студенттерінін экономикалык 

біліктілігі  мен аралас нарықтык экономиканың жақсы  окытып-үйретілген, 

Қазакстан мен Қазақстан халкынын мүдделерін өздерінін жеке мүдделерінен 

жоғары коятын мамандар бола отырып, жана дәуір жағдайыіада жүмыс істейтін 

болады»1  ~  деп  көрсетілген.

Жалпы  экономикалык  теория 

осы  ғылымнын  калыптасу  тарихына 

жасалатын шолумен тығыз байланыста қарастырылады.  Себебі ол осы ғылымды 

дамытуда  ерекше  роль  аткарған  экономикалык  теорияның  өткендегі және 

бугінгі  негіздерімен,  сондай-ак онын  аса  маңызды  баптарымен де  тікелей 

байланыста болуын камтамасыз етеді.

Қазіргі экономикалық ілімдер әртүрлі ғылыми мектептер мен бағыттардьш 

жетістікгерінен күралады,  олар іргелі және қолданбалы ғылымдардын кеңінен 

Дамуына себепкер болуда. Окулыктан авторлары осы жағдайларға ерекше назар 

аударьт, үсьшылып отырған курсты пайымдап, төмендегідей күрылым жүйесш 

белгілеген:

'Назарбаев Н.Ә. Қазакстан-2030.Барлык казакетаидьік 

стаН  халқына

кауіпсіздігі  және  әл-аукатынын  артуы.  Ел  ПрезидентініН 

жолдауы.  —  Алматы,  Білім,  1997,  30  бет.

3


1-ип 

болі.м 

-Жіілпы  экономикалык  теорияға  кіріспе».  Осы  бөлімде 

ж о и и м п к ал ы к  

ілімпіп пайда болуы мен дамуы туралы мәселелер сипатталады.

ҒІ-

іііі

  б о л ім  

«Экономикалык дамудың  жалпы теориялык негіздері және 

макроэкономика». 

Бул 

бөлімде  макроэкономикалық  теориялар  және 

ж о ію м и к а л ы к  

дамудыц зацдылыктары қарастырылады.

III-ш і  б о л ім   « К ә с іп к е р л ік   қ ы зм е т т ін  

теориясы  және  микроэкономика 

і і е г і п е р і •>.  Осы  б о л ім д е  к осіп ор ы н н ь гн  

сипаттамасы,  өндірісті  баскаружәне 

м е н е д ж м е н т   н е г із д е р і.  ш а р у а ш ы л ы к  

субъектісінін нарықтык  қызметі мен 

маркетинг  ж үйесі  к ореетіледі.

IV-iiii

  б ө л ім   «Өтгтелі  э к о н о м и к а  

теориясынын  негіздері».  Бүл  белімде 

эк о п о м и к а п ы н   т е о р и я л ы к   н е г із д е р і  ж ә н е  

оның  өтпелі  кезеңдегі  нарық 

каты ііастары лы ң  калы птасуы  

баяндалады.

V -ш і  б ө л ім   «Н ары қ ты к   э к о н о м и к а н ы н  

теориялары«.  Бүл бөлімде нарык 

теориялары   он ы ң  әл еу м ет т ік -эк о н о м и к а л ы к  

мазмүны, экономиканы ретгеудің 

парыктык  ж ә н е   м ем л ек еттік  ны ш аң дары  

карастырылады.

VI-шы  болім  

"Халыкаралык экономика және дүниежүзілік шаруашылықгын 

м о с е л е л е р і» .  Б ұ н д а  

экономиканын  халыкаралық  астары  мен  әлемдік 

шаруаш ыл 

ы кты ң 

ерекшеліктері баянаалады.

Оқулық авторлары 

экономикалык теорияны окытудын әр-алуан әдістеріне 

м ои  б е р іп ,  о н ы   оқ ы туш ы  

мен  студенттердің  аудиторияда  ж әне  одан  тыс 

к ездер д е  к о л д а н у  

мүмкіндігін  барынша ашып көрсетеді.  Кітапта үлгі ретівде 

с ем и н а р   сабактары  

меи монжазба тақырыптарының жоспарлары да берілген. 

Оқулык  н ег ізін ен   әл ем д ік  

және үлттық экономика ғылымының жетістіктеріне 

с о й к е с   ж а з ы л ғ а н . 

Сонымен  катар  авторлар  шетелдік  экономикалык 

о д е б и е т т е р д іп  

сүбелі теориялык нәтижелерін де ескерген, онын ішінде ТМД 

елдері,  осір есе  р есей  

мен 

К азахстан 

галым-экономисггерінің енбектері молырақ 

камтылған.

"Жшпы экоі юмикалық теория» оқулығын мына күрамдағы авторлык үжым

дайы ндаған:

Шеленов Өтеғали Кадырғалиұлы -  экономика ғылымынын докторы, Әль- 

Ф а р а б и   аты ндағы  

Қазак мемлекеттік үлттық университетінін професеоры, 

Х алы қаралы қ 

ақпараттану академиясы,  Қазакстан Республикасы Әлеуметтік 

г ы л ы м д а р  

академиясы  мен  Халықаралық  Еуразия  экономикалык 

академ ияеы ны н 

академигі.

Сағындықов Елеусія  Наурызбайүлы — экономика ғылымының докторы, 

проф ессор.

Жүнісов  Бауыржан  Арыстанүлы  —  экономика  ғылымынын  кандидаты,

Қ.  Ж ү б а н о в  

атыидағы Актобе  мемлекеттік университетінін кафедрасының 

профессоры, Халыкаралык акпараттану академиясынын мүше-корреспонденті.

Байжомартов Үкітай  Серікбайүлы  — экономика ғылымынын кандидаты, 

Қ. 

Ж үбанов 

атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінш кафедра менгерушісі,

профессор.

Комягин  Борис  Ильич  —  эк он ом и к а  ғылымынын  кандидаты ,

Қ.  Ж үбан ов аты ндағы  

Ақтөбе мемлекеттік универснгетіищ  профессоры.

Б ІР ІН Ш І  БӨ Л ІМ .  Ж АЛПЫ   ЭКО Н ОМ И КА Л Ы Қ 

________  

ТЕОРИЯҒА  К ІРІС П Е

Б ІР ІН Ш І  ТАРАУ.  Ж АЛПЫ  Э К О Н О М И К А Л Ы Қ

Т Е О Р И Я Н Ы Ң  М ЕТОДОЛО ГИ ЯСЫ

1.1.  Э К О Н О М И К А Л Ы Қ  Т Е О Р И Я Н Ы Ң   Д А М У  К ЕЗЕҢ Д ЕРІ

Б ізді қорш аған ортаға үңіле  карайтын болсақ,  ол тым  күрделі 

ж ән е  онда  болы п  жататын  әртүрлі  өзгерістер  бір -бір ім ен   өзара 

тығыз байланысқан. Осы құбылыстарды жан-жақты зертгеу ісімен 

көптеген  ғылымдар  айналысады,  соларды н  іш інде  эконом ика 

ғылымынын орны ерекше.

Қазіргі  замаңца  «экономика»  сөзінің  түсінігі  кеп  мағынаны 

біддіреді.

Біріншіден,  «экономика»  сөзімен  игіліктер  мен  қызметтер 

көрсететін  өндірістік  және  өндірістік  емес  салалардың  жиынтығы 

ретінде  тусіндіріледі,  онсы з  адамзат  қоғамы  өмір  сүре  алмайды. 

С о н д а й -а қ   «эк он ом и к а»  с ө зім е н   эк он ом и к ал ы қ   катынастар 

жиынтығы 

қарасты ры лады .  О сы  қаты настар  ө н д ір у .  бөлу, 

айырбастау ж ән е түтыну ж үйесінде  калыгітасады.  Бүл катынастар 

коғамньщ экономикалык базисін  қүрап, оңда идеологиялык ж әне 

саяси қондырма орналасады.

Е кінш іден,  «эконом ика»  сө зін   ғылымдар  тоғысындағы 

экономикалык  қатынастарын  қызметтік  немесе  салалык  астарын 

қарастыру ден білеміз. Экономикалык теорияның өкілдері өндіріс 

д е ң г е й і н і ң   м а к р о   -  

м е н   м и к р о э к о н о м и к а м и   ж ә н е  

интерэконом икасы н  бөліп   қарағаңда  д а   «экономика»  ұғымын 

түсшдіреді. И нтерэкономика дүниежүзілік  шаруашылыктың пайда 

б о л у ы   м е н   д а м у   з а ң д ы л ы ғ ы н   с и п а т т а й д ы .  С о ң д а й - а к  

экономикалык теорияда бірнеше экономика турлерін бөліп карашхы: 

дәсгұрлі, 

нарыктық, еркін бәсекелік, әкшшілдік-әміршілдік, аралас 

ж ән е басқалары.

Үшіншіден,  «экономика»  сөзі  экономикалык  ғылым  жалиы 

экономикалык теория ретінде қарастырлады.

Төрпгінцвден, «экономика» сөзімен окыту пәні ретіиде тутаірЬкяі' 

Қоғамдык кэтьшастар жүйесінде экономикаға ерекше орын беріяеш, 

себебі  ол саяси, кұқықтык, рухани және баскада қогамдык, өшр 

саласының  мазмүнын  анықтайды.  Экономикалык  саясат



5

ж о н ом и к а н ы ң   ш оғырланған  мағынасын білдіреді.  Генетикалық 

көзкарас тұрғысынан  алғанда.  саясат эконом икадан өрбиді деген 

еөз.  Саяси  көзқарастар,  мекемелер  мен қатынастар екінш і реттегі 

б а й л а н ы стар   бол ы п   табы л ады ,  с е б е б і  олар  эк о н о м и к а л ы к  

қатынастардан  туы ндайды ,  оларм ен  анықталады  ж ә н е   соларға 

кызмет жасайды.  Өз  кезегінде  саясат  әрдайы м  қоғамды қ дамуда 

ерекше роль атқарады.  Экономикалы к зандардың дамуын адамзат 

қоғамы  саясатты  колдану аркылы ж үзеге асырады.

Экономикалык ғылым — ен ертедегі ғылымдардың бірі. Алғашқы 

рет  «эконом ия»  («ой к он ом и я»)  терм и ні  б іздің   дәуірім ізге  дей ін  

ІІІ-ш і  ғасырда  ертедегі  грек  ойш ылдары  К сен о ф о н т   (б.д.д.  4 3 0 - 

355 ж ж .) ж ән е Аристотель (б.д.д.  384-322 ж ж .) еңбектерінде пайда 

болды.

«Ойкономия»  (эконом ия)  созі  ретінде  —  (үй,  шаруашылық) 

Аристотель күл  иеленушілік шаруашылықты жүргізуді ұйымдастыру 

туралы ұсыныстар жиынтығын түсінген. Кейінірек, осы бір талаптарға 

сүй ен е  оты ры п,  ф ео да л ды қ   иелікті  ж үр гізу  үш ін  ұсы ны стар 

жиынтығы жасалды.

Э к о н о м и к а л ы к   (т а у а р л ы -а қ ш а )  б ай л а н ы ста р д ы ң   дам уы  

феодалдық түйыктылыкты жоюға ж ән е мемлекеттің пайда болуына 

эсер  етті.  Сол  кездері ж еке иеліктерді жүргізумен шектелмеді ж ән е 

мемлекеттегі  (мемлекет грекш е —  «полис»,  «политейя» деген сө з) 

барлы қ  ш аруаш ы лы кты   ж ү р г ізу д ің   ж алпы   ұлттық  ер е ж е сін  

анықтаудың  алғашкы  талпыныстары  пайда  болды.  М емлекеттік 

шаруашылыкты жүргізудің  жалпы ережесі «саяси экономия» деген 

атка  ие болды.  Алғашкы рет «саяси экономия» деген ұғымды француз 

сарай қызметкері Антуан Мокретьен колданды.  Ол  «Саяси экономия 

трактаты»  (1 61 5  ж .)  кітабында  Франция  елінің  шаруашылығын 

мемлекеттік  тұрғыдан  басқарудың  субъектісі  ретінде  қарастырды. 

Бірак муны ғылым деп  айтуға ерте болатын.  Экономикалык теория 

ғылым  ретінде XVT-XVII-ші ғасырлар тоғысында пайда болды.  Осы 

кезде  тауарлы  -   ақш а  каты настары   к ең   дамы ды .  О ны ң  е з і 

эконом ик аны ң  дам у  зандылықтарын  қарастыру  м ен  зертгеудің 

бастауы болы п табылды.

«Меркантилизм»  (итальян созі  «мерканте» — саудагер, копес деген 

үғымды білдіреді) бірінші экономикалык ілім болып табылады.  Осы 

ілімінің негізгі мазмүны мынада:  меркантилистер байлыктын кдйнар

6


көзі  м ен  қоғам ны ң  әл-ауқатты лы ғы ,  материалды к  игіліктер 

өндірісінде ем ес,  ол тауар мен акша  айналымы саласында болады 

д е п  есептеді.  Олардың ойы нш а,  қоғамының  әл-ауқатгылығына, 

сыртқы  сауданы  реттеу,  тауарды  сыртқа  шығару  баска  елден 

әкелуінен  артып  тұруы  мен  елдегі  ақша  капиталынын  (алтын, 

күміс)  жинақталуы  арқасында  қол  жеткізіледі.  М еркантилистік 

саясат  елге  барынш а  көп  мөлш ерде  алтын  мен  күмісті  жинауды 

көздеді.  М еркантилизм нің  нағыз  өкіддері  -   Вильям  С таффорд 

(1554-1612 ж ж .) ж өне Томас М ен (1571-1641  жж.) болып табылады.

Қоғам  байлығы  саудада  емес,  ол  өндірісте  пайда болатындығы 

туралы  идеяны  алғашқы  рет  физиократтар  («физиократ»  гректің: 

«физис»  —  табиғат,  «кратос»  -  өкімет  деген  екі  сөзінен  шыккан) 

мектебінің  еңбектерінде  пайда  болды.  Осы  мектептің  басты 

түлғасы — Франсуа К енэ (1694-1774 жж.) еді.  Ол ұлтгық байлыктың 

қайнар  к өзі  -   ауыл  ш аруашылығындағы  е ң б е к   д е п   есеп теді. 

Кейінірек осы сұрақтар Уильям Петти (1623-1687 ж ж .), Адам Смит 

(1723-1790 ж ж.)  ж эн е Давид Рикардо (1772-1823 жж.) еңбектерінде 

де қарастырылды.  Олар үлттық байлықтың қайнар  к ө зіт е к  ауыл 

шаруашылығының еңбегі арқылы емес, барлық өндіріс саласындағы 

еңбекгерде (ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп ж ән е құрылыс ендірісі) 

көрінетіндігін айғақ етті.  Осы идеялар «классикалық»  (үлгілі) деген 

атқа  иеленді,  соңды қтанда  бүл  ілім інің  өкілдері  классикалык 

экономикалық мектептің негізін қалаушылар деп  аталды.

Классикалық  мектеп  саяси  экономияның  түжырымдамасын 

тереңдете отырып, Уильям Петти, Адам Смит, Давид Рикардо, Карл 

Маркс  (1 8 1 8 -1 8 8 3   ж ж .)  ж эн е  Фридрих  Энгельс  (1 8 2 0 -1 8 9 5   ж ж .) 

теориялык, тұжырымдаманы  жасады,  ол жинақталып —  «марксизм» 

деген  атқа  ие  болды.  К .  М аркстың  аш қан  басты  жаңалықтары: 

қ о ғ а м д ы қ -э к о н о м и к а л ы қ   ф о р м а ц и я ,  к а п и т а л и з м н ің   д а м у  

зандылықгары, социализмнің (коммунизм) жаңа жүйе ретіаде пайда 

болуы, ұдайы өндіріс  п ен  эконом икалы к дағдарыстар теориясы, 

тауарға сің ген еңбектің екі табиғаттылығы, қосы мш а қүн турады 

ілім дерді  қалы птастырды;  абсол ю ттік   рен тан ы ң ,  жалдамалы 

еңбекгің м ән ін  ашты. К.  Маркстыц басты еңбегі -  «Капитал» (1867- 

ші жылы  1-ш і,  1885 ж .  -   2 -ш і,  1894 ж.  -   З - ш іг о ш а р й  жарыкка 

шықты)  деген   атпен  белгілі  ж ө н е  осы   е ң б е к   оны  әлем дегі  ұлы

экономистер  қатарына  косты.

Бүл  ілім інде  ж еке  олқы лықтар  да  бар.  Тарих  К .  М арксты ң 

капитализм  к езең ін дегі  пролетариатты ң  абсолю тті  кедей лен уі 

туралы  қорытындысын қоғам толық мақұлдамады,  капитализмді 

таза  канаушы  коғам  д е г е н   пікір  д е  қателеу  к өр ін ді.  Ә лем дік 

эконом икалы к  ғылым  м ар к си зм ді  қатты  сы най  оты ры п,  осы  

ілім  э к о н о м и к а л ы к   т е о р и я н ы   дам ы ту дағы   е р е к ш е   д ә у ір  

болатындығын  мойындады.  Экономикалы к теорияны ң дамуына 

сүбелі үлес қоскан белгілі американ ғалым-экономисі, «Экономикс» 

окулығының  авторы  Пол  Самуэльсон (1915 ж.) ұлы үш ойшылды 

ерекше  бөліп  қарайды.  Олар А.  Смит,  К .М аркс ж эн е  Дж.  К ейнс. 

А м ериканы ң  көрн ек ті  ғалымы  Д ж .  Г эл бр ей т  бы лай  деген: 

К.  Маркстің ілімі өте  қүнды,  сондыктан оны  толық марксистерге 

беруге  қимайды.  К.  М аркстің ең бек тер ін де баяндалған идеялар 

шет  елдер  м ен  Р есей де  д е   ө зін ің   к ей бір  ізбасарлары н  тапты. 

Р есей де  К.  М аркс  п ен   Ф .  Э нгел ьстің  идеялары н  В .И .  Л ен и н  

(1870-1924 жж.) белгілі дереж еде толықтырып өндеді.  В.И. Л енин 

К.  М а р к с т ің   қ о ғ а м д ы қ   к а п и т а л д ы   ү д а й ы   ө н д ір у   ж ә н е  

эконом икалы к дағдарыстар туралы теориясы н талдауға ерекш е 

м ән   береді.  Ол туралы он ы ң   «Р есей дегі капитализм інің дамуы» 

(1899 ж .),  «Нарық д е п  аталатын  сүрақтар»  (1893 ж .) ж эн е  баска 

ең бек тер і  куәланды рады .  Бұл  ең б ек т ер ін д е  В .И .  Л ен и н   ірі 

ө н ер к әсіп   үш ін  іш кі  нары қты ң  калы птасу  п р о ц ес ін   таңдауды  

көрсетіп,  нары ктың  ұйы м дасты руш ы лы қ  п ен   біріктіруш ілік 

к үш ін ің   эк о н о м и к а л ы к   заң ды лы ғы н  аш ты.  О сы   айты лған 

эконом икалы к ойлар  қазіргі ж ағдайда Т М Д  елдерінің нары қка 

көш уінде өзекті м әселелер болы п табылады.

ХІХ-шы  ғасырдыц  екінш і  ж арты сы нда  «маржинализм» 

(ағылшыннын «marqinal» — шекті деген сөзі) теориясы калыптаеты. 

Бүл теорияның негізін австриялык мектептің экономистері Карл 

М енгер  (1 8 40-1 92 1  ж ж .),  Ф р и др и х ф о н   В и зер  (1 8 5 1 -1 9 2 6  ж ж .), 

Э йген  ф о н   Б ем -Б авер к   (1 8 5 1 -1 9 1 4   ж ж .),  с о н д а й -а қ   ағылшын 

эк о н о м и с і  У ильям  С тен л и   Д ж е в о н с   (1 8 3 5 -1 8 8 2   ж ж .)  ж э н е  

баскалары калады.  М аржинализмнің басты категориялары: ш е ю і 

пайдалылық,  ш екті в н ім діл ік ,  ш екті шығындар.  М арж инализм  

э к о н о м и к о -м а т е м а т и к а л ы к   т ә с іл д е р   м е н   м о д е л д е р д і  к е ң  

колданады.  Математикалық мекгептің өкілдерінің бірі, 

швейцар-

8


эк о н о м и сі Л еон   Вальрас  (1 8 3 4 -1 9 1 0   ж ж .)  болы п  табылады.  Ол 

жалпы  нары қтык  теп е-т ең д іл ік   м одел ін   ж асады ,  оны ң  негізі 

сүраным м ен ұсынымға талдау жатады.

Қазіргі  Батыс  елдеріндегі экономикалык теория  негізінен төрт 

ірі ағьшмен сипатталады:

—  бірінші  ағым  «неоклассикалы қ»  деп  аталып,  ол  казіргі 

«монетаризм»  ж ән е  «неолиберализм»  теорияларымен жұптасады. 

Н еок ласси ктер  —  А .С м и ттің   тікелей  ізбасарлары   бы лай  д е п  

е с е п т е д і:  е г е р   н а р ы қ т ы қ   э к о н о м и к а н ы н   с у б ъ е к т іл е р ін е  

м үм кіндігінш е  эк он ом и к ал ы к   ер к ін дік  б ер іл се,  он да   олар  ете 

жаксы  қы змет  атқарған  болар  еді;

—  е к ін ш і  ағы м   « к а п и т а л и з м д і  р е т т е у »   т е о р и я с ы м е н  

айқындалады.  О ны ң  н е г ізін   колдауш ы   ағылш ын  эк о н о м и с і 

Д ж .  К ей н с  (1 8 8 3 -1 9 4 6  ж ж .)  болы п  табылады;

— үшінші  ағым  «институционализм»  (латынның  «institutum»  — 

бекіту,  күрылтайлау деген сөзі)  теориясымен белгілі.  О ны ң негізін 

қалаушы  американ ғалым  —  эк о н о м и сі Т ор стей н   В ебл ен   (18 5 7- 

1929 жж.)  болып табылйдьь/Оның  1899 жылы  «Парықсыз топтын 

теориясы»  атты еңбегі жарық көрді.  Осы ағым үш ін капиталистік 

қоғамны ң  дамуы   м ен  түрінің  ө згер у ін е  арналған  зерттеулер 

сипаты тән.  Т.  В ебл ен н ің   ізбасарлары на  «индустриалды   коғам» 

теориясы н жасаған ам ерикан  ғал ы м -эк он ом и сі Д ж .  Гэлбрейтті 

(19 0 8   ж .)  ж э н е   « к о н в е р г е н ц и я »   (л а т ы н н ы ң   c o n v e r g er e   — 

жақы ндасу,  үқсайты н  д е г е н   с ө з і)  теор и я сы н   ж асаған  голланд 

ғалым-экономисі Я н Тинбергеңді жатқызамыз. Американ ғалым- 

э к о н о м и с і  П о л   С а м у э л ь с о н н ы ң   (1 9 1 5   ж .)   ай туы н ш а,  бүл 

теорияларда «аралас экономиканы ң» түп-түлғасы қарастырылған.

~   твртінші ағым әлеуметтік бағыталған нарықтык шаруашылык 

теориясымен  танылады.  О сы  тео р и я н ы ң   н е г ізін   қалауш ылар  -  

нем іс  ғалымы,  м ем лекеттік  қайраткер  Л ю двиг  Э рхард  (1 8 9 7 - 


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   47


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал