Сборник задач по математическому анализу. М., 2003. Аннотация Понятие предела функции одна из важнейших концепций математического


бет25/27
Дата22.04.2017
өлшемі
түріСборник задач
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   27

К.З. Халықова 
ИНФОРМАТИКА МАМАНДАРЫН КӘСІБИ ДАЯРЛАУ ҮДЕРІСІНДЕГІ 
ЖОБАЛЫҚ ӘДІСТІҢ ПАЙДАЛАНЫЛУЫ
(Алматы қ., Абай атындағы Қазақ ұл гтық педагогикалық университеті)
Андатпа.  Мацалада  болашац  информатика  мугалімдерін  кәсіби  даярлау  үдерісінде 
жобалық әдісті пайдалану қарастырылабы. Жобалыц эдісті пайдачанудың мэні, мүмкіндіктері 
мен  практикалыц  мәнділігі  келтірілген.  Аталган  әдісті  цолданудың  негізгі  талаптары 
ерекиіеленген. Жобамен жүмыс істеудің негізгі кезеңдері талданган. Аталган мамандыцтың 2- 
жэне  3-курс  студенттері  арасьшда арнайы  пәндерді  оцытуда жобалыц  эдісті  пайдаланудың
245

ИНФОРМАТИКА. ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ.
БІЛІМ БЕРУДІ АҚПАРАТТАНДЫРУ 
ИНФОРМАТИКА, МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ИНФОРМАТИКИ 
______________________ ИНФОРМАТИЗАЦИЯ ОБРАЗОВАНИЯ______________________
мысалдары мен нэтижелері келтірілген.
Түйін  сөздер:  жеке  түлгага  багдарланган  оцыту  технологиясы,  педагогикалық  үдеріс, 
кәсіби даярлау үдерісі,  педагогикалъщ технология,  жобалыц эдіс,  жобалау технологнясы
Кәсіби  білім  берудің  негізгі  мақсаты  еңбек  нарығында  бәсекеге  қабілетті  уақыт 
талабына 
сай 
қүзырлықтары 
қальгатасқан, 
өзінің 
кәсібін 
жақсы 
меңгерген, 
жауапкершілігі  мол  білікті  мамандар  даярлау  болып  табылады.  Қазіргі  ақпараттық 
қоғамның  өзгермелі  жағдайына  жылдам  бешмделуге  мүмкіндік  беретін  педагогикалық 
эдістерді  пайдалану педагогикалық теория мен  практиканың басым  бағыттарының бірі. 
Қазіргі білім беру жүйесінің жеке тұлғаға бағдарланған технологияға бағытталгандығын 
ескерсек,  осындай  тэсілдің  бірі  ақпараттык-коммуникациялық  технологиялармен 
интеграциялауга  негізделген  жобалық  эдіс  болып  табылады.  Ол  студентгердің  өзін 
дамытуға  деген  жоғары  мотивациясын  қамтамасыз  етеді,  жаңа  білім  алуға,  топтық  іс - 
эрекетпен жүмыс  істеуде жауапкершілік сезімін арттыруға мүмкіндік береді.
Педагогикалық  үдерістің 
жеке 
түлгага  багдарлануы, 
эрбір 
индивидумда 
табиғатынан қаланған қабілеттерін іздеп дамыту, жеке түлғаға бағдарланған жуйені қүру 
бүгінгі  күні  білім  берудің  маңызды  талаптары  болып  табылады.  Қазіргі  педагогикалық 
технология 
оқушылардың 
икемділіктері 
мен 
қызығушылықтарына 
тәуелді 
қүзырлықтарын  ашып  қалыптастыруга  бағытталған  оқыту  әдістерін  маңызды  деп 
есептейді.  Осындай оқьггу эдістерінің бірі  - жобалық әдіс.
Жобалық  эдіс  әлемдік  ирактикада  жаңа  болып  есептелмейді.  Ол  АҚШ -та  өткен 
ғасырдың  басында  пайда  болды.  Оны  проблемалық  эдіс  деп  те  атады  жэне  ол 
американдық  философ,  педагог  Дж.Дыои  ұсынған  философиямен  білім  берудегі 
ізгілендіру  бағытының  идеяларымен  байланыстырылды.  Жобалық  эдіс  XX  ғасырдың 
басында  көптеген  педагогтардың  назарын  аударды.  1905  жылы  С.Т.Шацкийдің 
жетекшілігімен  оқыту  практикасында  жобалық  әдісті  белсенді  пайдалануға  үмтылған 
шағын  қызметкерлер  тобы  үйымдастырылды.  АҚШ-та,  ¥лыбританияда,  Бельгияда, 
Финляндияда,  Германияда,  Италияда жэне басқа да көптеген елдерде Дж.Дьюидің білім 
беруге  ізгіліктілік  тәсіл  идеясын  қолданган  мемлекеттерде  жобалық  эдіс  кеңінен 
қолданьшып,  айтарлықтай  танымал  болды.  Жобалық  эдістің  қазіргі  түсінігінің  негізгі 
тезисі:  “Мен танып білетінімді, оның маған керек екенін, бүл білімді қайда жэне не үшін 
қолданатынымды  білемін”,  бүл  академиялық  білім  мен  прагматикалық  іскерліктер 
арасындагы  саналы  тепе-теңдікке  үмтылатын  көптеген  білім  беру  жүйелерін  озіне 
жақындатады  [1].
Жоба - бүл әртекті теориялық өнім құруға қажетті  шынайы объектіні, затты құруға 
арналған  белгілі  бір  әрекеттердің,  құжаттардың,  мэтіндердің  жиынтығы  жэне  барлық 
уақытта  шығармашылық  іс-эрекет  болып  табылады.  Мектептегі  білім  беруде  жобалық 
эдіс  класс  сабағы  жүйесіне  қандай  да  бір  балама  эдіс  ретінде  қарастырылады. 
Студенттердің  уақыт  талабына  сай  қазіргі  жобасы  -   бүл  танымдық  іс-  әрекетін 
белсенділендірудің дидактикалық қүралы, креативтілігін дамыту жэне бір мезгілде жеке 
түлгалық 
сапаларын 
қалыптастыру. 
Жобалық 
эдіс 
-  
бүл 
ніынайы 
білімді 
интеграциялауға  емес,  жаңа  білім  алып,  соны  қолдануға  бағытталған  педагогикалық 
технология.  Студенттерді қандайда бір жоба қүруға белсенді түрде жүмылдыру,  оларды 
элеуметтік мәдени ортадағы адамзат іс-эрекетінің жаңа тәсілдерін меңгеруге үйрету.
Жобалық эдісте  педагогикалық технология ретінде американдық педагог философ 
Дж.Дьюи  ұсынған 
идеялар 
кешені 
орын  алған. 
Ол  төмендегідей 
қағиданы 
түжырымдайды:  «баланың  жастық  шагы  -   оны  болашақ  өмірге  даярлау  аралығы  емес, 
толыққанды  өмір.  Барлық іс-эрекет,  оның ішінде,  оқыту олардың қызығушылықтарын, 
қажеттіліктерін,  оның жеке тәжірибелерін  ескере отырып қүрылуы тиіс».
246

Хабаршы •  Вестник
«Физика-математика гылымдары» сериясы •  Серия «Физико-математические науки», 
____________________ _______________ М2 (50) -2015____________________________________
Жобалық  эдіс  негізіне  студенттердің  танымдық,  шығармашылык  дағдьшарын 
дамыту,  өз  бетімен  білім  алу  іскерлігі,  ақпараттық  кеңістікте  бағдарлай  білу  іскерлігі, 
сындарлы  ойлауын  дамыту  алынған.  Ж обалық  эдіс  барлық  уақытта  студенттердің 
езіндік  іс-әрекетіне  бағдарланады:  дербес,  жұптық, топтық,  мүны оқушылар  белгілі  бір 
уақыт аралығында орындайды. Бұл тәсіл оқытудың топтық тәсілімен жақсы үйлеседі.
Жобалық эдіс көбінесе эр түрлі әдістерді пайдалануды қарастыратын қандай да бір 
мәселенің  шешімін  табуды  ұсынса,  екінші  жағынан  эр  түрлі  ғылым  саласынан 
интеграцияланған  білім,  іскерлікгерді  гіайдалануға негізделеді.  Ж обалық эдіс  бойынша 
жұмыс  істеу  қандай  да бір мәселенің  болуы мен  оны түсінумен шектелмейді,  сонымен 
бірге,  оны  ашу,  шешімін  табу  нақты  эрекеттерді  жосгіарлауды,  нроблеманьщ  шешуін 
көздейтін ойдың немесе  гипотезаның бар болуын, рөлдерді нақты бөлуді қамтиды (эрбір 
қатысушыға  араналған  тапсырманың  болуы  жэне  олар  бір-бірімен  өзара  тығыз 
байланыста  болуы  тиіс).  Орындалған  жобалардың нэтижелері  пэндік  болуы  тиіс,  яғни 
теориялық  проблема  болса,  оның  нақты  шешімі  болуы  тпіс,  егер  практикальщ  болса, 
оның нақты практикалық нәтижесі қолдануға дайын болуы тиіс  [2|.
Жобалық  әдіеті  пайдалану  іскерлігі  оқытушының  жоғары  біліктілігінің,  оның 
прогрессивті  оқыту  эдістемесінің  көрсеткіші.  Бұл  технологияны  ақпараттық қоғамдағы 
адамның  өзгермелі  жағдайға  жылдам  бейімделу  іскерлігін  қамтитын  XXI  ғасыр 
технологиясына жатқызады. Жобалау әдісін пайдалануға қойылатын негізгі талаптардьщ 
бірнешеуін ерекшелейік.
1. Зерттеу шығармашылық сипаттағы проблеманың немесе есептің болуы. Мүндай 
мэнді  мәселе  интеграцияланған  білімді  оны  шешу  үшін  зерттеу  сипатындағы  ізденісті 
талап етеді. Мысалы, элемнің әртүрлі аймақтарындағы демографиялық мэселені зерттеу, 
белгілі  бір  тақырыпты  ашатын  әлемнің  түпкір-түпкіріндегі  ортак  мәселені  шешетін 
оқиғалар сериясын күру;  экологиялық мәселені шешу жэне т.б.
2.  Болжаиатын  нәтижелердің  теориялық,  практикальщ,  танымдық  мэнділігі. 
Мысалы,  ортақ  мәселені  көтеретін  газет  шығару,  окиға  орнынан  болып  жатқан 
үдерістерді, қүбылыстарды бейнелеу жэне т.б.
3.  Оқушылардың өзіндік іс-әрекеті (дербес, жүптық, топтық).
4.  Жобаның  мазмүндық  бөлігін  (кезеңдік  нэтижелерді  көрсете  отырып) 
құрылымдау.
5. Зерттеу әдістерін пайдалану: мэселені анықтау, оны шешуге қажетті міндеттерді 
айқындау,  зерттеу  болжамын  қою,  зерттеу  әдістерін  талқылау,  қорытынды  нэтижені 
безендіру,  алынған  мэліметтерді  талдау,  нәтижені  корытындылау,  түзету  енгізу, 
қорытынды  жасау  (бірлесе  зерттеу  жүргізу  барысында  дөңгелек  үстел,  статистикальщ 
эдістер, шығармашылық есептер жэне т.б.) эдістерді пайдалану  [1].
Әр түрлі жағдайларға арналған жобалардың тақырыптары эр түрлі  болуы мүмкін. 
Кейбір  жағдайларда  тақырып  бекітілген  бағдарламаның  шеңберінде  білім  беру 
саласының  мамандарының  көмегімен  түжырымдалуы  мүмкін.  Кейде  мүғалімнің 
көрсетуі  бойынша  оқу  жағдайларына  байланысты  белгілі  бір  пэннің  шеңберінде 
студенттердің  табиғи,  кэсіби  қызығушылықтарын  жэне  қабілеттерін  ескере  отырьш, 
таһдалуы  мүмкін.  Үшінші  жағдайда  жобаның  тақырыбын  студенттер  өздері  үсынуы 
мүмкін,  ол  өздерінің  қызығушылықтарына,  жеке  қабілеттеріне  байланысты  танымдық, 
шығармашылық, қолданбалы жэне т.б.  болуы мүмкін.
Жобаның  тақырыбы  жеке  пәндерден  алынған  білімдерін  тереңдету  мақсатында 
мектеп  бағдарламасының  теориялық  мэселелеріне,  оқыту  үдерісін  саралауға  қатысты 
болуы  мүмкін.  Орындалған  жобалардың  нәтижелері  материалдық  болуы  тиіс,  ол  талап 
етілген  деңгейде  безендірілуі,  мысалы,  видеофильм,  альбом,  компьютерлік  газет, 
альмонах  жэне  т.б.  болуы  мүмкін.  Жобалық  мәселені  шешу  барысьшда  студенттер  эр 
саладан  алған  білімі,  іскерліктері  мен  дағдыларын  пайдалануына тура келеді.  Мысалы,
247

ИНФОРМАТИКА. ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ.
БІЛІМ БЕРУДІ АҚІІАРАІ ТАНДЫРУ 
ИНФОРМАТИКА, МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ИНФОРМАТИКИ 
______________________ ИНФОРМАТИЗАЦИЯ ОБРАЗОВАНИЯ
физика,  химия,  математика  жэне  т.б.  тілдер.  Педагогикалық  үдерісті  жеке  тұлғаға 
бағдарлау  әрбір  индивидуумның  бойындағы  қабілеттерін  дамыту,  бүгінгі  білім  беру 
талаптарына жауап беретін жеке тұлғаға бағдарланған гіедагогикалық жүйені құру білім 
беру технологияларын өзгертпей жүзеге асыру мүмкін емес.  Білім беру технологиялары 
оқушының  субъектілік  тәжірибесін  ашуды  қамтамасыз  етуі  тиіс:  оқушы  ушін  жеке 
түлғалық мэнді болып табылатын оқу жүмысының тәсілдерін қалыптастыру,  өз бетімен 
білім  алу  іскерлігін  меңгеру.  Олар  қарастырылатын  ақпараттық  технологиялар  мен 
қазіргі  мектеитің  ақпараттық  орталарымен  біріге  отырып,  оқушыны  өзіндік  дамыту 
режиміне  көшіретін,  жоғары  міндетті  жүзеге  асыруға  мүмкіндік  беретін  оқытудың 
эрекеттік  тэсілін  қамтамасыз  етеді.  Дж.Дьюи  жобалық  әдісті  мектеп  практикасындағы 
эмбебап эдіс ретінде қарастырады.  Ол бұл әдісті қалыптасқан жүйені алмастыратын эдіс 
ретінде  емес,  дамыған  ақпараттық ортада оқушының өзіндік жүмысын үйымдастыруды 
толықтыратын эдіс деп есептейді.  Оқушының білім алуын ұйымдастырудағы оның ролі 
бүрынгыдан да мэнді  бола түседі,  өйткені  өз  бетімен  оқытуға бағытталган  оқу үдерісін 
үйымдастыруда:  оқушы  егжей-тегжейлі  талданып,  ұтымды  ұйымдастырылған  оқу 
ортасында ол өзінің білім алу траекториясын таңдайды.  ¥ж ы ммен бірлесе жүмыс істей, 
ерен  ойлы оқушылармен шығармашылық тұрғыда өзара қарым-қатынас жасай отырып, 
ынтымақтастық  принцині  туралы  өзінің  болжамын  қалынтастырады.  Сонымен  бірге, 
озінің  оқу,  зерттеу  іс-эрекетінде  алынған  білімді  тиянақтап,  субъектілік  озінің 
танымының  қалыптасуын  белгілеп,  нақты  іс-эрекетте  жеке  түлғалық  «Менін»  жан- 
жақты дамыта отырып, алған білімін іс-әрекетінде пайдалана білу дағдысы қалыптасады. 
Бүл  студенттің  озін  дамытуға,  оқу  үдерісіндегі  субъектілік  мэртебесін  арттыруга 
мүмкіндік береді.
Оқытудың  мүндай  формада  ұйымдастырылуы  оқыту  тиімділігін  арттырады.  Ол 
әрекеггік кері  байланыстар  жүйесін  қамтамасыз  етеді,  өз  кезегінде  студенттердің  жеке 
түлғалылыгын  дамытуды,  озін  жүзеге  асыруды  қамтамасыз  етіп  қана  қоймай,  сонымен 
бірге жобаға қатысатын педагогтардың да іс-әрекетінің белсенділігін арттырады.  Оларға 
өзінің 
тэжірибесін 
түсінуге, 
кәсіби 
шеберлігін 
жетілдіруге, 
педагогикалық 
ынтымақтастығын  ары  қарай  тереңдетуге,  пэнаралық  байланысты  арттыруға,  оқу 
үдерісінің  оңтайлылығын  қамтамасыз  етуге,  бірыңгай  талаптар  жүйесін  жасауга  жаңа 
мүмкіндіктер ашылады.
Мұның бэрі қазіргі уақытта жобалық оқыту негіздерін қүру туралы айту мезгілінің 
жеткендігін  білдіреді.  Н.Г.Чернигова  жобалық  оқытуды  теориялық  білімдерді  меңгеру 
үшін  кешенді  оқу  жобаларын  ретімен  орындауға  негізделетін  дамыта  оқыту  ретінде 
қарастырады.  Бүл  анықтама жобалық оқытуды дамыта оқыту типіне  жатқызатындығын 
корсетеді.
Жобалау  технологиясына  қатысты  әрекеттерді  талдап  корейік. 
Оқытудың 
мақсаты:
- эр түрлі  білім салаларынан қажетті  білімді өз бетімен және қалауымен алу;
-  танымдық  жэне  практикалық  есептерді  шығару  үшін  бүрын  алынған  білімді 
пайдалана білуге үйрену;
- эр түрлі  топпен  жүмыс істей отырып, қарым-қатынас іскерлігін қалынтастьфу;
- зерттеу іскерлігін дамыту (мэселені аша білу іскерлігі, ақпарат жинақтау, бақьтлау 
жүргізу, эксперимент жүргізу, талдау, гипотеза қою, жалпылау);
- жүйелі ойлауын дамытатындай студенттерге жағдайлар қүру болып табылады.
Жобалық оқытудың алгашқы теориялық үстанымдары:
- басты назарда - студент,  оның шығармашылық қабілеттерін дамытуға эсер ету;
248

Хабаріиы  •  Вестник
«Физика-математика гьишмдары» сериясы •  Серия «Физико-математические науки», 
____________________ ________________ М2 (50) -2015____________________________________
- білім беру үдерісі оқу пэнінің логикасы бойынша құрылмайды, студент үшін жеке 
гүлғалық  мэні  бар  іс-әрекет  логикасына  қүрылады,  ол  оның  оқудағы  мотивациясьш
арттырады;
-  жобамен  жүмыс  істеу  барысындағы  студенттердің  дербес  қарқыны  эрбір 
студенттің өзінің даму деңгейі бойынша жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;
-  оқу  жобаларын  жасауға  кешенді  тэсілдің  қолданылуы  студенттердің  негізгі 
физиологиялық  жэне  нсихикалық  функцияларының  тепе-теңдікте  дамуын  қамтамасыз 
етеді;
- терең, ұғынықты меңгерілген білім оны эр түрлі жағдайларда пайдалану есебінен 
қамтамасыз  етіледі.
Сөйтіп,  жобалық  оқытудың  мэні  студент  жобамен  жүмыс  барысында  шынайы 
үдерістер  мен  объектілердің  мэнін  түсінуге  қол  жеткізеді.  Ол  студенттердің  нақты 
жағдайларды  меңгеруіне,  оның  мэнін  терең  түсінуіне,  жаңа  объектілерді  қүрастыруға 
мүмкіндік  береді.  Жаңа  қүбылысты  зерттеуге,  білімді  қүрастыруға,  оның  мэнін  терең 
түсіну үшін  оқытудың  ерекше  формасы  қажет.  Олардың  ішіндегі  бастыларының  бірі  -  
имитациялық ойындар.
Жобалық эдіс бойынша студенттердің  жүмысын ұйымдастырудан бүрын  олардың 
дербес  қабілеттері,  қызығушылықтары,  әрқайсысының өмірлік тәжірибелері  зерттеледі. 
Содан кейін, оның жеке түлғалылығының дамытып, қалыптастыруды қамтамасыз ететін 
есептер  іріктеледі.  Жобалық  эдіс  бойынша  жүмыс  істеу  студенттерден  эртүрлі 
программалық  қүралдармен  жұмыс  істей  білу  іскерлігі  мен  дағдысының  болуын  талап 
етеді.  Информатика  мамандарын  кәсіби  даярлау  процесінде  жобалық  эдіс  бойынша 
информатикалық 
гіэндер 
цнклінен 
төмендегідей 
тақырыптарды 
жоба  ретінде 
студенттерге үсынуға болады:
-   мультимедиалық технологняларды пайдалана отырып, презентациялар қүру;
-   ақпараттық жүйелер құру;
-  модельдер құрып, оларды зерттеу;
-  тестілеу жүйелерін құру;
-   электрондық оқулықтар қүру;
-   Web сайттар  құру жэне т.б.
Кез келген жоба жүмысы төмендегідей кезеңдерді қамтиды:
-  даярлық кезеңі;
-  жоспарлау кезеңі;
-  зерттеу жүргізу кезеңі;
-  зерттеу нәтижелерін ұсьшу есебі;
-  жобаның орындалу нәтижесінің багалау кезеңі.
Студенттерінің 
жобалау 
іс-әрекетін 
үйымдастыруға  төмендегідей 
тэсілді 
пайдалануға болады.  Жаңа тақырыпты  өтіп болғаннан кейін  жобамен  жүмыс  жасайтын 
топты  қалыптастыру  жүзеге  асады.  Бүл 
даярлыц
  кезең.  Студенттер  өз  еркімен  жоба 
жүмысы  бойынша  серіктестерін  таңдайды.  Мүнда  студенттердің  жүмыс  істеу  қабілеті, 
пэнге  деген  икемділігі  жэне  таңдаған  тақырыптарына  қызығушылығы  ескерілуі  тиіс. 
Сэйтіп,  бүл  кезеңде  жеке  түлғаға бағдарланған  оқытудың  мынадай  принципі  сақталуы 
тиіс.  Студенттің  дербестігі  өзіндік  қүндылығы  таңдаған  тақырыптағы  мәселеге 
қызығушьшыгына басымдық беріледі.  Ол тәжірибені  белсенді тасымалдаушы  қызметін 
атқарады,  сондай-ақ,  білім  беру  үдерісіндегі  барлык  жобаға  катысушылар  арасында 
орындайтын  жүмыстарын  үжыммен  келісе  отырып,  болуді үйымдастыру  жүзеге  асады. 
Келесі  кезең 
жоспарлау
  кезеңі.  Бүл  кезеңде  құрылатын  программалық  өнімнің  соңғы 
нәтижесі  қандай  болу  керек,  оның  мақсаты,  оны  пайдаланушылар  кімдер  болатынын 
анықтайды.  Топтағы  студенттерге  бөлінген  міндеттеріне  байланысты  ақпарат  іздеу 
тәсілдерін таңдайды.
249

ИНФОРМАТИКА. ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ.
БІЛІМ БЕРУДІ АҚПАРАТТАНДЬІРУ 
ИНФОРМАТИКА, МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ИНФОРМАТИКИ 
______________________ ИНФОРМАТИЗАЦИЯ ОБРАЗОВАНИЯ______________________
Келесі  кезең 
зерттеу
  кезеңі.  Бұл  кезенде  студенттер  лабораториялық  жұмысты 
орындауға  кошеді.  Ақнаратты  жинау  жэне  талдау  жүзеге  асырылады.  Бұл  кезеңде 
студенттер 
өз 
бетімен 
жұмыс 
істейді. 
Оқытушы 
олардың 
тек 
іс-әрекетін 
ұйымдастырушының  рөлін,  ақпаратты  жинақтау  тәсілдері  мен  алынатын  ақпарат 
көздерін  көрсетеді.  Мұнда  студенттер  эртүрлі  АКТ  құралын  пайдалануы  мүмкін. 
Сонымен қатар,  өмірден жинақтаған білімдері мен тәжірибелерін пайдаланады.
Барлық  даярланған  материалдар  жобаны  қорғауға  даярланады.  Бүл  зерттеу 
нәтижелері бойынша берілетін  есеп  гүрінде үсынылады.
Жобаны  ашық  түрде  қорғау  жобалық  эдіс  бойынша  жасалынган  жүмыстың  ең 
маңызды бөлігі болып табылады. Бүл кезенде студенттер жүргізілген зерттеу барысында 
алынған білімдерін жалпылап,  жүйеге келтіреді.
Нәтижені 
багалау
 жобамен жүмыс істеудің соңғы кезеңі болып табылады. Жобалау 
іс-әрекетінің  нәтижесін  бағалауда  мониторинг  негізінде  рейтинг  түрінде  бағалауды 
пайдаланған  орынды,  мүнда  өзіндік  багалау  элементгері  қарастырылады:  кім  не 
орындады,  қандай  элемент  ұнады,  қайсысы  ұнаған  жок  жэне  қай  жоба  өте  жақсы 
орындалды.  Жеке тұлгаға бағдарланған технология  болгандықтан студенттердің пікірін 
тьщдау  аса  маңызды.  Сонымен  бірге,  бүл  кезеңде  студенттердің  бір-бірімен  пікір 
алмасуы  жэне  алған  әсерлерімен  болісуі  олардың әрі  қарай  осындай  жоба жүмыстарын 
жоғары деңгейде орындалуына эсер етеді.
Жобалық  әдістің  ең  маңызды  жағы  ол  студеиттердің  оқуға  деген  мотивациясьш 
туғызып  жоғарлатады,  соның  нэтижесінде  олардың  білім  сапасы  да  артады.  Жобамен 
жұмыс  істей  отырып,  студент  өзінің  қаншалықты  үтымды  жүмыс  істегенін  озі  көріп 
бағалайды,  жобаның қойылған мақсатқа жетуі,  алынған нәтижелер  студенттің эрі қарай 
оз бетімен ізденіп,  озіндік оқу іс-әрекетін үйымдастыра білуіне  жол ашады.  Студенттің 
жеке  гүлғалық  сапаларын  оқытушының  бағалауы,  оның  эрі  қарай  дамуына,  ақпаратты 
іздеп,  өңдей  білуіне  көмегін  тигізеді.  Нэтижесінде  студент  өзіндік  оқу  іс-әрекетінің 
субъектісіне  айналады,  ол  тек  дайын  білімді  тасымалдаушы  емес,  өзінің  өзіндік, 
танымдық зерттеу іс-әрекетін үйымдастырушыга айналады  [3].
Студенттердің  алғашқы жобалық эдіс  бойьшша орындайтын  жүмысы қолданбалы 
программалық  құралдардың  жүмысын  қарастырганнан  кейін  еркін  тақырыпта  фильм 
презентация құру болып табылады.  Студенттер өз бетімен аудиториядағы компьютердің 
мөлшеріне  байланысты  екі  немесе  үштен  бөлінеді.  Өзара  тақырыптарын  ойластырып, 
кім нені орьгадайтын міндеттерін бөліседі.  Қажетті ақпаратты кітаптан (суреттер немесе 
мэтінді сканерлеу арқылы енгізу) немесе интернеттен іздеп алуы мүмкін.  Тапсырманың 
орындалуына  қарай,  алынған  нәтижелер  топ  ішінде  талқыланады.  Студенттер  жүмыс 
үдерісінде бір-біріне көмектесіп,  білмейтін түстарын үйретеді.  Оқытушы студенттердің 
танымдық  іс-әрекетін  белсенді  бақылаушының,  үйымдастырушының  рөлін  атқарады. 
Соңында жоба жүмысы талқыланып, бағаланады.
Мәліметтер  қорын  қүру  бірінші  курс  студенттері  үшін  MS  Access  М ҚБЖ -де,  ал, 
екінші курста программалау пәнін оқу барысында Delphi ортасында МҚБЖ өткен кезде 
алдыңғы  бірінші  курстағы  қүрьтлған  жобалар  ары  қарай  жалғасады.  Студенттерге  MS 
Access  М ҚБЖ -де  қүрылган  М Қ-ын  Delphi  ортасында  компоненттер  аркылы 
байланыстырып,  алдыңғы  жобаларын  жалғастырады.  Студенттерге  жоба  ретінде 
«Кітапхана»,  «Аптека»,  «Студенттер»,  «Бітірушілер»,  «Кафедра  оқытушылары», 
«Мектептегі информатика курсын программалық қамтамасыз ету» жэне т.б.  ақпараттық 
жүйелерін  қүру  ұсынылады.  Мүндай  жобалар  нақты  қолданбалы  міндетті  жүзеге 
асыруда  студенттердің  алған  білімдерін  бесенділендіруге,  МҚ  жобалаудан  бастап, 
аяқталған  ақпараттық  жүйе  жасауға дейінгі  барлық  кезеңдерді  өтуге  мүмкіндік  береді. 
Мүндай  тәсіл  бойынша  студенттер  пэнаралық  байланысты  жүзеге  асырады,  осындай
250

Хабаршы  •  Вестник
«Физика-математика гылымдары» сериясы • Серия «Физико-математические науки»,
____________ 
№2 (50) -2015_______________ _____________________
жобалар  арқылы  кәсіби  даярлығын  жетілдіріп,  болашақ  кәсіби  іс-әрекетінде 
пайдаланатын  программалық  күралдардың  базасын  жасауға  бейімделіп,  орындайды. 
Осындай  ұсынылған  дербес  танымдық  тапсырмалар  олардың  орындайтын  өзіндік 
жұмыстарының  негізгі  өзегі  больш  табьшады.  М ҚБЖ -не  байланысты  жобалар 
студенттердің  М Қ-ньщ  негізгі  ұғымдарын  берік  меңгеріп,  жоғары  деңгейде  пайдалана 
білуіне мүмкіндік жасайды. Аталган жоба барысындағы практикалық жүмыс біріншіден, 
МҚ  бойынша  демонстрациялық  программаны  пайдалану  арқылы  М Қ -нің  негізгі 
үгымдарын  еске  түсіріп  бекітеді,  одан  кейін,  дербес  жоба  бойынша  өзіндік  жүмысқа 
көшеді.  Мұндағы негізгі мэселе студенттердің білімін бақылауды ұйымдастыру.  Негізгі 
теориялық материалдар өтіліп болғаннан кейін студенттердің теориялық білім негіздерін 
қаншалықты  меңгергендерін  тестілеу  жолымен  жэне  фронталдық  сүрақтар  арқьшы 
тексеріледі.  Соңынан  олардың  практикалық  МҚ  қүру  іскерлігі  мен  дағдыларын 
қаншалыкты меңгергендігін күрылған  жобаны қорғау барысында бағаланады.
Мүндай жобалардың негізгі мақсаты:
-  оқытушылар  мен  студенттердің  білім  ресурстарын  жасау  жөніндегі  бірлескен 
жұмыстарын үйымдастыру;
- оқу әдістемелік материалдарын жариялау;
- маңызды мәселелерді талқылауды үйымдастыру;
- мәселенің шешімін үжыммен іздеу, үжымдық эңгіме, эсселер жазу;
- желілік конференциялар мен конкурстар өткізу.
Университет 
порталыньщ 
бетіне 
жаңалықтарды, 
қызықты 
жұмыстарды 
орналастыру  үжыммен  бірлесе  мақалалар  жазу,  виртуальдық  экскурсиялар,  пікір, 
аннотация, түсіндірмелер жазу.
Жобалық  іс-эрекет  барысында  студенттердің  алдына  төмендегідей  міндеттер 
қойылады:
-  интернеттен  сауатты түрде  ақпарат  іздеуді  жүзеге  асыру,  оның  ішінде,  өздерінің 
іздеу жүйелерін пайдалану;
-  эртүрлі  материалдарды  бірлесе  сақтау,  эр  түрлі  қүжаттарды  бірлесе  қүрып 
жөндеу, қүжаттарға іріктеуді бірлесе жүзеге асыру;
-  алынған  мәліметтерді  талдап,  жалпылап  бағалау,  өздерінің  көзқарастарьш 
түжырымдап дәлелдеу;
- интернет ресурстарын жауапкершілікпен сауатты пайдалану.
Жобалық  эдісті  дэл  осылайша  кез  келген  информатикалық  пэндер  циклын  оқыту 
барысында  үйымдастыруға  болады.  Биылгы  жылы  «Программалау»  курсын  (объектіге 
бағытталған программалау) оқу барысында студенттерге жоба тақырыптары үсынылды. 
Студенттер  олардың  ішінен  бес  тақырыпты  таңдап  алды:  «мэтіндік  редактор  құру», 
«электрондық  оқулық  жасау»,  «тестілеу  жүйесін  құру»,  «Алматы  қаласының 
таңгажайып  орындары»,  «телефон  анықтамалығын  қүру».  Оқу  процесінің  соңында 
«Информатика -   5В011100» мамандығы 2  -курс  студенттері  арасында 
«Программалау 
өнері:  Кім жүйрік?»
  атты  ингеллектуалдық  сайыс  үйымдастырылды.  Сайысқа аталған 
мамандықтың 3-курс студенттері қатысушылар ретінде шакырылды. Әрбір топ өздерінің 
қүрған  жобаларын  таныстырып,  қорғады.  Сайыс  нәтижелерін  талдауға  3-курс 
студенттері  ат  салысып,  өз  пікірлерін  айтты.  Ең  үздік  деп  танылған  жобалар 
дипломдармен  марапатталды.  Жобалық  эдіс  негізінде  даярланған  жүмыстарын 
студенттер өздерінің электрондық портфолиосына орналастырады.
Қорыта келгенде,  үсынылып отырған  эдістің оң  нәтиже  беріп  келе  жатқанын  жыл 
сайьгағы  тәжірибелі  сынақ жүмыстары көрсетуде.  Бұл біріншіден,  студенттердің  оқуға 
деген  қызыгушылығын  арттырса,  екіншіден,  студенттерді  ізденісті  зерттеу  жүмысына 
жүмылдырып,  олардың  шығармашылық  жэне  креативтілік  қабілеттерін  арттырады. 
Үшіншіден,  эрбір  пэндер  бойынша  жинақталған  жоба  жүмыстары  олардың  болашақ
251


1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   27


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал