Сборник задач по математическому анализу. М., 2003. Аннотация Понятие предела функции одна из важнейших концепций математического


бет12/27
Дата22.04.2017
өлшемі
түріСборник задач
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   27


багачау,  жүйелім.
Әлемнің жетекші елдерінің көпшілігі білім беру жүйесін, оның мақсатын, мазмұны 
мен технологияларын  нақты  нэтижесіне  қарагі  багалайтын  болды.  Білім  берудің  қазіргі 
мақсаты  білім  алып,  білік  пен  дағды,  іскерлікке  қол  жеткізу  ғана  емес,  солардың 
негізінде дербес, әлеуметтік жэне кәсіби білікке -  ақпаратты өзі іздеп табу, талдау жэне
140

Хабаршы •  Вестник
«Физика-математика гыльшдары» сериясы • Серия «Физико-математические науки», 
_________________________________ М2 (50) -2015__________________________________
ұтымды  пайдалану,  жылдам  қарқынмен  езгеріп  жатқан  бүгінгі  дүниеде  лайықты  өмір 
сүру жэне жұмыс  істеу болып табылады.
«Бэсекеге  қабілетті  дамыған  мемлекет  болу  үшін  біз  сауаттылыгы  жоғары  елге 
айналуымыз  керек»  [1].  Сол  себепті  білімнің  қай  саласы  болмасын  оқытудың  тиімді 
жүйесін пайдалана о гырып бэсекеге қабілетті жастарды дайындау басты міндетіміз  [2].
Кәсіптік  оқыту  сабагының  барысындаоқушылардың  бұрынғы  білетінін  жаңа 
біліммен  үштастыра  отырып,  белгілі  бір  идеяны  қабылдап,  оның  неге  қатысты  екенін 
зерттеп, салыстыра отырып, сол идеяларға қарсы көзқарастармен тепе-теңдікте зерттеуге 
багытталган оқыту технологиясының бірі- Блум технологиясы бойынша оқыту.
Негізінен  30  жыл  қолданыс  барысында  Блум  таксономиясы  білім  беру  үрдісіне 
айтарлықтай  қолданысқа  ие,  бұған  дэлел  Еуропа  мектептерінде  осы  технологияны 
жүйелі  түрде  қолданылуы.  Жалғыз  бүл  таксономияны  ғана  емес,  сонымен  қатар 
басиалдақ  тэріздес  таксономия,  үшбұрыш  тәріздес  таксономия,  саты  тәрізді 
таксономиялардыкэсіптік  білім  беру  сабақтарында  жүйелі  түрде  қолдана  білсек,  бүл 
сабаққа  деген  немқүрайлылық  сәлде  болса  томендеп.пәнге  деген  қызығушылық  артар 
еді.
Бүл  таксономиялар  қазіргі  уакытга  біздің  еліміздің  оқу  орындарында  кеңінен 
қолданыс  таипауда.  Бұл  жүмыста  біз  жоғарыда  көрсетілген  таксономиялардан  Блум 
таксономиясының  айырмашьиіығын  жэне  оның  кәсіптік  оқыту  пэндерінде  қолданудың 
ерекшеліктерін қарастырамыз  [3].
Блум таксономиясынегізінен келесідей сатылардан түрады:
1.  Білу:  «Миға  шабуыл»  әдісі  бойынша  орындалған  нақты  жауап.  Есте  сақтау, 
жаттау, түсініп білу. еске түсіру.
2.  Түсіну:  «Ой қозғау» сатысы кезіндегі жүйелі жауап. Интерпретация, бір тілден  ч 
екінші тілге аудару, оз сөзімен мэлімдеу.
3. 
Қолдану:  Берілген  тапсырманы  түсініп  жеткізе  білу.  Тэжірибеде  қолдану, 
жетістікке қол жеткізу үшін мэліметті қолдану.
4.  Талдау:  Белсенді,  үтымды  ой  айта  білген,  тапсырманы  аша  білу.  Өз  білімін 
корсету мақсатымен бірнеше бөлімдерге бөлу.
5. 
Жинақтау:  Эссенің  мазмұндылығы,  қатесіз  жазылуы.  Сөзден  немесе
объектімен жақсы нэтиже шыгару.
6. 
Бағалау:  Алынған  білімнің  нәтижелерін  бағалау.  Қарама-қарсылық  туғызуға 
шешім қабылдау [4].
Көрсетілген  оқу  мақсаттарының  сатыларына  сәйкес,  кәсіптік  білім  беру 
сабақтарында сабақ өтуде  мүгалімнің,  оқушының іс  әрекеті  және  күтілетін  нэгижесінің 
түсіндірмесін  1  - кестеде көрсетілді.
Кестеде  көрсетілгендей  сатьшарды  жүйелі  жэне  дүрыс  орындаған  жағдайда,  біз 
кәсіптік  білім  беру  сабақтарын  жоғары  дәрежеде  өтіп,  алға  қойылған  мақсаттарға 
жететініміз  анық.  Білім  беру  мекемелерінің  алдына  қойып  отырған  мақсаты  -  оқыту 
технологиялары  аркьшы  оқу  мен  тэрбие  жұмысын  дамыту,  елдің  элеуметтік- 
экономикалық жағдайын жақсарту багытында жеке түлғага жүйелі, нақты білім беру. [5].
Кесте  1  - Сабақ отуде мұғалімнің, оқушының іс әрекеті және күтілетін нәтижесінің 
түсіндірме кестесі 
_______________ _________________ ________________
Мақсаты
Мүғалімнің іс- 
әрекеті
Оқушының іс- 
эрекеті
Тапсырма жүйесі
Күтілетін
нәтиже
Білу
Бүл этапта
оқушыларға
проблемалық
Оқушы
проблемалық
сүрақтарды
Ынтасын,
кьпыгушьитығы
артады.
141

ФИЗИКА. ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ 
ФИЗИКА.  МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ФИЗИКИ
сұрақ,  сөзжұмбак 
шешкізе отырып 
жаңа сабақтың 
тақырыбына 
өздері шығуына 
мүмкіндік 
жасалады.
шеше отырып,
жаңа сабақтың
тақырыбына
шыгып,
мақсатын
қояды.
Түсіну
Мақсатқа жету
жолдарьга
көрсетеді,
ұйымдастырады.
Сабақ
жоспарымен
таныстырады.
Оқулықта 
берілген 
тақырыпты 
оқушылар 
өздері оқьш 
шығады.  Сабақ 
жоспарымен 
танысады.
Кітаппен жүмыс. 
Өзіндік жүмыс.
Қолдану
Көмек нұсқау, 
т.б.
дидактикалық
материалдармен
қамтамасыз ету.
Білімдерін
дамытуға
арналған I
деңгей
тапсырмасы
беріледі.
Қосымша
материалдармен
жүмыс
Танымпаздық 
іс-әрекеті, ойлау 
белсенділігі, 
тапқырлығы 
артады.
Анализ
Ton жетекшілері,
консультант
оқушылар
арқылы көмек
ұйымдастырыла-
ды.
I деңгей 
тапсырмасы.
II деңгей 
тапсырмасы. 
Мәтінмен 
жүмыс. Өз 
бетінше мэтінге 
жоспар
құрады,негізгісін
сүрыптайды.
III деңгей 
тапсырмасы. 
Альшған ақпарат 
негізінде өз 
бетінше 
қорытынды 
жасап, оны 
дәлелдеу үщін 
бірнеше дэйектер 
келтіреді.
Оқушының 
дербестігі, оз- 
өзіне сенімі 
қалыптасады. 
Өзін топта 
үстай білу, оз 
ойын өзгенің 
ойымен 
салыстыру 
толықтыру 
дағдысы 
қалыптасқан.
Синтез
Жеке оқушылар 
ойын жинақтап, 
түйін түю
1 .Жүппен 
жүмыс. 
Оқушылар 
бүгінгі
Жұппен жүмыс
Өз білімін 
бағалауга 
дағдыланады, 
сыныппен
142

Хабаршы •  Вестник
«Физика-математика гылымдары» сериясы • Серия «Физико-математические науки»,
№2 (50) -2015
әрекетін
жасайды.
сабақтан алған 
мағлүматтарын 
бір-біріне 
айтады.  2. 
Өтілген 
тақырып 
бойынша бір- 
біріне сүрақтар 
қояды.
арадағы 
ынтымақтастық 
пайда болады.
Бағалау
Қойылган 
проблеманың өзі 
үшін
құндылығының 
неде екендігіне 
көзін жеткізу.
Оқушылар 
бағалау парағы 
арқылы оздерін 
багалайды.
Алған білімін 
өмірде 
пайдалануга 
дағдыланады.
I  -   кестедегі  Блум  таксаномиясы  сатыларына  сэйкес  электротехника  пәнінен 
өтілген мысал сабақ жоспарын төмендегідей құрамыз.
Сабақтың тақырыбы: 
Гальваникалық элементтер
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: 
Оқушыларға галъваникалық элемент түсінігін меңгерту.
Дамытушылық: 
Техникалық ойлауды,оқушылардың өз бетінше жұмыс іетеу 
дағдыларын, шығармашылық жэне конструкторлық қабілеттерін дамыту;
Тәрбиелік: 
Оқушылардың  білім  алуға деген  құштарлықтарын,  төзімділікке,жаңа 
ақпаратты  алуда  саналық  қызметке,  ақпаратты  дұрыс  жэне  тиімді  пайдалануда 
шығармашылыққа тэрбиелеу.
Сабақтың типі: 
аралас сабақ.
Сабақтың 
әдіс-тәсілдері:Сүрақ-жауап,слайд,  плакаттарды  интербелсенді  тақта 
арқылы көрсету, баяндау,  көрнекіліктер арқылы үрдістерді түсіндіру.
Пәнаралық байланыс:
Физика, математика, химия.
Құрал-жабдықтар: 
Презентация, карточкалар, макеттер.
¥йы мдасты ру  кезеңі: 
Өткен  тақырыи  бойынша  берілген  үй  тапсырмасы 
тексеріледі;  үй  тапсырмасы  мен  жаңа  сабақты  байланыстыратын  сөзжұмбақ  жасалып, 
оқушылардың  білімдерін  тексеру.  Сабак  нәтижесінде  оқушьшар  білімін жүйелеп,  өз
ойын  жинақтай келе,  нақты пікірін сауатты баяндай білуге,  дұрыс, бүрысын ажыратып,
өзін ғана емес озгенің иікірін багалап, қүптай білуге дагдыланды.
Үйге  берілген  тапсырмалар  өткен  тақырыптар  бойынша жаңа  сабақты  меңгеруге 
негіз болатын қайталау сүрақтары:
1. 
Электролиттер дегеніміз не?
2.  Бірінші текті откізгіштер дегеніміз не?
3.  Электролиттер электр тасымалдаушылар нелер?
4. 
Иондардың қанша түрі бар?
5. 
Электролиттік диссоцация дегеніміз не?
6. 
Фарадей заңдары арқылы нені анықтайды?
II Жаңа сабақ. 
Жаңа сабақты топтық жұмыс барысында оқушылардың өз бетімен 
меңгеруіне  жағдай  жасау:  а)  оқушылар  томендегі  «Білу»,  «Түсіну»,  «Қолдану», 
«Анализ», «Синтез», «Бағалау» сатыларына сэйкес тапсырмаларын өздері толтырады (10 
минут); э) жауаптарын мұғаліммен бірге талдайды (10 минут).
143

ФИЗИКА. ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ 
ФИЗИКА.  МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ФИЗИКИ
1-қадам.  Теория  бойынша«Ь7л>:»критерийінің  индикаторлары:жаңа  сабақты  өз 
беттерінше  меңгеруге  жағдай  жасау,  тақырып  мазмұны  бойынша 
кім?  не?  цандай? 
цсиіай?  нені?  цашан?  не  іст еді?
сияқты  сұрақтарга  жауап  беретін  толық  ақпарат 
іріктеліну керек.  Бірішні қадам нэтижесі 2 балмен бағаланады.  Оқушылар терминдерді, 
нақты дэйектердінегізгі ұгымдарды, ережелер мен қагидаларды біледі. Жалпы теориядан 
мұғалім аз ғана мағлұмат береді ( слайд, түсіндірмелік карточкалар арқылы).
2-қадам.  Теория  бойынша 
«Түсіну»
  критерийінің  индикаторлары:  (тақырып 
мазмұны  бойыншалеге? 
нелікт ен?  србебі?  не
  ]шш?сұрактары  оқушының  жоғарьща 
берген  жауаптарына  оларды  тереңдету  үшін  қойылады?).  Екінші  қадам  2балмен 
бағаланады.  Мұғалім  жаңа сабақ бойынша 
непзгідэйект ерді,  ереж елерді,  цагидаларды 
түсіндіреді.
Кесте 2 - Қолдану кезеңінің тапсырмасы.  Ток коздері
Ток көзі
Энергияның түрленуі 
(қандай энергия электр энергиясына
айналады?)
Қолдану
Г алваний 
элементі
Химялық энергия
Қалта фонары
Г енератор
Механикалық энергия
Айн. ток өндіру
Күн батареясы
Жьшу  энергиясы
Ғарыштық станция
Аккумулятор
Электр энергиясы
автомоб. тұрақ.ток
3-қадам.  Теория  бойьшша 
«Қолдану»
  критерийінің  индикаторлары:  (І.Салыстыр 
2.Айырмашылығы  неде?  З.Үқсастығы  неде?  4.Тақырыптьщ  басты  идеясын  жаз  деген 
тапсырмалар  болу  керек.Үшінші  қадам  2  балмен  бағаланады.Оқушылар  заңдар  мен 
теорияларды нақты практикалық жағдайларда қолдананып есептер шығарады.
Кесте 3  - 
А нализ
 кезеңінің тапсы рмасы.  Зарядтар

Электрод
электродтың 
заряд таңбасы
Электрод
Екі электродтың 
заряд тацбасы
Прибордыц
көрсетуі
1
мырьпп
-
графит
+
бар
2
мырыш
мыс
бар
3
графит
+
мыс
-
бар
4
мыс
0
мыс
0
ЖОҚ
4-қадам. Теория бойынша 
«Анализ»
 критерийінің индикаторлары:  анықтама бер, 
мазмұнды  жүйеле,  тірек  сызбаны  немесе  сөзжұмбақты,  созорімді  толтыр  немесе  озің 
қүрастыр  тағы  сол  сияқты  басқа  түрдегі  тапсырмалар  оқушының  жоғарыдағы 
«тақырыптың  басты  идеясына»  жазған  жауабына  қойылады.  Төртінші  қадам  2  балмен 
бағаланады.  Өздері талдаған, мүғалім түсіндіргенмәліметтердің маңыздылығын бағалай 
алады.
Кесте 4 - 
Синтез
 кезеңінің тапсырмасы.  Есептер шыгару

Q
А
ЭҚК
1
10 Кл
ЗОДж
2
10 Кл

3
ЗОДж

144

Хабаршы  • Вестни
«Физика-математика гылымдары» сериясы • Серия «Физико-математические науки», 
________   __ ___________________М2 (50) -2015___________________________________
5-қадам.  Практика  жүзінде  «Синтез»  критерийіне  сэйкес  оқулықпен  жұмыс 
жүргізу  барысында  тек  қарапайым  тапсырмалармен  бекіту  жүргізіледі.  Дайын 
формулалар  арқылы  есептер  шыгару  орындалады.  Бесінші  қадам  2  балмен  өлшенеді. 
Оқушьшар  бүгінгі  сабақтан  түсінгендерін  шығарма,  баяндама,  рефераттар  арқылы  өз 
ойларын қорытындылай алады.
6-қадам.  «Багалау»(сен  қалай  ойлайсың?  Не  істер  едің?)  деген  сұрақтар  қою 
арқылы,  оқушы өзін өзі бағалай алады.
1-деңгейдегі  тапсырмаларын  орындау  барысында  «танып  білу»,  яғни  жаңа  сабақ 
бойынша  берілген  тапсырмалармен  жұмыс  жүргіземіз.  Бүл  тапсырмалар  білімнің 
минималдық  шегі,  мемлекеттік  стандарт  талабьша  сэйкес  бағдарлама  мөлшерінен 
аспайтын, оқушының жас ерекшеліктеріне сай таңдап береміз.
2-деңгей 
тапсырмалары  «қоддану»,  «талдау»  арқылы  орындалды  түрленіп,
күрделене  түседі.  Оқушы  өз  бетімен  жүмыс  жасайды,  өзін  тексереді.  Оқушының 
қабылдауы,  жазба  жұмыстарын  орындау  көрсеткіштері  міндетгі  деңгейден  элдеқайда 
жоғары болды. 

3-деңгей тапсырмаларына «жинақтау»,  «қорыту» арқылы жасалды.
4-деңгей  тапсырмалары  «пайымдау»негізінен  дарынды,  ізденімпаз,  қабілеті 
жоғары, талапты балаларга арналады.
Сурет  1 - Оқушьиіардың дэстүрлі сабақтан алган багалары мен Блум таксономиясы 
бойынша өтілген сабақтан алған бағаларының нәтижесін
Диаграммадан  көріп  тұрғанымыздай,  төрт  бөліктерге  бөлінген  08.12.2014  -
15.12.2014  аралықтарындагы ягни дэстүрлі  сабақтагы,  ал,  бірінші жэне  екінші  бөлікгер
26.01.2015 -  02.02.2015 аралықтарындағы Блум таксономиясы арқылы өтілген сабақтағы 
алынған  оқушылардың  бағалары.  Жалпы  оқушы  білімін  жиырма  балдық  шкаламен 
есептер  болсақ,  дәстүрлі  сабақтан  алған  бағалары  ең  жоғарғысы  он  төрт  шкаласында 
түрса,  Блум  таксономиясы  арқылы  өтілген  сабақтагы  багалары  он  сегіз  шкаласын 
көрсетіп  түр.  Жалпы  алғанда  айырмашылық  аса  көп  болмағанымен,  осылай  аз 
айырмашылықтар арқылы балаға соғүрлым көп білімдер бере аламыз деп ойлаймыз. Бүл 
таксаномияны қолданып сабақ өту барысында, эр сабақта барлық оқушылар бағаланады. 
Бүр дәстүрлі  сабақта білім төмен дәрежеде  өтеді деген  сөз  емес,  салыстырмалы түрдегі 
Блум таксаномиясының артықшылығы мен тиімділігін көрсеткіміз кеп отыр.
145

ФИЗИКА. ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ 
ФИЗИКА. МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ФИЗИКИ
Келтірілген  инновациялық әдісті  кэсіптік білім  беру  сабақтарында дүрыс  қолдана 
білсек,  оқушылардың  білімдері  кеңейіп,  оқу  материалдарьш  жүйелі  түрде  қабылдап, 
пэнге деген қызыгушылықтарының ар гуына ықпал ететініміз сөзсіз.
1.  Қазақстан  Республикасының  Презвденті  Н.Ә.  Назарбаевтың  «Қазақстан-2050 
стратегиясы  -   қалыптасқан  мемлекеггің  жаңа  саяси  бағыты»  атты  жолдауы.  -  
Астана, 2013.
2.  Қазақстан  Республикасыньщ  Президенті  Н.Ә.Назарбаевтың  Қазақстын  халқына 
Жолдауы. 28.01.2011ж. «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз!»
3.  Нақынов  Т.,  Ашық  сабақтар  сайты.  «Блум  таксономиясы  бойынша  сабақ 
жоспарлаудың мұғалім құзырлылығын арттырудағы рөлі., Ustaz.kz
4.  Толеуова М., Блум таксономиясы негізінде қүрылған сабақ жоспары., bilimdiler.kz
5.  Кобдикова Ж.У. «Оқыту технологияларын қолдану арқьшы білім сагіасын артгыру» 
тақырыбындағы біліктілікті арттыру курс нәтижесі бойынша тындаушылардың өздік 
жұмыстар жинағы. - Алматы, «РЭКАЭ»  баспасы. 2013.-150 бет.
Аннотация.  В  данной  статье  рассматривается  таксономия  Блума,  как  новый  метод 
преподавания.  Указываются применение в ходе урока,  этапы таксономии Блума и особенности 
использования  на  уроках  профессионального  обучения. 
Чтобы  показать  особенности 
применение  таксономии Блума сделаны  пример учебного плана и проведены уроки. Дана общая 
характеристика  таксономий  Блума  и  предоставлено  в  качестве  примера  учебные  планы 
проведённых  во  время  практики  с  помощью  таксономий  Блума.  По  полученным результатом 
построены диаграмма и проведены анализ успеваемости студентов.
Ключевые  слова:  таксономия  Блума,  инновационные  технологий,  этапы,  суммирование, 
синтез,  оценивать,  система.
Abstract.  This article discusses the taxonomy o f Bloom as a new method o f teaching.  Include the 
use  during the  lesson stages  o f Bloom's  taxonomy.  Also specify  in particular the  use  o f the  lessons  o f 
vocational training.  To show the reliability o f Bloom's taxonomy made an example o f a curriculum.  The 
result is shown in a diagram.  During the practice given as an example o f the curriculum is given  using 
Bloom's taxonomy.  The results are shown in a diagram.
Keywords: taxonomy o f Bloom,  innovative technologies,  stages,  summing,  synthesis,  evaluate the 
system.
У Д К  620.97
Д.А. Кинжебаева, A.C. Кинжебаева1, A.H. Идрисов1
АЛЬТЕРНАТИВНАЯ ЭНЕРГЕТИКА В КАЗАХСТАНЕ.
ПРИМЕНЕНИЕ СОЛНЕЧНЫХ БАТАРЕЙ
(г. Алматы, КазНПУ имени Абая,  1 - г. Астана, ТОО «Astana Solar»')
Аннотация.  В  статье  рассматривается  проблема  применения  альтернативных 
источников  энергии  взамен  традиционных  источников 
топлива. 
Показано 
влияние 
использования традиционных источников энергии на экологию,  в частности при сжигании угля, 
нефти  и  природного  газа.  Проведен  краткий  анализ  принципа  работы  солнечных  батарей. 
Приведены  основные  преимущества  использования  солнечных  панелей,  одна  из  которых
  - 
высокая надёжность.  ТОО «Astana Solar» выпускают
 -  
фотоэлектрические модули двух типов, 
готовые  солнечные  электростанции различной  мощности.  Приведена  задача  по  вычислению 
количества модулей необходимых для обогревания 3-х комнатной квартиры.
Ключевые 
слова: 
альтернативная 
энергия, 
солнечная 
энергия, 
экология,
монокристаячический кремний,  Astana Solar,  солнечные батареи.
146

Хабариіы  •  Вестник
«Физика-математика гылымдары» сериясы • Серия «Физико-математические науки»,
№2 (50) -2015
Сейчас,  как  никогда  остро  встал  вопрос,  о  том,  каким  будет  будущее  планеты  в 
энергетическом  плане.  Разрабатываются  гигантские  энергетические  программы, 
осуществление  которых  потребует  громадных  усилий  и  огромных  материальных 
затрат [1].
В  мире  все  больше  ученых  инженеров  занимаются  поисками  новых, 
нетрадиционных  источников  которые  могли  бы  взять  на  себя  хотя  бы  часть  забот  по 
снабжению человечества энергией.
Отрасли  энергетики  разнообразны  и  их  можно  так  охарактеризовать  по  видам 
используемых  энергоносителей:  ядерная,  угольная,  газовая,  мазутная,  гидро,  ветро, 
геотермальная, биомассовая, волновая и приливная, градиент-температурная, солнечная.
Можно  сопоставлять  эти  отрасли  по  нескольким  показателям:  экономическим, 
экологическим,  ресурсным,  а также  по  показателям безопасности  и некоторым другим. 
Исходя  из  этого  сравнения,  можно  прийти  к  выводу,  что  солнечная  энергетика,  как 
долгосрочная перспектива, имеет одно из первостепенных значений.
Таким  образом,  использование  солнечной  энергии  является  одним  из  весьма 
перспективных  направлений  энергетики.  Экологичность,  возобновимость  ресурсов, 
отсутствие  затрат  на  капремонт  фотомодулей  как  минимум  в  течение  первых  30  лет 
эксплуатации,  в  перспективе  -  снижение  стоимости  относительно  традиционных 
методов  получения  электроэнергии  -  всё  это  является  положительными  сторонами 
солнечной энергетики.
Влияние  на  экологию.  В  атмосфере  Земли  имеются  некоторые  газы,  которые 
действуют  как  «парник»,  заманивая  в  ловушку  лучи  Солнца,  отражающиеся  от 
поверхности  Земли.  Как  известно,  без  этого  механизма,  на  Земле  было  бы  слишком 
холодно  для  поддержания  жизни.  С  началом  индустриальной  революции  в  атмосферу 
стало  поступать  огромное  количество  парниковых  газов,  особенно  диоксид  углерода 
(СО
2
).  Увеличение  объемов  парниковых  газов  повышает  температуру  атмосферных 
слоев и приводит к глобальному потеплению  [2].
При  сжигании  угля,  нефти  и  природного  газа  увеличивается  концентрация  этих 
газов в атмосфере.  В течение более ста лет поступление парниковых газов в атмосферу, 
вызванное развитием промышленности, транспорта и энергопроизводства, происходило 
быстрее, чем их удаление из атмосферы с помощью естественных природных процессов.
Солнечная энергия.  Энергия Солнца является источником жизни на нашей планете. 
Солнце  нагревает атмосферу и  поверхность  Земли.  Благодаря  солнечной  энергии дуют 
ветры,  осуществляется  круговорот  воды  в  природе,  нагреваются  моря  и  океаны, 
развиваются растения, животные имеют корм. Именно благодаря солнечному излучению 
на  Земле  существуют  ископаемые  виды  топлива.  Солнечная  энергия  может  быть 
преобразована в теплоту или холод, движущую силу и электричество.
Солнечные  панели.  Под солнечной панелью понимают набор,  соединённых между 
собой фотомодулей.
Солнечная 
батарея 

несколько 
объединённых 
фотоэлектрических 
преобразователей 
(фотоэлементов) 

полупроводниковых 
устройств, 
прямо 
преобразующих солнечную энергию в постоянный электрический ток.
Отдельный  фотоэлектрический  преобразователь  (ФЭП)  -  это  полупроводниковый 
прибор,  преобразующий  энергию  фотонов  (энергию  света)  в  электрическую  энергию. 
Преобразование  энергии  происходит  на  уровне  атомного  строения  тела.  Наиболее 
распространённый материал для изготовления ФЭП это кремний.
147

ФИЗИКА. ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ 
ФИЗИКА. МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ФИЗИКИ
Каждый отдельный ФЭП способен вырабатывать напряжение сравнительно малой 
величины  (около  0,5  В),  поэтому  отдельные  элементы  собирают  в  модули,  а модули  в 
панели.
В  зависимости  от  задачи  энергоснабжения  используются  различные  схемы 
коммутации солнечных панелей.  Например, для зарядки мобильного телефона одна, для 
работы  автономного  освещения  другая,  для  работы  электросети  здания  и  работы  с 
«зелёным  тарифом»  третья  и  т.д.  («зелёный  тариф»  -  это  специальный  тариф,  по 
которому  государством  закупается  электрическая  энергия,  произведенная  на  объектах 
электроэнергетики, которые используют альтернативные источники энергии).
В  результате  преобразования  энергии  света  солнечная  панель  на  своём  выходе 
генерирует  постоянное  электрическое  напряжение  величиной,  как  правило,  12  или  24 
вольта.
Хотя  внутренние  электронные  схемы  многих  потребителей  электроэнергии 
(телевизор,  компьютер,  музыкальный  центр  и  другие)  работают  на  постоянном 
напряжении  (и для  работы  имеют  встроенные  блоки  питания),  всё  же  на  сегодняшний 
день,  в  «обычной»  электрической  сети  переменное  напряжение,  и  все  приборы 
адаптированы  для  питания  от  сети  с  переменным  напряжением  220  В  для  однофазной 
сети, либо 380 В для трёхфазной сети. Поэтому одних солнечных панелей, с постоянным 
напряжением,  для  полноценного  обеспечения  электроэнергией  не  достаточно. 
Дополнительно 
необходим  .  «инвертор» 

электронное 
устройство, 
которое
преобразовывает постоянное напряжение  в переменное.
Солнечная панель вырабатывает электроэнергию при попадании на её поверхность 
света, то есть, в тёмное время суток солнечная панель «отдыхает».  Но, как правило, нам 
необходима  электроэнергия  «круглые»  сутки,  поэтому  в  систему  солнечных  панелей 
вводиться  блок  аккумуляторных  батарей.  По  своему  назначению  он  выполняет  ту  же 
функцию,  что  и  аккумулятор  в  автомобиле  или  «батарейка»  в  мобильном  телефоне, 
накапливает электроэнергию в момент её излишка, и отдает в момент её нехватки.
Для  отслеживания  и  управления  всеми  процессами  работы  солнечных  панелей 
используется электронное устройство -  контроллер.
Для  уменьшения  капитальных  вложений  в  систему  на  солнечных  панелях, 
необходимо использовать электрооборудование с высокой энергоэффективностью.
При  выборе бытовых электроприборов необходимо  обращать  особое  внимание на 
класс 
энергоэффективности. 
Например, 
для 
освещения 
можно 
использовать 
светодиодные лампы, которые в  10  раз  эффективнее ламп накаливания,  и более чем  в  2 
раза эффективнее энергосберегающих люминесцентных ламп.
Максимальную  эффективность  солнечные  панели  имеют  при  «падении» 
солнечных  лучей  перпендикулярно  к  поверхности  модуля.  Так  как  солнце  все  время 
«перемещается»  по  небу,  для  эффективного  использования  панели  возможно 
применение устройств слежения и поворота панели к солнцу.
Сколько  солнечной  энергии  попадает  на  землю?  Солнце  излучает  огромное 
количество  энергии  -  приблизительно  1,1x1020  кВт  ч  в  секунду.  Киловатт-час  -  это 
количество  энергии,  необходимое  для  работы  лампочки  накаливания  мощностью  100 
ватт  в  течение 
10  часов.  Внешние  слои  атмосферы  Земли  перехватывают 
приблизительно  одну  миллионную  часть  энергии,  излучаемой  Солнцем,  или 
приблизительно  1500  квадрильонов  (1,5  х  1018)  кВт  ч  ежегодно.  Однако  из-за 
отражения,  рассеивания  и  поглощения  ее  атмосферными  газами  и  аэрозолями  только 
47%  всей  энергии,  или  приблизительно  700  квадрильонов  (7  х  1017)  кВт  ч,  достигает 
поверхности Земли.
Основные преимущества солнечных панелей  [4].

1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   27


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал