Сабақ жоспары пəн Биология Мұғалім Əскербеков Қуандық Мирамбекұлы



жүктеу 85.38 Kb.

Дата11.09.2017
өлшемі85.38 Kb.
түріСабақ

 

САБАҚ ЖОСПАРЫ



 

 

Пəн 

Биология 

 

Мұғалім  

Əскербеков Қуандық 

Мирамбекұлы 



Мектеп, сынып 

Қызылорда  қаласы, ХББ НЗМ, 7-

сынып 

Сабақ тақырыбы 

Жасушалық биология 

 

Сабақта жүзеге 

асырылатын оқу 

мақсаты 

Өсімдік пен жануар жасушасын ажырату. 



Жетістік критерийлері  Егер  төмендегі  жетістік  критерийлерін  орындаса,  оқушы 

оқу мақсатына жетеді: 

Оқушылар  жануарлар  мен  өсімдік  жасушаларының  қызметін 

сипаттай алады жəне негізгі бөліктерін диаграммада анықтай 

алады  жəне  белгілей  алады.  Олар  жануарлар  мен  өсімдік 

жасушалары  компоненттерінің  қызметтерін  сипаттай  алады 

жəне  өсімдік  пен  жануарлар  жасушаларының  арасындағы 

айырмашылықтарды түсіне алады. 

Сабақтың мақсаты 

Оқушылар жануарлар мен өсімдік жасушаларының көлденең 

қимасының  сұлбасын  белгілей  алады.  Олар  жануарлар  мен 

өсімдік 


жасушалары 

компоненттерінің 

қызметтерін 

(жұмыстарын)  сипаттай  алады  жəне  жасушаның  осы  екі  типі 

арасындағы айырмашылықты сипаттай алады. 

Тілдік мақсаттар 

Оқушылар орындай алады: 

Құрылысына  қарап,  жасушаның  жануарларға  немесе 

өсімдікке тиесілі екендігі туралы ауызша  қорытынды жасау.    

 Арнайы пəндік лексика мен терминология: 

Қазақша 

Орысша 

Ағылшынша 

жасуша 


қабықшасы 

клеточная 

мембрана 

cell membrane

 

цитоплазма 



цитоплазма 

cytoplasm

 

жасуша 


клетка 

cell 


ядро 

ядро 


nucleus 

вакуоль 


вакуоль 

vacuole


 

митохондрия 

митохондрия 

mitochondrion

 

хлоропласт 



хлоропласт 

chloroplast

 

рибосома 



рибосома 

ribosomes

 

жасуша 


қабырғасы 

клеточная стенка 

cell wall 

өсімдік 


жасушасы 

клетка растении 

cell

 plant 


жануар 

клетка животных 

cell

 of animals 



 

жасушасы 



Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: 

Бұл өсімдік жасушасы ма, əлде жануар жасушасы ма?  

Сіз қалай ойлайсыз, бұл қандай жасуша? 

Сіз неге бұл өсімдік / жануар жасушасы деп ойлайсыз? 

Неге бұл  өсімдік / жануар жасушасы емес? 

Сіз бұл өсімдік / жануар жасушасы екендігіне сенімдісіз бе? 

Сіз  бұл  өсімдік  /  жануар  жасушасы  екендігін  қалай  білдіңіз? 

Сіз сенімдісіз бе? 

Мен өсімдік / жануар жасушасы еместігіне сенімдімін. 

Бұл  өсімдік / жануар жасушасы шығар, өйткені оның… - / бар.  

Бұның өсімдік / жануар жасушасы болуы мүмкін емес,  өйткені 

оның  …  - емес / жоқ… 



Алдыңғы білім 

 

Оқушылар: 

Өсімдік пен жануар жасушасы жайлы біледі (6 сынып). 

 

Сабақтың барысы 

Сабақтың 

кезеңдері 

Сабақта орындалуы тиіс іс-əрекеттер 

Оқыту ресурстары 

Басталуы 

0-2  минут 

 

3-8 минут 



 

 

 



 

 

 



 

 

10-20 



минут 

 

 



 

(20 мин., 

жалпы 

алғанда) 



 

 

 



21-40 

минут 


 

 

 



 

 

 



Ұйымдастыру. 

Миға шабуыл əдісі арқылы оқушыларға 

қайталау сұрақтары беріледі. 

Ø

  Жасуша дегеніміз не? 



Ø

  Жасуша неге тірі? 

Ø

  Жасуша  құрылысы  неден  тұрады  деп 



ойлайсындар? 

Ø

  Органоидтар дегеніміз не?   



Ø

  Жасушаны 

зерттейтін 

ғылым 


қалай 

аталады?     



D) Жасуша бөліктерінің қызметтері. 

Сыныпқа  шағын  қағаз  парақ  көрсетіп:  Сіздерде 

жаңа  ағзаларды  қалай  құрау  керектігі  көрсетілген 

сұлбалар жинағы бар деп айту. Қағазды орап, оны 

пластик 

контейнерге 

салу, 

сосын 


ішіне 

үрленбеген,  мойыны  кең    шар  салу.  Воронка 

көмегімен 

шарды 


жартылай 

жабысқақ 

сұйықтықпен  толтырып,  аузын  буу.  Сыныпқа 

сұйықтықтың құрамында өмірге қажетті заттардың 

бар  екендігін  айту.  Оқушылардан  əрқайсысының 

не  істейтіндігін  жазуларын  сұрау:  жоспар, 

контейнер,  қоймалжың шырыш, шар. 

(D) Слайдтардың қалай жасалатынын көрсету. 

(I)    Əрбір  оқушыда  жарты  тампон  мақта  болуы 

керек.  Ол  нұсқаулық  алу  керек:  ауыз  қуысын 

мақтамен  сүрту,  сосын  заттық  шыныға  тигізу, 

сосын  тампонды  бірден  зарарсыздандырғыш 

сұйықтық  құйылған  стаканға  салу.  Заттық 

шыныларды  практикалық  жұмыс  аяқталғаннан 

Кішкентай қағаз, 

пластик контейнер, 

воронка (құйғыш), 

мойыны кең шар, 

жабысқақ сұйықтық 

(мысалы, тұсқағаз 

желімі немесе 

крахмал паста). 

 

 

 



 

http://bilimland.kz/kk/c

ontent/lesson/12799-

zhasushanyng_ashylu

_tarixy

 

 



 

Мақта тампондар 

(ортасынан кесу), 

заттық шыны, 

жамылғы шыны, 

эпидермисті бөліп 

алуға арналған аспап 

(немесе қарындаш), 



 

кейін  зарарсыздандырғыш  сұйықтық  құйылған 



стаканға салу керек. Оқушылар өз бақылауларын, 

микроскоп астындағы үлкейтілген көрініспен қоса, 

белгілеулер салынған сұлбалар түрінде жазулары 

керек.  


Қосымша 

тапсырма

Компьютерге 

қол 

жетімділікті  қамтамасыз  ету  жəне  оқушылардан 



жасушалық  мембрана,  цитоплазма  құрылымы, 

ядро  іші  туралы  көбірек  білулерін  жəне  олардың 

атқаратын қызметімен байланыстыруларын сұрау 

керек. 


(D)  Сарымсақ  эпидермисі  жасушасының  заттық 

шынысын дайындаудың əрбір кезеңін көрсету. 

 (f)    Білімдерді  бекіту  үшін  оқушылардан  əрбір 

кезеңді қайталауды сұрау. 

(G)  Сарымсақтың  шамамен  1  шаршы  сантиметр 

бөлігін 


кесіп 

алу. 


Пинцетті 

пайдаланып,  

эпидермис 

бөлігін 


микроскоптың 

заттық 


шынысының  ортасындағы  кішкене  су  тамшысына 

қою.  Бір  тамшы  иод  қосып,  жамылғы  шынымен 

жабу.    Заттық  шыныны  микроскоп  үстеліне 

орнатып, фокустандыру үшін бекіту. 

 (I)  Оқушылар  А4  форматты    кəдімгі  қағаздың 

жартысына  көріп  тұрғандарының  суретін  салу 

керек.  Практикалық  жұмыс  соңында  сауалнама 

жолымен 


оқушылардың 

жасушаға 

тəн 

сипаттамалық  белгілердің  барлығын  көргендігіне 



жəне  оларды  сəйкестендіре  алатынына  көз 

жеткізу. 

(W

Олардың 


жануарлар 

мен 


өсімдік 

жасушаларының 

суреттерін 

салыстырып, 

айырмашылықтарын  табу.  Оларды  жануарлар 

мен өсімдік жасушаларының көлденең кесіндісінің 

сұлбасымен салыстыру. 

 (I)  Оқушылар  кестеде  жануарлар  мен  өсімдік 

жасушалары  арасындағы  ұқсастықтарды  бірінші 

бағанға,  айырмашылықтарды  екінші  бағанға 

жазады. 

 (f

Жануарлар 

жасушаларының 

бөліктері 

көрсеткіш  тілмен  белгіленген  сұлба  салынған 

карталарды  пайдаланып,  олардың  қызметтерін 

сипаттау, атауларын көрсету. 

 (f) Оқушылар тақтайшаларды жасуша бөліктеріне 

бекітеді. Көздерін байлап, заттарға соғылмас үшін 

көмекші 

көмегімен 

оқушылар 

карталардың 

шешуші  сөздері  жазылған  карточкалардың  жəне 

тақтадағы  үлкен  суреттің  көмегімен  «Жасушаға 

тақтайшаны бекіту»  ойынын ойнайды. 

зарарсыздандырылғ

ыш зат салынған 

шағын кеселер 

(натрий хлораты (I)), 

микроскоптар, 

араластырылған 

метилен көгі, сандық 

микроскоп жəне 

Flexicam (егер бар 

болса). 

 

Жасуша құрылымын 



зерттеу үшін 

интернет 

кітапхананы 

пайдаланыңыз.  

 

Скальпель, ақ 



кафель, қысқыштар, 

заттық шыны, 

жамылғы шыны, 

эпидермисті бөліп 

алуға арналған аспап 

немесе бекітуге 

арналған ине, 

йод ерітіндісі, 

тамызғыш, қағаз 

сулық, жуа, су 

құйылған стақан. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

https://www.twig-



bilim.kz/film/what-is-a-

cell-5358/

 

 

 



 

 

 



 

 



 

Қосымша №1  

 

Ортасы 


41-51 

минут 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

51 


-64 

минут 


 

 

 



 

 

 



 (G)  Əрбір  топқа  жануарлар  мен  өсімдіктердің  

жасушаларын 

ұсыну. 

Олар 


ондағы 

айырмашылықтар 

мен 

ұқсастықтарды  



анықтаулары тиіс. 

  

 

 

 

                                                                                                                                   

Əр  топ  өз  қорытындыларын 

сыныпқа  көрсетіп,  таныстырылым  жасайды.  Топ 

бір-бірін  бағалайды. 



(G)  (f)  Оқушылар  бір-біріне  түсіндіріп,  өсімдік  пен 

жануар  жасушасы  жайлы  кесте  толтыруын  

тапсыру. 

 Сипаты 


 Өсімдік 

жасушасы 

 Жануар 

жасушасы 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



  

Əр топ немесе оқушы өсімдіктің жəне жануардың 

жасушасына  тəн  органоидты  тауып,  мына 

диаграмманы толтыруы керек. 

 

 

       Жануар                  өсімдік жасушасы 



    жасушасы                         

 

 ортақ  органоидтар 



                                        

 

          



 

 

 



 

 

 



Қосымша №2 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Қосымша №3 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Қосымша №4 



Аяқталуы 

65-75  


(5 

мин., 


жалпы 

алғанда) 

•  (F) 

(I)  Оқушылар  жеке  жұмыс  істейді, 



«жануарлар 

мен 


өсімдік 

жасушаларының 

қызметін  сипаттай  алуы  жəне  негізгі  бөліктерін 

диаграммада 

анықтай 

алуы» 


үшін  

оқушылардың мақсатқа   жетуі анықталады. 

• Алған 

білімдері  бойынша  кері  байланыс 

ҚБТ №1 

 

«Сэндвич  əдісі» 



 

 

орнатады. 



•  

Үй жұмысы: жасушалық мембрана, цитоплазма 

құрылымы, ядро іші туралы көбірек білулерін 

жəне олардың атқаратын қызметімен 

байланыстырулары жайлы тапсырма беру. 



Қосымша ақпарат 

Дифференциация 

– 

сіз 

қосымша 

қолдау  көрсетуді 

қалай  жоспарлап 

отырсыз? 

Анағұрлым 

қабілетті 

оқушыларға 

қандай  тапсырма 

беруді 

жоспарлайсыз? 

Бағалау  –  Сіз  оқушылар 

білімін 

қалай 

тексеруді 

жоспарлап отырсыз? 

Оқуаралық 

байланыстар, 

Денсаулық 

сақтау 

жəне 

қауіпсіздік 

қағидаларын 

орындау. 

Байланыс АКТ. 

Мəндер байланысы.  

Барлық 

оқушылар

Жануарлар 

мен 

өсімдік 


жасушаларының 

көлденең 

қимасының 

сұлбасын  белгілей 

алады. 

• Оқушылардың 



көбі

Жануарлар 

мен 

өсімдік 


жасушалары 

компоненттерінің 

қызметтерін 

түсіндіре алады. 

•  Кейбір  

оқушылар:  

Жасушаның  осы  екі 

типі 

арасындағы 



айырмашылықты 

сипаттай алады. 

 

(1)  Лездік сұрақтар беру 



арқылжасуша мен оның 

органоидтары  жайлы сұрау.  

(2) Өсімдік пен жануар 

жасушасы жайлы кесте 

толтыру  арқылы  анықтайды, 

түсіндіріп,қорытындылар мен 

білімдерді қолдануға қатысты 

топтық талқылаулар жасайды. 

(3) Өсімдік пен жануар 

жасушасы жайлы сипаттап, 

нəтижелерді бағалау туралы 

оқушылар    алған білімдерін 

жазады. 

Өсімдік  пен  жануар  жасушасы 

жайлы мысал келтіруде физика 

жəне 


химия 

пəндерімен  

байланыстырады. 

Алынған    деректерді  өңдеу 

жəне  жұмыс  істеу  процесінде 

оқушылар 

креативтік 

жəне 


сындық 

келісті 


көрсетеді. 

Жұппен  жəне  топпен  жұмыс 

істеу  жəне  олардың  жұмысын 

басқа 


оқушылармен 

жəне 


оқытушымен 

талдау 


басқалардың  пікірін  сыйлауды, 

құрдастарымен 

жəне 

үлкендермен 



дұрыс 

қарым-


қатынас 

құру 


қабілетін 

дамытады. 

 

Жасуша бөліктерінің қызметтері 



жайлы  презентация  жасауда  

нұсқауларды 

мұқият 

сақтау 


жауапкершілікті көрсетеді, жəне 

белгілі  дəрежеде  басқалармен 

қауіпсіз 

жұмыс 


істеуді 

қамтамасыз 

ету 

қабілетін  



көрсетеді, 

оқушылардың 

денсаулығын  қалай  сақтауы 

жəне 


маңындағылардың 

қауіпсіздігін  қалай  қамқорлыққа 

алуы керектігін үйретеді. 


 

Сабақ    бойынша 



сұрақтар: 

Оқу 


міндеттері 

шынайы  ма?  Сіз 

бүгін 

не 


оқып 

білдіңіз? 

Оқу 

атмосферасы 



қандай  болды?  Мен 

дайындаған 

оқу 

дифференциацияс



ы табысты ма? Мен 

уақытты  сақтадым 

ба?  Мен  жоспарға 

қандай 


өзгеріс 

енгіздім жəне неге? 



 

Төмендегі  орынды  сабақ  бойынша  сұрақтарға  жауап  үшін 

қалдырыңыз.   

Сол  жақ  бағанда  келтірілген  сабақ  бойынша  ең  маңызды 

сұрақтарға жауап беріңіз.  

 

Қысқаша бағалау 

Қандай екі мезет ең табысты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)? 

1: 

 

2: 

 

Қандай екі мезет Сабақты жақсартты  (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)? 

1:  

 

2: 

 

Мен  сабақтан  топ  пен  жекелеген  адамдар  туралы  не  білдім,    келесі  сабақта  не 

айтамын? 

 

 

 

 

 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал