Сабақ Дайындаған: Жылқайдар Шәрбат Гагарино орта мектебі



жүктеу 63.95 Kb.

Дата14.09.2017
өлшемі63.95 Kb.

 

Физика пәні бойынша 

ашық сабақ

    


Дайындаған:

Жылқайдар Шәрбат



Гагарино орта мектебі

1- кезең. Ұйымдастыру

1- кезең. Ұйымдастыру

     2 - кезең. «Мен  нені үйрендім?» 

     2 - кезең. «Мен  нені үйрендім?» 

          3 - кезең. «Білім шыңына өрлейік!» 

          3 - кезең. «Білім шыңына өрлейік!» 

              4 - кезең. «Білгенімді зердеме тоқу»

              4 - кезең. «Білгенімді зердеме тоқу»

4.2 «Деңгейлік тапсырма»

4.2 «Деңгейлік тапсырма»

4.1 «Шапшаңдық»  сайысы

4.1 «Шапшаңдық»  сайысы

        5 - кезең. «Білгенімді дамыту»

        5 - кезең. «Білгенімді дамыту»

      7- кезең. «Шығу парағы» 

 

      



7- кезең. «Шығу парағы» 

 

С



а

б

а



қ

б

а



р

ы

с



ы

6 - кезең. «Бағалау» 

 

6 - кезең. «Бағалау» 



 

Өткен  тақырыпты 

қайталау

“Мен  нені үйрендім”

А) «Суреттер сөйлейді» 

Ағылшын ғалымы Эрнест 

Резерфорд.

1911жылы 

атом  құрылысының  

«планетарлық»   

моделін  ұсынған.

Бұл атомның 

планетарлық моделінің 

сызбасы.Атомның ядродан 

және оның сыртын айнала 

қозғалатын электроннан 

тұратынын білдіреді. 

Бұл теріс зарядты 

электрон.Ядроның 

сыртында айналып 

жүреді. ( 

-1

0

е)

П р о т о н.Атом ядросында 

орналасқан оң заряды 

бөлшек. 



1

1

р)


Нейтрон.Атом 

ядросында орналасқан 

зарядсыз бөлшек.

(

0

1

n )


Суретте:Вильям Рентген  мен ол жасаған 

рентген түтігі.Рентген алғаш  рет рентген 

сәулесін байқаған.Сондықтан ол сәуле 

рентген сәулесі,рентген сәулесімен жұмыс 

жасайтын құрал Рентген түтігі деп аталады.


Б) “Сәйкесін  тап” ойыны

Тізбекті бөліну реакциясына қажет 

ядролық материалдың ең аз массасы

1942 жылы

Ядроларды бөлу арқылы энергия алу

Массалық сан 

Нейтрон мен протонның қосындысы

1945 жылы

Энергия алуға арналған қондырғы

Сындық масса

АҚШ-та ядролық реактор

Іске қосылды

Ауыр ядролардан 

алынады

КСРО-да ядролық реактор

Іске қосылды

    Атомдық   

реакторлар


“Білім  шыңына өрлейік”

Жаңа   сабақ

Термоядролық реакциялар.

Күн мен жұлдыздардың энергиясы

 Жеңіл элементтерді жүздеген милион граудысқа 

дейін қыздырғанда,олардың бейтарап атомдары 

тұтастығын жойып,ядролар мен электондарға 

ыдырайды.Нәтижесінде оң зарядты ядродан,теріс 

зарядты электроннан тұратын  ерекше орта- жоғары 

температуралық плазма түзіледі.Оның кинетикалық 

энергиясы:

Мұндағы к-Больцман тұрақтысы;Т-плазманың 

температурасы;m-бөлшектің массасы;     -бөлшектің 

жылдамдығы

.

2



2

3

2





m



Е

к





Милиондаған градус температурада жүзеге асатын 

ядролық бірігу реакциясы 

термоядролық реакция 

Деп аталады

.

 Жер бетінде ең алғаш термоядролық реакция 1950 



жылы Қазақстанда (Семей полигоны) сутек 

бомбасын жару арқылы жүзеге асырылды.



Қолдан басқарылатын термоядролық реакцияларды 

іске асыру үшін қажетті үш шарт:

1.Сутек газын қыздыру арқы ыстық плазманың температурасын ондаған 

миллион градусқа жеткізу керек.

2.Термоядролық реакцияны тұтандыру үшін ыстық плазманы 

суытпай,белгілі көлемде кем дегенде                ұстап тұру қажет.

3.Ыстық плазмадағы дейтерий ядросының тығыздығы белгілі бір 

шамадан кем болмауы керек,яғни         көлемде         бөлшек болуы 

керек.

с

10

10



2

1





м

3

1

10



22

Күн мен жұлдыздардың энергиясының негізгі көзі сутегі ядроларын 

гелий ядроларына айналдыратын термоядролық

 

реакциялар болып 



табылады.

Термодинамикалық плазманы ұстап тұрудың бір тәсілін А.Д.Сахаров пен И.Е.Тамм 

ұсынған.Бұл тәсіл бойынша ыстық плазманы салқын қабырғаға тигізбей аса қуатты 

магнит өрісінде ұстап тұруға

 

болады.Осы идеяға негізделіп жасалған 



қондырғылардың бір

 

түрін токмак деп атайды.



Күн мен жұлдыздардағы энергияның негізгі көзі сутегі ядроларын гелий 

ядроларына айналдыратын термоядролық реакциялар болып табылады.

Сутек изотоптарын термоядролық реакцияға айналдыратын реакциялар 

реті


 

мынадай:


 

2)

3) 



   

1)

 







е



Н

Н

Н

0

1



2

1

1



1

1

1







Не

Н

Н

3

2



1

1

2



1

Н

Н

Не

Не

Н

1

1



1

1

4



2

3

2



3

2





Сутек

Сутек


Сутек

Сутек


Сутектің төрт 

атомының ядросы

Сутект атомы 

ядроларының 

Термоядролық 

реакциясы

Гелий атомының

ядросы


Күн әрбір секунд сайын өзінен термоядролық 

реакцияға 564млн т сутек жұмсап,560 млн т 

гелий өндіреді.Күн бір секундта қанша 

энергия бөледі?

Шешуі:

Т/К  


Берілгені:

.

931



.

Мэв

m

E





млнT

m

564


1



млнT



m

560


2

?





E



m

m

m

2

1





млнT

млнT

млнT

m

4

560



564





Мэв



Мэв

млнT

E

5

,



28

931


.

4





Жаңа  сабақты  бекіту

«Кім жылдам?»

1. Термоядролық синтез қалай жүзеге асырылады?

2. Гелийді түзуге неше сутек атомы қатысады?

3.  Реакциядағы энергетикалық шығын қай 

жағдайда артық болады, ядро бөлінгенде ма, әлде 

синтезделгенде ма?

4. Басқарылатын термоядролық реакцияны жүзеге 

асырудың жолдары қандай?

5. Термоядролық энергетиканың неліктен болашағы 

зор дейді?

6.Күн өндіретін энергияның формуласы?

IV.«Білгенімді зердеме тоқу»


Деңгейі

 Тапсырмасы

 

І

1.Натрий  

11

Na

23 



ядросының құрамы қандай?

2.Жер бетіндегі алғаш термоядролық реакция қай 

жылы,қайда жүзеге асырылды?

 

ІІ

1. Жоғары температуралық плазманың энергиясы..

2.Токмак құрылғысы неге арналған, «Токмак» аталу 

себебі..


 

ІІІ

1.Күн мен жұлдыздардағы энергия қалай өндіріледі?

2.Сутек изотоптарын гелийге айналдыратын 

реакцияларды ретімен жаз...

 

 

       «Білім баспалдағы»



       Деңгейлік тапсырмалар

“Шыңға шығу” әдісі

Натрий  


11

Na

23 



ядросының құрамы 

қандай?


Жер бетіндегі алғаш термоядролық 

реакция қай жылы,қайда жүзеге 

асырылды?

Жоғары температуралық плазманың 

энергиясы..

Токмак құрылғысы неге арналған, 

«Токмак» аталу себебі..

Күн мен жұлдыздардағы энергия 

қалай өндіріледі?

Сутек изотоптарын гелийге 

айналдыратын реакцияларды 

ретімен жаз...

   6

   5


  4

   3


   2

    1


Оқулықтан §61

 оқу,  


есептерді  шығ

ару.


Үйге тапсырма:

Оқушылардың өзіндік ізденіс 

жұмыстары:

1.Атом бомбасы. Семей 

полигоны.

2.Ядролық энергетиканы 

қолдану.  

V.«Білгенімді  дамыту»


 

Үй тапсырмасы



Бекітіу

    Кім 


жылдам

Деңгейлік                 

  

тапсырма


Жалпы 

балы


А

Ә

Есеп 



шығару

Cұрақ  №1 №2     №3

бал

6

6



          4  

    6


 3

  5


       7

35

                      



VI.Бағалау

35 – 30 – “5”

29 – 24 – “4”

23 – 15 – “3”

11-ден төмен болса – “2”


Сабақты 

қорытындылау

Бүгін 

біз не өттік?

Қандай 

сұрақ бар?

Менің сабақ

туралы 

ойым

         ХІI. «Шығу  парағы»

«Баға

лау"

Назар

аударғандарыңызға 



                 рахмет!

Document Outline

  • Slide 1
  • Slide 2
  • Өткен тақырыпты қайталау
  • Slide 4
  • Slide 5
  • Slide 6
  • Slide 7
  • Slide 8
  • Slide 9
  • Slide 10
  • Slide 11
  • Slide 12
  • Slide 13
  • Slide 14
  • Slide 15
  • Slide 16
  • Slide 17
  • Slide 18
  • Slide 19
  • Slide 20
  • Slide 21
  • Slide 22
  • Slide 23
  • Slide 24
  • Slide 25
  • Slide 26




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал