ҚҰРметті оқырман!



жүктеу 5.11 Kb.

бет1/20
Дата14.09.2017
өлшемі5.11 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
ҚҰРМЕТТІ ОҚЫРМАН! 
 
Оңтүстік 
Қазақстан 
мемлекеттік 
педагогикалық институты – тарихи тамыры тереңде 
жатқан  қасиетті  қара  шаңырақ.  Кезінде  талай 
танымал  тұлғаның  жан-жақты  білім  алуына 
мүмкіндік  берген  оқу  орнының  жаңадан  қайта 
түлеп, қайта құрылғанына небәрі үш жыл өтті. Осы 
азғана  уақыт  бедерінде  пединститут  білім,  ғылым, 
тәрбие  саласында  көптеген  ізгі  бастамалардың,  игі 
іс-шаралардың ұйытқысы бола білді. 
Қазіргі заманда жаңа формация педагогының 
алдында  оқушының  ой-өрісін  дамытып,  алған 
білімдерін  жаңа  жағдайларда  қолдана  алатын  біліктілігі  жоғары,  ізденімпаз, 
шығармашыл  тұлға  қалыптастыру  талабы  өзекті  болып  отыр.  Оның  тиімді 
жолдарының  бірі  –  кембридждік  оқыту  тәсілін  қазақстандық  білім  беру 
жүйесімен сабақтастыра енгізу.  
Осыған  орай  үстіміздегі  жылдың  наурызында  профессор-оқытушылар 
құрамының  ғылыми-зерттеу  жұмыстарының  басым  бағыттарына  сәйкес 
институт құрылымы өзгеріп, Назарбаев университеті құрылымына ұқсас төрт 
ғылыми  мектеп  құрылды.  Жаратылыстану  және  математика,  Гуманитарлық 
және  әлеуметтану,  Шығармашылық  және  жаңа  технологиялар,  Филология 
ғылыми  мектептерінің  ғалымдары  бүгінгі  таңда  өзекті  бағыттар  бойынша 
ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде.  
Институт  ұжымы  ғылыми  мектептердің  атауын  қабылдап  қоймай, 
шетел мен отандық алдыңғы қатарлы жоғары оқу орындарының ғылым мен 
білім  саласындағы  озық  тәжірибелерін  пайдаланып,  ішкі  мазмұнын  да 
өзгерту  бағытында  жұмыс  жасап  жатыр.  Аталған  міндеттерді  шешу 
мақсатында институт ғылыми және инновациялық оқытуда алдыңғы қатарда 
болуға  ұмтылуда.  Ғылыми-зерттеу  жұмыстары  кешенді  түрде  жүргізіліп, 
нәтижелерін оқу үдерісіне, өндіріске, яғни орта мектептерге ендіруге ерекше 
мән  берілуде.  Сонымен  бірге  әрбір  ғылыми  мектеп  базасында  іргелі  және 
қолданбалы зерттеулер жүргізу, түрлі деңгейдегі гранттық жобаларға қатысу 
мақсатында ғылыми-зерттеу орталықтары өз жұмысын бастады. 
Осындай келелі жұмыстар мен тың ғылыми ізденістердің нәтижелерін 
жариялайтын  ғылыми-әдістемелік  басылым  –  «ОҚМПИ  ХАБАРШЫСЫ  – 
ВЕСТНИК  ЮКГПИ»  журналының  ашылуы  –  жоғарыдағы  жаңа 
бастамалардың заңды жалғасы.  
Журналдың  редакциялық  алқасына  ҚР  ҰҒА  академиктері  Өмірзақ 
Айтбаев  пен  Оразалы  Балабековпен  бірге  шетелдің  белгілі  ғалымдары 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
Қ.Ж.Амирғазин  (Ресей  Халық  өнері  жоғары  мектебінің  Омбы  филиалының 
директоры, 
п.ғ.д., 
профессор), 
С.Любчик 
(Португалияның 
Нова 
университетінің  профессоры,  PhD  докторы),  Вальтер  Фризен  (философия 
ғылымдарының  кандидаты,  Германия)  және  оқу  орнымыздағы  атақты 
ғалымдар еніп отыр.  
Журнал  бетіндегі  мақалалар  үш  тілде  –  қазақ,  орыс,  ағылшын 
тілдерінде  жарияланатын  болады.  Басылым  педагогика  және  психология, 
тарих  және  археология,  тіл  білімі  мен  әдебиеттану,  жаратылыстану 
ғылымдары  мен  математика,  қоғамдық  ғылымдар,  құқық  және  экономика, 
кәсіптік оқыту, мәдениет пен өнер, спорт салалары, жас ғалымдар ізденістері, 
сонымен  қатар  жалпы  білім  беретін  орта  мектептердегі  оқыту  және  тәрбие 
әдістемелеріне қатысты өзекті мәселелерді қамтиды. 
Ғалымдардың  ғылыми  ізденістерімен  бірге  озық  үлгідегі  мектеп, 
колледж  ұстаздарының  инновациялық  оқыту  тәсілдерін  ортаға  салған 
мақалалар да журнал бетінен орын алады. 
Жаңа  басылым  еліміздегі  өзге  оқу  орындары  мен  шетелдердегі 
әріптестермен  пікір алысып,  тәжірибе бөлісу  мінберіне  айналатынына  кәміл 
сенеміз.  
 
 
 
 
Оңалбай АЯШЕВ,  
Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік  
педагогикалық институтының ректоры, 
п.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА Құрметті мүшесі 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
ПЕДАГОГИКА ЖӘНЕ ПСИХОЛОГИЯ 
 
ӘОЖ  004.031.42:37.01 (574) 
 
КӘСІПТІК ОҚЫТУ ҮДЕРІСІНДЕ ИНТЕРБЕЛСЕНДІ 
ТЕХНОЛОГИЯНЫ ПАЙДАЛАНУДЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ 
 
БАЙБАТШАЕВА А.Е, ЖОЛДАСБЕКОВА Г.Д. 
 
Мақалада  кәсіптік  оқыту  үдерісінде  интербелсенді  технологияны  тиімді 
пайдалану және бейіндік оқыту мәселелері қарастырылған. Сонымен қатар аталған 
әдіс арқылы өтілетін сабақтарда игерілетін икем-дағды, машық түрлеріне кеңінен 
тоқталған. 
Кілт  сөздер:  Кейс-стади,  тренингтер,  аквариум,  эссе,  интербелсенді 
технологиялар 
 
Қазіргі  кезде  білім  мазмұны  мен  білім  беру  жүйесі  оның  нәтижесіне 
қарап  бағаланатыны  мәлім.  Сондықтан  білім  беру  жүйесінде  ғылым  мен 
практика  жетістіктері  негізінде  жеке  адамды  қалыптастыру,  дамытуда  оны 
кәсіби тұрғыдан шыңдауға басты назар аудару қажет. 
Нарықтық  қатынастар  негізінде  қалыптасып  келе  жатқан  Қазақстан 
Республикасының  орта  білім  беру  жүйесіндегі  негізгі  басымдықтардың  бірі 
оқушылардың  мүдделерін  қолдау  болып  табылады.  Осыған  орай  әрбір 
мұғалімнің  ең  негізгі  міндеті  –  әрбір  оқушының  білім  алуға  деген 
қызығушылығы  мен  шығармашылық  шабытының  тууына  жағдай  жасау. 
Осының  негізінде  ең  маңызды  педагогикалық  міндет  –  Қазақстан 
Республикасының  азаматын  қалыптастыру,  өмірлік  мамандығын  анықтау 
және оның өмірге деген дұрыс көзқарасын қалыптастыру мәселесі шешіледі: 
Қазіргі  білім  беру  саласындағы  оқытудың  озық  технологияларын 
меңгермейінше,  сауатты,  жан-жақты  маман  болу  мүмкін  емес.  Өзін-өзі 
дамытып,  оқу  тәрбие  үдерісін  тиімді  ұйымдастыруына  көмектеседі. 
Интербелсенді  оқыту  технологиясының  (ИОТ)  тиімділігі  оқытушының  оны 
жүзеге асыру сапасына да көп байланысты болды. 
Тәжірибелі,  іскер  мұғалімдердің  авторлық  сабақтарының  дәстүрлі 
сабақтар сияқты қандай да бір шаблон, стереотиптік жолы жоқ десек, артық 
емес.  Оның  түпкі  мақсаты  –  білім  сапасын  көтеру,  оқыту  үдерісін 
жандандыру,  оны  бірізділік  пен  формализмнен  аулақтау.  Әрбір  педагогтің 
тілегі осыған саятын болғандықтан, әрқайсысының оқытудың  интербелсенді 
әдістерін  қолдануда  өз  деңгейін,  оқушылар  деңгейін,  оқу  сыныптарының 
материалдық  базасын  және  өтілетін  сабақ  материалының  тарау  ішіндегі 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
алатын  орны  мен  маңызын  ескере  отырып,  сәтті  пайдалануға  толық 
мүмкіндігі бар. 
Интербелсенді  оқыту  моделін  пайдалану  өмірлік  жағдаяттарды 
модельдеуді,  рөлдік  ойындарды  қолдануды,  мәселені  бірлесіп  шешуді 
қарастырады.  Оқу  үдерісінің  қандай  да  бір  қатысушысын  немесе  идеяны 
(яғни, жақсы оқитындарға ғана назар аудару сияқты) ерекшелеуді шектейді. 
Бұл модельге адамгершілікпен, демократиялық жолмен келуді үйретеді. 
Интербелсенді  технологиялардың  пайда  болуы  мен  дамуы  оқытудың 
алдына  жаңа  міндеттер  қоюға  ықпал  етеді.  Оқушыларға  білім  берумен  ғана 
шектелмейді. Сонымен бірге олардың бойында танымдық қызығушылық пен 
қабілеттің,  шығармашылық  ойлаудың,  дербес  ақыл-ой  еңбегімен  айналысу 
шеберлігі мен дағдыларының қалыптасуы мен дамуына ықпал жасайды.  
Қазіргі 
педагогика 
ғылымы, 
барлық 
педагогикалық 
тұжырымдамаларының  құндылығы  оқыту  үдерісі  мен  тәрбиелеу  барысында 
оқушылардың  белсенділігін  арттыру  мәселелерін  қарастыруға  байланысты 
болуда.  Мұнда  оқытудың  тиімділігін  арттыру  мақсатымен  интербелсенді 
оқытудың  келесі  әдістері  қолданылады:  нақты  жағдайларды  талдау  (кейс-
кезең),  мәселелік  жағдайларды  шешу;  психологиялық  тестілеу  және 
тренингтер;  топтық  пікірталастар;  сауалнама  және  сұхбат  алу;  іскерлік 
ойындар,  компьютерді  пайдалану;  білімді  бақылау  және  өзін-өзі  бақылау; 
бір-бірін  оқыту;  көрнекілікті  қолдану;  оқу  материалының  мәселелік 
мазмұндамасы.  
Интербелсенді  технологиялардың  мәні  проблеманы  шешу  үдерісінде 
оқушылардың  кәсіби  іс-әрекет  тәсілдерін  меңгеруге  мүмкіндік  туғызатын 
тапсырмаларды  оқуына  байланысты.  Оқытудың  белсенді  әдістерінің 
ерекшелігі  мынада,  ол  практикалық  білімді  меңгеруге  мүмкіндік  туғызатын 
практикалық және ойлау іс-әрекеттерін толық мәнде жүргізуге негіз болды. 
Оқу  мақсаты  басымдылығының  өзгеруі  білім  мен  тәрбие  мазмұнына 
елеулі түрде ықпал етіп, оны жаңартудың ең басты бағытттарын айқындауға 
және  нақтылы  міндеттер  белгілеуге  мүмкіндік  береді.  Жаңа  мазмұнды 
оқытудың нәтижелілігі мұғалімнің шеберлігі мен ізденісіне көп байланысты. 
Бәсекеге  қабілетті  тұлғаны  қалыптастыру  ұстаздың  білімділігін,  жан-
жақтылығын және кәсіби шеберлігін талап етері сөзсіз. 
Кәсіптік оқыту сабақтарында интербелсенді оқу таным үдерісін негізгі 
әрекетті  оқушы  өздігімен  атқаратын  «білім  игеру»  деп  таниды,  мұнда 
«үйрену»,«тану»,  «оқу»  сияқты  етістіктер  қолданылады:  «Үйрету  мүмкін 
емес, тек үйрену ғана ықтимал». 
● интербелсенді лекциялар мен семинарлар;  
● пікірталастар;  
● ойындар (оқу, рөлдік, іскерлік, өндірістік, имитациялық және т.б.);  

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
● кейс-стади;  
● тренингтер;  
● оқытудың компьютерлік технологиялары
● интербелсенді технологияда қолданылатын дидактикалық тәсілдер. 
Әр  сабақта  мына  дидактикалық  тәсілдерді  қолданған  тиімді:  «Ой 
қозғау»,  «Т-кестесі»,  «Венн  диаграммасы»,  «Болжау»,  «Кластерлер»,  «Оңай 
және  қиын  сұрақтар  кестесі»,  «Ойлан,  жұптас,  пікірлес»,  «Алдын-ала 
берілген  атаулар»,  «Үлкен  шеңбер»,  «Қос  шеңбер»,  «Атаулар  туралы  үш 
сұрақ»,  «Еркін  жазу»,  «Білемін,  білгім  келеді,  білдім»,  «Дөңгелек  үстел», 
«Үш қадамды сұхбат», Т»оптық зерттеу», «Кең көлемді лекция», «Сұрақ қою, 
қайтадан  сұрақ  қою»,  «Қос  жазба  күнделігі»,  «Үш  жазба  күнделігі»,  «Белгі 
қойып  оқу  (INSERT)»,  «Жигсо»,  «Жигсо-2»,  «Қайшыланған  пікірталас», 
«Аквариум», «Эссе» және басқалар (сурет2).  
Интербелсенді  оқуда  білім  алушылар  мынандай  білім,  білік,  дағды, 
машықтарға үйренеді: 
– Терең ойлану, жеке рефлексиялық қабілеттерді дамыту; 
– Өз идеялары мен әрекеттерін талдау және баға беру; 
–  Ақпаратты  өздігімен  түсініп,  оны  таразылап,  екшеп,  оның  ішінен 
керектісін таңдап алу
– Ақпаратты жан-жақты талдау; 
– Өздігімен жаңа түсінік пен білім құрастыру
–  Оқу  барысында  жеке  басының  құндылықтары  мен  сенімдерін 
қалыптастырып, белсенді өмірлік позиция ұстану; 
– Пікірталастарға қатысып, өз ойы мен пікірін дәлелдеу; 
– Басқа да балама пікірлерді ескеру
– Шешім қабылдау және қиын мәселелерді шешу; 
– Ортақ жұмысқа жұмыла білу; 
– Басқалармен тиімді қарым-қатынас құру, өзара әрекеттесу; 
– Үйренушілер ұжымына ортақ бірлесе жұмыс жасаудың рухани және 
моральдік ережелерді қабылдау; 
– Оқушылардың тобын ұжым ретінде қабылдау. 
Бұл  біліктер  тұлғаның  тұрақты  қасиеттеріне  айналып,  тек    оқушылар 
сыныпта орын алып қана қоймай, сонымен бірге өмірдің басқа да жақтарынан 
тиянақты түрде көрінеді. 
Мұғалім 
мен 
оқушының 
интербелсенді 
шығармашылығы  шектелмейді.  Оны  қойылған  мақсатқа  дұрыс  бағыттай 
білудің  маңызы  зор.  Бүгінгі  шығып  жатқан  әдістемелік  инновациялар 
оқытудың интерактивтік әдісімен байланыстырылған. Интербелсенді оқыту – 
бұл,  ең  алдымен,  оқушы  мен  мұғалімнің  қарым-қатынасы  тікелей  жүзеге 
асатын  сұхбаттасып  оқыту  болып  табылады.«Интербелсенді»  оқытудың 
негізгі  сипаттамалары  қандай?  Интербелсенді  оқыту  –  бұл  танымдық 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
әрекеттің  арнаулы  ұйымдастыру  формасы.  Ол  толық  айқындалған  және 
мақсатын  алдын-ала  болжауға  болатын  оқыту  түрі.  Осындай  мақсаттардың 
бірі – оқушы өзінің жетістіктерін, интеллектуалдық белсенділігін сезетіндей, 
оқу барысының өнімділігін арттыратын оқытудың жинақы шарттарын жасау. 
Кәсіптік  оқытуда  оқушыларға  тігін  бұйымдарын  дайындауда 
технологиялық үдерістер және осы үдерістердің ғылыми негіздері жөніндегі 
білім  берумен  қатар  практикалық  сабақта  олардың  еңбек  іскерліктері  мен 
дағдыларын еңбектің саласына сай қалыптастыру тиімді болып табылады. 
Оқушыларды 
тігін 
бұйымдарына 
дұрыс 
дайындау 
үшін 
ұйымдастырушылық-педагогикалық  шарттар  керек.  Олар:  мектептің 
материалдық-техникалық  базасы;  мектептің  басқа  өндіріс  орындарымен 
байланысы;  кәсіпке  баулудың  формалары  мен  әдістерін  пайдалану  және 
қолдану,  оқытудың  құралдары; кәсіпке  баулу  мұғалімдерінің  педагогикалық 
шеберлігінің жоғары деңгейі.  
Кәсіптікке  оқыту  мұғалімі  мектеп  оқушыларына  тігін  бұйымдарын 
дайындауға  үйретуде  төмендегідей  білім  мен  ептіліктерді  қалыптастыруы 
керек: 
– технологиялық сипаттағы білімдер жүйесін; 
– технологиялық дүниетанымын; 
–  тігін  бұйымдарын  әзірлеу  барысын  жоспарлауды,  бақылауды,  және 
өзіндік іс-әрекетті бақылауды ұйымдастыру; 
–  әртүрлі  оқу-өндірістік  жағдайларда  және  іс-әрекет  түрлерінде 
жасалынатын жалпы еңбектік ептіліктерді; 
– ойлауды, шығармашылық іс-әрекет элементтерін;  
–  жинау,  талдау,  талдап  қорыту,  мәнді  жақтарын  бөліп  алу,  жіктеу, 
топтамалау сияқты технологиялық ептіліктерді. 
Интербелсенді  технология  ерекшеліктерін  ескерсек,  құрастырылған 
тапсырмаларды 
орындау 
оқушыларға 
орындалатын 
операцияларды 
практикалық  тұрғыдан  қолдану  нәтижесін,  жемісін  көруге  мүмкіндік  береді 
және  тігін  бұйымдарын  тігуді  үйренуге  деген  қызығушылығын  арттырады. 
Қазіргі  таңда  бұл  интербелсенді  технологияны  өздерінің  педагогикалық 
жұмысында барлық оқытушылар қолданып жүр. 
Сонымен, қазіргі әлем бойынша индустриялық қоғамнан интербелсенді 
қатынас  жасауға,  оны  жүзеге  асыратын  ақпараттық  қоғамға  көшу  үрдісі 
жүріп жатқанда, интербелсенді әдістерді тиімді қолдана білсек,  оқушыларды 
жаңа ғасырдың білікті, бәсекеге қабілетті, білімді, ақыл-ойы дамыған азаматы 
етіп даярлай аламыз. 
ӘДЕБИЕТТЕР 
1. 
Назарбаев 
Н.Ә. 
«Қазақстан-2030 
стратегиясында 
барлық 
қазақстандықтардың  өсіп  өркендеуі,  қауіпсіздігі  және  әл-ауқатының  артуы»  атты 
жолдауы. – Алматы: ЮРИСТ, 2001. – 104 б. 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 

 
2.  Активные  методы  обучения:  рекомендации  по  разработке  и  применению: 
учеб.-метод.  пособие  /  Е.В.  Зарукина,  Н.А.  Логинова,  М.:  Новик.  СПб.:  СПбГИЭУ, 
2010. – 59 с. 
3. Қараев Ж.А. Педогогическая технология дифференцированного обучения. –
Алматы, 1999. – 220 б. 
 
БАЙБАТШАЕВА  А.Е,  ЖОЛДАСБЕКОВА  Г.Д.  ОСНОВНЫЕ  НАПРАВЛЕНИЯ 
ПРИМЕНЕНИЯ 
ИНТЕРАКТИВНОЙ 
ТЕХНОЛОГИИ 
В 
ПРОЦЕССЕ 
ПРОФИЛЬНОГО ОБУЧЕНИЯ  
В  статье  рассматривается  профильное  обучение  на  основе  интерактивной 
технологии в процессе совершенствования учеников.  
Ключевые  слова:  кейс-стади,  тренинги,  аквариум,  эссе,  интерактивные 
технологии. 
 
BAIBATSHAYEVA  A.E.  ZHOLDASBEKOVA  G.D.  THE  MAIN  DIRECTIONS 
INTERACTIVE  TECHNOLOGY  USED  IN  THE  PROCESS  OF  PROFESSIONAL 
EDUCATION. 
The article deals with specialized education on the bases of  interactive technology in 
the process of improving students’ knowledge. 
Keywords: case study, training, aquarium, essay, interactive technologies. 
 
 
УДК  378( 574)  
 
INTEGRATION OF ACADEMIC SUBJECTS 
IN KAZAKHSTANI INSTITUTES OF HIGHER EDUCATION 
IN TERMS OF CREDIT TECHNOLOGY 
 
NURLYBEKOVA A.B., SHVAIKOVSKIY A.S. 
 
The  article  is  devoted  to  consideration  of  the  peculiarities  of  credit  system  of 
education.  Special  attention  is  paid  to  consideration  of  the  possibilities  of  integration  of 
academic disciplines in institutes of higher education of the Republic of Kazakhstan. 
Keywords:  Integration,  academic  subjects,  credit  technology,  international 
cooperation, European educational space. 
 
The State program of education development in the Republic of Kazakhstan 
for 2011-2020 as one of the priority directions includes “... design of the effectively 
working  educational  system  providing  the  broad  cross-section  of  the  population 
with educational standards (at a global level) of high quality” [1]. 
The  distinctive  feature  of  higher  education  of  the  XXI  century  is  the 
international  cooperation.  In  the  Republic  of  Kazakhstan  the  educational  systems 
of the European countries are the subject of special attention. The integration into 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
10 
 
the  European  educational  space  is  impossible  without  application  of  the 
international technologies. This is the reason of adoption of the credit technology 
in  home  higher  institutions.  On  the  way  to  integration  with  the  European 
educational space there are some attempts to organize the whole education system 
according to the global requirements. 
One of the basic aspects of reforming the modern education is reinforcing of 
the integration processes stimulating the students’ interest to the knowledge of the 
essence  and  the  world  phenomena  as  complete  objects.  The  tendencies  of 
integration and differentiation in science and education are increasing nowadays. 
Moving  to  modern  socially-oriented  market  economy  is  one  of  the  basic 
directions  of  the  reforms  carried  out  in  the  Republic  of  Kazakhstan.  Adoption  of 
the credit technology in the system of higher education of Kazakhstan became the 
consequence of the country’s inclusion in Bologna process which basic purpose is 
creation of the united European educational space. 
A  credit  technology  -  an  educational  technology,  allowing  to  reinforce  the 
levels  of  self-education  and  knowledge  creative  mastering  on  the  basis  of 
individualization, electiveness of the educational program within the framework of 
the regulated educational process and account of the knowledge volume in credits. 
The  main  principles  of  the  given  system  consist,  first  of  all,  in  freedom  of 
the students’ choice of the academic disciplines, special courses and even teachers. 
At  the  beginning  of  each  course  a  student  gets  a  course  program  with  the  whole 
complex of questions, tasks, tests for self-checking, etc. - the so-called syllabus. A 
teacher acts now only as a consultant directing and adjusting the students’ work. A 
student gets an opportunity to take at choice the obligatory subjects and disciplines 
preschedully. 
It is possible to judge about the perspectivity of the credit technology on the 
following parameters: 
-  achievement  of  the  international  “transparency”  of  the  existing  national 
educational  systems  (the  aim  -  to  enable  people  to  get  education  at  convenient 
locality); 
- compatibility with any national educational system; 
-  applicability  by  all  kinds  of  the  programs  and  forms  of  higher  education 
(full-time, part-time, distant); 
- opportunity of the international test transfer;  
- compatibility with the European diplomas. 
In  addition  the  credit  system  profitably  represents  the  interests  both  of 
students and teachers: 
- introduction of credits for estimation of the labor expenditures; 
-  personal  participation  of  each  student  in  formation  of  the  individual 
curriculum; 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
11 
 
- freedom of choice of the curriculum disciplines; 
- use of the score system of academic progress. 
A  teacher’s  interests  are  submitted  by  the  teaching  technology.  In  the 
traditional  system  applied  until  recently  all  over  the  postsoviet  space,  a  teacher 
acted  as  the  transmitter  of  ready  knowledge,  and  a  student  -  as  the  passive 
perceiving  party.  In  the  credit  system  a  teacher  has  become  the  organizer  of 
cognitive-reflective  activity  and  makes  a  student  study  during  all  his  educational 
activity,  not  just  in  the  higher  school.  A  student  becomes  the  active  perceiving 
party, learning and getting experience of continuous self-education on the basis of 
initiative and independence. 
However  with  introduction  of  the  credit  system  in  the  Republic  of 
Kazakhstan there was a number of problems, in particular, connected to very short 
terms  of  its  introduction  (2004-2005).  In  this  connection,  the  students  have  not 
been  timely  provided  with  teaching  and  methodical  materials  as  the  teachers 
simply  did  not  have  time  for  material  preparation  for  each  student.  Besides 
originally  there  were  some  problems  with  students’  educational  knowledge 
assessment on the new system. If earlier a lesson lasted 1,5 hours now it lasts only 
50 minutes. Each discipline can have from one up to three credits, i.e. is designed 
for  45-135  hours,  and  into  the  structure  of  one  credit  are  included:  15  hours  of 
lectures, 15 hours of independent work with a teacher, 15 hours of students’ self-
independent work. If there is more than one credit it is possible to vary hours. For 
example, if there are three credits for a subject (45 hours of lectures, 45 hours of 
independent work with a teacher, 45 hours of students’ self-independent work) it is 
possible  to  conduct  15  lectures  and  30  seminars  or  30  lectures  and  15  seminars 
(hours  for  independent  work  with  a  teacher  and  students’  self-independent  work 
are not varied). 
But  to  get  accustomed  to  all  this  both  the  students  and  teachers  needed  a 
period  of  adaptation.  Thus,  the  teachers  are  interested  now  in  making  the  subject 
interesting  to  students,  otherwise  they  can  be  dismissed,  if  not  enough  of  the 
educational groups will be formed. 
Despite  of  all  these  difficulties,  the  credit  system  allows  teachers  and 
students  to  form  the  educational  process  and  to  determine  the  subjects  which  are 
necessary for the future professional work. 
Besides  students  get  opportunity  to  study  the  subjects  not  presented  in  the 
higher  school  programs,  and  to  pass  them  in  other  higher  schools  under  the 
programs of internal and external academic mobility. These disciplines are put on 
the diploma on the basis of the transfer system. 
Thus, taking the way of reforming the higher education and approaching its 
standards  to  the  European,  Kazakhstan,  first,  gets  opportunity  to  make  the  higher 
school  diplomas  liquid  abroad.  Besides  the  RK  government  hopes  “to  optimize” 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
12 
 
economically the educational sphere of the country and to make it attractive for the 
Europeans. In general the credit technology is progressive and can really organize 
the European educational space in the united integral system. 
Within  the  framework  of  the  given  research  the  regulations  on  the  credit 
technology,  a  theoretical  material  and  the  collected  experience  of  activity  of  the 
higher educational institutions in the Republic of Kazakhstan on introduction of the 
credit technology have been investigated [2]. 
The  analysis  of  the  didactic  material,  curricula,  programs,  teaching  and 
methodical complexes of various disciplines, seminars on introduction of the given 
educational  system,  show,  that  in  conditions  of  the  credit  educational  system 
undoubtedly  there  is  an  active  process  of  integration  of  various  branches  of 
sciences. It influences the quality of mastering the subjects. 
In view of the conducted research the working programs on various subjects 
of the specialities “Foreign language: two foreign languages”, “Theory and practice 
of  translation”,  “Foreign  philology”  and  the  syllabuses  for  students  of  the  given 
specialities were analyzed. 
In  our  opinion,  the  urgency  of  the  problem  of  the disciplines integration in 
conditions of the credit system, its insufficient readiness in modern pedagogics has 
been increased. 
The  interpretation  of  the  concept  of  intersubject  relations  in  pedagogical 
science is ambiguous. Traditionally the intersubject relations are considered as the 
mutual coordination of curriculums caused by the system of sciences and didactic 
purposes. At the same time comprehension of the intersubject relations as didactic 
condition providing the development of cognitive abilities is popularized. There is 
a tendency of the intersubject relations allocation in independent didactic principle. 
Today  in  pedagogics  they  address  more  often  to  the  concept  of  the 
disciplines integration. Integration means association in the whole of some parts or 
elements. Integration - the process of the sciences rapproachement and connection, 
occurring alongside with differentiation. 
We  consider  the  phenomena  of  intersubject  relations  and  integration  from 
the  following  positions.  The  didactic  principle  of  the  intersubject  relations  is 
characterized from our point of view as directive to organization of the pedagogical 
process in view of the common in the contents of subjects and approaches to their 
mastering.  Such  organization  of  the  teaching  process  under  influence  of  the 
purposeful  realization  of  the  intersubject  relations  positively  affects  its 
productivity.  At their  systematic  and  purposeful realization  the  whole educational 
process caused by a high level of integration is reconstructed. 
Integration  of  the  disciplines  we  consider  as  the  pedagogical  phenomenon 
determining  the  ways  of  developing  the  subject  system  of  education  and  directed 
on  deepening  of  interrelations  and  interdependence  between  the  subjects. 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
13 
 
Integration as the pedagogical phenomenon has methodological substantiation and, 
not  denying  the  subject  system,  in  many  respects  it  promotes  soution  of  the 
common  and  adjacent  problems  at  training  the  specialists  with  higher  education. 
Integration  of  the  subjects  -  one  of  the  directions  of  active  search  of  new 
pedagogical  decisions  promoting  development  of  the  creative  potential  of  the 
teaching  staff  for  more  effective  influence  on  independent  cognitive  activity  of 
students, on the level of their activity in mastering the curriculum disciplines [3]. 
The important positive moment in the history of development and realization 
of the idea of intersubject relations is transfer of the higher school of the Republic 
of Kazakhstan to the credit system. The credit technology deduces the educational 
process on a new qualitative level and has a number of distinctive features. 
As  the  monitoring  has  shown,  in  conditions  of  the  credit  technology  the 
significant  role  in  mastering  the  discipline  material  and  organization  of  the 
educational process the intersubject relations have. The educational process in the 
integrated  subjects  is  directed  not  only  on  maintenance  of  the  learners  with 
knowledge necessary for practical activities, but also on development of the skills 
to use this knowledge creatively in new conditions, to analyze them, to choose the 
necessary and missing in the information stream, and also to plan independently, to 
carry  out  and  supervise  the  activity.  The  important  significance  has  formation  of 
such  common  discipline  skills  which  will  provide  the  quality  of  independent 
cognitive activity of a student at higher school disciplines studying and will affect 
the development of the professional competence of the future specialists. 
The  credit  technology  is  inconceivable  without  teaching  and  methodical 
maintenance of the cognitive process. The teaching and methodical maintenance of 
the discipline is directed on solution of the following specific tasks: 
-  defining  the  discipline  place  and  its  role  in  educational  program  of 
speciality; 
- choice of the most effective teaching methods and approaches; 
- realization of the educational program intersubject relations; 
- organization of students’ class and out-of-class independent work; 
- activization of cognitive and creative activity of students; 
- maintenance of interrelation of the educational and research processes. 
The efficiency of the intersubject relations at the credit technology lessons is 
proved by the following didactic conditions: concrete instruction on the discipline 
prerequisites  and  postrequisites  in  working  programs  (syllabuses);  precise 
determination of the teaching material volume and contents, on the basis of which 
the intersubject relations are realized; their developed inclusion in the contents of 
lectures,  in  methodical  design  of  practical  classes,  in  calendar-thematic  plans  of 
teachers and plans for practical classes in students’ syllabuses; concretization of the 
learning  objectives  from  the  point  of  view  of  the  acquired  adjacent  concepts  and 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
14 
 
skills;  analysis  of  the  concepts  common  for  several  subjects;  development  of  the 
generalized  world  outlook  categories;  application  of  the  generalized  cognitive 
skills  and  methods;  development  of  the  common  subject  skills  necessary  for 
mastering all the higher school disciplines; application of various visual aids from 
the  related  disciplines;  statement  of  the  problem  questions  of  the  intersubject 
contents;  application  of  the  interactive  methods  of  teaching;  coordination  of 
activity of teachers of different subjects. 
The potential of the intersubject relations now as the research has shown, is 
extremely  great.  There  is  a  necessity  for  development  of  conceptually  new 
integrated  approaches  to  mastering  the  higher  school  disciplines  in  conditions  of 
the  credit  technology.  The  principle  of  the  intersubject  relations  is  traditionally 
connected to solution of didactic problems and regarded as one of the conditions of 
development of the teaching technology. The principle of the interbranch scientific 
integration  in  high  degree  is  connected  to  the  substantial  component  of  the 
educational process probability.  
In  the  context  of  the  common  discipline  skills formation  the importance  of 
the language disciplines affecting the quality of all subjects mastering is increasing. 
It  makes  teachers  of  the  language  disciplines  use  the  great  opportunities  of  the 
intersubject relations during classes for achievement of a high level of teaching and 
getting perfect results in learning. Both a teacher and a student should realize, that 
in  all  subjects  the  same  speech  skills  are  formed,  but  on  different  language 
material.  Therefore  the  intersubject  relations  which  consolidate,  reinforce  the 
developed skills are of paramount importance. 
The priority direction of the research is the characteristic of the condition of 
organization  of  the  intersubject  relations  both  at  language,  and  other  kinds  of 
lessons, revealing the potential of intersubject relations.  
The  analysis  of  the  teaching  and  methodical  complexes  was  of  great 
importance for objective estimation of the condition, determination of the ways of 
development  and  designing  the  new  strategy  in  realization  of  the  intersubject 
relations in the higher school. 
The carried out research and the results of the experimental work prove the 
urgency  of  the  problem  of  the  intersubject  relations  in  conditions  of  the  credit 
system. Only in the aspect of the credit technology it is possible to allocate some 
directions in research of the potential of intersubject relations in the higher school.  
 
REFERENCES 
1. State program of education development in the Republic of Kazakhstan for 2011-
2020. - Astana: Akorda, #1118, 7.12.2010. 
2.  Rules  of  educational  process  organization  on  the  credit  technology  in  the 
Republic of Kazakhstan. Order #152, 20.04.2011. 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
15 
 
3.  The  instructive  letter  on  organization  of  the  educational  process  on  credit 
technology in higher educational institutions of the RK, #U-01, 14.03.2008. 
 
НҰРЛЫБЕКОВА  А.Б.,  ШВАЙКОВСКИЙ  А.С.  ҚАЗАҚСТАННЫҢ  ЖОҒАРЫ 
ОҚУ 
ОРЫНДАРЫНДАҒЫ 
АКАДЕМИЯЛЫҚ 
ПӘНДЕРДІҢ 
КРЕДИТТІК 
ТЕХНОЛОГИЯ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
Мақалада кредиттік оқу жүйесінің ерекшеліктері қарастырылады. Сонымен 
қатар  Қазақстанның  жоғары  оқу  орындарындағы  академиялық  пәндерді  кіріктіру 
мүмкіндіктеріне айрықша назар аударылған.  
Кілт  сөздер:  интеграция,  академиялық  пәндер,  кредиттік  технология, 
халықаралық кооперация, Еуропалық білім беру кеңістігі. 
 
НУРЛЫБЕКОВА 
А.Б., 
ШВАЙКОВСКИЙ 
А.С. 
ИНТЕГРАЦИЯ 
АКАДЕМИЧЕСКИХ  ДИСЦИПЛИН  В  ВЫСШИХ  УЧЕБНЫХ  ЗАВЕДЕНИЯХ 
КАЗАХСТАНА В УСЛОВИЯХ КРЕДИТНОЙ ТЕХНОЛОГИИ 
В  статье  рассматриваются  особенности  кредитной  системы  обучения. 
Особое  внимание  уделено  рассмотрению  возможностей  интеграции  академических 
дисциплин в высших учебных заведениях Республики Казахстан. 
Ключевые  слова:  интеграция,  академические  дисциплины,  кредитная 
технология, 
международная 
кооперация, 
Европейское 
образовательное 
пространство. 
 
 
УДК  330-057.874 
 
ОСНОВНЫЕ ПРИНЦИПЫ СОДЕРЖАНИЯ ЭКОНОМИЧЕСКОГО 
ОБРАЗОВАНИЯ ШКОЛЬНИКОВ 
 
ДОСБЕНБЕТОВА А.Ш., ИЗБАСХАНОВА А.А. 
 
В статье авторы приводят определение понятия «экономическое образование 
школьников»  и  рассматривает  основные  принципы  содержания  экономического 
образования.  Основной  акцент  делается  на  принцип  учета  этнорегиональных 
особенностей в процессе формирования экономической культуры школьников. 
Ключевые  слова:  экономическая  культура;  экономическое  образование; 
экономическое 
воспитание; 
содержание 
образования; 
этнорегиональные 
особенности. 
Переход  общества  к  рыночной  экономике,  изменение  экономических 
отношений  в  стране,  расширение  экономических  возможностей  граждан 
обусловили  необходимость  принципиальных  изменений  в  организации, 
содержании 
и 
методике 
экономического 
образования, 
так 
как 
общепризнанной  стала  идея  о  том,  что  экономические  знания  делают 
продуктивной деятельность людей в любой сфере. 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
16 
 
В этих условиях возрастает роль и ответственность профессиональной 
школы,  призванной  обеспечить  формирование  нового  экономического 
мышления  учащихся.  В  этом  процессе  образованию  принадлежит  ведущая 
роль,  поскольку  тот  или  иной  уровень  культуры  человека  есть  результат 
воспитания и обучения. 
Предпринятый  нами  анализ  сущности  понятия  «экономическое 
образование»  дает  нам  основание  считать  возможным  и  обязательным 
направленность 
экономического 
образования 
на 
формирование 
экономической культуры школьников как одного из основных качеств.  
Вслед  за  Е.В.Анкундиновой  под  экономическим  образованием  мы 
понимаем  развитие  экономической  культуры  учащихся  через  усвоение  ими 
экономических  знаний,  умений  и  навыков,  выработку  элементов  научного 
экономического  мышления  и  рационального  поведения  в  различных 
ситуациях,  воспитание  человека  культуры,  мыслящего  экономическими 
категориями [2]. 
Смысл  экономического  образования  заключается  в  том,  что  учащиеся 
должны  овладеть  нормами  поведения  (компетеностный  подход),  которые 
помогут  в  будущей  трудовой  жизни  проявить  деловитость,  бережливость, 
предприимчивость  и  многие  другие  качества,  необходимые  в  современных 
условиях. 
В своем исследовании мы определили экономическое образование как 
целенаправленный  процесс  и  результат  усвоения  учащимися  основ 
экономических  знаний,  овладения  экономическими  умениями  и  навыками, 
процесс и результат формирования качеств конкурентоспособной личности в 
условиях рыночной экономики. 
Обновление 
содержания 
экономического 
образования 
в 
профессионально-технических 
школах 
Казахстана 
взаимосвязано 
с 
необходимостью  ее  развития  на  основе  возрождения  языка,  национальных  
ценностей и самобытности культуры, традиций, обычаев казахского народа, 
учета особенностей экономического развития республики. 
Актуальность  учета  этнорегиональных  особенностей  в  процессе 
экономической  подготовки  учащихся  обусловлена  рядом  социально 
значимых  факторов.  Среди  них  –  гуманизация,  гуманитаризация, 
демократизация  процесса  обучения;  необходимость  учета  социально-
экономических  особенностей  республики  и  ее  регионов,  культурно-
исторических  ценностей,  традиций  казахского  народа  при  формировании 
содержания экономического образования и др. 
От  учета  этих  факторов  во  многом  зависит  раскрытие  огромных 
потенциальных возможностей личности. 

«ОҚМПИ ХАБАРШЫСЫ» – «ВЕСТНИК ЮКГПИ», №1, 2014 ж. 
17 
 
«Учебно-воспитательный процесс – процесс, охватывающий обучение, 
воспитание  и  развитие  детей.  Обучение  любому  предмету,  в  процессе 
которого у учащихся формируются личностные качества, является составной 


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал