Құрметті азаматтар!



жүктеу 0.67 Mb.

бет2/6
Дата25.01.2017
өлшемі0.67 Mb.
1   2   3   4   5   6

Әзірлеген Гүлнар АхМеТОвА 

Жүсіпбек ӘЖІҒұЛОв, 

Балалар жұқпалы аурулар 

ауруханасының бас дәрігері: 

– Бізде тұмау жұқтырған 

науқастардың тек біреуі ғана 

жатыр. 14 жастан асқан баланың 

денсаулығы қазір жақсы. 

Ауруханаға түскеніне тек бір 

сөтке болғанымен, баланың 

қызуы қайтып, тамақ ішетін 

болды. Дәреті бірқалыпты, ем 

алып жатыр. Негізінен, 

антибиотик және тамифлю 

дәрісін қолданып жатырмыз. 

Сонымен бірге тамырдан сұйық 

дәрі де құямыз. Басқа да керекті 

дәрі-дәрмектерді қолданудамыз. 

Науқас бізде ең кемі жеті күн 

болады. Ары қарай не болатынын 

көре жатармыз. Егер денсаулығы 

қалпына келетін болса, баланы 

үйіне жібереміз. Қазір жазылуы 

туралы бірдеңе деуге әлі ерте. 

Мұрат АЛМАСБеКұЛЫ

БеЛГІЛерІ:

Жоғары температура, денедегі сыр-

қат, бас ауруы, тамақ ауырады, жөтел, 

мұрын бітуі, құсу және шаршаңқылық. 

Егер  сіз  өзіңізді  нашар  сезінсеңіз,  тез 

арада медицина орталығына барға ны-

ңыз жөн. Мынаны ұмытпауыңыз керек: 

шошқа  тұмауы  емделеді.  Тұмауды  ем-

деу  кәдімгі  маусымдық  тұмау  секілді 

жүргізіледі.



ҚАЛАй САҚТАНу КереК?

Денсаулық  сақтау  органдары  ауру-

дың  алдын  алудың  кейбір  ережелерін 

сақтауды ұсынады:

1.  Мүмкіндігінше  пандемиялық  тұ-

мау  оқиғалары  тіркелген  алыс  және 

таяу шетелдерге баруды шектеу.

2.  Тыныс  жолдары  ауруларының 

клиникалық белгілеріне (қызу көтерілуі, 

тамақ ауруы, жөтел, мұрын бітуі) на зар 

аудару.

3.  ауру  белгілері  пайда  болса,  дә-



рігерлермен кеңесу.

4. Бұл жағдайда басқа адамдармен 

байланыстан аулақ болу.

5. Қолды сабынмен немесе спиртпен 

сүрту.

6.  Бөлмелерді,  әсіресе  жалпы  пай-



даланудағы орындарды желдету.

7.  Егер  сіз  немесе  отбасы  мүше-

лерінің  бірі  сырқаттанса,  мектепке  де-

йінгі  балалар  мекемелеріне,  мектепке 

немесе жұмысқа бармау.

8. ауру белгілері пайда болса, бір-

жолғы дәкепердені пайдалану.

9. ауру белгілері пайда болса, туыс-

тармен және достармен байланыстарды 

шектеу.


10.  Шетелден  келгеннен  кейін  жеті 

күн бойы шұғыл медициналық көмекке 

жүгіну  үшін  көңіл  күйіңнің  төмендей 

бастағанын  байқататын  белгілер  мен 



денсаулық жағдайын бақылау. 

Аталмыш ауру ең бірінші 

Мексикадан басталған. Соңғы 

деректер бойынша, бүгінде онда 

шошқа дертінен 200-ге жуық адам 

қайтыс болса, екі мыңнан астам адам 

ауруханаға жатқызылған. Дәл қазір 

Мексикада барлық мектептер, мұра-

жайлар, театрлар жабылды. Сонымен 

қатар қоғамдық шаралар мен футбол 

матчтары тоқтатылды. Бұл ауру 

шошқадан – адамға, адамнан адамға 

ауа арқылы тез тарайды екен. Өйткені 

айналасы біраз уақыттың ішінде бұл 

дерт АҚШ, Канада, Жаңа Зеландия, 

испания, Франция, Бразилия, израиль 

елдеріне де тарап үлгерген. 

КеСеЛДІң ШЫҒу ТАрихЫ

Осы мәселеге байланысты төтенше жағдай жариялаған АҚШ-та 

66 кісіден аталмыш тұмау байқалған. Тіпті АҚШ президенті Барак 

Обамамен Мексика зиратында қол алысқан археолог Фелип Солис те 

көп ұзамай шошқа тұмауынан қайтыс болды. Ф.Солистің Обамамен 

кездесуінен 24 сағат өткенде өлуі Ақ үйде үлкен алаң туғызды. Алайда 

«Ассошиейтед пресс» ақпарат агенттігінің хабарлауынша, Обамада 

шошқа тұмауының белгісі байқалмаған. 

ОБАМАҒА ДА ҚАуІп ТӨНе ЖАЗДАДЫ

АяпБерГеНОв К.К., Республикалық 

санитарлық-эпидемиологиялық станса ның 

дәрігер эпидемиологы:

— Аурудың жедел тарау қаупі жоғары 

болғандықтан, тұрғындар аса сақ болуы 

керек. Бұл тұмаудың қарапайым тұмаудан 

айырмашылығы жоқ. Науқаста өту белгілері 

де бірдей. Сондықтан әрбір адам дене қызуы 

көтеріліп, мұрнынан су ағып, кей кезде 

құсып, бұлшықеттері ауыра қалса, дереу 

дәрігерге қаралғаны жөн. Мемлекеттік 

санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау 

департаментінің директоры Жандарбек 

Бекшиннің шошқа тұмауының алдын алу 

жөніндегі Үндеуі шықты. Осыған орай 

жоспар құрылып, адамдар көп жүретін әуе 

жолдары және теміржол бекеттерінде 

санитарлық- бақылау пунктілері құрылды. 

Сондай-ақ шетелмен байланыста жиі 

болатын туристік саяхатты ұйымдастырушы 

орындарда, кеден бекеттерінде, көші-қон 

полицияларында арнайы семинарлар 

өткізілді. Аурудың алдын алу мақсатында 

барлық тұрғындарға егу жұмыстарын жүргізу 

шаралары алдағы уақытта қарастырылып 

жатыр.

Сана


т НҰР

лы

БЕК (фо



то)

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№124 (124) 



25.07.2009 жыл, сенбі

www.alashainasy.kz

3

? Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ



Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Массаж-кереуеттің пайдасы қандай?

Құнды жәдігерді қалай пұлдауға болады?

Қаламызда «Серагем» массаж-кереуетінің кереметін насихаттап жүр ген-

дер көбейді. Осы массаж-кереуеттің адам денсаулығына пайдасы бар ма? 

 Айжан СәкенОвА,  Астана қаласы

Менің білейін дегенім, еліміздегі мұражай қорлары қандай жолдармен толығады? Айта-

лық, менің қолымда құнды жәдігер болса, мен оны мұражайға өткізгім келсе, маған ақы 

төлене ме?

Айдын БекҰЛЫ, Алматы қаласы

Мен әншейін бергі жағын ғана айтып 

тұрмын.  Олай  болса,  біз  осыны  неге  біл-

мейміз?  Біріншіден,  көшпелі  өмір  салтын 

кешкен бабаларымыздың өмірі аттың жа-

лында, түйенің қомында өткендіктен, көл-

денең жатқан көне бұйымды көтеріп алуға 

мұршасы  да  келмеді.  Екіншіден,  кеңестік 

кезеңде антиквариат туралы ауыз ашудың 

өзі  қылмыс  саналып,  сәл  ғана  сезік  ту-

дырсаң, әр қадамың аңдулы болды. Өйт-

кені,  рухани  мұра  жекеменшіктің  емес, 

мемлекеттің ғана иелігінде болуы тиіс еді. 

«Заң  қабылдау  керек»  деуге  мәжбүр-

лейтін  тағы  бір  себеп  –  бүгінде  жалған 

жәдігерліктерді  жасайтындар  өте  көп. 



Басы 1-бетте

Ой-КөКпар



Азат әкіМБек, коллекционер, 

Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген 

мәдениет қызметкері

Сандуғаш кенжеБАевА,

журналист

жәдігерлерімізді қастерлеу үшін арнайы 

«антиквариат туралы заң» қабылдау қажет пе?

Алысқа  ұзамай,  іргеміздегі  Қытай  бұл  «қа ра 

антиквариаттан» айтарлықтай пайда тауып отыр 

десем, қателеспеймін. Бүгін «Әлдебір жерде бір 

жәдігер  қымбат  ба ғаға  сатылып  жа тыр»  десе, 

ертең соның көшірмесін Қытай жа сайды да, тіпті 

түп нұсқаның  алдын  орап  кетеді.  Көбіне  олар 

қазақтың қылышын, фарфор бұйым дарды жасап, 

40-50  долларға  сатса,  сау да герлер  оның  үстіне 

он  есе  бағасын  қойып  сатып  жүр.  Бізде,  әрине, 

көпшілік  көненің  көзін  көшірмеден  айыра 

білмейді,  сондықтан  оп-оңай  жем  болып  отыра 

береді. Ондай жалған жәдігерге кімдер ұрынады? 

Алаяқ  антиквариат  сатушылар  бүгінде  жұмыс-

басты, қызмет орны нан бір сәтке кете ал майтын 

бизнесмен дердің  маңын  торуыл дайтын  болып 

алған.  Ал  бизнес мендердің  арасында  қазір  бір-

біріне  антиква риат  тарту  ету  сәнге  айналған. 

«Мынау менің арғы атам не әжемнен қалған еді, 

дүкендерде  бұл  бәлен  тұрады.  Маған  аяқасты 

ақша керек болып қалды, әйтпесе сатпас ем» деп 

мүләйім сіген  саудагердің  сөзі  мен  әшекейдің 

әдемілігіне  арбалған  бизнесмен  оның  құжатын 

да, басқа сын да сұрамастан ала салады. Қорыта 

айт қанда, қымбат қазынамыздың құнын көк тиын 

қылғымыз  келмесе,  онда  антиквариат  және 

жинақтаушылар  жөнінде  арнайы  заң  қабылдау 

жағын қолға алу қажет. 

Мен мұнымен тарихқа бей-жай 

қарау  керек  деп  отырғам  жоқ. 

Әрине көненің құнын біліп, қастер-

леуіміз  керек.  Ал  құндылықтарға 

деген  дұрыс  көзқарасты  ешбір  заң 

қалыптастыра  алмайды.  Ненің  не 

екенін,  оның  тарихта  алар  орны 

қандай екенін әуелі балабақша мен 

мектеп  қабырғасында  әр  балаға 

түсіндіріп,  санасына  сіңіруден  бас-

тауы мыз керек. Әйтпесе мына жақта 

қанша жерден заң қабылдап жатсаң 

да, егер балаң басқанікін қастер тұ-

тып,  соны  қымбатқа  бағалайтын 

болса, бүгінгі бар заңды ертең-ақ өз 

заманына  лайықтап  ала  салу  оған 

түк  те  емес.  Бұл  –  бір.  Екіншіден, 

белгілі  бір  ойшылдың  «құқықтар 

жай лы  сөз  қозғалған  жерде  құқық 

жайына  қа лады»  дегеніндей,  заң-

дар ды  көбейте  бергеннен  ештеңе 

өзгермейді. Тіпті керек десеңіз, кей-

де жазылмаған заңдар, ресми заң-

дардан әлдеқайда тегеурінді бо лып 

жатады. Сондықтан ең алдымен та-

рихи танымымызды арттырып, одан 

соң, әрине қолда барды кө рінгеннің 

қолтығына  қыс тырып  жіберуден  арылу 

ке рек. Олай ету арқылы өз тари хымызды 

өз гелердің  табанына  таптататы нымыз 

анық. Сана сында саңылауы бар адам бол-

са,  сайының  тасын  алтынға  айыр бас та-

майды, ал ақ шаға құныққан адамға қан-

ша  жерден  заң  қабылдасаң  да,  бәрібір 

тос қауыл  қоя  алмайсың.  Есебін  тауып, 

қай та екі есе пайда табады. Ал өткенін із-

деймін деген адам заңды күтпей-ақ іздей-

ді. Кезінде еш қандай заң болмаса да Ле-

нин градтағы  Тайқазанымызды  әке ліп  ал-

дық қой. Сол кезде қандай заң болды?..



Дайындаған

Мәриям әБСАТТАР 

Антиквариат туралы арнайы заң бәлкім қабылданар, 

бәлкім, «Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және 

пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 

2-шілдедегі заңына антиквариат дүниелерге қатысты 

мәселені арнайы тармақ етіп енгізерміз, бірақ бір нәрсе 

анық: мейлі мемлекеттік мұражайларда болсын, мейлі жеке 

жинақтаушылардың қолында болсын, әйтеуір жәдігерлеріміз 

тізімделініп, бақылау мен қорғауға алынуы тиіс. 

ҚОРЫТЫ

нДЫ

Дәрігер  Қарлығаш  Ташауованың 

мәлі метінше,  «Серагем»  сөзі  қытай  тілі-

нен  аударғанда  «таспен  емдеу»  деген 

мағынаны білдіреді. Бұл тас – асыл тас-

тарға жақындау келетін нефрит тасы. Со-

нымен бірге "Серагем" массаж-төсе гінде 

кар бон  (табиғи  көміртегі)  пайдаланы-

лады. Медицина, технология және конст-

рук торлық  саладағы  дүниежүзі  ғалым-

дары ның  бірігіп  жасаған  бұл  құралы 

арқылы  әлемдік  альтернативалық  ме-

дицинаның 4 түрлі: мануальды терапия, 

қытайдың  алтын,  күміс  инемен  емдеу 

тәсілі,  тибет  медицинасының  нүктелі 

қыз  дыру  (при жи гание)  және  массаж 

әдіс терін бір мезетте пайдалану іске асы-

рылады. Мұндай массаж – кереуетті дү-

ниежүзінің  55  мемлекетінде  қолдана 

бастаған. Әри не оның пайда-зиянын тұ-

тынушы өзі анықтай жатады.

Сіздің  сұрағыңызға  қатыс ты  мамандарға  ха-

барлас қа нымызда  төмендегідей  жауап  алдық: 

Мұ  ражайдың  негізгі  қоры  –  коллекциясы.  Кол -

лек  цияны толықтырудың екі жо лы бар: біріншісі 

– экспедиция, екіншісі – қолдан сатып алу. Өкі-

ніш ке қарай, коллекцияны жинаудың осы екі жо-

лы  да  мемлекет  тарапынан  ақша  бө лінбе-

гендіктен, дәл қазір іске аспай отырған көрінеді. 

Бүгінгі таңда өзіңіз секілді қолындағы небір құн-

ды  жәдігерлер  мен  қымбат  бұйымдарды  қайда 

апаратынын, қаншаға сата ты нын білмей жүрген 

адамдар  баршылық.  Бірақ  қалай  бол ғанда  да, 

ұлттық  құнды лық тарға  деген  құрметі  жоғары 

аза маттар  қо лын дағы  құнды  затты  өз  игілігіне 

ғана жаратпай немесе үйіне қо йып қоймай, ха-

лыққа ортақ қа зы на екендігін сезініп, мұражайға 

өткізіп  жатады.  Ал  кей біреулер  жекелеген  кол-

лек  цио нерлерге  са тады.  Коллекцио нерлер  құн-

ды заттың бағасын анықтау мақ сатында әрі оның 

түпнұсқа  еке ніне  көз  жеткізу  үшін  арнайы  ба -

ғалаушы, сарапшы ма мандарға жү гінеді. Алай   да 

Қазақ станда мұн дай маман дар дың өзі тап шы.

Гүлдеріміз антропологиялық соққыға ұшырап жатыр

Қаламыздың кейбір көшелерінен бол-

маса, барлық жерінен гүл атаулыны көр-

мейсің.  Бұл  біздің  салғырттығымыз  ба, 

жоқ  әлде,  оны  өсіруге  әл-қуатымыздың 

жет пегені ме? Егер жағдайымыз болмаса, 

неге гүл өсірудің ең тиімді әдістерін пайда-

ланбасқа?! Біздегі бір кемшілік – гүлдердің 

біржылдық  қана  түрлерін  отырғызамыз. 

Егер экономикасы дамыған батыс елдерін 

алатын  болсақ,  онда  қала  сәнін  келтіру 

үшін көбіне көпжылдық, бұтақты гүлдерді 

егеді.  Мәселен,  фарсити  деген  гүл  бізге 

онша таныс емес. Ол қаламыздың бір-екі 

жеріне  ғана  егілген  екен.  Зереңгүл  деп 

атап жүрген бөрте гүлдер де жоқтың қасы. 

Гүл  өсіруші  маман  Гөзел  Құлжабаеваның 

айтуынша, біржылдық гүл отырғызу үшін 

кемінде екі ай уақытты ұтуға тура келеді. 

Оның үстіне бізде қыста гүл өсіретін орын-

дар тапшы. Олай болса, бір рет гүл ашып, 

ертесіне  солып  қалатын,  үлкен  шығын-

дар ды қажет ететін гүлдерді отырғызудың 

қаншалықты  пайдасы  бар?  Ең  дұрысы, 

көпжылдық  гүлдерді  топтасты рып  егіп 

тастап, оған уақытылы күтім жа сау. Мұн-

дай  гүлдер  ерте  көктемнен  қара  күзге 

дейін кезекпен гүлдеп отырады. Егер осы 

әдісті  қолдансақ,  елдің  қалтасындағы 

қаржыны  жырмай-ақ,  даламызды  да, 

қала мызды да, бақ мекенге айналдыруға 

бо лар  еді.  Гүлдерді  қорғау  мәселесімен 

әкім дік  арнайы  айналысуы  қажет.  Бізде 

әлем нің басқа елдерінде сирек кездесетін, 

Қа зақстанның табиғатына тән гүлдер бар. 

Мә селен, Жоңғар Алатауында жаз мезгі-

лін де шұғанақ деген гүл жайнап жатады. 

Оны әсіресе, соңғы қоңырау кезінде оқу-

шы лар жұлғанға құмар. Қазір олар антро-

по логиялық  соққылардың  салдарынан 

тек таудың биік шыңдарында ғана өсетін 

болды.  Осы  салғырттығымыз  жалғаса 

берсе, аз жылдың ішінде бұл гүлді көрудің 

өзіне зар болатынымыз шындық. Еуропа-

ның бір мемлекетінде мынандай заң бар 

екен,  егер  сен  аулаңа  гүл  отырғызып,  үй 

маңындағы көгалды дер кезінде қырқып, 

жөнге келтіріп отырмасаң, саған айыппұл 

салады.  Бізге  де  дәл  осындай  заң  керек. 

Әсіресе, қала мен далада соңғы қоңырау 

кезінде  оқушылардың  шұғанақ  гүлін  жұ-

луына тыйым салынып, қорғауға алынуы 

тиіс.  Бұл  кемшіліктерді  жоюдың  тағы  бір 

жо лы  –  оқушыларға  гүл дің  қасиеті,  ар-

тық шылығы туралы ар найы сабақтар өткі-

зу. Егер баланың сана сына кішкентай кү-

ні нен  гүл  туралы  жақсы  ұғымды  сіңіре 

бер се,  ол  кейін  саналы  түрде  гүлдерді 

қор ғайтын  болады.  Бір  өкінерлігі,  бізде 

ба лаларға оны үйрететін мұ ғалімдер тап-

шы. Тіпті оқушыларға гүл дер жайлы мағ-

лұмат беретін арнаулы оқу лықтар, шағын 

кітапшалар  жоқ.  Ол  да  біз  үшін  құстың 

сүтіндей қат дүниеге айналып отыр. Дүкен 

сөрелері тек орыс тілінде жазылған кітап-

тарға толып тұр. Алай да оны оқып, түсінуге 

ауыл баласы ның шамасы келмейді.

нұрмұхаммед МАМЫРБекОв

еліміздің мәдени, 

рухани ордасы сана-

латын Алматы қаласына 

жыл сайын мың даған 

туристер, қонақтар келеді. 

Олар ең әуелі қаланың 

сәніне қарайтыны белгілі. 

Сондықтан оңтүстік 

астанамызды гүлдер 

қаласына айналдыру ісі 

басты жоспар ретінде 

жүзеге асып жатыр. 

Дей тұрғанмен қазір 

осы гүл отырғызу 

мәселесіне қатысты біраз 

кемшіліктерді де байқап 

қалып жүрміз. 

Бейжің олимпиадасына дайындық кезінде Қытай астанасында                      

40 миллион гүл егілген екен. Отырғызылған гүлдерді ерекше сыннан өткізіп 

таңдаған. Олар ыстыққа шыдамды болуы шарт. Себебі дәл олимпиада 

қарсаңында Қытайдың ең ыстық «Дашу» кезеңі басталған. Бұл кезеңде ауа 

температурасы 40

0

С-қа жетсе, ауа ылғалдылығы 90 пайызға дейін 

көтеріледі. Барлық гүлдердің ішінен «бақыт гүлі» жеңімпаз атанып, Қытай 

астанасын көмкерді. Бақыт гүлі ыстыққа және басқа да факторларға өте 

төзімді гүл деп танылды. Мәліметтерге сүйенетін болсақ, 2000 жылдан 

бастап Қытайда 8,8 миллион га жерге раушан гүлдері отырғызылса, 

олимпиада өткен орталықта 2 миллион раушан гүлдері жайнап тұрған. 

жалпы, олимпиадаға дайындық негізінде Қытай астанасының жер көлемі 

43 пайызға көгалдандырылған екен.

БіЛе жүРеР БіР ДеРек:

М

ӘСЕЛЕ



М

Ер

Ей



Өскеменде ұлы Абайға 

ескерткіш орнатылады

Мәдениет және ақпарат ми-

нистрлігі биіктігі жеті метр 

болатын мүсіннің жобасын 

мақұлдады. Сөй тіп, көптің күткен 

тілегінің орын далатын түрі бар. 

Ақынның қола мүсіні қазір 

Қарағандыда со ғылып жатыр. 

Данышпан өмірге келген облыстың ор-

талығында оған арналған бірде-бір мүсін-

нің жоқтығы осы уақытқа дейін талай рет 

көтерілген  мәселе  еді.  Тіл  жанашырлары 

облыс  басына  келген  қаншама  әкімнің 

табалдырығын  тоздырып,  әрең  дегенде 

биыл  қуанышты  жауап  алды.  Ең  бастысы 

сол,  бұл  әдеттегідей  құрғақ  уәде  емес, 

нақ ты іске айналды. Бүгінде орталық алаң-

да ескерткішті орнатуға арналған дайын-

дық  жұмыстарының  қарқынды  жүруі  – 

осының  айғағы.  Облыстағы  тарихи-мә-

дени  мұраларды  қорғау  мемлекеттік  ме-

ке месінің директоры Максим Василен ко-

ның  айтуынша,  ескерткіш  Конституция 

күні мерекесі қарсаңында ашылмақ. Қазақ 

елінің  атақты  тұлғаларының  ескерткіш-

теріне мұқтаж қалада бұдан кейін де елеулі 

өзгерістер  болады.  Болашақта  Қабанбай 

батырға  арналған  мүсін  де  Өскеменнің 

жаңа ауданынан орын тебеді. 



елмейір АХМеД, 

Өскемен

  

АЛАШ СӨЗІ



Бұл – қазақтан шыққан тұңғыш заң-

гер Бақытжан Қаратаевтың 1907 жы лы 

«Орал» газетіне жазған «руссия халқына 

ашық  хат»  атты  мақаласынан  алынған 

үзінді. Санкт-Петербург уни вер ситетінің 

заң факультетін үздік бі тірген Бақытжан 

Байсалұлындай  озық  ойлы  азаматтың 

білімі  мен  халық  ара сындағы  беделін 

патша  үкіметі  оның  өз  халқына  қарсы 

отарлық саясатты жүр гізуге пайдаланбақ 

болады.  Бі рақ  Бақытжан  «халықтар 

түрмесі»  атан ған  ресейдің  шет  аймақ-

тарда жүр гізіп отыр ған отарлық саясаты 

мен зорлық-зом былығымен, қазақ же-

рін  талан-таражға  салып  жатқан  әре-

кеттерімен  ымыраға  келе  қоймады. 

Сондықтан одан тез құтылудың амалын 

ойластырған  патша  шенеуніктері  ар-

найы  тағайындаумен  Бақытжан  Қара-

таевты Санкт Петер бург тен алыс аймақ 

–  Грузияның  Кутаи си  қаласына  тергеу 

жүргізу қызметіне ығыстырып тастайды. 

Содан  жеті  жыл дан  соң  барып  елге 

оралған Бақыт жан Байсалұлы халықтың 

жанына  қатты  батқан  жер  мәселесіне 

ерекше көңіл бөледі. 1905 жылы шілде 

айында орыс қоныс аударушылары мен 

казактардың қазақ жерін талан-таражға 

салып жат қан әрекеттерін тоқтату мақ-

сатында  Санкт-Петербургке  барып, 

Орал, Орын бор облыстарынан арнайы 

де легация  патшаның  тікелей  қабыл-

дауында бо латындай ұйымдастыру жұ-

мыстарын  жүргізеді.  Дегенмен  делега-

цияны  патша  қабылдамай  жібереді. 

Бұл  оқиға  Ба қытжан  Қаратаевтың  мо-

нар хиялық ре жимге деген наразылығын 

одан  сайын  арттырып,  1907  жылы  ол 

«Орал» газе тіне осы жоғарыдағы мақа-

ланы жазуға мәж бүр болады.



«Руссия халқына 

ашық хат»

«Руссия  граждандары!  Біз  қазақтар 

үкі меттен «біздің жерімізге Руссия ішін­

дегі  крестьян дарды  көшіріп  талауда... 

Бұл  үшін  бізге  зорлық  болған  секілді 

бүтін Руссия ха лықтарына бек зарарлы» 

деп өтініп қара дық. Біздің ыхтиярымыз­

ға  үкімет  бір  де  іл ти фат  етпеді.  Үкімет 

біздің  надандылық  пен  оқы мағанды­

ғымызды  пайдаланып,  бү тін  облыс­

тардағы жақсы жерлерімізді та лап алып, 

көшіп  келген  адамдарға  беріп  жа тыр. 

Бізге құм нан әм шағыр, әрім өсетін жер­

лерден бас қа бір нәрсе де қалмады».

Бақытжан ҚАРАТАев

(1860-1934)

 Б

А



й

ҚА

у



көркемсөз 

шеберлері 

Оралхан Бөкей 

шығармаларын 

оқыды

Таяуда Шығыс Қазақстан об-



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал