Республикасы



жүктеу 5.01 Kb.

бет7/36
Дата22.04.2017
өлшемі5.01 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   36

44
 
2.1.8-
сурет. Педагогикалық кадрлардың сапалық құрамы, %, жалпы санынан 
 
 
Дереккөз:ҚР БҒМ мәліметтері
 
 
Педагог  қызметкерлердің  саны  20  жыл  ішінде  29%
-
ға  артты  (2010  жыл 
–  5 110, 
2011  жыл 
– 
6  108  адам).  Алдыңғы  жылдармен  салыстырғанда  5  жыл  еңбек  өтілі 
барлардың саны 3,5 %
-
ға артты, 15 жылы еңбек өтілі барлар 3,2 %ға азайды (2.1.9 сурет).
 
2.1.9 сурет. Еңбек
 
өтілі бойынша педагог қызметкерлердің үлесі, олардың жалпы санынан % 
 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
   
 
Мектепке  дейінгі  білім  сапасын  арттырудағы  басым  міндеттердің  бірі  педагог
-
тәрбиешінің  шеберлігін  жетілдіру  болып  табылады.  Бұл  өз  кезегінде  кәсіби  сапаны  өз 
бетінше қалыптастыру бойынша педагогтермен үлкен жұмыс жүргізуді талап етеді. Шағын 
орталықтар  мен  мектепалды  сыныптардың  педагог  қызметкерлерінің  біліктілігін  арттыру 
бағдарламасы  мен  оқу  жоспары  әзірленді.
 
Балабақша  педагогтерін  курстық  даярлау 
көрсеткіштерінің  ұлғайғандығы  байқалуда.  Егер  2010  жылы  біліктілікті  арттыру  курсынан 

327  педагог  өтсе,  2011  жылы  олардың  саны  12
 
249  адамды  құрады.  Білім  берудегі 
менеджмент  мәселелері  бойынша  біліктілікті  арттырудан  2010  жылы  568  адам
,                      
2011 жылы 604 мектепке дейінгі ұйым меңгерушісі өтті
.  
Педагог  кәсібінің  мәртебесін  арттыру  педагогтің  қоғамдағы  жағымды  бейнесін 
қалыптастыру
 
жұмыстарын күшейтуді талап етеді. 2011 жылы алдыңғы қатарлы мектепке 
9,3
19,3
27,1
44,3
8,7
17,8
25,2
48,4
Жоғары санатты      
Бірінші санатты
Екінші санатты
Санаты жоқ
2010
2011
36
17,5
14,2
32,3
39,5
18,3
13,1
29,1
5 жасқа дейін      
5-
тен 10 жасқа дейін     
10-
нан 15 жасқа дейін
15-
тен жоғары
2010
2011

                                                                                   
ҰЛТТЫҚ
  
БАЯНДАМА
 
 
                                                                                                                                       
Ұлттық
 
білім беру ститистикасы
 
                                                                                                                                                     
және бағалау орталығы
 
45
 
дейінгі  ұйым  педагогтерінің  озық  жұмыс  тәжірибелері  туралы  БАҚ
-
та  800
-
ден  астам 
жарияланым  жарық  көрді.  Бұл  бағытта  республика  аймақтарында  де  жұмыс  жүргізуде. 
Озық тәжірибелерді белсенді насихаттау үшін
 
конференциялар, «Білім ұясы» конкурсын, 
педагогтер  әулетінің  шеберлік
-
сыныптарын,  пікірталас  алаңдарын  ұйымдастыру 
жұмыстары белсенді түрде жүргізілуде. 
 
Балабақша педагогтерінің инновациялық жұмысы және «Балапан» Бағдарламасын 
іске асырудың барысы туралы ақпарат республиканың педагогикалық ортасында кеңінен 
талқылануда.  Осылайша  сапалы  мектепке  дейінгі  тәрбие  мен  оқыту  қызметтерін  ұсыну 
бойынша  білім  беру  саясатын  іске  асыру  туралы  жұртшылықты  ақпараттандыру 
жұмыстары жүргізіледі.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ҰЛТТЫҚ 
 
БАЯНДАМА
 
 
                  
Ұлттық білім беру статистикасы
 
                   
және бағалау орталығы
 
 
46
 
     
Негізгі қорытындылар
 
мен ұсыныстар
:
 
 

 
Мектепке  дейінгі  тәрбиемен  және  оқытумен  3  жастан  6  жасқа  дейінгі  балаларды 
қамтудың  айтарлықтай  өскенін  атап  өтуге болады (2011 жылғы  55,6%  жоспарланғаннын 
65,4 %). 
ҚР  БҒМ  Стратегиялық  жоспарының  2013  жылғы  нысаналы  индикаторына 
                     
2011  жылы  қол  жеткізілді.  Сонымен  қатар  туылу  қарқынының  шапшаңдығынан  мектепке 
дейінгі  білім  беру  ұйымдарында  кезектің  өсуі  себепші  болды.  Демографиялық  өсудің
 
оң 
үрдісін  есепке  ала  отырып  2014  жылы  6  жасқа  дейінгі  балалар  саны  болжау  бойынша 
2485000  баланы  құрайды  (2011  жылы 

2194000).  Өсім  291000  балаға  жетеді.  Мектепке 
дейінгі тәрбиемен балаларды толық қамту мәселесін шешу үшін білім беруді дамытудың 
2020  жылға  дейін  мемлекеттік  бағдарламасында  қарастырылған  (жобалық  қуаты 
140,280,320 орынға) типтік балабақшалар жүйесін дамыту қажет.
  
 

 
Мектепге  дейінгі  қызмет  көрсету  үшін  рұқсат  беретін  құжаттың  міндетті  түрде 
болуын  қарастыратын  Қазақстан  Республикасының  «Лицензиялау  туралы»  Заңына 
балалардың  өмірі  мен  денсаулығын,  құқықтарын  қорғауға  қажетті  нормалармен 
қамтамасыз  ету  мақсатында,  мектепке  дейінгі  ұйымдар  арту  динамикасында  олардың 
қызметтерін есепке алу мен бақылауды жүзеге асыру қажет.
 
 

 
Мектепке  дейінгі  даярлықпен  балаларды  қамтудың  артуы  бойынша  жүргізіліп 
жатқан  саясатпен  қатар  балаларды  ерте  бастан  оқытуға  тәрбие  мен  оқытуда 
инновациялық технологияларды енгізумен бірге бағдарламалық
-
әдістемелік  қамтамасыз 
ету мазмұнын да қайта қарау керек.
 
 

 
Қазіргі  мектептердегі  көптілді  оқыту  міндеттерін  шешу  үшін  мектепке  дейінгі 
жастағы  балаларды  тәрбиелеу  мен  оқытуда  инновациялық  технологияларды  енгізу 
арқылы арнайы үштілді оқыту бағдарламасын әзірлеу қажет.
 
 

 
Мектепке  дейінгі  педагог  мамандарға  деген  қажеттілік  сақталуды  (тәрбиешілерге
 
79,8
%,  психологтарға 
–  77%
,  дене  шынықтыру  нұсқаушыларына 
–  81%
,  музыкадан 
беретін қызметкерлерге тапшылық 
–  67%). 
Балаларды тәрбиелеу мен дамытуда жоғары 
нәтижелерге  жету  үшін  бір  педагогқа
 
балалар  санының
 
шаққанда
 
халықаралық 
нормаларын сақтау талабын орындау қажет (Финляндия 4
-
тен 7
-
ге дейін, Германия 6
-
ға 
дейін,  Жапония  3
-
тен  5
-
ке  дейін,  Қазақстан 
   15-
тен  20
-
ға  дейін).  Осыған  байланысты 
балалардың өсімінің арту мәліметтерін болжау мен қажеттілікті ескере отырып, мектепке 
дейінгі білім беру
 
мамандарын даярлауға мемлекеттік тапсырысты ұлғайту мүмкіндіктерін 
қарастыру керек.
 

                                                                                   
ҰЛТТЫҚ
  
БАЯНДАМА
 
 
                                                                                                                                       
Ұлттық
 
білім беру ститистикасы
 
                                                                                                                                                     
және бағалау орталығы
 
47
 
 

 
Мектепке  дейінгі  тәрбие  мен  оқытудың  мазмұнын  жаңарту  балабақшаларды 
компьтерлік  техникамен,  жаңа  технологияларды  пайдалана  отырып,  дамытушы  және 
білім  беруші  оқулар  арқылы  техникалық  жағынан,  оның  ішінде  сандық  білім  беруші 
ресурстар арқылы да жарақтандыруды талап етеді.
 
 

 
Ерте  бастан  оқыту  саясатының  жүргізілуіне  байланысты  жергілікті  атқарушы 
органдар  мектепке  дейінгі  ұйымдардың  материалдық
-
техникалық  базаларын  нығайтып 
және дамытуға арналған сабақтар үшін арнайы жабдықтар мен топтық оқытуға арналған 
оқу құрал
-
жабдықтарымен қамтамасыз етулері қажет.
 
 

 
Даму  мүмкіндігі  шектеулі  балаларға  көрсетілетін  арнайы  білім  беру  қызметінің 
сапасы  мен  қол  жетімділігі  психолого
-
педагогикалық  түзеу  мен  медициналық  қолдау 
көрсетудің кешендік жүйесі арқылы жүзеге асырылады.
 
 

 
Мектепке  дейінгі  білім  беру  жүйесін  дамытуға  азаматтың  қоғамдастықты  тарту 
мақсатында  қамқоршы  кеңестерді  құру  арқылы  педагогтар  мен  ата
-
аналар  арасындағы 
серіктестік қатынастарды дамыту бойынша жұмыстарды күшейту қажет.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ҰЛТТЫҚ 
 
БАЯНДАМА
 
 
                  
Ұлттық білім беру статистикасы
 
                   
және бағалау орталығы
 
 
48
 
2.2. 
Жалпы орта білім беру
 
 
           
Бүгiнгi таңда бiлiмнiң мәнi тек экономика 
мен  коғамның  жаңа  сапасын  қалыптастыруда 
ғана  емес,  тұтастай  адамзаттың  маңызды 
факторы  ретiнде
 
рөлі
 
артып  отыр.  Заманауи 
өркениеттің болашағы, әсіресе адам өмірі мен 
әлеуетінің  басты
 
әлеуметтік
  - 
экономикалық 
проблемаларын  шешуге  дайын  тұлғалардың 
қатысуымен анықталады.
 
 
 
 
 
Бұл жалпы бірқатар себептермен негізделген, оның ішінде:
 
-
 
оқушы  тұлғасын  қалыптастырудағы  жалпы  орта  білім  берудің  жоғары  рөлі,  оның 
зияткерлік  және дене бітімінің,  адамгершілік  қалыптасуы  және  келесі  деңгейлердің  білім 
беру бағдарламаларын табысты меңгеру мүмкіндігі;   
 
-
 
олардың бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін 
оқу бағдарламаларын меңгеру кезеңіндегі балалардың жас ерекшелігі; 
 
-
 
білім берудің оқу бағдарламаларын меңгеру мерзімінің ұзақтығы (11, 12 жас); 
 
-
 
жалпы білім беретін ұйымдарда жаппай оқыту. 
 
Мектептердегі жұмыстың басым бағыттары тез өзгеретін әлемде алған терең білім 
мен  біліктің  негізінде  өздігінен  дами  алатын,  сондай
-
ақ  өз  бетінше
 
дұрыс  және  жауапты 
шешім қабылдауға қабілетті тұлғаны қалыптастыру болып табылады. 
 
Қаіргі
 
таңда  жалпы  орта  білім  беру  ұйымдарында  тегін  біліп  алуға  берілген
 
өздерінің 
конститутциялық құқықтарын
 
2 миллионнан астам оқушы іске асыруда. 
 
Бүкіләлемдік  экономикалық  форум  БҚЖ  (ГИК)  рейтингісі  бойынша  2011  жылы 
жалпы  орта  білім  берумен  қамту  коэффициенті  99,6
  %-
ды  құрады,  бұл  144  қатысушы
-
мемлекеттердің арасындағы 35 тұғырға сай
 (2.2.1-
сурет). 
 
2.2.1-
сурет. Жалпы орта біліммен қамту
 
коэффициенті

%.
 
 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
 
99,90%
99,60%
2010 жыл
2011 жыл
Орта  білім 

азаматтардың  Қазақстан 
Республикасының 
Конституциясымен 
кепілдік 
берілген, 
білім 
берудің 
мемлекеттік 
жалпыға 
міндетті 
стандарттарына сәйкес бастауыш, негізгі 
орта  және  жалпы  орта  білім  берудің 
жалпы 
білім 
беретін 
оқу 
бағдарламаларын  меңгеруі  нәтижесінде 
алатын білімі
 
 
Қазақстан
 
Республикасының 
«
Білім 
туралы Заңы
»  
 
 
 
 
 
 
  
 
 

                                                                                   
ҰЛТТЫҚ
  
БАЯНДАМА
 
 
                                                                                                                                       
Ұлттық
 
білім беру ститистикасы
 
                                                                                                                                                     
және бағалау орталығы
 
49
 
Сапалы мектеп бiлiмiне тең қол жетімді жағдай туғызу міндеттері тұжырымдамалық 
құжатта
  - 
Бiлiм  беруді  дамытудың    2020  жылға  дейiнгі  Мемлекеттік  бағдарламасында 
белгiленген.
 
Осы  құжаттың  бағдарламалық  мақсаты  үздік  бiлiм  беретiн  қорлар  мен 
технологияларға, яғни бiлiм беру процесіне қатысушылардың барлығын тең қол жеткізуін 
қамтамасыз  етуге,  педагог  кәсібінің  беделін  көтеруге,  білім  беруді  басқарудың  
мемлекеттiк
-
қоғамдық жүйесін құруға бағытталған қаржыландыру жүйесiн жетiлдiру болып 
табылады. 
 
Бiлiм  беруді  дамытудың  2020  жылға  дейiнгі
 
Мемлекеттік  бағдарламасын  iске 
асырудың  бірінші  жылында
 
алға  қойылған  мақсаттарға  жетудің  негiздері  қаланған. 
Мұғалімге  лайықты  еңбекақы  төлеуді,  мұғалiмдердi  даярлау
 
жүйесi  мен  жұмыс  iстеп 
жүрген  педагогтардың  біліктілігін  жетiлдiру  мәселесін  жаңғыртуды,  үздік  педагогикалық  
тәжірибелердің  нәтижелерін  насихаттауды  қамтамасыз  ету  сияқты  бағыттар  бойынша 
мұғалім кәсібі мен мәртебесінің беделін көтеру жөніндегі жұмыстар басталды.
 
«E-
learning»  электрондық  оқыту  жобасы  iске  қосылды.  Мақсаты 

білім  беру 
процесінің  барлық  қатысушыларының  үздік  инновациялық  технологияларына  тең  қол 
жеткізуін  қамтамасыз  ету.  2020  жылға  қарай  осы  жобамен  90%  мектептердi  қамту 
жоспарлануда.
 
Инфрақұрылымның жаңаруы және құқықтық базаның жетілдірілуі арқылы 
республиканың шағын жинақты  мектептерiнiң (ШЖМ) мәселелерiн шешудің тетiктерi  iске 
асырылды.
 
  
«Нәтижеге  бағдарланған  бюджет»  принципін  іске  асыру  мақсатында  білім  беруді 
жан басына шаққандағы қаржыландырудың құқықтық әдiстемесi әзірленді.
 
Мектептік бiлiм беру желісін институционалдық қамтамасыз ету жалғасуда.
 
 
Жалпы білім беретін мектептердің желісі мен контингенті 
 
2011  жылы  республикада  барлығы  7
 
696  мектеп  жұмыс  істеді,  оның  7
 584  - 
і 
– 
мемлекеттік  және  112
-
сі   
– 
жеке  меншік.  Мемлекеттік  мектептердің  көпшілігі  ҚР  БҒМ 
ведомствосында  бағынысты  (7
 
567  бірлік),    оның  ішінде  7
 465-
і  күндізгі
 
жалпы  білім 
беретін  мектептер,  онда  2
 
479,  04  мың  оқушы  білім  алады  (2010  жылы 
– 
7  516  мектеп, 
контингенті 

2 486,4 мың
 
оқушы)
 ( 2.2.2, 2.2.3-
суреттер
, 2.2.1 - 
кесте
). 
 
Тереңдетілген  оқу  бағдарламалары  бойынша  жекелеген  пәндерді  оқуға  ниет 
білдірген балалардың әлеуеттік мүмкiндiктерiн барынша толық дамыту үшiн республикада 
барлық  қажетті  жағдайлар  жасалады.  Атап  айтқанда,  пәндерді  тереңдетіп  оқытатын 
мектептердің  саны  (гуманитарлық  немесе  жаратылыстану
-
математикалық  бағыттағы) 
2011 жылы ол 111 бiрлiкке өсті.
 
 
 
 

ҰЛТТЫҚ 
 
БАЯНДАМА
 
 
                  
Ұлттық білім беру статистикасы
 
                   
және бағалау орталығы
 
 
50
 
2.2.2-
сурет. Жалпы
 
білім беретін күндізгі
 
мектептер желісі мен контингентінің динамикасы
 
 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
 
 2.2.3-
сурет. Жалпы орта білім беру ұйымдарының желісі,  2011 жыл
 
 
 
 
Пәндерді тереңдетіп оқыту балалардың зияткерлiк қабiлеттерiн ашады, олардың ой
-
өрiсiн кеңейтедi, бейіндік оқуға дайындайды, мамандық таңдауға көмектеседi.
 
 
«Баршаға  арналған  білім»  принципін  іске  асыру  шеңберінде  мемлекеттік  деңгейде 
айрықша  шаралар  қолданылады.  Кейбір  себептерге  байланысты  жалпы  орта  бiлiм  ала 
ала алмай жұмыс iстеп жүрген жастар үшiн кешкi (ауысымдық) оқу нысанының айрықша 
мәні бар. Жалпы білім беретін кешкі мектептер санының өсуі осыған дәлел бола алады 
(2010 жылы
-
78, 2011 жылы
-
84 бірлік).
 
 
Оқытуды  мемлекеттік  тілде  жүзеге  асыратын  мектептердің  саны  3  830  бiрлiктi 
құрады. Олардың желісі 2010 жылмен салыстырғанда 9 бірліке өсті  (2010 жылы 
- 3 821, 
2011 жылы 

3 830 бiрлiк). Тиісінше қазақ тілінде білім
 
алушы оқушылар контингенті өсті, 
яғни жалпы оқушылар санының 63, 8 % құрады (2.2.1
-
кесте).
    
7576
7516
7465
2491
2486
2479
2009 жыл
2010 жыл
2011 жыл
Күндізгі жалпы білім беру мектептер саны
Оқушылар саны, мың бала
Мектептердің
 
жалпы саны
 
7 696 
 
 
Мемлекеттік мектептер
 
саны
 
7 584 
Мемлекеттік емес мектептер
 
саны
 
112 
ҚР
 
БҒМ және ЖАО
-
ға
 
қарасты  
7 567 
Басқа
 
мемлекеттік органдарға 
қарасты 17 
Күндізгі
 
жалпы білім 
беретін мектептердің 
саны  
                    7 465 
Арнаулы білім беру 
ұйымдарының
 
саны  
102 
      
ҚР
 
 ТСМ 
                      10 
      
ҚР
  
ДСМ                               5 
       ҚР
 
ҚМ 
 
        1 
       ҚР
 
 ЕХӘМ                            1 
 

                                                                                   
ҰЛТТЫҚ
  
БАЯНДАМА
 
 
                                                                                                                                       
Ұлттық
 
білім беру ститистикасы
 
                                                                                                                                                     
және бағалау орталығы
 
51
 
 2.2.1-
кесте. Динамикадағы жалпы орта білім беру ұйымдарының желісі, бірлік/адам
 
 
Жалпы білім беретін ұйымдар
 
2010 
2011 
Мектептер
 
саны
 
Оқушылар 
саны
 
Мектептер 
саны
 
Оқушылар 
саны
 
Күндізгі жалпы білім беретін мектептер
                       
7 516 
2 486 449 
7 465 
2 479 044 
Шағын жинақты мектептер
 
4 225 
397 538 
4 221 
396 840 
Мемлекеттік емес мектептер
 
115 
17 346 
112 
17 604 
Кешкі мектептер
 
78 
20 644 
84 
14 656 
Арнаулы білім беру ұйымдары
 
101 
15 854 
102 
15 639 
Пәндерді  тереңдетіп  оқытатын  мектептер 
саны:
 
-
оның ішінде, 
 
гимназиялар
 
-
лицейлер
 
1 897 
 
129 
66 
697 846 
 
92 704 
34 433 
2 008 
 
147 
76 
773 134 
 
108 010 
36 778 
Қазақ
 
тілінде оқытатын мектептердің саны 
 
3 821 
1 057 087 
3 830 
1 070 090 
Қазақ
 
тілінде 
оқытатын 
аралас 
мектептердің саны 
  
2 089 
508 843 
2 087 
512 150 
Орыс тілінде оқытатын мектептердің саны 
 
1 524 
373 441 
1 460 
348 686 
Орыс 
тілінде 
оқытатын 
аралас 
мектептердің саны 
  
2 027 
449 902 
2 039 
451 789 
Дереккөз

ҚР
 
БҒМ мәліметтері
 
 
Республикада  мемлекеттiк  жалпы  бiлiм  беретін  мектептермен  қатар  жеке  меншік 
жалпы  білім  беретін  ұйымдар  да  жұмыс  істейді,  2011  жылы  олардың  желiсi  3  бiрлiкке 
қысқарды (қосымша, 2.2.2
-
кесте). 
 
2.2.2-
кесте. Мемлекеттік емес мектептердің желісі мен контингенті, бірлік/адам
 
Аймақ
 
2010 
2011 
Мектеп
 
саны
 
Оқушылар
 
саны
 
Мектеп 
саны
 
Оқушылар
 
саны
 
Ақмола
 

160 

153 
Ақтөбе
 

344 

429 
Алматы
 

863 

1 026 
Атырау
 

233 

230 
Шығыс Қазақстан
 

588 

544 
Жамбыл
 

82 

82 
Батыс Қазақстан
 

125 

87 
Қарағанды
 

1 160 

1 109 
Қостанай
 

242 

275 
Қызылорда
 

264 

288 
Маңғыстау
 

539 

80 
Павлодар
 

117 

114 
Солтүстік Қазақстан
 

254 

263 
Оңтүстік Қазақстан
 

1 464 

1 657 
Астана
 
қаласы
 
13 
2 362 
13 
2 677 
Алматы
 
қаласы
 
43 
8 549 
40 
8 590 
Қазақстан
 
Республикасы
 
115 
17 346 
112 
17 604 
Дереккөз

ҚР
 
БҒМ мәліметтері
 

ҰЛТТЫҚ 
 
БАЯНДАМА
 
 
                  
Ұлттық білім беру статистикасы
 
                   
және бағалау орталығы
 
 
52
 
Шағын  жинақты  мектеп 

білім  алушылар 
контингенті 
шағын, 
сынып
-
жинақтары 
біріктірілген 
және 
оқу 
сабақтарын 
ұйымдастырудың  өзіндік  нысаны  бар  жалпы 
білім беретін мектеп
.  
Қазақстан
 
Республикасының  «Білім  туралы» 
Заңы
 
2011  жылы  1
-
сыныпқа  оқушыларды  қабылдау  көрсеткіші  2010  жылмен 
салыстырғанда 
12,2 мыңға 
өскен,
 
бұл
 
республикада демографиялық өсу салдары болып 
табылады. Бiрiншi сынып оқушылары санының неғұрлым өсуi республикалық маңызы бар 
екi  қалада,  яғни  Астана  мен  Алматыда  орын  алған,  бұны  осы  қалаларға  ауылдық  елді 
мекендер 
тұрғындарының 
көптеп 
келулерімен 
байланыстыруға 
болады 
(инфрақұрылымның дамуы және жұмыс орнының берілуі) (2.2.3
-
кесте).
 

1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   36


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал