Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет Мақаш ТӘтімов



жүктеу 0.63 Mb.

бет4/6
Дата08.06.2017
өлшемі0.63 Mb.
1   2   3   4   5   6

Жаңа жылдан бастап ішімдік акцизі қымбаттайтыны рас па және оны 

төлеу үшін, шынында да, салық мекемесіне бару қажет пе?

Азат МӘЛІКОВ

Сол көзқарас әлі де сейіле қойған жоқ. 

Біз дің елімізде ешкі шаруашылығына дұ рыс 

көңіл бөлінбей келеді. Жалпы, жұмыр жер де 

ешкі Азия және Африка құр лы ғында көп 

кездеседі. Дегенмен Еуропада аталмыш 

шаруашылықты дамытуға ерекше мән беріліп 

отыр. Әсіресе Голландия мен Фран циядағы 

шаруа қауымының ешкі өсі ру мен-ақ шекесі 

шылқып отыр. Әлемнің көп теген еліндегі 

дүкен сөрелерінде француз шаруаларының 

өнімін кездестіруге болады. Барлығының 

орайын келтірген. Жағдайлары жаман емес. 

Қаншама қаржы қалтаға құйылып жатыр. Бұл 

елдерде ешкі жа йылымға сыймай жатқан 

жоқ. Әрбір ісіне есеппен қарап үйренген 

еуропалықтар мол өнімге қол жеткізу 

мақсатында асыл тұқымды ешкі малын 

өсіреді. 

Төрткүл дүниеде 1 млрд шамасында ешкі 

малы бар екен. Оның саны жөнінен Қытай 

көш бастап тұр. Онда 180 млн басқа жуық 

Сексек ата тұқымы бағылатын кө рінеді. Одан 

кейінгі орындардағы Үндістанда – 130, 

Пәкістанда – 50, Бангладеште – 40, Иран мен 

Нигерияда – 30, Судан, Эфи опия, Индонезия 

мен Сомалиде 20 млн шамасында малдың 

осы тұқымы кездеседі. Бізде ше? Олардың 

саны бар-жоғы 2 млн бастан аспайды. 

Қайсыбір жылдары Сыр өңіріне Шве ция-

дан мамандар келді. Жергілікті шаруа 

қауымының тіршілігімен танысқан олар біз дің 

ешкілерге таңғалып қайтты. Скан ди навия 

түбегіндегі елдің өкілдері ешкі ба 

ғу 

мен 


айналысады екен. Күтімге алған тү лік те рі 

біздегідей қоңды емес көрінеді. Олар 

таңғалғаннан: «Сіздер қандай азық бе ре сіз-

дер?» – деді. Өкінішке қарай, біздің еш кілерге 

ондай қамқорлық жасалмайтыны тағы да 

белгілі. 

Шведтер ешкі түбітінің қалың екен ді гіне 

де бас шайқап қайтқанын көзбен көр дік. 

Қонақтар аталмыш малдан қанша пай да 

тауып жатқанын білгісі де келді. Де генмен 

біздің шаруалар үндемей құтылды деу ге 

болады. Өйткені оған көңіл бөліп жүр ген 

ешкім жоқ емес пе?!

Дәрігерлер ешкі сүтінің пайдалы екенін 

жоқ қа шығармайды. Оның құрамында ден-

сау  лыққа өте қажетті дәрумендер көп кө рі-

неді. Атап айтқанда, асқазан-ішек жол  да ры-

ның аурулары, сусамыр ау ру ла рына қар сы 

ти гізетін әсері мол. Сондай-ақ ағ заның қорға-

ныс тық қасиеттерін арттыра тү седі. Ешкі сү ті-

нің құрамындағы қа нық паған май қыш қыл-

да  ры да деннің сау лы ғына оң әсерін ти гізеді. 

Аталмыш қыш қыл дар несеп айдау жолдарына 

тап  тырмас ем екен. Ешкі сүті адам ағзасында 

тез қо рытылады. Тіпті ол жас балаларға ар-

на  йы  та ғам  есебінде  пайдала ны лады.  Кө не-

көз қа риялар «ешкі сүті құрамы жағынан ана 

сү  тімен пара-пар» дегенді бекер айтпаған бо-

лар...

Қазақ жерінде ешкі малын өсіруге мол 



мүм кіндік бар. Елімізде табиғи жайылым кө-

лемі жетеді. Дерекке көз салсақ, Қа зақ станда 

180 млн гектарға жуық табиғи жа йы лым бар 

екен. Одан қалды, ешкі бағуға өте қолайлы 

7,2 млн гектар шамасында таулы өңір орна-

лас қан. Сондай-ақ 20 млн гектар шамасында 

тасты аймақтар бар. Тастан-тасқа секіріп 

үйрен ген ешкі малы үшін жайылым бізде мо-

лынан жетіп жатыр. Өкі ніштісі, бізде оған де-

ген дұрыс көзқарас жет кіліксіз. Өзіміз бақ қан-

нан гөрі, сырттан сатып алғанды оңай са най-

мыз. Елімізде мал шаруашылығын дамыту 

бағытында төрт түлік қатарынан «құрметті» 

орын ала алмай қалса да, ешкі малын өсіруге 

көңіл бөл 

геніміз өте орынды болар еді. 

Әрине, бү гінгі заманда өткеннің өлшемі жүре 

қой масы анық. «Айдағаның – бес ешкі, ыс-

қы рығың жер жарады» деуге болмас. 

Қашаннан да қалт айтпайтын халқымыз 

бір кездері «есі кеткен ешкі жинайды» де ген 

тәмсілді артта қалдырған екен. Бұл на қыл 

малдың бұл тұқымының өсімтал екен дігіне 

байланысты айтылса керек-ті. Есебін біл генге 

ешкі өсіру өте тиімді кәсіптің көзі еке ні көрініп 

тұр. Дегенмен әлі күнге дейін еш кі малына 

дұрыс назар аударылмай ке леді.

Қызылорда облысы

Бауыржан БЕКБАНОВ, 

Қызылорда қаласындағы 

№1 емхана дәрігері:

– Ешкі сүтінің пайдалылығы жа-

йында қайталап айтудың өзі артық. 

Ол 600-ге тарта шөп түрін қорек ете-

ді. Жылқы, сиыр және қой малы 

одан бірнеше есе аз шөппен қо рек-

тенеді. Осының арқасында ешкі сүті 

мен етінде адам ағзасына өте қажетті 

дә румендер көп болады.

Талғат ДҮЙСЕБАЕВ, Қызылорда облыстық ауыл шаруашылығы 

басқармасы бастығының орынбасары:

– Жиналған өнімді ақтауға облыстағы күріш зауыттарының қуаты 

толықтай жетеді. Ендігі мақсат өнімді тұтынушы қолына жеткізу екені 

белгілі. Бұл бағытта тиісті жұмыстар қолға алынуда.

Әділжан ҮМБЕТ,

Қызылорда облысы

«Ақ рейдерлік» – пысықай кәсіпкерлердің өркениетті және заңды әрекеті. Олар нарықта 

ашық түрдегі миноритарлық акционерлердің қысымына төтеп бере алмайтын ашық 

акционерлік қоғамды тауып, солардың акцияларын сатып ала бастайды. Көбіне рейдер 

компаниядан қаржы алып тынады. Қаржыгерлер бұл құбылысты қаржы нарығындағы 

табиғи іріктеу деп атайды. 

«Қара рейдерлікте» басқыншы полиция, прокуратура, сот, министрлік пен әкімшілік 

шенеуніктердің аузын алып, олардың әрқайсысы өзіне тиесілі рөлді атқарады. Ақыры 

кәсіпорын қожайыны күндердің бір күнінде тақырға отырғанын бір-ақ біледі. Қарсылық 

көрсете алмайды, себебі параға шатылған мемлекеттік қызметкерлер тапсырыс берушінің 

мүддесін барынша қорғайды. 

«Сұр рейдерлік» компанияны басып алу үшін заңның осал тұстарын пайдаланады. 

Рейдерліктің бұл түріне америкалық қаржыгер Кеннет Дартты мысалға келтіруге болады. 

Ол 1992 жылы Бразилияның мемлекеттік облигацияларын 375 млн долларға сатып 

алумен аты шықты. Бразилия 1993 жылы қарызын қайта құрылымдамақшы болды. 

Дарттан басқа кредиторлар келіскенімен, ол керісінше, қаржыны қайтаруды талап етті. 

Дарт үш жылдан соң дегеніне жетіп, қаржысын қайтарды, әрі оның үстінен 61 пайыз 

пайда тапты. 

Нұрғис


а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо


то)

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№3 (455) 13.01.2011 жыл, бейсенбі



www.alashainasy.kz

5

e-mail: info@alashainasy.kz



?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

«Айқапты» кімдер шығарды?

Жаркент мешіті – қытай стиліндегі кешен

ПАЙЫМ


ШАРА

ТҰСА


УКЕСЕР

ИГІ ІС


Өскеменде әдеттегі 

акциялардан бітімі бөлек ізгілікті 

акция басталды. «Құстар – 

біздің досымыз» деп аталады 

бұл акция. Шараның мұраты 

жалқы – қаладағы қанаттыларды 

қамқорлыққа алу.

Жуырда Мұхтар Әуезов 

атындағы әдебиет және 

өнер институты «Таңбалы» 

баспасынан «Қазақ сахнасының 

шеберлері» атты ғылыми-

танымдық кітапты жарыққа 

шығарды. Кітап қазақ театрының 

танымал тұлғаларын, ұлттық 

сахна өнері қас шеберлерінің 

өзіндік шығармашылығын 

насихаттайды.

Алматы облысының Саты 

ауылында Мәдениет үйі 

салынды. «Даму» бағдарламасы 

бойынша бөлінген 73 млн 

теңгеге жаңадан тұрғызылып, 

жабдықталған Мәдениет үйі 

бұдан былай ауыл тұрғындары 

бас қосатын өнер ордасына 

айналмақ.

Құстарға 

қамқорлық көрсету 

акциясы басталды

Сахна шеберлері 

туралы кітап 

жарық көрді

Сатыда 

Мәдениет үйі 

салынды

Бұдан бөлек оларға жем беру, арнайы 

жем қорапшаларын ілу деген секілді қо-

сым ша міндеттер бар. Акцияға қа ты су шы-

лар құстарды үнемі қадағалап, суретке тү-

сі ріп, керек болса, олар туралы жазуына 

да болады. Шараға жем қорапшасын іліп, 

құстарды тамақтандыруға ерінбейтін қала 

тұрғындарының барлығы қатыса алады. 

Бұл акцияның Өскеменде қолға алы-

нуы да бекер емес. Былтырғы қақаған 

қыс та шаһардағы құстардың азық таба ал-

ма ғаны өз алдына, 40 градустан тө мен-

демеген қатты аязда қаншамасы қырылып 

қа л ғаны белгілі. Шараның негізгі мұраты 

осы жағдайдың биыл қайталануына жол 

бер меу болса керек. 

«Мәдени мұра» бағдарламасының жа-

рыққа шығарған туындыларымен көзі-

қарақты жұрт жақсы танысып келеді. Тә-

уелсіз баспалар да ұлт руханиятын наси хат-

 тауда алдына жан салмауда. Жа қында ға на 

«Таңбалы» баспасынан жарық көрген «Қа-

зақ сахнасының шебер лері» атты ғы лыми-

танымдық еңбек сөзі мізді тағы бір рет 

дәлелдесе керек. Ғылыми-энцикло пе дия-

лық зерттеудің мақсаты туралы автор Аман-

гелді Мұқан: «Қазақ сахнасының не гізін 

қалаушы танымал тұлғалардан бастап, бү-

гінгі күнге дейін дамып өркендеген орын-

дау шылық өнерді оқырмандармен та ныс-

ты ру. Театртанушы мамандар қазақ сахна 

өне рінің тарихында елеулі із тастаған, Рес-

пу бликаға және кезінде Одаққа танымал 

сах на жұлдыздар шоғырын: актер, режис-

сер, әнші, биші, балетмейстерлердің өмір 

жо лы мен шығармашылық жолын зерттеп 

жаз ды. Қазақ театрының өркендеуіне елеулі 

еңбек сіңірген танымал тұлғалар Ж. Шанин, 

С.Қожамқұлов, Қ.Қуа нышбаев, Е. Өмір за-

қов К.Байсейітова тағы басқалар бастап, 

олардың ізін жалғас тырушы өнерпаздардың 

шығармашылық келбеті қазақ театр өне рі-

нің тарихымен, жеткен биіктерімен ажы ра-

мас тай тұтастықта қарастырылады», – деп 

ағынан жарылды. 



Мырзабай ОМАР, 

өнертанушы ғалым:

– Бұл кітап – қазақ руханиятына 

қосылған сүбелі еңбек. 100-ге жуық 

қазақ сахна өнері майталмандары кітап-

қа енді. Ғылыми-энциклопедиялық 

туын ды қазақ тілінде алғаш рет шыға-

рылып отыр. «Таңбалы» баспасы ұлт 

руха ниятының түрлі серияларын бас-

падан шығарып жүр. Бүгінгі кітап «Ұлт 

руханияты» деген сериямен шықты. 

Бибігүл Төлегеновадан бастап, Тұң ғыш-

бай Жаманқұловқа дейінгі аралықты 

қам тыған туынды елімізге пайдалы 

боларына сенімдіміз. 

Сейілбек ДЕМИРЕЛ

Жаңа жылдағы жайдарман жаңалыққа 

сатылықтар дән риза. Райымбек ауданының 

әкімі Аян Айтжанов нысанның құрылысын 

жүр гізген «Тунас» құрылыс фирмасының 

бастығы Намазтай Түлкібаевқа аудан жұрт-

шылығы атынан ризашылығын біл дірді.

200 орындық көрермен залы, бірнеше 

қосымша бөлмелері бар мәдениет үйіне 

төрт штаттық бірлік беріліп, жұмысы жан-

да на  бастамақ. 

Осы күні су жаңа Мәдениет үйінің сах-

насы «Ереуіл» халықтық-фольклорлық ан-

самблі концертімен ашылды. 



Аян АЙТЖАНОВ, 

Райымбек ауданының әкімі:

– Берекелі тірлігіміздің арқасында 

ауылдарда жаңа нысандар салынып 

жатыр. Жай нысан емес, өнер ордасы 

бой көтерді. Бұл Мәдениет үйі халықтың 

игілігіне қызмет ететін болады. Іші ән 

мен күйге толсын!

Әлия ТЕМІРҒАЛИЕВА, 

ауыл тұрғыны:

– Ауылымызда өнерлі жастар көп, 

өнердің қайнар көзі халықтың өз 

ішінде. Сондықтан мұндай мәдениет 

мекемелерінің тек қалаларда ғана 

емес, шалғай ауылдар үшін де аса 

қажет. Бүгінгі еңселі Мәдениет үйінде 

үйірмелер жұмыс жасап, олардан талай 

талантты жас үлкен өнерге қанат 

қағатынына сенімдімін. 

Сағыныш САБЫРЖАНҚЫЗЫ,

Алматы облысы

Серілердің сарқыты еді...

...Сол кездегі тәртіп бойынша, Бекет те 

ке ңес әскері қатарында екі жыл әскери бо-

ры 


шын өтеп, ауылға қайтты. Қазыналы 

қарт Қаратаудың баурайында өскен Бекет 

та биғатқа, еркіндікке құмар еді. Бүркіт са-

лып, тазы жүгіртіп, аң аулады, қақпан құ-

рып, қасқырды жалаң қолмен соқты. Аң-

шы лық, саятшылықпен шектелмей, әр та-

сы бір шежіре Қаратаудың тастарын да 

зерт тей жүрді. Ат бара алмайтын жартас

қой тас, құздарын жаяу аралады. Тынбай 

із деніп, Қаратаудың балбал тастарын Ал-

матыға жеткізген де осы Бекет болатын...

...1988 жылы Мәскеу қаласында Бү-

кілодақтық жастар фестивалі өтетін болды. 

Осы фестивальге республика атынан жақ-

сы адамдардың шарапатымен қатысып 

қайт ты. Қатардағы қатысушы емес, қа зақ-

тың саятшылық өнерін көрсетіп, ұл ты мыз-

ды жарты әлемге танытып, өзге жұртты 

таң 

дай қақтырып, абыроймен оралды. 



Сондағы қолына бүркіт қондырып түскен 

суреті сол уақытта Одақта аты дүркіреп 

тұр ған «Правда» газеті мен өзіміздің «Мә-

де ниет және тұрмыс», «Қазақстан әйел-

дері» журналдарына шықса, 1995 жылы 

қа зақтарды шетелдіктерге танытатын «Қа-

зақ 

стан» атты фотоальбом кітабының 



сырт қы мұқабасына берілді...

...Біз Бекет екеуміз тағдырдың жа зуы-

мен араға 14 жыл салып, өзіміздің туып-

өскен Шаян өңірінде емес, 1990 жылы 

Ал матыда таныстық. Содан кешеге дейін 

аға-інілік, достық-сыйластығымыз үзілген 

жоқ. 

1991 жылы тұңғыш рет республи-



калық «Жігіт сұлтаны» байқауы өтті. 

Бекет осы бай қаудың жүлдегері атанды. 

Сол кездерде танымал журналист Серік 

Жанболат «Саятшы Бекет Есентаев» 

деген керемет бейнефильм түсірді. Одан 

бөлек «Батыр Баян» фильмінде қобыз-

шының рө лін сомдады. Ал 1991 жылдың 

6  қа ра ша сында  өз  шығармашы лығымен 

ДҮНИЕ-ҒАПЫЛ

елімізге танылған жастармен бірге 

Қазақстан Республикасының Пре зи денті 

Нұр сұлтан  Әбішұлы На зар баевтың  жеке 

қа был да уында  Бекет  екеу міз  бірге  бол-

дық...


...Иә, дүние – жалған. Дос туралы 

өткен шақпен жазу қандай ауыр! Бірақ, 

амал қанша?.. Тағдырдың жазуы, Алланың 

қалауы солай болса... Атам қазақ жігіттің 

жақсысын «сегіз қырлы, бір сырлы» деп 

бағалап жатушы еді. Сенің де сол санаттан 

екеніңе ешкімнің шүбәсі жоқ. Бір бойыңа 

бар өнерді дарытқан Алла мінезіңді 

томаға-тұйық қып жаратыпты. «Мен ән 

салғанда, маған қарамаңдаршы» деп өті-

нетін ұяңдығың әншілік, сазгерлік талан-

тыңды толық танытпады-ау. Әйтпесе екі-

нің бірі – әнші, үштің бірі композитор 

болып, жыл сайын жеке концертін беріп 

жата тындар сенің тырнағыңа да таты май-

тын дар  ғой...

...Гитара аспабының қазаққа сәл бө-

тендеу екені белгілі. Сондықтан болар кез 

кел ген қазақ баласы бұл аспапта ойнай 

бер мейді. Ал гитараны сенің шертуің бө-



...1976 жыл болатын. Он 

жастағы ойын баласымыз. 

«Он сегіздің көктемі» 

атты әсем ән бозбала мен 

бойжеткендердің бәрінің 

жүрегін жаулаған. «Осындай 

керемет әнді кім шығарды 

екен?» деп тамсанып, 

ересектерге ілесіп, ыңылдап 

жүргенімізде, көрші Бөген 

совхозындағы Қайнарбұлақ 

ауылында тұратын «Бекеттің 

әні екен» деген хабар да 

жетті құлаққа. Өнерімен 

жастардың жүрегін жаулап, 

талайды тамсандырған 

Бекеттің жасы да 18-де 

екен...

Жастардың субмәдениеті – үлкендер әлеміне жасалған қарсылық

Жаңа заман көптеген дүниелердің даму шыңына жеткен, жаңа 

лептің бастау алған кезеңі болды. Ол тек техникалық жетістіктер, 

ғылыми ашылуларға ғана байланысты емес. Сонымен қатар рухани, 

мәдени жаңашылдықтың да белең алған уақыты. Сондай заман 

нәтижелерінің бірі – фанатизмнің (табынушылықтың), психологиялық 

талғамдағы ұқсастықтың белгілі адамдарды ұлтына, жынысына 

қарамай, бір идея толқынына біріктіруі, яғни «субмәдениет» 

ұғымының қалыптасуы. Бұл үрдіс көп кешікпей Қазақстанға да келді. 

Субмәдениет өкілдерін, қала көшелеріне шықсаңыз, міндетті түрде 

көресіз және бірден танисыз. Өйткені олардың киім киістері де, өздерін 

ұстауы да, сөйлеулері де өзгеше. Жастар оларды көргенде «керемет» 

деп тамсанады, қызығып, еліктейді, ал үлкендер «жастар қайда 

барады» деп күрсінеді, енді біреулер «бәрі ерекшелену үшін» деп 

жақтырмай да жатады. Осылайша, сан қырлы пікірлер кете береді. 

Егер сіз, қадірлі оқырман, көшеден жүріс-тұрысы мен киім киісі, жалпы 

мәдениеті басқалардан оғаш көрініп тұратын өзгеше жандарды 

байқасаңыз, қандай пікір ұстанып, нендей ой түйер едіңіз? Біз мұны 

ғылыми-психологиялық, әлеуметтік тұрғыдан қарастыруды ұйғарып, 

әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің әлеуметтану және 

әлеуметтік істер жөніндегі кафедра меңгерушісі, әлеуметтану 

ғылымының докторы, профессор Әбдірайымова Гүлмира 

Серікқызының кейбір пайымдарын оқырман талқысына ұсынуды жөн 

көрдік.

• Жастардың арасындағы субмәдениет 

ту ралы сөз қозғамас бұрын, алдымен бұл 

түсінік астарында не жатқандығын анықтап 

алу керек. Айқындап алуға деген қажеттілік 

қазіргі күнде тек «жастар субмәдениеті» 

ұғы мына ғана қатысты емес, сонымен қа-

тар «жастар», «субмәдениет» тү сініктеріне 

де өзіндік талдау, түсіндірулердің көбейіп 

кет кендігінен туып тұр. Жалпы, субмәде-

ниет – жас адамдардың ресми емес қаты-

нас тарының, олардың ерекше өмір сүру 

стилі мен тәртіптерінің, белгілі бір қағи-

далары мен құндылықтарының нәтижесі 

және «МЕН- 

ОЛАР» жүйесіндегі өздерін 

көр  се ту дің,  дамытудың  бір  жолы. 

• Жастар субмәдениетінің өзіндік құн-

ды лықтары мен тәртіп нормаларын культ-

қа айналдыруға уақыты жеткілікті жас 

адам  дар аса көп шоғырланған үлкен мега-

по 


листерге тән феномен екендігін айта 

кет кен жөн. Мұны «жастарға арналған мә-

дениет» (кино, әртүрлі жаппай көңіл кө те-

ру, бизнес, сән, телехикаяттар т.б.) пен 

жас адамдардың контрмәдениетімен 

(дәс түр лі нормаларға қарсы тұру секілді) 

ша тастырмаған  жөн. 

Жалпы алғанда, Қазақстандағы ресми 

емес қозғалыстарға белгілі бір стильдер 

мен бағыттардың араласып келуі тән. 

Қоғамдағы біркелкіліктің қаншалықты 

бол мағандығына байланысты мәдени мұ-

ралар элементтерінің де соншалықты сан-

қыр лылығы байқала түседі.

Соңғы жылдары музыкалық суб 

мә-


дениет (поп, рок, рэп), гедонистік субмә-

де ниет (байкерлер, рейверлер және т.б.), 

спорт 

тық субмәдениет (паркуршілер, 



сноу 

бордшылар, скейтбордшылар) ай-

рық ша даму үстінде. Готика, эмо, анимэ 

та  бынушылары 

секілді 

спецификалық 

суб  мәдениеттің түрлері бізде бар бол ға-

нымен, Ресей және басқа да шетелдермен 

са лыстырғанда өте сирек кездеседі. Соңғы 

аталған ресми емес бірлестіктер негізінен 

оқушылар, студенттер арасында пси хо ло-

гиялық қалыптасу кезеңі мен ата-ана та-

ра пынан болатын олқылықтардың қа тар-

ласуы салдарынан орын алады.

• Жастар субмәдениеті – жастардың 

үлкендер әлеміне толықтай бейімделуі 

жүр геннен соң, әрі қарай өз мәнін жоятын 

да 


мудың белгілі бір кезеңі, яғни жеке 

адам дамуының өтпелі сатысы. Жастардың 

рес ми емес қатынастары және олардың 

өз деріне ғана тән мақсаттарын табуы жеке 

суб мәдениеттің қалыптасуының себебіне 

ай налады. 

Жастар субмәдениеті − киген киімнен, 

сөй 


леу мәнерінен, жаргондардан және 

ай р ықша әуестенулерден көрініс табатын 

үл 

кендер әлеміне, қоғамның ережелері 



мен құндылықтарына деген өзіндік қар-

сы лық. 


Белгілі бір субмәдениеттің өкілі болып 

та  былатын жастардың психологиялық ерек-

 

шеліктеріне келер болсақ, ол мына бір 



жайттардан көрініс табады: ата-ана 

ла 


ры 

мен мектеп тарапынан болатын ба қы лау-

лардан босауға деген ұмтылыстан, эмо 

-

цияға аса берілгіштіктен, жасөспірімдік әсі -



релеушіліктен, өмірге қатысты ой ла ры ның 

тым мінсіздігінен, адамгершілік ұс 

та 

ным 


-

дарының тұрақсыздығынан, жеке ада 

ми 

құндылықтарының  қалыптас па уы нан.



• Жастардың өмір сүру қалпы және 

тір шілік ұстанымы контрмәдениет шең-

бе  рін де болуы мүмкін емес сияқты. Ай-

талық, хиппи құбылыс ретінде алғаш 

АҚШ-та 60-жылдардың басында өзгеріп 

кеткен қажеттіліктер мен оны қанағаттан-

дыра ал мау шылық мәселелері негізіндегі 

контр 


мә 

дениетті көңіл күйдің көрінісі 

ретінде пай 

да болды. Ал Батыс және 

Шығыс Еу ро па елдеріндегі «тақыр басты» 

жастар қоз 

ғалысының пайда болуы, 

оның Ре сей дегі қатыгездену және сая сат-

тану тарихы – бұл да жастар субмәде ние-

тінің емес, кон 

тр 

мәдениетінің көрінісі. 



Қазақстан – бел гілі дәстүрлер мен жа ңа-

шыл 


дықты өзі 

не жинақтаған ерекше 

мем 

лекет. Біздің жас 



тар, бір жағынан, 

қоғамның  ин но ва циялық  потенциалы 

болып табылады жә 

не білім алуда, 

жаңашылдықты  қа был дау да,  мамандығы 

бойынша  өсіп-өр кен деу де  және  өмірдің 

басқа да салаларында жеткілікті белсенді. 

Бірақ сонымен қатар тәрбие мен құнды-

лықтарды мұра ретінде қабылдаудағы 

дәстүрлерді де ұмытпайды. Дәл осы са-

надағы дәстүрлілік пен діл ерек 

шелігі 


лек еді. Ауыр балғаны төске ұрып, қақпан 

құ рып, қасқыр соғуға ғана жаратылғандай 

кө рінетін қарулы қол мен салалы саусақтар 

ги тараның ішегі мен пернесінде қатар ой-

на ғанда... Иә, Құрманғазының «Балбы ра-

уыны», Әбдімомын Желдібаевтың «Ерке 

сылқымы», Секен Тұрысбековтің «Көңіл 

толқыны» сенің орындауыңда өзгеше түр-

леніп сала беретін. Тыңдаушының буынын 

босатып, көңілін толқытып, ерекше күйге 

бөлейтін-ді. 

...Қазақ сахарасы қашанда талантқа 

кенде болмаған. Сар даланың сал-

серілерінің сарқытындай болып көрінген 

Бекет сері, сенен қапияда көз жазып 

қаламыз деп ойладық па? Сенгіміз келмесе 

де, ақиқаты – осы. Тұрмыс тауқыметімен 

алысып, күнделікті күйбең тірлік 

дарыныңды көлегейлеп, тасыған талант 

бойда тұншығып, халыққа кең тараған 

«Он сегіздің көктемі», «Өмірге сауал» 

әндеріңнен басқа 30-дан астам мұңға 

толы, сырлы әндеріңді көпшілікке жеткізе 

алмай, сен де өттің бұл жалғаннан, Бекет 

бауырым... 



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал