Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ



жүктеу 3.85 Mb.

бет5/29
Дата09.01.2017
өлшемі3.85 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29

Жарқын ТҮСІПБЕКҰЛЫ, 

Астана 

БРИФИНГ


ИНТЕГР

АЦИЯ


ЫНТЫМАҚТ

АС

ТЫҚ



АГРОСАЯСА

Т

Бүгін Елбасы ҰҚШҰ-ның 



бейресми саммитіне қатысады

Аты-жөніңді өзгерту үшін себеп керек пе?



Төлқұжаттағы аты-жөнімді өзгерту үшін дәлелді 

себептер керек екен. Менің азан шақырып қойған есімім 

өзіме ұнамайды. Бұл жайтты дәлелді себеп ретінде 

қарастыруға бола ма? 

Қалақбай ЗІКІРИЯ

Депутаттардың кімдерге сұрау салуға құқы бар?

ҚР азаматтық хал актiлерi 

жаз баларын өзгерту, қалпына 

келтiру және жою туралы Ере-

жесіне сәйкес, азаматтың тегiн, 

атын, әкесiнiң атын өзгерту дә-

лел дi себептер болған кезде 

ғана жүргiзiледi. Сол ережеде 

аты-жөнді өзгертудің 12 себебі 

толық көрсетілген. Сол себеп-

тер дің біріншісінде тегiнiң, аты-

ның, әкесiнiң атының қолайсыз 

ай тылуы себебінен төлқұжат-

та ғы текті өзгертуге болатыны 

жа зыл ған. Сол ережедегі екін-

ші себеп, азамат есімінің қиын-

дығы. Мұндай жағдайда да сіз 

өз өтінішіңізді білдіріп, есіміңіз-

ді ауыстыра аласыз. Ол үшін 

АХАЖ органдарына өтініш біл-

дірі ңіз. Олар сіздің өтiнiшiңізде 

Қазақстан Республикасының Парламенті 

және оның депутаттарының мәртебесі ту ра-

лы заңның 27-бабында жазылғандай, де-

пу таттық сұрау салу Парламент палаталары-

ның бiрлескен және бөлек отырыстарында 

депутаттың мемлекеттiк органдардың лауа-

зым ды тұлғаларына осы органның немесе 

ла уазымды тұлғаның құзыретiне кiретiн мә-

селелер жөнiнде Парламент сессиясында 

негiз делген түсiнiктеме беруiн немесе өз 

көз қарасын баяндауын ресми сұраған тала-

бы болып табылады. Парламент депутат ы-

ның ҚР Премьер-министрi мен Үкiмет мү-

ше 


лерiне, Ұлттық Банк төрағасына, 

Ор та лық сайлау комиссиясының төрағасы 

мен мүшелерiне, Бас прокурорына, Ұлттық 

қа уiп сiздiк комитетiнiң төрағасына, Респуб-

ли калық бюджеттiң атқарылуын бақылау 

жөнiндегi Есеп комитетiнiң төрағасы мен 

мүшелерiне сұрау салуға құқығы бар. Бұл 

ретте Бас прокурорға салынған сұрау қыл-

мыс 

тық қудалау функцияларын жүзеге 



асыру ға байланысты мәселелерге қатысты 

бо ла алмайды. Ұлттық қауiпсiздiк комитетi-

нiң Төрағасына салынған сұрау Палаталар-

дың жабық отырысында қаралады. 



Депутаттар халықтың биліктегі өкілдері болып саналады. Олар халықтың 

әртүрлі мәселелеріне байланысты кімдерге сұрау сала алады? 

Елнар, Алматы облысы 

Сұрау салу жазбаша түрде енгiзiлуi мүм-

кiн және Парламент сессиясында жария 

етiлуге тиiс. Өздерiне сұрау салынған ла-

уазым ды тұлғалар Парламент сессиясында 

ол жөнiнде ауызша немесе жазбаша жауап 

қайтаруға мiндеттi. Сұрау салуға жазбаша 

жауап әрi кеткенде бiр ай мерзiмде табыс 

етiлiп, сессияда жария етiледi. Сұрау салуға 

қайтарылған жауап бойынша жарыссөз 

өткiзiлуi мүмкiн. Депутат салынған сұрауына 

қайтарылған жауапқа өз пiкiрiн бiлдiруге 

ха қылы. Депутаттар палаталардың бiрлес-

кен және бөлек отырысында лауазымды 

тұл ғаларға ауызша сауалдар қоюға хақылы. 

Сауалға жауап осы отырыста, ал жауап беру 

үшiн қосымша даярлық қажет болған ретте 

үш күн мерзiм iшiнде қайтарылады.

көрсетiлген мәлiметтердi құ-

жат тармен салыстырып, Сіз-

ге атын, тегiн, әкесiнiң атын 

өз гертуге байланысты туын-

дай 

тын салдар (паспорты 



және кейбiр басқа құжат-

тарды ауыстыру қажеттiлiгiн, 

мемлекеттiк баж төлеудi, 

сондай-ақ құжаттарда көр-

сетiлген мәлiметтерде үйлес-

пеушiлiк болса, құқық белгi-

леушi құжаттардың кiмдiкi 

екендiгi фактiсi сот тәртiбiмен 

белгiленетiндiгiн) түсiндiруге 

мiндеттi.

Нұрғиса ЕЛЕУБЕКОВ (фото)

Мансұр ХАМИТ (фото)

№87 (998) 

28

8

.0

0

5.

5.

20

20

13

13

ж

ж

ыл

ыл



се

се



йс

йс

ен



енбі

бі

www.alashainasy.kz



e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ



Бас

ы 1

-бе

е

тте

тте

МӘСЕЛЕ


Е

 Ең бастысы,

«

«

са



с

ны

н



 бар

р

, сапасы



сы

 жоқ


қ

»

са нат қа  жататы



ы

н 

н өз



өз

ін

ін-ө



зі

з ж



ж

ұм

ұм



ыс

ыс

пе



пе

н

н қа



қа

мт

мт



у-

у-

шылар 52 мыңға дейін азайған. «Жыл 



сайын осылардың бағдарламаға қатысуын

30 пайызға жеткіземіз, соның арқасында 

2020 жылға дейін өзін-өзі жұмыспен 

қамтығандарды нақты рынокқа шығарып, 

ол

о

ар



ар

ды

ды



ң 

ң 

85



85

0 мыңын бағдарламаға 

қа

қ

ты



ты

ст

стыр



ыр

ам

амыз



ыз

»,

»



 – дейді Серік Әбденов.

МИНИСТРЛЕР АРАСЫНДА 

МҮДДЕЛІЛІК ЖОҚ

«Бағдарламаның нәтижесі туралы айту-

ға ертерек. Сөзсіз,

,

мемлекет есебінен қо-



сым ша  көмек а

а

лы



лы

п,

п,



қ

қол


ол

ын

ын



а

а

«к



«к

үр

үр



ек

ек

»



» 

та

та



у

 у

ып



ып

,

ең соңы уақытш



ш

а

а



жұ

жұ

мы



мы

с 

с



іс

істе


те

уг

уг



е

е кі


кі

рі

рі



с

с

ке



ке

н

н 



де

де

р



р 

баршылық. Біреулерге баспана бұ йырып

жатыр, бағдарлама аясында ауыл да

инфрақұрылымын жақсартып, абат 

тана

бастаған. Дегенмен мен бағдар ла маны



еңбек нарығындағы жағдайды уақыт ша

жеңілд


лд

ететін және бір әлеуметтік жәр-

де

д

ма



мақы

қы

ф



ф

ор

орма



ма

сы

с



на балар едім», – дейді

і

министрден к



й

ейінгі қосымша баян да ма

жасаған депутат Дариға Назарбаева. Со сын

комитет төрайымы жағымды факті лерге 

тоқталмастан, «Жұмыспен қамту–2020»

жетістігіне күмәнмен қарауға итер ме лейтін

бірқатар себепте

рд

рд



і ат

т

ад



ад

ы.

ы.



 «Ең

Ең

бас



ас

ты

ты



с

с

еб



еб

еп

еп



 

– Үкімет пен м

үд

үд

де



де

лі

лі м



м

ин

ин



ис

ис

тр



тр

лі

л



к 

к ар


ар

ас

асын



ын

да

да



 

жұмыс орнықпаған. Әлбетте бұған барлық 

министрлік мүдделі болуы керек еді.

Мәселен, қаражаттың басым бөлігі 

ауылдық жерлерді дамытуға арнал 

ға-


нымен Ауыл шаруашылығы ми нистрлігі бұл

жұ

ж



мы

мыст


стан

ан

м



м

үл

үл



де

де

м



м

шет қал ған. Оның үстіне,

бі

б

зд



здің

ің

б



б

ұл

ұл



б

бағ


ағ

да

да



р

рла ма мыз  жермен  жұмыс 

с

істейтін қарапайым шаруаға  бағыт та лған 



тұңғыш құжат еді», – дейді Дариға

Нұрсұлтанқызы. Оның айтуынша, мүдделі

министрліктер бірлесе жұмыс істемегенімен

қоймай, ортақ мәсе

се

ле

е



де бір-бірімен келісе

алмайтындай 

жа

жа

ғд



ғд

ай

ай



ға

ға ж


ж

ет

ет



ке

кен.


н «

«Бы


Бы

ла

ла



йш

йша


а

айтқанда, «оң қолы сол қолына ба

б

ғынб


б й

ай-


ды». Бағдарламаға қажетті стандарттар

тым-тырыс кабинеттерде қалыптаспайды.

Соны біле тұра, шенеуніктер жоғарыдан

төмен түсіп, жұмыс берушіден кеңес 

сұ

ұ

ра



р

уғ

уғ



а да

д

 арл



р

анатын тәрізді. Нәтижесінде, 

ка

ка

др



др д

д

ая



ая

рл

рл



ау

ау

м



м

ен

ен



 қайта даярлаудың ұлттық

қ

 



жү йесі өз міндетін сапалы атқарудан қал-

ған, еңбек нарығындағы сұранысқа сәйкес

қы

қы

з



з

ме

ме



т 

т 

те



те

ж

жоқ



оқ

»,

»,



д



д

ей

ей



ді

ді

Д



Д

ар

ар



иға Назарбае-

ва. Со


С

нымен қатар депу

та

ттың сөзіне қара-



ғанда, білікті кадр тапшылығына қатысты 

проблеманы әркім әрқалай шешуге 

кіріскен. Сөйтіп, елімізде бір жағынан білікті 

кадр тапшы болса, екінші жағынан әзірлігі 

тым төмен болғандықтан, кә

ә

сі



с

би

и



-техни

н

ка-



лық оқыту мекемесінің 

тү

тү



ле

ле

кт



кт

ер

ер



і 

жұ

жұ



мы

мы

с 



таба алмай сандалуда. 

СТАТИСТИКАНЫҢ ӨЗІ 

САНДЫРАҚТАЙ БАСТАДЫ

Екінші бір маңызды мәселе, статисти-

ка

к

 л



лық

ық м


м

әл

әл



ім

ім

ет



ет

те

те



рд

рд

ің



ің

қ

қ



иғ

иғ

аш



аш

тығына қатыс-

ты

ты

б



бол

олды


ды. Мә

Мә

се



селе

ле

н,



н

Е

Еңб



ңб

ек

ек



 және халықты 

әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметі 

бойынша былтыр  жұмыссыздар саны 

төмендеп, 5,3 пайызды құрапты. Ал бұған 

Есеп комитеті келіспейді. Ондағы мәлімет 

бойынша былтыр жұмыссызд

д

ар

р



 саны 32 

мың 424 адамға артты д

д

ег

ег



ен

ен

қ



қ

ор

орыт



ыт

ын

ын



ды

ды 


жасалған. Оның ішінде өз

зін


ін

өзі



зі жұм

с

ыс



е

пен 


қам тушылар саны 7 мыңнан асса, аз қам-

тылғандар қатары 3,4 мың адамға кө-

бейіп ті. Еңбек министрлігінің мәліметтері 

бойын ша Жұмыспен қамту бағдарламасы-

на

н

қ



қ

а ты сып,  оқ

қ

ум

ум



ен,

,

кейіннен жұмыспен 



қа

қа

м



мты

ты

л



лға

ға

нд



нд

ар

арды



ды

ң

ң  20



20

11

11



-

-2012 жылғы 

саны 49 689 адамды құрады. Ал ақпарат-

тық  ба за ға енгендері 18 мың 873 адам 

ғана. – 

Мұ

Мұ



 н

 ның


ың қ

қ

ай



айсы

сысы


сы

на

на



с

с

ен



ен

ем

ем



із

із?


? –

де



д

йді 


Дари ға 

Н

Нұр сұлтанқызы. –



О

Осы


ны

ң 

өзі нә-



ти желерді  баға лаудағы  бірыңғай әдістер-

дің, сонымен қатар шынайы статистиканың 

жоқ тығын  білдіре ді. 

Бұл ғана емес, «жұмыссызбын» деп 

өт

ө

ініш



іш

 жасағандарды, әлеуметтік қо

лд

лд

ау



а

 

сұ



сұ

ра

ра



ға

ға

нд



нд

ар

а



ды тіркеудің автоматта

анд


нды-

ы-

рылған жүйесі де дұрыс жұмыс істемейтін 



болып шықты. Соның салдарынан, ақпа-

рат тық жүйе мен жергілікті атқарушы ор-

ган дардың ұсынған мәліметтерінде айыр-

машылық  арандай болып кеткен. Сосын 

«ақ пара

а

тт



тт

ық

ы



ж

ж

үй



үй

е 

е 



на

на

қт



қ

ы

ы



мә

мә

лі



лі

ме

ме



тт

тт

ер



е

б

б



ер-

мейді»


д

д

ег



ег

ен

енге



ге

с

с



ал

алып


ып

ста


тати

тист


ст

ик

ик



ал

алық


ық

е

есеп 



облыстық басқармалардың қағаз жүзін-

дегі мәліметтер бойынша қалыптасыпты. 

«Яғни Үкімет те, Есеп комитеті де, біз, де-

пу таттар да сенімсіз мәліметтерге жүгінуге 

мәжбүрміз. Басқа амал жоқ», – дей келе 

Да

Дари



ри

ға

ға



Н

Н

аз



а

арбаева бағдарлама дағ

ы 

ы 

та



тағы

ғы

 



бі

бі

р



р р

пр

об



об

е

леманың бетін ашты. Ол – орт



рт

ал

а



ық

ық

 



уәкілетті органның жергілікті өзін-өзі 

басқару органдары мен жеке құрылым 

арасындағы өзара байланысы туралы 

болып отыр. «Бұл шара өңірлерде нашар 

немесе тіп

іп

ті



т

ұ

ұ



йымдастыры

ры

лмаған деуге 



болады

ы

.



.

Со

Со



ны

ныме


ме

н

н



қа

қа

та



та

р 

ме



ме

мл

мл



ек

ек

ет



етті

ті

к-



к-же

ж

ке 



меншік әріптестік тетіктері қамтылмаған. 

Үкімет «Жол картасы» бойынша бірқатар 

өз гер

р

істер 



р 

ен

е



гізіп,

,

 жағдайды түзеуге тыры-



сы

сы

п



п

жа

жа



ты

ты

р.



р.

А

А



ла

ла

йд



йд

а

а



бағдарламаның екі

жылы өтіп кетті. Соның бәрін ескере оты-

рып, біздің ойымызша, әкімдердің  рей-

тингіне жаңа жұмыс орындарын құру ин-

ди каторын енгізген дұрыс», – деді ол. 

«ӨЛІ ЖАНДАР» Ж

Ж

ЫМ

ЫМ

ҚЫ

ҚЫ

РЫ

РЫ

П

П

ЖА

ЖА

ТЫ

ТЫ

Р

Р

Сөз арасында

к

к

ом



ом

ит

итет



ет

т

т



өр

өр

ай



ай

ым

ым



ы 

ы ба


ба

ғ-

ғ-



дар ламаның  жүзеге  асуы барысында жым-

қырылған қомақты қаражаттар туралы 

мәліметті айтып, әріптестерін бір уақыт 

қайран қалдырды. «Ақтөбе облысында 

жауапты азаматтар тізімге «өлі жандарды» 

ен

ен



гі

гі

зі



з

пт

пт



і.

і.

С



С

өй

өй



ті

ті

п,



п,

ж

ж



ұм

ұм

ыс



пен қамту орталы-

ғы

ғынд



нд

а

а жұ



жұмы

мыс


с

бе

беру



руші

ш

лерді заңсыз субси-



дия лаған.  Жұмыссызды жұмысқа алғаны 

үшін қарастырылған өтемақылар, осылай-

ша бір де бір жаңа қызметкерге қол ұшын 

бермеген компанияларға өте берген. Кей 

жерлерде «қазақпыз ғой» дегенге салып, 

тізімге туысқандарын

н

т

т



ық

ық

қылаған», – де



д

ді 


Д.Назарбаева. Бұл

л ға


ға

на

на



е

е

ме



ме

с,

с, б



б

ағ

ағ



да

дарл


рл

ам

ам



а-

а-

ның  бір ғана бағыты  бо



б

йы

й



нша орталық 

және жергілікті органдар жалпы сомасы 39 

млрд теңгені құрайтын заң бұзушылықтарға 

барған. Бір сөзбен айтқанда, қазына қара-

жатын игерудің тиімділігі тым төмен. «Жұ-

мы

мы



сп

сп

ен



ен

қ

қ



ам

ам

ту



ту

б

б



ағ

ағ

да



да

рламасының не ере-

же

же

с



с

і,

і,



н

не 


е  ст

стан


ан

да

дарт



рты

ы

қалыптаспаған, ең 



құ ры  ғанда,  шынайы статистикасы жоқ. Біз 

неге салық төлеушілердің қаражатын құр 

босқа шаша бермекпіз. Екі жылға жуық 

жұ мыс істеген бағдарлама бюджет қаража-

тын оңды-солды ысырап еткеніне көз жетіп 

отыр. Мәселен, 201

011-

1-

20



20

12

12



ж

ж

ыл



ыл

да

да



ры

ры

9



9

5

5



млрд, 2013 жылы

ы

75



75 м

м

лр



лрд 

д

те



те

ңг

ңг



е!

е

Ә



Ә

мм

мм



ес

ес

і



і

– 170 млрд теңге! Бұл қаражатқа әрқай -

сы сы 1200 орыннан тұратын 160 мектеп, 

280 орыннан тұратын 300 балабақша, он-

да ған мәдениет орындары мен аурухана, 

емха налар

р

 салуға болар-ақ еді. Ал осы-



ла

ла

рд



рд

ың

ың ө



ө

зі

зі-а



-ақ 

қ қы


қы

ру

ру



ар

а

 жаңа жұмыс орын-



дарын 

аш

ар



  е

і

ді. 



М

Мұнымен шектелмей 

2014-2015 жылдары қосымша 200 млрд 

теңге бөлмекшіміз! Бұ қалай? Не істеу ке-

рек?», – дейді Дариға Нұрсұлтанқызы. «Ең 

ұтым ды  шешім  –  бағдарламаны орын ал-

ған олқылықтардан 

ар

ар



ыл

л

ту



у

ү

ү



шін, ең

ң

құ



құ

ры

р



-

ған да, 6-12 айға 

ше

шеге


ге

ре

ре



йі

йі

к.



к

Е

Е



ң

ң

құ



құры

ры

ға



ға

нд

нд



а,

а,

 



оның жаңадан толыққан бөлігін тазалап 

ала йық», – деп түйіндейді депутат. 

Б

Б

ЕЗ



БЕН 

Үлкен өмірге

а

а

яқ



я

б

б



асқан әр

р

бір 



р 

жа

ж



стың 

алдынан ма

ма

манд


нд

ық

ық



т

т

аң



аңда

да

у 



мә

мә

се



се

ле

ле



сі

сі

 



шығады. Бұл оның ең алғашқы салмақты 

шешімі болуы мүмкін. Жас адамның белгілі 

бір салаға ойысуына түрлі себептер әсер

етіп жатады. Кейде өзінің қалауы болса,

кейде ата-анасының  ықпалы, кейде тіпті 

мемл


л

ек

е



еттік сұраныстың әсері тиіп жатады.

Қа

Қа



ла

ла

й 



й де

де

се



се

к 

к



те

те

,



,

бұ

б



л – бір адамның тағ ды-

ры

на



, сол ар

қылы


 мемлекет тағдырына

әсер ететін құбылыс. 

Орыс реформаторы Бірінші Петр билік-

ке келе салысымен Ресейдегі қолданбалы 

мамандықтардың мамандарын көбейтіпті.

Жер жыртып, егіс

с

ті

ті



к ал

л

қаптарын кең



ең

ейтуші 


шаруаларға қол

л

ұ



ұшы

шы

н



н

бе

бе



рі

ріп,


п,

қ

қ



ұр

ұр

лы



лы

қа

қара



ралы

лық 


қ 

тасымалды жүзе

зе

ге

е



а

а

сы



сы

ра

раты



ты

н

н



ке

ке

ме



ме ж

ж

ас



ас

ай

ай



-

тын, қару-жарақ жасайтын шеберлердің 

тасын өрге домалатыпты. Тіпті шіркеудегі 

шойын қоңырауларды тәркілеп, одан зең-

бірек, соқа жасауды тапсырғаны белгілі.

Бұл жағдай Ресей экономикасына серпін

әкелді деп бағаланады. Тарихта мұндай

мы

мы



 с

 с

ал



ал

да

да



р

р

же



же

тіп-


п

артылады. Техниканың

ң

 

да



д

м

муы



уы

на

на



б

б

ар



арын

ын

ш



ша күш салған мемлекеттер 

р

эко  номикалық  тұрғыдан дамуға бет алып



жа тады. Алайда технократтық ұмтылыстар-

дан соң, халықтың рухани-мәдени  сұра-

ны сы  ұмыт қалып, психологиялық дағда-

рыс қа әке ліп соғатын құбылыс тағы бар. 

Мұн дай дың  жа

а

рқ



рқ

ын

ын



к

к

өр



өр

ін

ін



іс

іс

ін



н

А

А



ҚШ

ҚШ

,



,

Жа

Жа



-

-

пония, КСРО 



та

та

ри



рихы

хы

на



на

н

н 



оқ

оқып


ып

т

т



ан

ан

ыс



ыс

уғ

уғ



а

а

бо ла ды.  Қыс қасы, кез келген мемлекеттің 



кадр сая са ты оның болашағы мен бүгінін 

айқындайды. 

Өкінішке қарай, бүгінгі Қазақстанда

ерек ше білікті мамандарға деген сұраныс 

аз

а

ж



ж

ән

ән



е 

е

мұ



мұ

нд

нд



ай

а

м



м

амандарды ұстап қалуға 

деген ниет жоқ. Мәселен, заманауи техно-

ло  гиялар  саласындағы  инженер  Қазақ-

ст

с

ан



ан

  на


на

н

н



өз

өз

ін



н

е

е



ла

ла

йы



йы

қ 

қ 



жұ

жұ

мы



мы

с таба алмауы 

мү

мүмк


мк

ін

ін



.

.

Се



Себе

бебі


бі ө

ө

нд



нд

ір

ір



іс

істі


ті

к 

к ор



ор

т

та жоқ. Мұндай 



маман  білімін шетел компанияларында 

жүзеге асыруға мүдделі. Apple, Samsung 

компаниясында немесе NASA ғылыми-

зерттеу орталығында жұмыс істеп келген 

қазақ азаматы жинаған тәжірибесін өз 

Отанына ұсына алмас еді.

Ә

Ә

ри



и

не

не



,

бұ



бұ

ға

ға



н 

қарап, қазақтар инженерл

лік

ік

ке



ке

қ

қ



ыз

ыз

ық



ық

па

па



сы

сы

н 



деген тұжырым жасауға болмайды.

Посткеңестік елдердің білім  беру 

саласында бағыттық таңдау жатыр. Не 

қара жұмыскер дайындады, не әлемнің 

заманауи интеллектуалдық кадрлар 

да

д



йы

й

нд



д

ай

а



ды

д

.. 



Са

Са

на



нақ

қ

б



бо

йы

йы



нш

нша


а

ЖО

ЖО



О

О 

бітірушілердің 



тек 30-40 пайызы мамандығы бойынша 

тұрақты жұмыс табады. Мұндай келеңсіз 

жағдайға ұрынбау үшін мамандық таңдау 

барысында сүйенетін зерттеулер жоқ. 

Жастар мамандық таңдау барысында әр-

қа шан қоғамдағы беделді м

м

ам

ам



ан

н

дықтар



р

ға 


таңдау жасайды. Өмірлік 

тә

тә



жі

жіри


ри

бе

бе



н

ні

ң



ң 

бо

бо



л-

л

мауынан белгілі бір мамандыққа деген 



сұра н ыстың да өтпелі болатынын ескере 

бер мейді. Мәселен, Тәуелсіздіктің алғаш-

қы жылдары  Қа зақ станда  заңгер, эконо-

мист маманда ры тапшы болды. Сәйке сін-

ше, олардың жалақысы жоғары, қоғамдық 

бе

б



 д

д

елі де тәуір б



б

олды. Сондықтан Қазақ-

ст

ст

ан



ан

 д

 д



а

а 

кө



кө

п

п



жы

жылд


лд

ар

ар



б

б

ой



ой

ы

ы



эк

эк

ономист және 



за

за

ңг



ер

ер

і



лікк

е

е ма



а

ма

а



ндан

а

ға



а

н жастар шамадан 

тыс көбейіп кетті. Артынша бұл толқын жұ-

мыссыз қал ғандықтан көбі қара жұмысқа 

беттесе, бір шамасы  екінші  жоғары білім 

алуға мәжбүр бол ды. Қазір бұл екі маман-

дық қа  бет теу шілер  бұрынғыда

д

й ем



е

ес. Енді 

техникалық мамандықт

қт

ар



арға

ға б


бет

ет

те



теге

ге

н



жастар көп. Бес-алты жыл

л

ш



ш

ам

амас



ас

ын

ын



да

да б


б

ұ

ұл 



салада да кадр лык профицит байқалуы 

мүмкін. Яғни на рықтағы кәсіби сұраныс 

– бірқалыпты құ бы лыс  емес,  әрдайым 

жылысып отыра тын  үдеріс. 

Ғылым еңбек пен мамандықты да тауар 

тү

тү



рі

рі

не



не

ж

ж



ат

ат

қы



ы

за

за



ды

ды

. Та



Та

уа

уа



рд

р

ың бағасын 



нарық өзі реттейді деген ереже тағы бар. 

Алай да  қазіргі жағдайда мемлекеттің 

кадр лык саясатқа араласпауы тағы бол-

майды. Еліміз бәрін нарықтың қалауына 

са

с

 лып қойып, қарап отыра алмайды. Ж



Ж

ос

о



-

па

па



рл

рл

ы



ы

эк

экон



о

омика принципіне негіз

де

де

лг



лг

ен

ен



 

Қы

Қ



та

та

й



й

дә

ә



л осы кадрлык нарықты  ре

ретт


тт

ей

ей 



біл гендіктен,  дамудың жедел қарқынына 

ие болып отыр деген тұжырым бар. Яғни 

мем лекет еңбек нарығына қатысты зерт-

теулер жасай отырып, елдегі мамандықтар 

балансын теңестіріп отыруға міндетті. 

Қазақ жастарының санасына тау-кен, 

метал лу

у

рг



рги

ия

,



,

ма

ма



ши

ши

на



на

ж

ж



ас

ас

ау



ау

,

аз



аз

ық

ық



т

үлік 



да йында

дау


у, р

р

об



об

от

от



от

от

ех



ех

ни

ни



ка

ка

м



м

ам

ам



ан

анды


дықт

қт

а



ары-

ның қажеттілігін сіңіруіміз керек. Дерек-

тер ге жүгінсек, былтырғы жылы ғана  тау-

кен саласы бо 

йын 

ша мамандық алуға 



 

ұм ты лған  жастардың көрсеткіші 60 пайыз-

ға азай ған. Ал машина жасау, робото тех-

ни

ни



ка

ка

с



с

ал

ал



ас

а

ын алсақ, көр сет кіш тің  ті



ті

пт

пте



ен

 

тө



тө

ме

менд



ндеп

еп кеткенін көреміз. Қазір

ір

б

б



із

з

 



инновациялық экономикаға бет бұрған 

мемлекет ретінде  жастарымызды техника 

саласына  бе йім деуге тырысуымыз қажет. 

Бұл мамандықтарға бөлінетін гранттар са-

нын өсі ріп, осы мамандықты алуға ұмты-

лып, оқу


қу

о

орн



рнын

ын

а



а

тү

тү



ск

ск

ен



ен

с

с



ту

ту

де



де

нт

нт



те

те

рд



рд

і 

і



ек

к

інші 



курс тан бастап жұмыспен қамту мәселесін 

ойлас тырған жөн. Ол үшін ЖОО өндіріс 

орын дарымен тығыз байланыс орнатып, 

өн діріске қан ша маман қажет екенін үнемі 

тал  дап  оты

ы

рғ



р

аны абзал.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал